Tag Archives: ΑΒΡ

Η ουράνωση «τύπου τσουκνίδας» της ΑΒΡ στην Θρακική

Αυτή η μικρή ανάρτηση είναι για τον Αντώνη και τον Φάνη Δασούλα που είμαι σίγουρος ότι θα τους αρέσει.

Continue reading

Advertisements

Leave a comment

Filed under Βαλκανικές γλώσσες, Γλωσσολογία, Ινδοευρωπαϊκά θέματα

ΑΒΡ: avete voi viatores = χαίρετε εσείς παροδίτες

Επειδή τις τελευταίες ημέρες έχουμε στα σχόλια μια ωραία συζήτηση για την Ανατολική Βαλκανική Ρωμανική (ΑΒΡ, η επιχώρια δημώδης Λατινική της βαλκανικής ενδοχώρας από την οποία προέκυψαν η Αρμανική/Βλαχική, η Ρουμανική, η Μογλενίτικη και η Ιστρορουμανική) με το Φάνη Δασούλα, θα κάνω μια μικρή παύση στη σειρά αναρτήσεων για τη Νέα Ιστορία του Ζωσίμου με μια μικρή γλωσσολογική ανάρτηση. Στη συζήτηση θίξαμε το θέμα πως το «κοσκίνισμα» των δημωδών λατινικών επιγραφών της Βαλκανικής, μπορεί να βοηθήσει στην διαλεύκανση του που και πότε διαμορφώθηκε η ΑΒΡ.

Στη σημερινή ανάρτηση θα σχολιάσω μια ενδιαφέρουσα λατινική επιγραφή του πρώτου μισού του 4ου αιώνα από τη Σακιδαύα της Μικράς Σκυθίας, η οποία τελειώνει με την ευχή avete voi viatores = «χαίρετε εσείς παροδίτες», δείχνοντας την δημώδη επιχωρική τροπή s > voi «εσείς» (λ.χ. ιταλικό voi, δαλματικό voi, αρμανικό voi, ρουμανικό voi, αλλά ρωμανσικό vus, ισπανικό vos, γαλλικό vous). Continue reading

4 Comments

Filed under Βαλκανικές γλώσσες, Γλωσσολογία

Οι Θρακο-Ρωμαίοι #1

Η σημερινή ανάρτηση θα είναι η πρώτη της σειράς για τους Θρακο-Ρωμαίους και θα παρουσιάσω ένα γενικό σχήμα για τον εκρωμαϊσμό των Θρακών/Βεσσών σε Ρωμαίους της Θράκης (Θρακο-Ρωμαίοι) και τη σχέση αυτών των Θρακο-Ρωμαίων της ύστερης αρχαιότητας με τους μεσαιωνικούς ομιλητές της Ανατολικής Βαλκανικής Ρωμανικής. Στην επόμενη ανάρτηση της σειράς θα παρουσιάσω ορισμένα παραδείγματα γνωστών Θρακο-Ρωμαίων. Continue reading

15 Comments

Filed under Αρχαιότητα, Βαλκανικές γλώσσες, Γλωσσολογία, Εθνολογία, Ιστορία

Για την καταγωγή των Βλάχων (ξανά)

Προχθές παρατήρησα ότι κάποιος έδωσε σύνδεσμο σε μια ανάρτησή μου σε μια διαδικτυακή συζήτηση για την καταγωγή των Βλάχων. Αυτό που συνειδητοποίησα διαβάζοντας στα γρήγορα τη συζήτηση είναι ότι η ανικανότητα του Νεοέλληνα να κατανοήσει πως προέκυψε το ιστορικό φαινόμενο των ομιλητών της Ανατολικής Βαλκανικής Ρωμανικής (Αρμάνοι/Βλάχοι, Μογλενόβλαχοι, Ρουμάνοι και Ιστρορουμάνοι) οφείλεται στην εσκεμμένη αμνησία 2000 ετών της εθνικής παιδείας που δημιουργεί στο μέσο Νεοέλληνα μια αλματική (saltatory) αντίληψη του ιστορικού χρόνου, ο οποίος περιλαμβάνει την κλασική και ελληνιστική αρχαιότητα (~500-200 π.Χ., το επινοημένο παρελθόν «μας») και μετά κάνει ένα τεράστιο άλμα αμνησίας 2000 ετών (θα ταίριαζε ο ιατρικός όρος λακκοειδής αμνησία (lacunar amnesia), αλλά στην περίπτωση του νεοελληνικού ιστορικού χρόνου ο «λάκκος» είναι ωκεανός ολόκληρος) και συνεχίζει με το Ρήγα Φεραίο να καλεί σε επανάσταση τους ραγιάδες. Continue reading

17 Comments

Filed under Αρχαιότητα, Εθνολογία, Ιστορία

Ο ποταμός Κέβρος » Κιά(μ)βρος

Η ανάρτηση της σημερινής τελευταίας ημέρας του καλοκαιριού θα συνεχίσει στο ρυθμό των προηγούμενων δύο αναρτήσεων. Το θέμα της ανάρτησης είναι ο γλωσσολογικός σχολιασμός του θρακικού υδρωνυμίου Κέβρος > Κιά(μ)βρος. Continue reading

Leave a comment

Filed under Βαλκανικές γλώσσες, Γλωσσολογία

zies Lune = dies Lunae στην Κάτω Μυσία του 5ου μ.Χ. αιώνα

Η σημερινή ανάρτηση έχει ως θέμα την εξέλιξη του λατινικού όρου diēs = «ημέρα» στην Ανατολική Βαλκανική Ρωμανική (ΑΒΡ). Αν κοιτάξετε τον πίνακα με τους ρωμανικούς απογόνους τους λατινικού αυτού όρου θα παρατηρήσετε ότι η προστριβοποίηση dj>dz (>z) εμφανίζεται μόνο στις θυγατέρες της Ανατολικής Βαλκανικής Ρωμανικής (αντίθετα, στις σύνθετες λέξεις και στις μονολεξηματισμένες εκφράσεις που περιέχουν τον όρο diēs στο εσωτερικό τους, η προστριβοποίηση είναι γενικότερο φαινόμενο, βλ. στο τέλος την αναφορά στα ιταλικά oggi και pomeriggio). Continue reading

12 Comments

Filed under Βαλκανικές γλώσσες, Γλωσσολογία

Η ουράνωση «τύπου τσουκνίδας» της Ανατολικής Βαλκανικής Ρωμανικής

Και η σημερινή ανάρτηση θα είναι γλωσσολογικού περιεχομένου και σχετικά σύντομη. Το θέμα της ανάρτησης είναι μια ενδιαφέρουσα ουράνωση των συμφώνων /t/,/d/,/s/ και του συμπλέγματος /st/ της Ανατολικής Βαλκανικής Ρωμανικής (ΑΒΡ, ο πρόγονος της Αρ(ου)μανικής/Βλαχικής [AR], Ρουμανικής [DR], Μογλενιτικής [MR] και Ιστρορουμανικής [IR]) πριν από τονισμένο μακρό /ī/την οποία, λόγω έλλειψης επίσημης ονομασίας, αποφάσισα να βαφτίσω ουράνωση «τύπου τσουκνίδας», επειδή απαντά στους ΑΒΡ απογόνους της λατινικής λέξης urtīca = «τσουκνίδα». Continue reading

Leave a comment

Filed under Βαλκανικές γλώσσες, Γλωσσολογία