Οι Κελτικές γλώσσες #2: γλωσσολογικά

Μετά την πρώτη εισαγωγική ανάρτηση της σειράς, στη σημερινή ανάρτηση θα περιγράψω το κυρίως γλωσσολογικό μέρος, δηλαδή τις φωνολογικές εξελίξεις της Πρωτοκελτικής (PCelt) και λίγα λόγια για την διάσπασή της στις θυγατρικές κελτικές γλώσσες.

Στην παρουσίαση των φωνολογικών εξελίξεων που συνέβησαν κατά τη μετάβαση από την Πρωτοϊνδοευρωπαϊκή (ΠΙΕ) στην Πρωτοκελτική (PCelt) θα ακολουθήσω τη χρονολογική σειρά που παραθέτει ο Κελτιστής ΙΕστής γλωσσολόγος Ranko Matasović στο εισαγωγικό κεφάλαιο (σλδ. 4-11) του βιβλίου του Etymological Dictionary of Proto-Celtic (Brill, Leiden, 2009). Continue reading

Advertisements

Leave a comment

Filed under Γλωσσολογία, Ινδοευρωπαϊκά θέματα

Οι Κελτικές γλώσσες #1: προλεγόμενα

Η σημερινή ανάρτηση θα είναι η πρώτη μιας σειράς δύο αναρτήσεων με θέμα την Πρωτο-Κελτική γλώσσα και τις θυγατέρες της (Κελτικές γλώσσες). Η Πρωτοκελτική (από εδώ και πέρα PCelt) είναι ο αναδομημένος κοινός πρόγονος όλων των μαρτυρημένων Κελτικών γλωσσών. Continue reading

4 Comments

Filed under Γλωσσολογία, Ινδοευρωπαϊκά θέματα

Μια ετυμολογική πρόταση για το ρουμανικό φυτωνύμιο brândușă

Στη σημερινή ανάρτηση θα καταθέσω μια ετυμολογική πρόταση για το μέχρι σήμερα ανετυμολόγητο ρουμανικό φυτωνύμιο brândușă = «κρόκος». Όποιος έχει υπομονή να μεταφράσει και να διαβάσει την περιγραφή του λήμματος στο Ρουμανικό Ετυμολογικό Λεξικό (DEX), θα διαβάσει επανειλημμένα για την ετυμολογία του φυτωνυμίου πως είναι άγνωστη (origină necunoscută) και μάλλον υποστρωματική (cuvânt autohton), δηλαδή μάλλον ανήκει στο υποστρωματικό (δακοθρακικό) λεξιλόγιο της Ανατολικής Βαλκανικής Ρωμανικής (ΑΒΡ). Continue reading

10 Comments

Filed under Βαλκανικές γλώσσες, Γλωσσολογία, Ινδοευρωπαϊκά θέματα

Ο ποταμός Ρύνδακος, οι Βιθυνοί, και οι Μυσοί

Στη σημερινή ανάρτηση θα σχολιάσω το υδρωνύμιο Ῥύνδακος, το οποίο ήταν το όνομα του ποταμού που κατά την αρχαιότητα αποτελούσε το σύνορο μεταξύ της Μυσίας και της Βιθυνίας. Το σημερινό τουρκικό όνομα του ποταμού είναι Μουσταφά Κεμάλ-πασά, ενώ παλαιότερα ήταν γνωστός και ως Ορχανελί. Το άνω μέρος του ποταμού ρέει δίπλα από τους νοτιοανατολικούς πρόποδες του Μυσικού (ή Βιθυνικού) Ολύμπου και εκβάλλει στη λίμνη Oluabat (το τουρκικό όνομα προέρχεται από το βυζαντινό Λοπάδιον, ενώ το εναλλακτικό τουρκικό όνομα της λίμνης Apolyont, προέρχεται από το ελληνικό όνομα Ἀπολλωνιάτις, επειδή η λίμνη ήταν κοντά στην πόλη Ἀπολλωνία ἐπὶ Ῥυνδακῷ). Μετά τη λίμνη, ο ποταμός Ρύνδακος δέχεται τρεις άλλους ποταμούς (λ.χ. Μέκεστoς/Simav, Οδρύσσης/Nilufer κλπ) και εκβάλλει στην Προποντίδα κοντά στο Δασκύλ(ε)ιο. Continue reading

6 Comments

Filed under Αρχαιότητα, Γλωσσολογία, Εθνολογία, Ιστορία, Ινδοευρωπαϊκά θέματα

Παράρτημα για το Ρουμ μιλλέτ: μερικά εθνικά τοπωνύμια

Βασισμένος στην παρατήρηση της Χριστίνας Φιλλίου ότι οι εθνοτικοί προσδιορισμοί διατηρήθηκαν σε τοπικό επίπεδο και στην παρατήρηση του Reymond Detrez ότι οι εθνοτικοί προσδιορισμοί διατηρήθηκαν ιδιαίτερα σε πολυεθνοτικές περιοχές, θα παραθέσω ένα παράρτημα με τοπωνύμια από τον αυστρο-ουγγρικό χάρτη του 1904 που έχουν σχηματιστεί από τα εθνωνύμια των βαλκανικών λαών. Continue reading

8 Comments

Filed under Βαλκανικές γλώσσες, Γλωσσολογία, Εθνολογία, Ιστορία, Μεσαίωνας

Η διαμόρφωση του Ρουμ μιλλέτ κατά τον 18ο αιώνα #2

Όπως ανέφερα και στην προηγούμενη ανάρτηση, στη σημερινή ανάρτηση θα παρουσιάσω το κεφάλαιο του καθηγητή Οθωμανικής ιστορίας Παρασκευά Κονόρτα:

From Tâʾife to Millet: Ottoman Terms for the Ottoman Greek Orthodox Community, σλδ. 169-179 του βιβλίου Ottoman Greeks in the Age of Nationalism: Politics, Economy, and Society in the Nineteenth Century (The Darwin Press, 1999), επιμ. Dimitri Gondikas & Charles Issawi.

Continue reading

4 Comments

Filed under Εθνολογία, Ιστορία, Μεσαίωνας

Η διαμόρφωση του Ρουμ μιλλέτ κατά τον 18ο αιώνα #1

Το θέμα της σημερινής ανάρτησης και της επόμενης είναι η εξακρίβωση της χρονολογίας ιδρύσεως του Ρουμ μιλλέτ, δηλαδή της θρησκευτικής κοινότητας των Ορθόδοξων υπηκόων του Σουλτάνου. Το θέμα έχει ενδιαφέρον γιατί σχετίζεται με την διπλή σημασία (εθνοτική/θρησκευτική) του όρου «Ρωμαίος/Ρωμιός/Ρουμ» κατά την ύστερη Τουρκοκρατία. Continue reading

8 Comments

Filed under Εθνολογία, Ιστορία, Μεσαίωνας