Category Archives: Μυθοθρυψία

Η των μύθων θρύψις, εκ του θρύπτω = «διασπώ, αποδομώ». Με άλλα λόγια, η αποδόμηση των μύθων.

Η λειτουργία των «Γραικών» στον Παύλο Διάκονο: οι «Γραικούληδες» δεν είναι Ρωμαίοι

Κάνω αυτή την ανάρτηση επειδή πριν από λίγο ο Αρχέλαος με ένα σχόλιό του με εξέπληξε που κατάλαβε τη λειτουργία της «Γραικικής» ταυτότητας (σκόπιμη απορωμαιοποίηση των Άπτωτων Ρωμαίων) στην Ιστορία των Λογγοβάρδων (Historia Langobardorum) του Παύλου Διάκονου. Continue reading

Advertisements

30 Comments

Filed under Βυζαντινολογία, Εθνολογία, Μυθοθρυψία

Η βυζαντινή παρακμή του 14ου αιώνα #1: προλεγόμενα

Η σημερινή ανάρτηση είναι η πρώτη της σειράς με θέμα την βυζαντινή παρακμή του 14ου αιώνα. Στην παρούσα ανάρτηση θα κάνω μια γενική εισαγωγή και στην επόμενη θα περιγράψω αναλυτικότερα την κατάσταση της εξευτελιστικής και παραλυτικής παρακμής που χαρακτηρίζει την βασιλεία του Ιωάννη Ε΄ Παλαιολόγου (1354-1391), του ανθρώπου που το 1341 σε ηλικία οκτώ ετών στέφθηκε βασιλεύς Ρωμαίων και, μετά το 1354, σταδιακά εξευτέλισε τον τίτλο του, όταν εξελίχθηκε σε γραικοζητιάνο (άφραγκος επαίτης που εγκαινίασε τα ταξίδια στη Δύση για «δέηση επικουρίας», όπως γράφει και ο Χαλκοκονδύλης) και σε υποτελή ηγεμονίσκο του Οθωμανού σουλτάνου. Το τραγούδι «Γκρέκο μασκαρά» του Γιάννη Μηλιώκα είναι μάλλον η πιο ταιριαστή ετυμηγορία της ιστορίας γι΄αυτόν τον de facto «Γραικούλη» που δεν είχε καμία απολύτως σχέση με τους Ρωμαίους προκατόχους του. Continue reading

83 Comments

Filed under Βυζαντινολογία, Εθνολογία, Ιστορία, Μυθοθρυψία, Μεσαίωνας

Συμβουλές προς ιλλυροδίφες #3

Σ΄αυτήν την ανάρτηση θα περιγράψω μερικές «ιλλυρικές» (τωόντι Ιλλυρικές και Δαλματο-Παννονικές) ετυμολογήσεις προσπαθώντας να συλλέξω τα λίγα ψίχουλα «ιλλυρικής» ιστορικής φωνολογίας που μπορούμε να εξιχνιάσουμε.

Πριν αρχίσω εξηγώ τις συντομογραφίες που θα χρησιμοποιήσω:

ΤΙ = Τωόντι Ιλλυρική (όρος προερχόμενος από την περιοχή των Τωόντι Ιλλυριών)

ΔΠ = Δαλματο-Παννονική (όρος προερχόμενος από την Δαλματία και την Παννονία)

Continue reading

3 Comments

Filed under Βαλκανικές γλώσσες, Γλωσσολογία, Ινδοευρωπαϊκά θέματα, Μυθοθρυψία

Μυθοθρυψίες: η δήθεν αλβανική ετυμολογία των όρων Δελμίνιον, Δελματοί και Δελματία

Ένας σχολιαστής με ρώτησε πριν από λίγο κατά πόσο ισχύει η υπόθεση του Gustav Meyer (19ος αιώνας) ότι το αρχαίο τοπωνύμιο Δελμίνιον και το αντίστοιχο εθνώνυμο Δελματοί προέρχονται από τον αλβανικό όρο τοσκ. dele ~ γκεγκ. delmë = «πρόβατο».

Όσοι γνωρίζετε την ιστορική φωνολογία της Αλβανικής μπορείτε να καταλάβετε χωρίς δυσκολία γιατί η ετυμολογική υπόθεση του Meyer σίγουρα δεν ισχύει. Ας δούμε το γιατί.

Continue reading

15 Comments

Filed under Βαλκανικές γλώσσες, Γλωσσολογία, Ινδοευρωπαϊκά θέματα, Μυθοθρυψία

Συμβουλές προς ιλλυροδίφες #2

Μετά την πρώτη εισαγωγική ανάρτηση της σειράς, στη σημερινή δεύτερη ανάρτηση θα παραθέσω για όποιον ενδιαφέρεται την γλωσσολογική περιγραφή της «Ιλλυρικής» γλώσσας (τωόντι Ιλλυρική και Δαλματο-Παννονική) από τους Edgar Charles Polomé (1983) και Radoslav Katičić (1976). Continue reading

Leave a comment

Filed under Βαλκανικές γλώσσες, Γλωσσολογία, Ινδοευρωπαϊκά θέματα, Μυθοθρυψία

Συμβουλές προς ιλλυροδίφες #1

Ξεκινώ αυτή τη σειρά αναρτήσεων με συμβουλές προς τους ιλλυροδίφες, επειδή αυτές τις ημέρες κάποιος σχολιαστής με ρωτάει για την πιθανή σχέση της Αλβανικής με την αρχαία «Ιλλυρική» γλώσσα. Μια τέτοια συζήτηση έχει νόημα μόνον αφού πρώτα ξεκαθαρίσουμε τι εννοούμε ως «Ιλλυρική» γλώσσα, γιατί η περιοχή που οι αρχαίοι χαρακτήριζαν ως «Ιλλυρία» ούτε είχε σαφή γεωγραφικά όρια, ούτε ήταν εθνογλωσσικά ομοιογενής.

Η παρούσα σειρά αναρτήσεων αποτελείται από 4 μέρη: #1 (το παρόν), #2, #3, #4.

Continue reading

25 Comments

Filed under Βαλκανικές γλώσσες, Γλωσσολογία, Ινδοευρωπαϊκά θέματα, Μυθοθρυψία

Οριενταλισμός και «Βυζάντιο»

Ο Παλαιστινο-Αμερικάνος διανοούμενος Edward Said το 1978 έγραψε το βιβλίο «Οριενταλισμός» (Orientalism) στο οποίο άσκησε κριτική στην αρνητική εικόνα με την οποία η Δύση απεικονίζει την Ανατολή ως εξοτική και υποδεέστερη. Επειδή η «Δύση» βρίσκεται δυτικά της Αδριατικής, οτιδήποτε ανατολικά αυτής δεν μπορεί να είναι «γνησίως Δυτικό». Ενα από τα ιστορικά πεδία όπου ο οριενταλισμός του Said είναι εμφανέστατος είναι η Βυζαντινολογία, δηλαδή η μελέτη της άπτωτης Ρωμανίας, την οποία όμως η Δύση έχει μάθει να περιγράφει ως κάτι μη ρωμαϊκό, «βυζαντινό» γιατί, όπως ανέφερα, η «γνήσια» ρωμαϊκότητα (Romanitas) κατανοείται ως κάτι το αποκλειστικά δυτικό που «φυσικά» δεν μπορεί να υπήρξε ποτέ ανατολικά της Αδριατικής. Continue reading

144 Comments

Filed under Βυζαντινολογία, Γιουτιουμποπαίδεια, Μυθοθρυψία