Tag Archives: αρμανική

Μια ετυμολογική πρόταση για το τοπωνύμιο Σούλι ως «προσήλιο μέρος»

Η σημερινή σύντομη ανάρτηση είναι μια ετυμολογική πρόταση για το τοπωνύμιο Σούλι. Το μόνο βέβαιο για την ετυμολογία του τοπωνύμιου «Σούλι» είναι ότι κατά κανόνα απαντά σε μέρη όπου έχουν εγκατασταθεί Αρβανίτες και, συνεπώς, είναι λογικό να αναζητήσουμε την ετυμολογία του στην Αλβανική.

Η ετυμολογία που έχω να προτείνω ισχύει αν και μόνον αν τα διάφορα «Σούλια» είναι «προσήλια μέρη» ή «(βραχώδημέρη με αντηλιά». Continue reading

Advertisements

36 Comments

Filed under Βαλκανικές γλώσσες, Γλωσσολογία

Το επίθημα -eš σε Αλβανική και ΑΒΡ

Το θέμα της σημερινής ανάρτησης ξεκινήσαμε να το συζητάμε ήδη στα σχόλια της προηγούμενης ανάρτησης. Πρόκειται για το επίθημα -eš που απαντά στην Αλβανική (-esh) και στην Ανατολική Βαλκανική Ρωμανική (ΑΒΡ, ρουμανικό –, αρμανικό –/-), το οποίο σχηματίζει παρατσούκλια. Το επίθημα φαίνεται να χαρακτηρίζεται από διτυπία -eš ~ -aš, κάτι που κάνει δύσκολη την διάκριση των τύπων σε -aš από το ταυτόηχο σλαβικό επίθημα -aš που έχει λίγο πολύ παρόμοια λειτουργία (λ.χ. σερβ. bogat = «πλούσιος» > bogat = «λεφτάς») και δεν αποκλείεται να έχει την ίδια απώτερη ΙΕ καταγωγή (*-V-syos) με το επίθημα που θα εξετάσω εδώ. Continue reading

9 Comments

Filed under Βαλκανικές γλώσσες, Γλωσσολογία, Ινδοευρωπαϊκά θέματα

Το δίσημο τοπωνύμιο «Γκούρα»

Το θέμα της σημερινής ανάρτησης είναι η διπλή σημασία (εξού και ο όρος δίσημος του τίτλου) του τοπωνυμίου «Γκούρα»: στα αρβανίτικα σημαίνει «πέτρα, βραχώδες μέρος» και στα βλάχικα (αρμανικά) σημαίνει «στόμα, στόμιοπηγή, εκβολή» (οι δύο όροι δεν σχετίζονται μεταξύ τους, απλώς έτυχε να γίνουν ταυτόηχοι στην ελληνική τους απόδοση). Continue reading

55 Comments

Filed under Βαλκανικές γλώσσες, Γλωσσολογία

Τα αμφιγενικά ουσιαστικά (ambigenerics)

Το θέμα της σημερινής ανάρτησης είναι τα λεγόμενα αμφιγενικά ουσιαστικά (ambigenerics) της Ιταλο-Βαλκανικής Ρωμανικής και της Αλβανικής. Τα ουσιαστικά αυτά προέκυψαν στις παραπάνω γλώσσες κατά τη διαδικασία απώλειας του ουδετέρου γένους και το «παθογνωμονικό» χαρακτηριστικό τους είναι ότι έχουν αρσενικό γένος στον ενικό και θηλυκό γένος στον πληθυντικό. Continue reading

2 Comments

Filed under Βαλκανικές γλώσσες, Γλωσσολογία

Η ουράνωση «τύπου τσουκνίδας» της ΑΒΡ στην Θρακική (αναλυτικότερα)

Τα σχόλια των τελευταίων ημερών υπήρξαν αφορμή για να ψάξω εκ νέου κάποια θρακολογικά θέματα και από αυτήν την διερεύνηση προκύπτουν διαρκώς νέα ενδιαφέροντα συμπεράσματα για την φωνολογία της αρχαίας Θρακικής γλώσσας και την υποστρωματική της επίδραση στην Ανατολική Βαλκανική Ρωμανική (ΑΒΡ, η επιχωρική δημώδης λατινική που μιλιόταν στην ευρύτερη Θράκη). Το πιο ενδιαφέρον συμπέρασμα των ημερών ήταν ότι ορισμένες «παθογνωμονικές» φωνολογικές τροπές της ΑΒΡ όπως η ουράνωση «τύπου τσουκνίδας» και η φωνηεντική ανύψωση των τονισμένων /é/, /ó/ > /í/,/ú/ πριν από έρρινο σύμφωνο (/n/,/m/) απαντούν ήδη στην αρχαία Θρακική. Continue reading

6 Comments

Filed under Βαλκανικές γλώσσες, Γλωσσολογία, Ινδοευρωπαϊκά θέματα

zies Lune = dies Lunae στην Κάτω Μυσία του 5ου μ.Χ. αιώνα

Η σημερινή ανάρτηση έχει ως θέμα την εξέλιξη του λατινικού όρου diēs = «ημέρα» στην Ανατολική Βαλκανική Ρωμανική (ΑΒΡ). Αν κοιτάξετε τον πίνακα με τους ρωμανικούς απογόνους τους λατινικού αυτού όρου θα παρατηρήσετε ότι η προστριβοποίηση dj>dz (>z) εμφανίζεται μόνο στις θυγατέρες της Ανατολικής Βαλκανικής Ρωμανικής (αντίθετα, στις σύνθετες λέξεις και στις μονολεξηματισμένες εκφράσεις που περιέχουν τον όρο diēs στο εσωτερικό τους, η προστριβοποίηση είναι γενικότερο φαινόμενο, βλ. στο τέλος την αναφορά στα ιταλικά oggi και pomeriggio). Continue reading

12 Comments

Filed under Βαλκανικές γλώσσες, Γλωσσολογία

Η ουράνωση «τύπου τσουκνίδας» της Ανατολικής Βαλκανικής Ρωμανικής

Και η σημερινή ανάρτηση θα είναι γλωσσολογικού περιεχομένου και σχετικά σύντομη. Το θέμα της ανάρτησης είναι μια ενδιαφέρουσα ουράνωση των συμφώνων /t/,/d/,/s/ και του συμπλέγματος /st/ της Ανατολικής Βαλκανικής Ρωμανικής (ΑΒΡ, ο πρόγονος της Αρ(ου)μανικής/Βλαχικής [AR], Ρουμανικής [DR], Μογλενιτικής [MR] και Ιστρορουμανικής [IR]) πριν από τονισμένο μακρό /ī/την οποία, λόγω έλλειψης επίσημης ονομασίας, αποφάσισα να βαφτίσω ουράνωση «τύπου τσουκνίδας», επειδή απαντά στους ΑΒΡ απογόνους της λατινικής λέξης urtīca = «τσουκνίδα». Continue reading

Leave a comment

Filed under Βαλκανικές γλώσσες, Γλωσσολογία