Εθνολογικές παρατηρήσεις στη Σύντομη Ιστορία του πατριάρχη Νικηφόρου #1

Η σημερινή ανάρτηση θα είναι η πρώτη της σειράς με θέμα τον εθνολογικό σχολιασμό της Σύντομης Ιστορίας του πατριάρχη Νικηφόρου Α΄. Η Σύντομος Ιστορία του πατριάρχη Νικηφόρου (διήγηση των γεγονότων της περιόδου 602-769) και η Χρονογραφία του Θεοφάνη του Ομολογητή είναι τα πρώτα ιστοριογραφικά έργα που εγκαινιάζουν την βυζαντινή ιστοριογραφία της Μέσης Περιόδου, τα οποία εμφανίστηκαν ύστερα από ένα κενό 150 περίπου ετών (640-790 μ.Χ.), κατά το οποίο η ιστοριογραφία είχε παραμεληθεί κατά τους λεγόμενους «Σκοτεινούς Αιώνες του Βυζαντίου». Ενώ μπορούμε να πούμε με σχετική βεβαιότητα ότι η Χρονογραφία του Θεοφάνη συγγράφηκε κατά την περίοδο 810-4, δεν υπάρχει παρόμοια βεβαιότητα στην χρονολόγηση της Σύντομης Ιστορίας, για την οποία το μόνο που μπορούμε να πούμε με ανάλογη βεβαιότητα είναι ότι συγγράφηκε εντός της περιόδου 780-828. Ωστόσο, όπως θα εξηγήσω παρακάτω, υπάρχει μια σειρά επιχειρημάτων που δείχνουν ότι η Σύντομος Ιστορία μάλλον συγγράφηκε κατά την περίοδο 786-791 και, συνεπώς, είναι προγενέστερη της Χρονογραφίας κατά μια εικοσαετία πάνω κάτω. Continue reading

Advertisements

2 Comments

Filed under Βυζαντινολογία, Εθνολογία

Tota Italia: η πρώτη ευρύτερη ρωμαϊκή πατρίδα

Ο Ρωμαίος ποιητής Μάρκος Ανναίος Λουκανός, στο ποίημα Pharsalia που έγραψε λίγο μετά το 60 μ.Χ., παρουσιάζει τον Ιούλιο Καίσαρα να διασχίζει τις παγωμένες Άλπεις, προερχόμενος από την Πέραν των Άλπεων Γαλατία, και να φτάνει με τις λεγεώνες του στον ποταμό Ρουβίκωνα όπου αντίκρισε την εικόνα της «έντρομης πατρίδας» (Patriae trepidantis imago, 1.186), η οποία τον ρώτησε ποιος ήταν ο σκοπός του.

[Pharsalia, 1.83-6]

Iam gelidas Caesar cursu superaverat Alpes,

Ingentesque animo motus, bellumque futurum

Ceperat. Ut ventum est parvi Rubiconis ad undas,

Ingens visa duci Patriae trepidantis imago

Η «έντρομη πατρίδα» (patria trepidans) που εκείνη την περίοδο είχε ως βόρειο σύνορο τον ποταμό Ρουβίκωνα ήταν η ρωμαϊκή Ιταλία και ο Καίσαρας ήξερε πως αν διέσχιζε τον ποταμό χωρίς να διαλύσει τις λεγεώνες του, αυτομάτως θα θεωρούνταν perduellis (δημόσιος εχθρός, εχθρός της respublica), γιατί κανένας Ρωμαίος στρατηγός δεν είχε το δικαίωμα να φέρει στην Ιταλία ρωμαϊκό στράτευμα συναθροισμένο για μάχη. Continue reading

