Category Archives: Αρχαιότητα

Η πόλις, η civitas, και ο πατήρ πατρίδος

Η Anna Lazzarini στο εξαιρετικό κεφάλαιοpolis e civitas (πόλις και civitas) του βιβλίου της Polis in fabula: Metamorfosi della città contemporanea (Sellerio, 2012) επιχειρεί να εξηγήσει γιατί ήταν οι Ρωμαίοι και όχι οι Έλληνες ο αρχαίος λαός που δημιούργησε μια orbis (σφαίρα, οικουμένη) από μια urbs (πόλη) και, η πρώτη και βασικότερη αιτία που προσδιορίζει είναι μια παρατήρηση που έκανε το 1974 ο διάσημος γλωσσολόγος Émile Benveniste. Continue reading

Advertisements

3 Comments

Filed under Αρχαιότητα, Βυζαντινολογία, Εθνολογία, Ιστορία, Μεσαίωνας

Η Παννονία και οι Παννόνιοι πριν τη ρωμαϊκή κατάκτηση #3

Στην προηγούμενη ανάρτηση επιχείρησα να περιγράψω την ιστορία της Παννονίας από τις αρχές του 4ου π.Χ. αιώνα (όταν άρχισε το φαινόμενο του κελτικού εποικισμού), μέχρι το 35-4 π.Χ., όταν ο Οκταβιανός εξεστράτευσε κατά των Ιαπόδων και, στη συνέχεια, κατέλαβε την Σισκία και ανάγκασε τους τωόντι Παννονίους να ομολογήσουν για πρώτη φορά υποτέλεια στους Ρωμαίους. Από αυτό το σημείο και έπειτα, ο φακός της ελληνορωμαϊκής ιστοριογραφίας αρχίζει να εστιάζει πιο συχνά σ΄αυτούς τους τωόντι Παννόνιους που κατοικούσαν στην ελώδη κοιλάδα του ποταμού Σάβου (από τη Σισκία και κάτω), και στη σημερινή ανάρτηση θα παρουσιάσω αυτές τις περιγραφές, καθώς και τις πάμπολλες εξεγέρσεις των Παννονίων από το 16 π.Χ. (όταν μαζί με τους Νωρικούς επιχείρησαν να εισβάλουν στην Ιστρία) μέχρι τη λήξη του πολέμου των δύο Βατώνων (Bellum Batonianum) το 9 μ.Χ., όταν οριστικοποιήθηκε ο ρωμαϊκός έλεγχος στην περιοχή. Continue reading

2 Comments

Filed under Αρχαιότητα, Εθνολογία, Ιστορία

Η Παννονία και οι Παννόνιοι πριν τη ρωμαϊκή κατάκτηση #2

Μετά την πρώτη κατατοπιστική ανάρτηση στο θέμα, στη σημερινή ανάρτηση θα παρουσιάσω την ιστορία της Παννονίας και των λαών της μέχρι τη ρωμαϊκή κατάκτηση. Θα προσπαθήσω να κρατήσω μια χρονολογική σειρά στην παρουσίαση της ιστορίας. Αυτό που θέλω να προσέξετε είναι ότι, ενώ τα καταγεγραμμένα ιστορικά γεγονότα που αφορούν την Παννονία ξεκινάνε στις αρχές του 4ου π.Χ. αιώνα (όταν αρχίζει ο κελτικός εποικισμός της περιοχής), θα πρέπει να περιμένουμε μέχρι τα μέσα του 2ου π.Χ. αιώνα για να πρωτοσυναντήσουμε σε απόσπασμα του Πολυβίου τους «τωόντι Πανννονίους», και θα πρέπει να περιμένουμε μέχρι το 35 π.Χ. για ν΄αρχίσουμε να έχουμε πιο συχνές περιγραφές αυτών των «τωόντι Παννονίων». Στη σημερινή ανάρτηση θα παρουσιάσω τα ιστορικά γεγονότα που σχετίζονται με την Παννονία μέχρι και την εκστρατεία του Οκταβιανού το 35 π.Χ., αφήνοντας για την επόμενη και τελευταία ανάρτηση τις πιο συχνές και λεπτομερέστερες περιγραφές των «τωόντι Παννονίων» κατά την περίοδο της βασιλείας του Οκταβιανού Αυγούστου. Continue reading

