Tag Archives: αλβανική

Μια ετυμολογική πρόταση για το τοπωνύμιο Σούλι ως «προσήλιο μέρος»

Η σημερινή σύντομη ανάρτηση είναι μια ετυμολογική πρόταση για το τοπωνύμιο Σούλι. Το μόνο βέβαιο για την ετυμολογία του τοπωνύμιου «Σούλι» είναι ότι κατά κανόνα απαντά σε μέρη όπου έχουν εγκατασταθεί Αρβανίτες και, συνεπώς, είναι λογικό να αναζητήσουμε την ετυμολογία του στην Αλβανική.

Η ετυμολογία που έχω να προτείνω ισχύει αν και μόνον αν τα διάφορα «Σούλια» είναι «προσήλια μέρη» ή «(βραχώδημέρη με αντηλιά». Continue reading

Advertisements

36 Comments

Filed under Βαλκανικές γλώσσες, Γλωσσολογία

Το επίθημα -eš σε Αλβανική και ΑΒΡ

Το θέμα της σημερινής ανάρτησης ξεκινήσαμε να το συζητάμε ήδη στα σχόλια της προηγούμενης ανάρτησης. Πρόκειται για το επίθημα -eš που απαντά στην Αλβανική (-esh) και στην Ανατολική Βαλκανική Ρωμανική (ΑΒΡ, ρουμανικό –, αρμανικό –/-), το οποίο σχηματίζει παρατσούκλια. Το επίθημα φαίνεται να χαρακτηρίζεται από διτυπία -eš ~ -aš, κάτι που κάνει δύσκολη την διάκριση των τύπων σε -aš από το ταυτόηχο σλαβικό επίθημα -aš που έχει λίγο πολύ παρόμοια λειτουργία (λ.χ. σερβ. bogat = «πλούσιος» > bogat = «λεφτάς») και δεν αποκλείεται να έχει την ίδια απώτερη ΙΕ καταγωγή (*-V-syos) με το επίθημα που θα εξετάσω εδώ. Continue reading

9 Comments

Filed under Βαλκανικές γλώσσες, Γλωσσολογία, Ινδοευρωπαϊκά θέματα

Το δίσημο τοπωνύμιο «Γκούρα»

Το θέμα της σημερινής ανάρτησης είναι η διπλή σημασία (εξού και ο όρος δίσημος του τίτλου) του τοπωνυμίου «Γκούρα»: στα αρβανίτικα σημαίνει «πέτρα, βραχώδες μέρος» και στα βλάχικα (αρμανικά) σημαίνει «στόμα, στόμιοπηγή, εκβολή» (οι δύο όροι δεν σχετίζονται μεταξύ τους, απλώς έτυχε να γίνουν ταυτόηχοι στην ελληνική τους απόδοση). Continue reading

53 Comments

Filed under Βαλκανικές γλώσσες, Γλωσσολογία

Η Παλαιά Τοσκική του Αλέκου Ματαράγκα #1

Στη σημερινή ανάρτηση θα παρουσιάσω το παρακάτω βιβλίο του αυστριακού αλβανιστή γλωσσολόγου Joachim Matzinger για το δίγλωσσο (Τοσκική Αλβανική και Ιταλική) κατηχιστικό κείμενο του Αρμπερέση (Ιταλο-Αρβανίτης) ιερέα Lekë Matrënga (η ελληνική απόδοση του ονόματός του είναι Αλέκος Ματαράγκας) Mbsuame e Krështerë / Dottrina Cristiana (Χριστιανική Διδαχή), που αποτελεί το παλαιότερο εκτενές κείμενο της Τοσκικής Αλβανικής (γράφτηκε το 1592): Continue reading

15 Comments

Filed under Βαλκανικές γλώσσες, Γλωσσολογία, Ινδοευρωπαϊκά θέματα

Το εμφατικά αρνητικό φράσημα *{ne h2oyu kwid} του Βαλκανικού ΙΕ ομίλου

Σε μια παλαιότερη ανάρτηση παρέθεσα την ευρέως αποδεκτή άποψη του μεγάλου ΙΕστή Warren Cowgill ότι το ελληνικό αρνητικό μόριο «όχι» (αρχ. οὐκ, οὐκί, οὐ, οὐχί) ανάγεται στο ΙΕ εμφατικό αρνητικό φράσημα *{ne h2oyu kwid} = not in this lifetime! (όχι σ΄αυτή τη ζωή!) και μάλλον είναι ΙΕ συγγενής του αρμενικού αρνητικού μορίου očʿ. Continue reading

27 Comments

Filed under Βαλκανικές γλώσσες, Γλωσσολογία, Ινδοευρωπαϊκά θέματα

Τα nomina agentis σε *-Vkwyo- σε Σλαβική, Αρμενική, και Αλβανική

Στη σημερινή ανάρτηση θα περιγράψω το ΙΕ επίθημα *-Vkwyo- (V= φωνήεν, kw = χειλοϋπερωικό /kʷ/), το οποίο σχηματίζει nomina agentis (ουσιαστικά που προσδιορίζουν ένα πρόσωπο/αντικείμενο ως τον φορέα δράσης μιας ρηματικής ρίζας, όπως τα πιο γνωστά ΙΕ οργανικά επιθήματα τύπου *-DeL- που έχω περιγράψει σε παλαιότερη ανάρτηση) στον Σλαβικό κλάδο, στην Αρμενική και την Αλβανική. Continue reading

Leave a comment

Filed under Βαλκανικές γλώσσες, Γλωσσολογία, Ινδοευρωπαϊκά θέματα, Σλαβικές γλώσσες

Η διασπορά του ποιμενικού λεξιλογίου της ΑΒΡ

Στη σημερινή ανάρτηση θα περιγράψω την διασπορά του ποιμενικού λεξιλογίου της Ανατολικής Βαλκανικής Ρωμανικής (ΑΒΡ) στην ανατολική Ευρώπη (η περιοχή που ο Orel ονομάζει Καρπαθο-Βαλκανική περιοχή: Βαλκάνια και χώρες γύρω από τα Καρπάθια). O Andre Du Nay περιγράφει το φαινόμενο αυτό στις σελίδες 133-7 του βιβλίου του The Origins of the Rumanians: The Early History of the Rumanian Language (2η έκδοση, Matthias Corvinus publishing, 1996). Continue reading

5 Comments

Filed under Βαλκανικές γλώσσες, Γλωσσολογία, Ινδοευρωπαϊκά θέματα