Tag Archives: Chambers

Η διάδοση της γαλλικής προφοράς του /r/ στην βορειοδυτική Ευρώπη

Στην σημερινή ανάρτηση θα περιγράψω ένα κοινωνιογλωσσολογικό φαινόμενο στο οποίο έχει τύχει να αναφερθώ σε παλαιότερες αναρτήσεις, χωρίς όμως να το αναπτύξω διεξοδικά. Το φαινόμενο αυτό είναι η διάδοση της γαλλικής (i.e., παριζιάνικης) προφοράς του /r/ (uvular trill = σταφυλικό παλλόμενο) εκτός Γαλλίας (Γερμανία, Ολλανδία, Σκανδιναβία, ΒΔ Ιταλία), η οποία συνέβη σε μια εποχή (17ος-19ος αιώνας) που η Γαλλική γλώσσα διέθετε το κύρος της γλώσσας των σαλονιών (η γλώσσα των μοναρχικών αυλών και της διπλωματίας) και είχε εξελιχθεί στην lingua franca της ευρωπαϊκής διανόησης (τέχνες, επιστήμες κλπ). Η γαλλομάθεια έγινε συνυφασμένη με την αστική κουλτούρα της βορειοδυτικής, ηπειρωτικής Ευρώπης (ιδίως στον γερμανικόφωνο βορρά [Ολλανδία, Γερμανία, Σκανδιναβία], αλλά και στην ΒΔ Ιταλία) και, παράλληλα, η γαλλική προφορά του /r/ προσέδιδε στον ομιλητή το κύρος του «κουλτουριάρη αστού».  Η διάδοση αυτής της προφοράς χαρακτηρίζεται από δύο φάσεις: σε μια πρώτη φάση ασυνεχούς διασποράς η προφορά  διαδίδεται «αλματικά» από μεγαλούπολη σε μεγαλούπολη, αφήνοντας ανεπηρέαστη την ενδιάμεση επαρχία· σε μια δεύτερη φάση, οι μεγαλουπόλεις αρχίζουν να διαδίδουν τοπικά την προφορά στις παρακείμενες επαρχίες τους, δημιουργώντας μ΄αυτόν τον τρόπο νησίδες προφοράς (βλ. εδώ στον χάρτη τις τρεις παραδοσιακές νησίδες προφοράς στην Γερμανία γύρω από το Βερολίνο, την Κολωνία και την Στουτγάρδη). Continue reading

3 Comments

Filed under Γλωσσολογία