Tag Archives: 1

Εθνολογικές παρατηρήσεις στο χρονικό του Κόμητος Μαρκελλίνου #1: προλεγόμενα

Η σημερινή ανάρτηση θα είναι η πρώτη και εισαγωγική εκ των δύο για το λατινικό Χρονικό του Κόμητος Μαρκελλίνου (Marcellinus comes, να μην συγχυθεί με τον προγενέστερο Αμμιανό Μαρκελλίνο), ενός λατινόφωνου Ιλλυρικιανού Εώου Ρωμαίου του κύκλου του Ιουστινιανού Α΄ ο οποίος, γράφοντας από την Κωνσταντινούπολη, συνέχισε το χρονικό του Ιερωνύμου που τελειώνει στο έτος 378, σε μια πρώτη έκδοση ως το 518 (έτος θανάτου του Αναστασίου Α΄) και σε μια δεύτερη ως το 534 (όταν γιoρτάστηκε στην Κωνσταντινούπολη η ολοκλήρωση της κατάκτησης της βανδαλικής Αφρικής από τον Βελισάριο). Στη συνέχεια, κάποιος ανώνυμος συνεχιστής συνέχισε το Χρονικό ως το έτος 548. Στην επόμενη ανάρτηση θα κάνω τον λεπτομερή εθνολογικό σχολιασμό του Χρονικού του κόμητος Μαρκελλίνου (ως το 534), χωρίς να σχολιάσω την προσθήκη του συνεχιστή (534-548), την οποία ίσως σχολιάσω σε ξεχωριστή μελλοντική ανάρτηση. Continue reading

Advertisements

6 Comments

Filed under Αρχαιότητα, Βυζαντινολογία, Εθνολογία, Ιστορία, Μεσαίωνας

Τα ρωμανικά ιδιώματα της Ιταλίας #1

Στη σημερινή ανάρτηση θα πω μερικά λόγια για ένα θέμα που έτυχε να θίξουμε στα σχόλια τις προηγούμενες ημέρες, τα ρωμανικά ιδιώματα της Ιταλίας (Ιταλ. dialetti). Αποφεύγω να αποδώσω τον ιταλικό όρο dialetto ως «διάλεκτο», επειδή ΔΕΝ έχει αυτή την ειδική σημασία (επιχώριο υποσύνολο ενός ευρύτερου συνόλου) στην Ιταλική γλώσσα. Ο ιταλικός όρος dialetto έχει την γενική σημασία «ιδίωμα, τοπολαλιά» και έτσι μπορεί να χρησιμοποιηθεί λ.χ. για την ελληνική γλώσσα της Καλαβρίας (dialetto greco-calabro ή (dialetto) Grecanico, βλ. παρακάτω), εν γνώσει του γεγονότος ότι φυλογενικά δεν έχει καμία άμεση συγγένεια με τα ρωμανικά ιδιώματα της Ιταλίας. Continue reading

72 Comments

Filed under Γλωσσολογία

Ταυτότητες στις παραδουνάβιες ηγεμονίες της περιόδου 1600-1750 #1

Η σημερινή ανάρτηση είναι η πρώτη της σειράς για την εξέλιξη των ταυτοτήτων στις Παραδουνάβιες Ηγεμονίες (Βλαχία και Μολδαβία/Βογδανία) κατά την περίοδο 1600-1750. Κατ΄αυτή την περίοδο, οι προρρηθείσες ηγεμονίες διοικούνταν ρωμαιοπρεπώς (με οικειοποίηση βυζαντινών διοικητικών θεσμών και νόμων, βλ. το Byzance après Byzance του Nicolae Iorga) ως ημιαυτόνομες επαρχίες που παρέμεναν υποτελείς της Οθωμανικής αυτοκρατορίας και αποτελούσαν πόλο έλξης για πάμπολλους ορθόδοξους Βαλκάνιους τυχοδιώκτες που κατέληγαν σ΄αυτές ως μέλη του γραφειοκρατικού μηχανισμού, κληρικοί, έμποροι, στρατιώτες και, από ένα σημείο και μετά, οι Φαναριώτες ειδικότερα ως ηγεμόνες.

Στη σημερινή πρώτη ανάρτηση θα κάνω μια γενική εισαγωγή, ενώ στην επόμενη θα επικεντρωθώ στο θέμα των ταυτοτήτων.

