Tag Archives: ΑΒΡ

Οι Θρακο-Ρωμαίοι #1

Η σημερινή ανάρτηση θα είναι η πρώτη της σειράς για τους Θρακο-Ρωμαίους και θα παρουσιάσω ένα γενικό σχήμα για τον εκρωμαϊσμό των Θρακών/Βεσσών σε Ρωμαίους της Θράκης (Θρακο-Ρωμαίοι) και τη σχέση αυτών των Θρακο-Ρωμαίων της ύστερης αρχαιότητας με τους μεσαιωνικούς ομιλητές της Ανατολικής Βαλκανικής Ρωμανικής. Στην επόμενη ανάρτηση της σειράς θα παρουσιάσω ορισμένα παραδείγματα γνωστών Θρακο-Ρωμαίων. Continue reading

Advertisements

12 Comments

Filed under Αρχαιότητα, Βαλκανικές γλώσσες, Γλωσσολογία, Εθνολογία, Ιστορία

Για την καταγωγή των Βλάχων (ξανά)

Προχθές παρατήρησα ότι κάποιος έδωσε σύνδεσμο σε μια ανάρτησή μου σε μια διαδικτυακή συζήτηση για την καταγωγή των Βλάχων. Αυτό που συνειδητοποίησα διαβάζοντας στα γρήγορα τη συζήτηση είναι ότι η ανικανότητα του Νεοέλληνα να κατανοήσει πως προέκυψε το ιστορικό φαινόμενο των ομιλητών της Ανατολικής Βαλκανικής Ρωμανικής (Αρμάνοι/Βλάχοι, Μογλενόβλαχοι, Ρουμάνοι και Ιστρορουμάνοι) οφείλεται στην εσκεμμένη αμνησία 2000 ετών της εθνικής παιδείας που δημιουργεί στο μέσο Νεοέλληνα μια αλματική (saltatory) αντίληψη του ιστορικού χρόνου, ο οποίος περιλαμβάνει την κλασική και ελληνιστική αρχαιότητα (~500-200 π.Χ., το επινοημένο παρελθόν «μας») και μετά κάνει ένα τεράστιο άλμα αμνησίας 2000 ετών (θα ταίριαζε ο ιατρικός όρος λακκοειδής αμνησία (lacunar amnesia), αλλά στην περίπτωση του νεοελληνικού ιστορικού χρόνου ο «λάκκος» είναι ωκεανός ολόκληρος) και συνεχίζει με το Ρήγα Φεραίο να καλεί σε επανάσταση τους ραγιάδες. Continue reading

8 Comments

Filed under Αρχαιότητα, Εθνολογία, Ιστορία

Ο ποταμός Κέβρος » Κιά(μ)βρος

Η ανάρτηση της σημερινής τελευταίας ημέρας του καλοκαιριού θα συνεχίσει στο ρυθμό των προηγούμενων δύο αναρτήσεων. Το θέμα της ανάρτησης είναι ο γλωσσολογικός σχολιασμός του θρακικού υδρωνυμίου Κέβρος > Κιά(μ)βρος. Continue reading

Leave a comment

Filed under Βαλκανικές γλώσσες, Γλωσσολογία

zies Lune = dies Lunae στην Κάτω Μυσία του 5ου μ.Χ. αιώνα

Η σημερινή ανάρτηση έχει ως θέμα την εξέλιξη του λατινικού όρου diēs = «ημέρα» στην Ανατολική Βαλκανική Ρωμανική (ΑΒΡ). Αν κοιτάξετε τον πίνακα με τους ρωμανικούς απογόνους τους λατινικού αυτού όρου θα παρατηρήσετε ότι η προστριβοποίηση dj>dz (>z) εμφανίζεται μόνο στις θυγατέρες της Ανατολικής Βαλκανικής Ρωμανικής (αντίθετα, στις σύνθετες λέξεις και στις μονολεξηματισμένες εκφράσεις που περιέχουν τον όρο diēs στο εσωτερικό τους, η προστριβοποίηση είναι γενικότερο φαινόμενο, βλ. στο τέλος την αναφορά στα ιταλικά oggi και pomeriggio). Continue reading

