Category Archives: Εθνολογία

Οι πρώιμοι Οθωμανοί μουσουλμάνοι ως «Ρωμαιόπαιδες»

Στη σημερινή ανάρτηση θα περιγράψω ένα ενδιαφέρον ταυτοτικό φαινόμενο που χαρακτηρίζει τους Οθωμανούς μουσουλμάνους κατά τον πρώτο αιώνα μετά την Άλωση. Κατά την περίοδο 1453-1600, οι Oθωμανοί μουσουλμάνοι αυτοπροσδιορίζονται συχνά ως Rūmī ~ «οι μουσουλμάνοι της χώρας των Ρουμ» και μερικές φορές ως Rūm oğlani = «υιοί των Ρωμαίων» (κάτι σαν «οι εξισλαμισμένοι απόγονοι των Ρωμαίων»), όταν θέλουν να διακριθούν από τους υπόλοιπους μουσουλμάνους όπως οι Πέρσες (Acem), οι Άραβες (Arab) και οι Μαμελούκοι της Αιγύπτου (Misirli = «Αιγύπτιος»). Continue reading

Advertisements

9 Comments

Filed under Εθνολογία, Ιστορία, Μεσαίωνας

Εθνολογικές παρατηρήσεις στη Σύντομη Ιστορία του πατριάρχη Νικηφόρου #3

Αυτή θα είναι η τρίτη και τελευταία ανάρτηση της σειράς με θέμα τη Σύντομη Ιστορία του πατριάρχη Νικηφόρου. Μπορείτε να διαβάσετε τις προηγούμενες δύο εδώ: #1, #2. Continue reading

2 Comments

Filed under Βυζαντινολογία, Εθνολογία

Εθνολογικές παρατηρήσεις στη Σύντομη Ιστορία του πατριάρχη Νικηφόρου #2

Μετά την πρώτη εισαγωγική ανάρτηση στο θέμα της Σύντομης Ιστορίας του πατριάρχη Νικηφόρου, στη σημερινή ανάρτηση θα παραθέσω τον εθνολογικό σχολιασμό, τον οποίο θα ολοκληρώσω στην επόμενη ανάρτηση. Continue reading

3 Comments

Filed under Βυζαντινολογία, Εθνολογία

Εθνολογικές παρατηρήσεις στη Σύντομη Ιστορία του πατριάρχη Νικηφόρου #1

Η σημερινή ανάρτηση θα είναι η πρώτη της σειράς με θέμα τον εθνολογικό σχολιασμό της Σύντομης Ιστορίας του πατριάρχη Νικηφόρου Α΄. Η Σύντομος Ιστορία του πατριάρχη Νικηφόρου (διήγηση των γεγονότων της περιόδου 602-769) και η Χρονογραφία του Θεοφάνη του Ομολογητή είναι τα πρώτα ιστοριογραφικά έργα που εγκαινιάζουν την βυζαντινή ιστοριογραφία της Μέσης Περιόδου, τα οποία εμφανίστηκαν ύστερα από ένα κενό 150 περίπου ετών (640-790 μ.Χ.), κατά το οποίο η ιστοριογραφία είχε παραμεληθεί κατά τους λεγόμενους «Σκοτεινούς Αιώνες του Βυζαντίου». Ενώ μπορούμε να πούμε με σχετική βεβαιότητα ότι η Χρονογραφία του Θεοφάνη συγγράφηκε κατά την περίοδο 810-4, δεν υπάρχει παρόμοια βεβαιότητα στην χρονολόγηση της Σύντομης Ιστορίας, για την οποία το μόνο που μπορούμε να πούμε με ανάλογη βεβαιότητα είναι ότι συγγράφηκε εντός της περιόδου 780-828. Ωστόσο, όπως θα εξηγήσω παρακάτω, υπάρχει μια σειρά επιχειρημάτων που δείχνουν ότι η Σύντομος Ιστορία μάλλον συγγράφηκε κατά την περίοδο 786-791 και, συνεπώς, είναι προγενέστερη της Χρονογραφίας κατά μια εικοσαετία πάνω κάτω. Continue reading

Leave a comment

Filed under Βυζαντινολογία, Εθνολογία

Tota Italia: η πρώτη ευρύτερη ρωμαϊκή πατρίδα

Ο Ρωμαίος ποιητής Μάρκος Ανναίος Λουκανός, στο ποίημα Pharsalia που έγραψε λίγο μετά το 60 μ.Χ., παρουσιάζει τον Ιούλιο Καίσαρα να διασχίζει τις παγωμένες Άλπεις, προερχόμενος από την Πέραν των Άλπεων Γαλατία, και να φτάνει με τις λεγεώνες του στον ποταμό Ρουβίκωνα όπου αντίκρισε την εικόνα της «έντρομης πατρίδας» (Patriae trepidantis imago, 1.186), η οποία τον ρώτησε ποιος ήταν ο σκοπός του.

[Pharsalia, 1.83-6]

Iam gelidas Caesar cursu superaverat Alpes,

Ingentesque animo motus, bellumque futurum

Ceperat. Ut ventum est parvi Rubiconis ad undas,

Ingens visa duci Patriae trepidantis imago

Η «έντρομη πατρίδα» (patria trepidans) που εκείνη την περίοδο είχε ως βόρειο σύνορο τον ποταμό Ρουβίκωνα ήταν η ρωμαϊκή Ιταλία και ο Καίσαρας ήξερε πως αν διέσχιζε τον ποταμό χωρίς να διαλύσει τις λεγεώνες του, αυτομάτως θα θεωρούνταν perduellis (δημόσιος εχθρός, εχθρός της respublica), γιατί κανένας Ρωμαίος στρατηγός δεν είχε το δικαίωμα να φέρει στην Ιταλία ρωμαϊκό στράτευμα συναθροισμένο για μάχη. Continue reading

7 Comments

Filed under Αρχαιότητα, Εθνολογία, Ιστορία

Εθνολογικές παρατηρήσεις στη λαογραφική συλλογή των αδελφών Μιλαντίνοφ #3

Στην προηγούμενη ανάρτηση της σειράς παρουσίασα τις θρησκευτικές και εθνοτικές ταυτότητες που απαντούν στα τραγούδια της συλλογής των αδελφών Μιλαντίνοφ. Στη σημερινή και τελευταία ανάρτηση της σειράς θα ολοκληρώσω την εθνολογική περιγραφή. Continue reading

13 Comments

Filed under Εθνολογία

Εθνολογικές παρατηρήσεις στη λαογραφική συλλογή των αδελφών Μιλαντίνοφ #2

Μετά την πρώτη εισαγωγική ανάρτηση στο θέμα, στη σημερινή ανάρτηση θα ασχοληθώ με το πρώτο μέρος της εθνολογικής περιγραφής των «βουλγαρικών δημοτικών τραγουδιών» (Bəlgarski Narodni Pesni) της συλλογής των αδελφών Μιλαντίνοφ (1861). Το υπόλοιπο θα το ολοκληρώσω στην επόμενη ανάρτηση. Continue reading

6 Comments

Filed under Εθνολογία