Tag Archives: Ρωμαίοι

Η ιστορία του όρου «Βλάχος»

Η σημερινή ανάρτηση προέκυψε έκτακτα από τις συζητήσεις που είχαμε στο σχόλια τις τελευταίες ημέρες. Στην ετυμολογία του όρου «Βλάχος» και στις διάφορες σημασίες του όρου έχω αναφερθεί σε αρκετές παλαιότερες αναρτήσεις και, συνεπώς, στη σημερινή ανάρτηση θα φροντίσω να αναφέρω μερικά πράγματα που δεν έτυχε να περιγράψω μέχρι τώρα. Continue reading

Advertisements

8 Comments

Filed under Εθνολογία, Ιστορία, Μεσαίωνας

Εθνολογικές παρατηρήσεις στη Νέα Ιστορία του Ζωσίμου #3

Στην προηγούμενη ανάρτηση της σειράς περιέγραψα το σκοπό του Ζωσίμου στη συγγραφή της Νέας Ιστορίας, την ανάπτυξη της πολεμικής φειδούς που θα κληρονομήσουν οι Βυζαντινοί Ρωμαίοι, και, τέλος, προσπάθησα να αποσαφηνίσω τη σημασία των όρων «ἔθνος», «τέλος», «αὐτόμολοι/σύμμαχοι», «ἐκμέλεια», «Σκύθαι», «Γερμανοί», «Κελτοί» και «Γαλάται». Continue reading

Leave a comment

Filed under Αρχαιότητα, Βυζαντινολογία, Εθνολογία, Ιστορία

Η Ιστορία του όρου «Γραικός» #1

Αυτή η σειρά αναρτήσεων προέκυψε από ένα σχόλιο με ερωτήματα που έκανε πριν από καμιά δεκαριά μέρες ο Γιάννης σχετικά με τη λειτουργία του εθνωνυμίου «Γραικός» κατά την βυζαντινή περίοδο. Ο Γιάννης με ρώτησε αν έχω ασχοληθεί με το θέμα και κατά πόσο μπορούμε να πούμε ότι η απάντηση του όρου είναι μια μορφή «έμμεσης ελληνικής συνέχειας». Έκρινα πως η καλύτερη απάντηση σ΄αυτά τα ερωτήματα είναι μια σειρά δύο αναρτήσεων, επειδή οι προηγούμενες αναρτήσεις που έχω κάνει αφορούν την περιγράφη της λειτουργίας του όρου «Γραικός» σε συγκεκριμένα χωρία και δεν περιγράφουν το θέμα συλλογικά. Continue reading

34 Comments

Filed under Αρχαιότητα, Εθνολογία, Ιστορία

Το Ρωμαϊκό γένος κατά τον 10ο αιώνα #3

Στη σημερινή ανάρτηση θα συνεχίσω από εκεί που έκλεισα την προηγούμενη ανάρτηση της σειράς. Ίσως κάποια στιγμή να προσθέσω μία ακόμα ανάρτηση στην οποία θα συνοψίσω τα βασικά συμπεράσματα των τριών αυτών αναρτήσεων. Continue reading

21 Comments

Filed under Βυζαντινολογία, Εθνολογία, Ιστορία, Μεσαίωνας

Το Ρωμαϊκό γένος κατά τον 10ο αιώνα #2

Μετά τα προλεγόμενα της πρώτης ανάρτησης στη σημερινή ανάρτηση θα περάσω στις πηγές του 10ου αιώνα. Αυτές είναι:

