Tag Archives: Κικέρων

Tota Italia: η πρώτη ευρύτερη ρωμαϊκή πατρίδα

Ο Ρωμαίος ποιητής Μάρκος Ανναίος Λουκανός, στο ποίημα Pharsalia που έγραψε λίγο μετά το 60 μ.Χ., παρουσιάζει τον Ιούλιο Καίσαρα να διασχίζει τις παγωμένες Άλπεις, προερχόμενος από την Πέραν των Άλπεων Γαλατία, και να φτάνει με τις λεγεώνες του στον ποταμό Ρουβίκωνα όπου αντίκρισε την εικόνα της «έντρομης πατρίδας» (Patriae trepidantis imago, 1.186), η οποία τον ρώτησε ποιος ήταν ο σκοπός του.

[Pharsalia, 1.83-6]

Iam gelidas Caesar cursu superaverat Alpes,

Ingentesque animo motus, bellumque futurum

Ceperat. Ut ventum est parvi Rubiconis ad undas,

Ingens visa duci Patriae trepidantis imago

Η «έντρομη πατρίδα» (patria trepidans) που εκείνη την περίοδο είχε ως βόρειο σύνορο τον ποταμό Ρουβίκωνα ήταν η ρωμαϊκή Ιταλία και ο Καίσαρας ήξερε πως αν διέσχιζε τον ποταμό χωρίς να διαλύσει τις λεγεώνες του, αυτομάτως θα θεωρούνταν perduellis (δημόσιος εχθρός, εχθρός της respublica), γιατί κανένας Ρωμαίος στρατηγός δεν είχε το δικαίωμα να φέρει στην Ιταλία ρωμαϊκό στράτευμα συναθροισμένο για μάχη. Continue reading

Advertisements

7 Comments

Filed under Αρχαιότητα, Εθνολογία, Ιστορία

Το λουκάνικο, η Λευκανία, και ο Θεοφάνης ο Ερμουπολίτης

Η σημερινή ανάρτηση προέκυψε απρόοπτα μέσα στις γιορτές και έχει ως θέμα την ιστορία του όρου λουκάνικο. Έτυχε να ρωτήσω αυτές τις μέρες τον Αντώνη Καλδέλλη αν ο όρος λουκάνικο απαντά στην βυζαντινή γραμματεία, και μου απάντησε πως ο όρος απαντά πολλάκις στην βυζαντινή γραμματεία και απαντά στην Ελληνική γλώσσα ήδη από την ύστερη αρχαιότητα (λ.χ. στην περιγραφή των τροφίμων και των τιμών τους που κατέγραψε ο Θεοφάνης ο Ερμουπολίτης [από τη Μεγάλη Ερμούπολη της Αιγύπτου] λίγο μετά το 320 μ.Χ. στην λεπτομερή περιγραφή του ταξιδιού του στην Εώα Διοίκηση). Continue reading

2 Comments

Filed under Αρχαιότητα, Βυζαντινολογία, Βαλκανικές γλώσσες, Γλωσσολογία, Ελληνική γλώσσα, Ιστορία, Μεσαίωνας

Η βυζαντινή αντίληψη περί πολιτείας

Στην προηγούμενη ανάρτηση παρουσίασα τις βαθμίδες εθνοπολιτικής κατάστασης των βάρβαρων/εθνικών που ενοχλούσαν τη Ρωμαϊκή Πολιτεία, όπως αυτές περιγράφονται στο «Στρατηγικόν» του Μαυρίκιου. Continue reading

9 Comments

Filed under Αρχαιότητα, Βυζαντινολογία, Εθνολογία, Ιστορία, Μεσαίωνας