Tag Archives: ετυμολογία

Ο Βελλεροφόντης και η ΙΕ ρίζα *gwelH- «πλήττω»

Την σημερινή ανάρτηση την κάνω γιατί ο φίλος Λεώνικος μου ζήτησε να του εξηγήσω αναλυτικότερα μια ετυμολογική υπόθεση που είχα κάνει παλαιότερα για το πρώτο συνθετικό του ονόματος Βελλεροφόντης. Το όνομα Βελλερο-φόντης σημαίνει «αυτός που σκότωσε τον *Βέλλερο» και, όπως γνωρίζουμε από την μυθολογία, ο Βελλεροφόντης σκότωσε την Χίμαιρα.

Σε παλαιότερη ανάρτηση είχα προτείνει την ετυμολόγηση του όρου *Βέλλερος ως «μάστιγα, πλήγμα, συμφορά» από την ΙΕ ρίζα *gwelH- «πλήττω, πληγώνω», κάτι που εξηγεί το όνομα Βελλεροφόντης ως «μαστιγοκτόνος, αυτός που σκοτώνει το κακό, αυτός που εξουδετερώνει την συμφορά». Continue reading

Advertisements

1 Comment

Filed under Γλωσσολογία, Ελληνική γλώσσα, Ινδοευρωπαϊκά θέματα

Μυθοθρυψίες: η δήθεν αλβανική ετυμολογία των όρων Δελμίνιον, Δελματοί και Δελματία

Ένας σχολιαστής με ρώτησε πριν από λίγο κατά πόσο ισχύει η υπόθεση του Gustav Meyer (19ος αιώνας) ότι το αρχαίο τοπωνύμιο Δελμίνιον και το αντίστοιχο εθνώνυμο Δελματοί προέρχονται από τον αλβανικό όρο τοσκ. dele ~ γκεγκ. delmë = «πρόβατο».

Όσοι γνωρίζετε την ιστορική φωνολογία της Αλβανικής μπορείτε να καταλάβετε χωρίς δυσκολία γιατί η ετυμολογική υπόθεση του Meyer σίγουρα δεν ισχύει. Ας δούμε το γιατί.

Continue reading

15 Comments

Filed under Βαλκανικές γλώσσες, Γλωσσολογία, Ινδοευρωπαϊκά θέματα, Μυθοθρυψία

Μια ετυμολογική πρόταση για το τοπωνύμιο Σούλι ως «προσήλιο μέρος»

Η σημερινή σύντομη ανάρτηση είναι μια ετυμολογική πρόταση για το τοπωνύμιο Σούλι. Το μόνο βέβαιο για την ετυμολογία του τοπωνύμιου «Σούλι» είναι ότι κατά κανόνα απαντά σε μέρη όπου έχουν εγκατασταθεί Αρβανίτες και, συνεπώς, είναι λογικό να αναζητήσουμε την ετυμολογία του στην Αλβανική.

Η ετυμολογία που έχω να προτείνω ισχύει αν και μόνον αν τα διάφορα «Σούλια» είναι «προσήλια μέρη» ή «(βραχώδημέρη με αντηλιά». Continue reading

42 Comments

Filed under Βαλκανικές γλώσσες, Γλωσσολογία

Μια ετυμολογική πρόταση για την Ιθάκη

Το ομηρικό νησωνύμιο Ἰθάκη ακούστηκε πολύ τις τελευταίες ημέρες λόγω της επίσκεψης του Τσίπρα. Το όνομα της πατρίδας του θρυλικού Οδυσσέα παραμένει ανετυμολόγητο. Στη σημερινή ανάρτηση θα παραθέσω μια ετυμολογική πρόταση, η οποία έχει βάση μόνον αν το νησί είναι επαρκώς «δασώδες» και «πολυδένδρεον» (και περισσότερο από τα άλλα νησιά), ώστε να τοπυ αρμόζει ένα τέτοιο όνομα. Δυστυχώς δεν έχω επισκεφτεί την Ιθάκη και δεν γνωρίζω την βλάστησή της. Όσοι την γνωρίζετε μπορείτε να με πληροφορήσετε στα σχόλια.

Ένα άλλο θέμα είναι κατά πόσο η ομηρική Ιθάκη είναι το ίδιο νησί με την ιστορική Ιθάκη. Στο βιβλίο Odysseus Unbound (Cambridge University Press, 2005), ο Robert Brittlestone επιχειρεί να δείξει την ταύτιση της ομηρικής ΙΘάκης με την Κεφαλλονιά.

Continue reading

38 Comments

Filed under Γλωσσολογία, Ινδοευρωπαϊκά θέματα

Οι Τσάκωνες και το ρήμα τσακώνω/τσακώνομαι

Στη σημερινή ανάρτηση θα περιγράψω ένα ενδιαφέρον άρθρο της Ελένης Γλύκατζη-Αρβελέρ για την ετυμολογία των όρων Τσάκωνες /Τσακωνιά και τσακώνω/τσακώνομαι.

Το άρθρο της Αρβελέρ, το οποίο μπορείτε να διαβάσετε εδώ, είναι το παρακάτω:

Les termes Τσάκωνες – τσακωνίαι et lour évolution sémantique (Revenue des études Byzantines, tome 21, 1963, pp. 243-49)

Continue reading

32 Comments

Filed under Βυζαντινολογία, Γλωσσολογία, Ελληνική γλώσσα, Ιστορία, Μεσαίωνας

Ο Ζινοβαστηνός Ζεύς και το θρακικό ανθρωπωνύμιο Βῖθυς

Στη σημερινή ανάρτηση θα ξεκινήσω με την ετυμολογική περιγραφή του επιθέτου Ζινοβαστηνός (Ζεύς) = «(ο Δίας) που λατρέυεται στην *Ζινοβάστα» και με την ευκαιρία θα σχολιάσω το συχνότατο θρακικό ανθρπωνύμιο Βῖθυς. Continue reading

3 Comments

Filed under Βαλκανικές γλώσσες, Γλωσσολογία, Ινδοευρωπαϊκά θέματα

Το ορωνύμιο Αἷμος ως «οροσειρά»

Στη σημερινή ανάρτηση θα περιγράψω την ενδιαφέρουσα ετυμολόγηση του θρακολόγου Ivan Duridanov για το ορωνύμιο Αἷμος (η σημερινή βουλγαρική οροσειρά Stara Planina = Αρχαίο/Παλαιό Όρος) ως «οροσειρά», την οποία έκρινα ως εξαιρετικά ενδιαφέρουσα για δύο λόγους· ο πρώτος είναι ότι γλωσσολογικά είναι κομψή και σημασιολογικά πολύ πιθανή. Ο δεύτερος λόγος είναι πως το ορωνύμιο Αἷμος -αν δεχτούμε την ετυμολόγηση του Duridanov- δεν μπορεί να είναι θρακικό, επειδή προϋποθέτει την φωνολογική τροπή *s>h σε αρκτική θέση, η οποία είναι χαρακτηριστική της Ελληνικής, της Αρμενικής, του Ιρανικού κλάδου και μάλλον της Φρυγικής, αλλά όχι της Θρακικής. Σε όλες τις άλλες θρακικές ετυμολογήσεις του, ο Duridanov δέχεται ότι η Θρακική διατήρησε το IE *s τόσο σε αρκτική όσο και σε μεσοφωνηεντική θέση. Continue reading

18 Comments

Filed under Βαλκανικές γλώσσες, Γλωσσολογία, Ελληνική γλώσσα, Ινδοευρωπαϊκά θέματα