Η ιστορική σημασία των σλαβικών ουρανώσεων

Στη σημερινή ανάρτηση θα περιγράψω τη σημασία της Δεύτερης Σλαβικής Ουράνωσης (ΣΟ2) για την εξιχνίαση της πρώιμης ιστορίας των Σλάβων. Continue reading

Advertisements

3 Comments

Filed under Βαλκανικές γλώσσες, Γλωσσολογία, Ινδοευρωπαϊκά θέματα, Σλαβικές γλώσσες

Ο «Καίσαρ» που εξουσιάζει τους «Γραικούς» και το «Βλαχικό βασίλειο» στο Widsith

Ο Αρχέλαος έκανε χθες την εξής ερώτηση:

Βλέποντας την επιγραφή τσαταλάρ σκεφτόμουνα ακόμα και οι ορθόδοξοι Σλάβοι αποκαλούσαν Γραικούς τους Βυζαντινούς; και τον βασιλιά Τσάρο (Καίσαρ); από που τα πήρανε τα όνοματα; δεν είχανε πρώτα επαφή με τους Βυζαντινους αντί με την δύση;

Θα θέσω το ερώτημα του Αρχέλαου σε γενικότερη μορφή: από ποιον έμαθαν οι Σλάβοι να μιλάνε για «Γραικούς», «Βλάχους» και  για τον «Τσάρο» της Κωνσταντινούπολης;

Την απάντηση (μάλλον από τα γερμανικά φύλα που βρήκαν όταν έφτασαν στον Δούναβη) θα την βρείτε στο αγγλοσαξονικό ποίημα Widsith (ποίημα του 10ου αιώνα που περιέχει παλαιότερη αγγλοσαξονική παράδοση και ορολογία, με την πλοκή να φτάνει ως τα χρόνια του Αττίλα). Continue reading

23 Comments

Filed under Βυζαντινολογία, Εθνολογία

Η βυζαντινή παρακμή του 14ου αιώνα #1: προλεγόμενα

Η σημερινή ανάρτηση είναι η πρώτη της σειράς με θέμα την βυζαντινή παρακμή του 14ου αιώνα. Στην παρούσα ανάρτηση θα κάνω μια γενική εισαγωγή και στην επόμενη θα περιγράψω αναλυτικότερα την κατάσταση της εξευτελιστικής και παραλυτικής παρακμής που χαρακτηρίζει την βασιλεία του Ιωάννη Ε΄ Παλαιολόγου (1354-1391), του ανθρώπου που το 1341 σε ηλικία οκτώ ετών στέφθηκε βασιλεύς Ρωμαίων και, μετά το 1354, σταδιακά εξευτέλισε τον τίτλο του, όταν εξελίχθηκε σε γραικοζητιάνο (άφραγκος επαίτης που εγκαινίασε τα ταξίδια στη Δύση για «δέηση επικουρίας», όπως γράφει και ο Χαλκοκονδύλης) και σε υποτελή ηγεμονίσκο του Οθωμανού σουλτάνου. Το τραγούδι «Γκρέκο μασκαρά» του Γιάννη Μηλιώκα είναι μάλλον η πιο ταιριαστή ετυμηγορία της ιστορίας γι΄αυτόν τον de facto «Γραικούλη» που δεν είχε καμία απολύτως σχέση με τους Ρωμαίους προκατόχους του. Continue reading

83 Comments

Filed under Βυζαντινολογία, Εθνολογία, Ιστορία, Μυθοθρυψία, Μεσαίωνας

Λίγα λόγια για την Ποντιακή διάλεκτο

Σ΄αυτήν την ανάρτηση θα παραθέσω τα λίγα πράγματα που ξέρω για την Ποντιακή διάλεκτο και την βιβλιογραφία της. Continue reading

5 Comments

Filed under Γλωσσολογία, Ελληνική γλώσσα

Ο αόριστος τύπου εγόρεσα

Στη σημερινή ανάρτηση θα περιγράψω ένα ενδιαφέρον ισόγλωσσο που συνδέει την Κυπριακή διάλεκτο, τις διαλέκτους των Δωδεκανήσων, την Ποντιακή, και ορισμένες άλλες επιχώριες διαλέκτους (Χίος, Σαντορίνη κλπ). Πρόκειται για μια μορφή αορίστου στην οποία η παρελθοντική αύξηση ε- (λ.χ. παίζω > έπαιξα) αντικαθιστά το αρκτικό φωνήεν:

αγοράζω > εγόρεσα

ακούω > έκουσα

ομολογώ > εμολόγησα

Continue reading

13 Comments

Filed under Γλωσσολογία, Ελληνική γλώσσα

Η μοίρα του ελληνιστικού /η/ στην ανατολική Μικρά Ασία

Επειδή η προηγούμενη ανάρτηση για τον τσιτακισμό άνοιξε συζητήσεις για το θέμα της νεοελληνικής διαλεκτογένεσης, στη σημερινή ανάρτηση θα περιγράψω την αμφιλεγόμενη διαφορετική εξέλιξη του ελληνιστικού /η/ στις διαλέκτους της ανατολικής Μικράς Ασίας (Ποντιακή και Καππαδοκική). Continue reading

11 Comments

Filed under Γλωσσολογία, Ελληνική γλώσσα

Συμβουλή πριν κάνετε μια ερώτηση …

Πριν κάνετε μια ερώτηση, καλό είναι πρώτα να αναρωτηθείτε αν είστε σε θέση να καταλάβετε την απάντηση που ζητάτε. Αν κάνετε σε κάποιον μια ερώτηση και η απάντηση που παίρνετε περιέχει μια αλληλουχία όρων που όταν τους διαβάζετε δεν ξέρετε τι σημαίνουν, τότε η ερώτησή σας πολύ απλά δεν έχει νόημα, γιατί δεν είστε σε θέση να κατανοήσετε την απάντησή της.

Προσέξτε τον διδακτικότατο μονόλογο του νομπελίστα φυσικού Richard Feynman για την δυσκολία της απάντησης στο “Why?” (γιατί; ) από το [οο:54] και μετά. Continue reading

Leave a comment

Filed under Διάφορα