Η πολιτική ιστορία των παραδουνάβιων ηγεμονιών κατά την περίοδο 1611-1863, το «”Γραικικό” ζήτημα» (“Greek question”) και το πως αυτό συνέβαλε στην διαμόρφωση της Ρουμανικής εθνικής συνείδησης είναι τα θέματα που πραγματεύεται ο Constantin Iordachi στο κεφάλαιο From Imperial Entanglements to National Disentanglement: The “Greek question” in Moldavia and Wallachia, 1611-1863 (σλδ 67-148) του βιβλίου Entangles Histories of the Balkans, Vol. 1: National Ideologies and Language Policies (επιμ. Roumen Daskalov & Tchavdar Marinov, Brill 2013). Continue reading

12 Comments

Filed under Εθνολογία, Ιστορία

Λίγα λόγια για την εθνογραφία του Εβλιγιά Τσελεμπή #1

Στη σημερινή ανάρτηση και στην επόμενη θα κάνω μια προκαταρκτική παρουσίαση της εθνογραφίας του Οθωμανού περιηγητή Εβλιγιά Τσελεμπή (1611-1682), ο οποίος στο δεκάτομο Seyāḥat-nāme («Βιβλίο των Ταξιδιών») περιέγραψε τις περιοχές και τους πληθυσμούς που επισκέφτηκε στα πάμπολλα ταξίδια που πραγματοποίησε στο δεύτερο μισό του 17ου αιώνα. Τονίζω ότι η περιγραφή που θα κάνω είναι αναγκαστικά προκαταρκτική («λίγα λόγια») γιατί βασίζομαι αφενός σε μια τουρκική μετάφραση ενός κείμενου που γράφτηκε σε Οθωμανική Τουρκική, χωρίς να ξέρω ούτε οθωμανικά ούτε σύγχρονα τουρκικά, και αφετέρου στις λίγες και ενίοτε προβληματικές αποσπασματικές αγγλικές μεταφράσεις ορισμένων χωρίων που κατάφερα να βρω. Continue reading

86 Comments

Filed under Εθνολογία, Ιστορία, Μεσαίωνας

Εθνολογικές παρατηρήσεις στη λαογραφική συλλογή των αδελφών Μιλαντίνοφ #1

Η σημερινή ανάρτηση θα είναι η πρώτη της σειράς δύο αναρτήσεων όπου θα κάνω εθνολογική περιγραφή των «Βουλγαρικών δημοτικών τραγουδιών» (Bəlgarski Narodni Pesni) που συνέλεξαν και εξέδωσαν το 1861 οι αδελφοί Dimitər & Konstantin Miladinov από τα σλαβόφωνα μέρη της ευρύτερης Μακεδονίας και την διπλανή δυτική Βουλγαρία. Η πρώτη αυτή ανάρτηση είναι σύντομη και εισαγωγική, ενώ η λεπτομερής εθνολογική ανάλυση θα γίνει στην επόμενη ανάρτηση. Continue reading

13 Comments

Filed under Εθνολογία

Η Παννονία και οι Παννόνιοι πριν τη ρωμαϊκή κατάκτηση #1

Η σημερινή ανάρτηση είναι η πρώτη της σειράς που έχει ως θέμα την ιστορία της Παννονίας και των κατοίκων της μέχρι τη ρωμαϊκή κατάκτηση και την ίδρυση της ρωμαϊκής επαρχίας Παννονίας. Σε αυτήν την πρώτη ανάρτηση θα παραθέσω μερικά γενικά εθνογλωσσικά θέματα και στην επόμενη ανάρτηση θα περιγράψω την ιστορία της Παννονίας από τις αρχές του 4ου π.Χ. αιώνα (όταν αρχίζει ο κελτικός εποικισμός της περιοχής) ως τις αρχές του 1ου μ.Χ. αιώνα, όταν μονιμοποιήθηκε οριστικά ο ρωμαϊκός έλεγχος στην περιοχή. Continue reading

8 Comments

Filed under Αρχαιότητα, Βαλκανικές γλώσσες, Γλωσσολογία, Εθνολογία, Ιστορία, Ινδοευρωπαϊκά θέματα

Εθνολογικές παρατηρήσεις στη Νέα Ιστορία του Ζωσίμου #1

Η σημερινή ανάρτηση είναι η πρώτη της σειράς με θέμα τις εθνολογικές παρατηρήσεις στη Νέα Ιστορία του Ζωσίμου. Ο Ζώσιμος ήταν ελληνόφωνος και πολυθεϊστής Ρωμαίος αξιωματούχος (κόμης και φισκοσυνήγορος), ο οποίος έγραψε τη Νέα Ιστορία του στην Κωνσταντινούπολη επί βασιλείας Αναστασίου Α΄ (491-518). Η Νέα Ιστορία διαιρείται σε 6 βιβλία και περιγράφει τα γεγονότα της Ύστερης Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, από την αρχή της Κρίσης του 3ου αιώνα (συμβατική έναρξη της Κρίσης αυτής θεωρείται η έναρξη της βασιλείας του Μαξιμίνου του Θρακός το 235) μέχρι την άλωση της Ρώμης από τον Αλάριχο το 410. Continue reading

5 Comments

Filed under Αρχαιότητα, Βυζαντινολογία, Εθνολογία, Ιστορία