  1. Ιστορίες όπως αυτή του Γενέσιου (γραμμένη γύρω στο 940, εξιστορεί τα γεγονότα του 9ου αιώνα) και του Λέοντα του Διακόνου (γραμμένη κατά το διάστημα 995-1000, εξιστορεί τις εκστρατείες του Νικηφόρου Φωκά και του Ιωάννη Τζιμισκή, την έχω περιγράψει σε τρεις αναρτήσεις, #1, #2, #3). Κατά την ίδια περίοδο γράφτηκαν τα πρώτα βιβλία των «Συνεχιστών Θεοφάνους», γράφτηκαν κάποιες από τις συνέχειες του χρονικού του Γεωργίου του Μοναχού (το δικό του γνήσιο χρονικό τελειώνει με τον θάνατο του Θεόφιλου το 842) και ο Μανουήλ ο Πρωτοσπαθάριος έγραψε ένα χαμένο χρονικό που χρησιμοποίησε ως πηγή ο Συμεών ο Λογοθέτης/Μάγιστρος για το δικό του χρονικό, το οποίο (σύμφωνα με τον Warren Treadgold) ολοκλήρωσε το τελευταίο έτος της βασιλείας του Νικηφόρου Φωκά (969).
  2. Τακτικά εγχειρίδια (η καινοτομία της περιόδου), όπως τα «Τακτικά» του Λέοντος του Σοφού (γράφτηκαν λίγο μετά το 900, έχω κάνει ήδη μια λεξικολογική και εθνολογική ανάρτηση γι΄αυτό το σύγγραμμα), η «Στρατηγική Έκθεσις» του Νικηφόρου Φωκά (γράφτηκε γύρω στο 965), το «Περὶ Παραδρομής» που συγγράφηκε την ίδια περίοδο με τη «Στρατηγική Έκθεση» από υψηλόβαθμο αξιωματικό του επιτελείου του Νικηφόρου Φωκά και τα «Τακτικά» του Νικηφόρου Ουρανού (γράφτηκαν γύρω στο 1000)
  3. Τα πάμπολλα γραπτά του Κωνσταντίνου Ζ΄ Πορφυρογέννητου, ίσως ο πολυγραφότερος των βυζαντινών αυτοκρατόρων
  4. Άλλες πηγές όπως οι επιστολές του Πατριάρχη Νικολάου Α΄ Μυστικού, τα ποιήματα του Ιωάννη Κυριώτη του Γεωμέτρη κλπ.

Continue reading

45 Comments

Filed under Βυζαντινολογία, Εθνολογία, Ιστορία, Μεσαίωνας

Το Ρωμαϊκό γένος κατά τον 10ο αιώνα #1: προλεγόμενα

Το θέμα αυτής της ανάρτησης και των επομένων θα είναι η Ρωμαϊκή ταυτότητα όπως αυτή περιγράφεται στις πηγές του 10ου αιώνα. Η γραμματεία του 10ου αιώνα ξεκινάει με τα «Τακτικά» του Λέοντος του Σοφού (η συγγραφή τους ολοκληρώθηκε λίγο μετά το 900) και τελειώνει με την Ιστορία του Λέοντος του Διακόνου (γράφτηκε κατά την περίοδο 995-1000 και εξιστορεί τις νικηφόρες εκστρατείες του Νικηφόρου Φωκά και του Ιωάννη Τζιμισκή). Πριν όμως περάσω στις πηγές του 10ου αιώνα, τις οποίες θα παραθέσω στις επόμενες αναρτήσεις, στη σημερινή πρώτη ανάρτηση θα αναφέρω μερικά γενικά πράγματα, όπου μεταξύ άλλων θα σχολιάσω και ορισμένα χωρία από την Χρονογραφία του Θεοφάνη του Ομολογητή (γραμμένη γύρω στο 815), για να επισημάνω μερικά στοιχεία της ρωμαϊκής ταυτότητας που υπήρχαν ήδη πριν από το 900 μ.Χ. Continue reading

4 Comments

Filed under Βυζαντινολογία, Εθνολογία, Ιστορία, Μεσαίωνας

Εθνολογικές παρατηρήσεις στην ιστορία του Ατταλειάτη #2

H παρούσα ανάρτηση είναι η δεύτερη της σειράς με θέμα τις εθνολογικές παρατηρήσεις στην ιστορία του Ατταλειάτη. Όσοι δεν διαβάσατε (ή ξεχάσατε) την πρώτη ανάρτηση της σειράς καλό είναι να της (ξανα)ρίξετε μια ματιά. Είχα σταματήσει την πρώτη ανάρτηση στο τέλος του κεφαλαίου 21 της δίγλωσσης έκδοσης των Καλδέλλη-Κράλλη (εκτύφλωση και θάνατος του Ρωμανού Διογένη). Στη σημερινή ανάρτηση θα σχολιάσω τα υπόλοιπα κεφάλαια (22-36). Continue reading

Leave a comment

Filed under Βυζαντινολογία, Εθνολογία, Ιστορία, Μεσαίωνας