7 Comments

Filed under Αρχαιότητα, Εθνολογία, Ιστορία

Εθνολογικές παρατηρήσεις στη λαογραφική συλλογή των αδελφών Μιλαντίνοφ #3

Στην προηγούμενη ανάρτηση της σειράς παρουσίασα τις θρησκευτικές και εθνοτικές ταυτότητες που απαντούν στα τραγούδια της συλλογής των αδελφών Μιλαντίνοφ. Στη σημερινή και τελευταία ανάρτηση της σειράς θα ολοκληρώσω την εθνολογική περιγραφή. Continue reading

13 Comments

Filed under Εθνολογία

Εθνολογικές παρατηρήσεις στη λαογραφική συλλογή των αδελφών Μιλαντίνοφ #2

Μετά την πρώτη εισαγωγική ανάρτηση στο θέμα, στη σημερινή ανάρτηση θα ασχοληθώ με το πρώτο μέρος της εθνολογικής περιγραφής των «βουλγαρικών δημοτικών τραγουδιών» (Bəlgarski Narodni Pesni) της συλλογής των αδελφών Μιλαντίνοφ (1861). Το υπόλοιπο θα το ολοκληρώσω στην επόμενη ανάρτηση. Continue reading

6 Comments

Filed under Εθνολογία

Εθνολογικές παρατηρήσεις στη λαογραφική συλλογή των αδελφών Μιλαντίνοφ #1

Η σημερινή ανάρτηση θα είναι η πρώτη της σειράς δύο αναρτήσεων όπου θα κάνω εθνολογική περιγραφή των «Βουλγαρικών δημοτικών τραγουδιών» (Bəlgarski Narodni Pesni) που συνέλεξαν και εξέδωσαν το 1861 οι αδελφοί Dimitər & Konstantin Miladinov από τα σλαβόφωνα μέρη της ευρύτερης Μακεδονίας και την διπλανή δυτική Βουλγαρία. Η πρώτη αυτή ανάρτηση είναι σύντομη και εισαγωγική, ενώ η λεπτομερής εθνολογική ανάλυση θα γίνει στην επόμενη ανάρτηση. Continue reading

13 Comments

Filed under Εθνολογία

Η αλληλοκαταληψία Σλαβομακεδόνων και Βουλγάρων

Πριν από λίγο, ο φίλος Ναπολέων ρώτησε να μάθει τι βαθμός αλληλοκαταληψίας υπάρχει μεταξύ σλαβομακεδονικών και βουλγαρικών διαλέκτων. Κάνω, λοιπόν, αυτή την ανάρτηση για όποιον άλλον έχει την ίδια απορία. Continue reading

Leave a comment

Filed under Βαλκανικές γλώσσες, Γλωσσολογία, Σλαβικές γλώσσες

Ένα ακόμα κεφάλαιο για την διαμόρφωση και εξέλιξη της νεωτερικής (σλαβο)μακεδονικής ταυτότητας

Μετά την προηγούμενη ανάρτηση με το κεφάλαιο του Alexander Maxwell θα παραθέσω ένα ακόμα κεφάλαιο για την διαμόρφωση και εξέλιξη της σλαβομακεδονικής ταυτότητας, το οποίο περιγράφει λεπτομερώς και τις απαρχές της ρομαντικής οικειοποίησης των αρχαίων Μακεδόνων ως προγόνων των σημερινών Σλαβομακεδόνων.

Το τεράστιο (πάνω από 50 σελίδες! Γάνιασα!) αυτό κεφάλαιο είναι το «Μακεδονία ξακουστή, του Αλεξάνδρου η Χώρα»Famous Macedonia, the Land of Alexander: Macedonian Identity at the Crossroads of Greek, Bulgarian, and Serbian Nationalism του ιστορικού Tchavdar Marinov (“tch” = /tš/ = /č/ στο γαλλικό αλφάβητο), από το βιβλίο Entangled Histories of the Balkans, Volume 1: National Ideologies and Language Policies (επιμ. Roumen Daskalov & Tchavdar Marinov, BRILL, 2013). Continue reading

97 Comments

Filed under Εθνολογία