Category Archives: Μεσαίωνας

Η πόλις, η civitas, και ο πατήρ πατρίδος

Η Anna Lazzarini στο εξαιρετικό κεφάλαιοpolis e civitas (πόλις και civitas) του βιβλίου της Polis in fabula: Metamorfosi della città contemporanea (Sellerio, 2012) επιχειρεί να εξηγήσει γιατί ήταν οι Ρωμαίοι και όχι οι Έλληνες ο αρχαίος λαός που δημιούργησε μια orbis (σφαίρα, οικουμένη) από μια urbs (πόλη) και, η πρώτη και βασικότερη αιτία που προσδιορίζει είναι μια παρατήρηση που έκανε το 1974 ο διάσημος γλωσσολόγος Émile Benveniste. Continue reading

Advertisements

3 Comments

Filed under Αρχαιότητα, Βυζαντινολογία, Εθνολογία, Ιστορία, Μεσαίωνας

Συνέντευξη με τον Αντώνη Καλδέλλη για την Βυζαντινή ταυτότητα

Η ιδέα της σημερινής ανάρτησης προέκυψε έναν περίπου χρόνο πριν, όταν εγώ και ο Πέρτιναξ ρωτήσαμε τον διακεκριμένο βυζαντινολόγο Αντώνη Καλδέλλη αν ενδιαφερόταν για μια συνέντευξη, στην οποία θα μας απαντούσε ορισμένα ερωτήματα με θέμα την βυζαντινή ταυτότητα. Ο Καλδέλλης αποδέχτηκε θερμά την πρόσκλησή μας, αλλά μας ζήτησε να το καθυστερήσουμε επειδή ήταν πνιγμένος στη δουλειά. Όταν ένα περίπου εξάμηνο αργότερα ήταν διαθέσιμος πια ο Καλδέλλης, έτυχε να έχω εγώ κάποιες υποχρεώσεις και έτσι η συνέντευξη αναβλήθηκε για μερικούς ακόμα μήνες. Τελικά, έφτασε επιτέλους η στιγμή της δημοσίευσης της ανάρτησης και θέλουμε να ξαναευχαριστήσουμε και δημόσια τον Αντώνη Καλδέλλη για τη χάρη που μας έκανε και το ενδιαφέρον που έδειξε για τη συνέντευξη. Continue reading

11 Comments

Filed under Βυζαντινολογία, Εθνολογία, Ιστορία, Μεσαίωνας

Οι Θρακο-Ρωμαίοι #4

Έκλεισα την προηγούμενη ανάρτηση στον αυτοκράτορα Λέοντα τον Βέσσο/Θράκα. Στη σημερινή ανάρτηση θα παρουσιάσω τους διάσημους Θρακο-Ρωμαίους του 6ου αιώνα, από το στρατηγό Βιταλιανό ως τον αυτοκράτορα Τιβέριο Β΄. Continue reading

3 Comments

Filed under Αρχαιότητα, Εθνολογία, Ιστορία, Μεσαίωνας

Παράρτημα για το Ρουμ μιλλέτ: μερικά εθνικά τοπωνύμια

Βασισμένος στην παρατήρηση της Χριστίνας Φιλλίου ότι οι εθνοτικοί προσδιορισμοί διατηρήθηκαν σε τοπικό επίπεδο και στην παρατήρηση του Reymond Detrez ότι οι εθνοτικοί προσδιορισμοί διατηρήθηκαν ιδιαίτερα σε πολυεθνοτικές περιοχές, θα παραθέσω ένα παράρτημα με τοπωνύμια από τον αυστρο-ουγγρικό χάρτη του 1904 που έχουν σχηματιστεί από τα εθνωνύμια των βαλκανικών λαών. Continue reading

8 Comments

Filed under Βαλκανικές γλώσσες, Γλωσσολογία, Εθνολογία, Ιστορία, Μεσαίωνας

Η διαμόρφωση του Ρουμ μιλλέτ κατά τον 18ο αιώνα #2

Όπως ανέφερα και στην προηγούμενη ανάρτηση, στη σημερινή ανάρτηση θα παρουσιάσω το κεφάλαιο του καθηγητή Οθωμανικής ιστορίας Παρασκευά Κονόρτα:

From Tâʾife to Millet: Ottoman Terms for the Ottoman Greek Orthodox Community, σλδ. 169-179 του βιβλίου Ottoman Greeks in the Age of Nationalism: Politics, Economy, and Society in the Nineteenth Century (The Darwin Press, 1999), επιμ. Dimitri Gondikas & Charles Issawi.

Continue reading

4 Comments

Filed under Εθνολογία, Ιστορία, Μεσαίωνας

Η διαμόρφωση του Ρουμ μιλλέτ κατά τον 18ο αιώνα #1

Το θέμα της σημερινής ανάρτησης και της επόμενης είναι η εξακρίβωση της χρονολογίας ιδρύσεως του Ρουμ μιλλέτ, δηλαδή της θρησκευτικής κοινότητας των Ορθόδοξων υπηκόων του Σουλτάνου. Το θέμα έχει ενδιαφέρον γιατί σχετίζεται με την διπλή σημασία (εθνοτική/θρησκευτική) του όρου «Ρωμαίος/Ρωμιός/Ρουμ» κατά την ύστερη Τουρκοκρατία. Continue reading

8 Comments

Filed under Εθνολογία, Ιστορία, Μεσαίωνας

Ριβαλδίνιο, μια ιδέα για τους «Γραικούς» του Χοιροσφάκτη

Ριβαλδίνιο, νομίζω πως βρήκα ποιοι μπορεί να ήταν οι αιχμαλωτισμένοι «Γραικοί» που απελευθέρωσε ο Λέων Χοιροσφάκτης στην αποστολή του στα Εμιράτα της Ταρσού και της Μελιτήνης το 904/5. Ο όρος «Γραικοί» εδώ μπορεί να σημαίνει «Ελλαδικοί» (λ.χ. η πληροφορία του Προκόπιου ότι οι λογοθέτες τους στρατού αποκαλούσαν τους «ἀπὸ Ἑλλάδος» υποτιμητικά «Γραικούς»), γιατί το εμιράτο της Ταρσού αυτήν την περίοδο σχετίζεται με δύο καταγεγραμμένες επιθέσεις στο θέμα Ελλάδος (στον Εύριπο της Εύβοιας και στην Δημητριάδα της Θεσσαλίας). Continue reading

14 Comments

Filed under Βυζαντινολογία, Ιστορία, Μεσαίωνας