Leave a comment

Filed under Βαλκανικές γλώσσες, Γλωσσολογία

Η ουράνωση «τύπου τσουκνίδας» της Ανατολικής Βαλκανικής Ρωμανικής

Και η σημερινή ανάρτηση θα είναι γλωσσολογικού περιεχομένου και σχετικά σύντομη. Το θέμα της ανάρτησης είναι μια ενδιαφέρουσα ουράνωση των συμφώνων t,d,s της Ανατολικής Βαλκανικής Ρωμανικής (ΑΒΡ, ο πρόγονος της Αρ(ου)μανικής/Βλαχικής [AR], Ρουμανικής [DR], Μογλενιτικής [MR] και Ιστρορουμανικής [IR]) πριν από τονισμένο μακρό /ī/την οποία, λόγω έλλειψης επίσημης ονομασίας, αποφάσισα να βαφτίσω ουράνωση «τύπου τσουκνίδας», επειδή απαντά στους ΑΒΡ απογόνους της λατινικής λέξης urtīca = «τσουκνίδα». Continue reading

Leave a comment

Filed under Βαλκανικές γλώσσες, Γλωσσολογία

Πόσο παλιά είναι η Φωνηεντική Ανύψωση της Ανατολικής Βαλκανικής Ρωμανικής;

Στη σημερινή ανάρτηση θα παρουσιάσω μερικές λατινικές επιγραφές από την ευρύτερη Μυσία/Μοισία που δείχνουν την χαρακτηριστική φωνηεντική ανύψωση της Ανατολικής Βαλκανικής Ρωμανικής (ΑΒΡ). Η ΑΒΡ είναι η δημώδης λατινική ποικιλία από την οποία προέκυψαν η Αρουμανική (Βλαχική, AR), η ΡουμανικήΔακορουμανική, DR) και η Ιστρορουμανική (IR). Έχω αναφέρει σε παλαιότερες αναρτήσεις (λ.χ. στην ενότητα ΣΤ΄ εδώ) ότι η ΑΒΡ ανύψωση απαντά ήδη σε λατινικά τοπωνύμια του 6ου μ.Χ. αιώνα από την ευρύτερη Θράκη (λ.χ. τα τοπωνύμια Móntēs Gemellī > Γεμελλομοῦντες και Arēna > Ἀρῖνα του Προκοπίου και το τοπωνύμιο Mōns Calvus > Mónte Calvu > Καλβομοῦντις του Θεοφύλακτου Σιμοκάττη). Με έκπληξη, όμως, διαπίστωσα ότι το φαινόμενο είναι παλαιότερο και απαντά ήδη σε λατινικές επιγραφές του 2ου μ.Χ. αιώνα από τη Μικρά Σκυθία και την Κάτω και Άνω Μυσία (Scythia Minor, Moesia Inferior, Moesia Superior). Continue reading

13 Comments

Filed under Βαλκανικές γλώσσες, Γλωσσολογία

Η διάσπαση της Λατινικής σε ρωμανικές γλώσσες #6

Στην προηγούμενη ανάρτηση εξήγησα την απλοποίηση του ονοματικού κλιτικού συστήματος της ύστερης δημώδους Λατινικής και πως προέκυψαν οι ρωμανικοί πληθυντικοί. Στη σημερινή τελευταία ανάρτηση της σειράς θα περιγράψω την γένεση του οριστικού άρθρου, τους περιφραστικούς χρόνους και, τέλος, θα εστιάσω σε κάποια θέματα της Ανατολικής Βαλκανικής Ρωμανικής (ΑΒΡ). Continue reading

10 Comments

Filed under Γλωσσολογία, Ινδοευρωπαϊκά θέματα