2 Comments

Filed under Αρχαιότητα, Εθνολογία, Ιστορία

Η Παννονία και οι Παννόνιοι πριν τη ρωμαϊκή κατάκτηση #1

Η σημερινή ανάρτηση είναι η πρώτη της σειράς που έχει ως θέμα την ιστορία της Παννονίας και των κατοίκων της μέχρι τη ρωμαϊκή κατάκτηση και την ίδρυση της ρωμαϊκής επαρχίας Παννονίας. Σε αυτήν την πρώτη ανάρτηση θα παραθέσω μερικά γενικά εθνογλωσσικά θέματα και στην επόμενη ανάρτηση θα περιγράψω την ιστορία της Παννονίας από τις αρχές του 4ου π.Χ. αιώνα (όταν αρχίζει ο κελτικός εποικισμός της περιοχής) ως τις αρχές του 1ου μ.Χ. αιώνα, όταν μονιμοποιήθηκε οριστικά ο ρωμαϊκός έλεγχος στην περιοχή. Continue reading

8 Comments

Filed under Αρχαιότητα, Βαλκανικές γλώσσες, Γλωσσολογία, Εθνολογία, Ιστορία, Ινδοευρωπαϊκά θέματα

Εθνολογικές παρατηρήσεις στη Νέα Ιστορία του Ζωσίμου #5

Η παρούσα ανάρτηση θα είναι η προτελευταία της σειράς (#1, #2, #3, #4) με θέμα τη Νέα Ιστορία του Ζωσίμου. Κάποια στιγμή θα ακολουθήσει και μια τελευταία ανάρτηση με ό,τι άφησα ασχολίαστο στις πέντε πρώτες αναρτήσεις. Continue reading

5 Comments

Filed under Αρχαιότητα, Βυζαντινολογία, Εθνολογία, Ιστορία

Εθνολογικές παρατηρήσεις στη Νέα Ιστορία του Ζωσίμου #4

Στην προηγούμενη ανάρτηση περιέγραψα τον τρόπο με τον οποίο ο Ζώσιμος χειρίζεται τη ρωμαϊκή ταυτότητα ως «ἀξίωμα» (προνόμιο που συνεπάγεται ορισμένες υποχρεώσεις προς τη ρωμαϊκή κοινότητα) και κατανοεί τη ρωμαϊκή επικράτεια ως το χωρικά οριοθετημένο πεδίο εφαρμογής του ρωμαϊκού νόμου (κατὰ Ῥωμαίων νόμους ζῆν/βιοτεύειν). Τα δύο αυτά θέματα είναι άρρηκτα συνδεδεμένα με τη ρωμαϊκή έννοια της rēspūblica (κοινά πράγματα, πολιτεία), το οποίο είναι το θέμα που θα πραγματευθώ στη σημερινή ανάρτηση. Continue reading

4 Comments

Filed under Αρχαιότητα, Βυζαντινολογία, Εθνολογία, Ιστορία

Εθνολογικές παρατηρήσεις στη Νέα Ιστορία του Ζωσίμου #3

Στην προηγούμενη ανάρτηση της σειράς περιέγραψα το σκοπό του Ζωσίμου στη συγγραφή της Νέας Ιστορίας, την ανάπτυξη της πολεμικής φειδούς που θα κληρονομήσουν οι Βυζαντινοί Ρωμαίοι, και, τέλος, προσπάθησα να αποσαφηνίσω τη σημασία των όρων «ἔθνος», «τέλος», «αὐτόμολοι/σύμμαχοι», «ἐκμέλεια», «Σκύθαι», «Γερμανοί», «Κελτοί» και «Γαλάται». Continue reading

Leave a comment

Filed under Αρχαιότητα, Βυζαντινολογία, Εθνολογία, Ιστορία