Tag Archives: ρουμανική

Το ρήμα manicare στην λατινική versio vulgata του Ιερωνύμου

Στην σημερινή σύντομη ανάρτηση θα περιγράψω το λατινικό ρήμα mānicāre = «σηκώνομαι απ΄τα χαράματα για να πάω κάπου» που χρησιμοποίησε στην λατινική μετάφραση της Βίβλου ο Ιλλυρικιανός Ιερώνυμος (ο Hieronymus noster του κόμητος Μαρκελλίνου), το οποίο επιβιώνει στην Ρουμανική (a mâneca) και την Αλβανική (mëngoj). Continue reading

Advertisements

6 Comments

Filed under Βαλκανικές γλώσσες, Γλωσσολογία, Ινδοευρωπαϊκά θέματα

Η λέξη «χριστιανός» σε Αλβανική και ΑΒΡ και η Φλωρεντιάνα της Παραποτάμιας Δακίας

Στη σημερινή σύντομη ανάρτηση θα περιγράψω μια ιδιαιτερότητα που συνδέει την Αλβανική και την Ανατολική Βαλκανική Ρωμανική (ΑΒΡ) στη λέξη «χριστιανός».

Continue reading

6 Comments

Filed under Βαλκανικές γλώσσες, Γλωσσολογία

Το επίθημα -eš σε Αλβανική και ΑΒΡ

Το θέμα της σημερινής ανάρτησης ξεκινήσαμε να το συζητάμε ήδη στα σχόλια της προηγούμενης ανάρτησης. Πρόκειται για το επίθημα -eš που απαντά στην Αλβανική (-esh) και στην Ανατολική Βαλκανική Ρωμανική (ΑΒΡ, ρουμανικό –, αρμανικό –/-), το οποίο σχηματίζει παρατσούκλια. Το επίθημα φαίνεται να χαρακτηρίζεται από διτυπία -eš ~ -aš, κάτι που κάνει δύσκολη την διάκριση των τύπων σε -aš από το ταυτόηχο σλαβικό επίθημα -aš που έχει λίγο πολύ παρόμοια λειτουργία (λ.χ. σερβ. bogat = «πλούσιος» > bogat = «λεφτάς») και δεν αποκλείεται να έχει την ίδια απώτερη ΙΕ καταγωγή (*-V-syos) με το επίθημα που θα εξετάσω εδώ. Continue reading

9 Comments

Filed under Βαλκανικές γλώσσες, Γλωσσολογία, Ινδοευρωπαϊκά θέματα

Η διασπορά του ποιμενικού λεξιλογίου της ΑΒΡ

Στη σημερινή ανάρτηση θα περιγράψω την διασπορά του ποιμενικού λεξιλογίου της Ανατολικής Βαλκανικής Ρωμανικής (ΑΒΡ) στην ανατολική Ευρώπη (η περιοχή που ο Orel ονομάζει Καρπαθο-Βαλκανική περιοχή: Βαλκάνια και χώρες γύρω από τα Καρπάθια). O Andre Du Nay περιγράφει το φαινόμενο αυτό στις σελίδες 133-7 του βιβλίου του The Origins of the Rumanians: The Early History of the Rumanian Language (2η έκδοση, Matthias Corvinus publishing, 1996). Continue reading

5 Comments

Filed under Βαλκανικές γλώσσες, Γλωσσολογία, Ινδοευρωπαϊκά θέματα

Τα αμφιγενικά ουσιαστικά (ambigenerics)

Το θέμα της σημερινής ανάρτησης είναι τα λεγόμενα αμφιγενικά ουσιαστικά (ambigenerics) της Ιταλο-Βαλκανικής Ρωμανικής και της Αλβανικής. Τα ουσιαστικά αυτά προέκυψαν στις παραπάνω γλώσσες κατά τη διαδικασία απώλειας του ουδετέρου γένους και το «παθογνωμονικό» χαρακτηριστικό τους είναι ότι έχουν αρσενικό γένος στον ενικό και θηλυκό γένος στον πληθυντικό. Continue reading

2 Comments

Filed under Βαλκανικές γλώσσες, Γλωσσολογία

Η ουράνωση «τύπου τσουκνίδας» της ΑΒΡ στην Θρακική (αναλυτικότερα)

Τα σχόλια των τελευταίων ημερών υπήρξαν αφορμή για να ψάξω εκ νέου κάποια θρακολογικά θέματα και από αυτήν την διερεύνηση προκύπτουν διαρκώς νέα ενδιαφέροντα συμπεράσματα για την φωνολογία της αρχαίας Θρακικής γλώσσας και την υποστρωματική της επίδραση στην Ανατολική Βαλκανική Ρωμανική (ΑΒΡ, η επιχωρική δημώδης λατινική που μιλιόταν στην ευρύτερη Θράκη). Το πιο ενδιαφέρον συμπέρασμα των ημερών ήταν ότι ορισμένες «παθογνωμονικές» φωνολογικές τροπές της ΑΒΡ όπως η ουράνωση «τύπου τσουκνίδας» και η φωνηεντική ανύψωση των τονισμένων /é/, /ó/ > /í/,/ú/ πριν από έρρινο σύμφωνο (/n/,/m/) απαντούν ήδη στην αρχαία Θρακική. Continue reading

6 Comments

Filed under Βαλκανικές γλώσσες, Γλωσσολογία, Ινδοευρωπαϊκά θέματα

zies Lune = dies Lunae στην Κάτω Μυσία του 5ου μ.Χ. αιώνα

Η σημερινή ανάρτηση έχει ως θέμα την εξέλιξη του λατινικού όρου diēs = «ημέρα» στην Ανατολική Βαλκανική Ρωμανική (ΑΒΡ). Αν κοιτάξετε τον πίνακα με τους ρωμανικούς απογόνους τους λατινικού αυτού όρου θα παρατηρήσετε ότι η προστριβοποίηση dj>dz (>z) εμφανίζεται μόνο στις θυγατέρες της Ανατολικής Βαλκανικής Ρωμανικής (αντίθετα, στις σύνθετες λέξεις και στις μονολεξηματισμένες εκφράσεις που περιέχουν τον όρο diēs στο εσωτερικό τους, η προστριβοποίηση είναι γενικότερο φαινόμενο, βλ. στο τέλος την αναφορά στα ιταλικά oggi και pomeriggio). Continue reading

12 Comments

Filed under Βαλκανικές γλώσσες, Γλωσσολογία