Category Archives: Διάφορα

Το μακεδονικό διακωμωδούμενο από την άλλη πλευρά

Η σημερινή ανάρτηση θα είναι κωμική και σύντομη, επειδή κάποιος σχολίασε στην προηγούμενη ανάρτηση πως βρήκε βαρετές τις διαλέξεις στο ΕΑΠ για το μακεδονικό και τον χειρισμό του. Θα παραθέσω, λοιπόν, δύο βίντεο από την μακεντόνκα κωμική σειρά Κ-15 που διακωμωδούν το μακεδονικό ζήτημα και τη σχέση των Μακεντόντσι με τους Βούλγαρους και τους Έλληνες. Continue reading

Advertisements

5 Comments

Filed under Διάφορα

Οι μελανειμονούντες παραβαλανείς

Στην σημερινή ανάρτηση θα παραθέσω μερικές σκηνές από την ταινία «Αγορά» (2009) για να χαρεί λιγάκι το «κῡδάλιμον κῆρ» του «Απολωλότος Αμνού» Βατάλου.

Βέβαια πρώτα πρέπει να εξηγήσω την ομηρική φράση «κῡδάλιμον κῆρ» = «ένδοξη καρδιά/ψυχή».

[Ιλιάδα, 10.16]

πολλὰς ἐκ κεφαλῆς προθελύμνους ἕλκετο χαίτας
ὑψόθ᾽ ἐόντι Διί, μέγα δ᾽ ἔστενε κυδάλιμον κῆρ.

——

πολλές τραβούσε και ξερίζωνε της κεφαλής του τρίχες,
Στο Δία ψηλά τα μάτια ασκώνοντας, και σπάραζε η καρδιά του.

[Ιλιάδα, 18.33]

Ἀντίλοχος δ᾽ ἑτέρωθεν ὀδύρετο δάκρυα λείβων
χεῖρας ἔχων Ἀχιλῆος· ὃ δ᾽ ἔστενε κυδάλιμον κῆρ·
δείδιε γὰρ μὴ λαιμὸν ἀπαμήσειε σιδήρῳ.

——

θρηνούσε κι απ᾿ την άλλη ο Αντίλοχος, πνιγμένος μες στο κλάμα,
τον Αχιλλέα στα χέρια πιάνοντας—κι αυτός βαριά εβογγούσε
τι έτρεμε μπας και με το σίδερο θερίσει το λαιμό του.

(Μετάφραση Κακριδή-Καζαντζάκη)

Όπως βλέπετε, η στερεότυπη φράση «ἔστενε κυδάλιμον κῆρ» = «αναστέναζε η ένδοξη καρδιά/ψυχή του» χρησιμοποιείται σε στιγμές ψυχικού σπαραγμού.

Το θέμα της ταινίας «Αγορά» είναι η ζωή της φιλοσόφου Υπατίας (την υποδύεται η Rachel Weisz) και οι διαμάχες πολυθεϊστών και χριστιανών στην Αλεξάνδρεια της εποχής της. Η ταινία ξεκινάει το 391 μ.Χ. και τελειώνει με το λιντσάρισμα της Υπατίας το 415/6 μ.Χ., δηλαδή περιγράφει τα χρόνια μετά το Έδικτον της Θεσσαλονίκης του 380 στο οποίο ο Μέγας Θεοδόσιος προβίβασε τον Χριστιανισμό σε μόνη Επίσημη Θρησκεία της Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας.

Η ταινία, όπως όλες άλλωστε, δεν είναι ιστορικό ντοκυμαντέρ, αλλά υπερβάλλει όσον αφορά την ένταση και συχνότητα των διαμαχών μεταξύ πολυθεϊστών και Χριστιανών.

Ωστόσο περιέχει έναν σημαντικό κόκκο αλήθειας. Ο «χουλιγκανικός χριστιανισμός» που περιγράφει ήταν ένα ιδιάζον χαρακτηριστικό της Αιγύπτου.

Οι «μελανειμονοῦντες» (= μαυροντυμένοι, αν πάλι δεν θέλετε τον μετοχικό τύπο που χρησιμοποιεί ο Θεμίστιος, υπάρχει και ο όρος «μελανείμονες») ταραχοποιοί της ταινίας είναι οι λεγόμενοι παραβαλανείς, που ήταν τα ταλιμπανο-χρυσαβγά που ζούσαν στην Αίγυπτο της εποχής.

Αυτοί μάλλον ήταν οι «συμμορίτες ταλιμπανο-χριστιανοί» (στον Potter “gangs of thugs” = «συμμορίες κακοποιών/μπράβων») που, δεκαετίες πριν γεννηθεί η Υπατία, χρησιμοποίησε ο «Άγιος και Μέγας» Αθανάσιος Αλεξανδρείας για τον ξυλοδαρμό των «ασεβέστατων Αρειανών» επισκόπων.

Athanasius-gangs

Ο πατέρας της Υπατίας ήταν ο μαθηματικός και διευθυντής της Βιβλιοθήκης Θέων. Στην ταινία δεν φαίνεται τόσο η Βιβλιοθήκη, αλλά το Σεραπείον που περιείχε και μια πτέρυγα της Βιβλιοθήκης.

Το Σεραπείον ήταν ο ναός του Σεράπεως, που ήταν η δημοφιλέστερη (πολυθεϊστική) θεότητα της Αιγύπτου.

Η Υπατία έζησε το μεγαλύτερο μέρος της ζωής της με τον Θεόφιλο ως Πατριάρχη Αλεξανδρείας. Όταν ο Θεόφιλος πέθανε το 412 τον διαδέχθηκε ο «σκληροπυρηνικός» ανιψιός του Κύριλλος Α΄ που -εξαιτίας της μη ανεκτικής στάσης του προς πολυθεϊστές και Ιουδαίους- είναι ο ηθικός αυτουργός του λιντσαρίσματος της Υπατίας.

Προλαβαίνω τον Βάταλο σε αυτό το σημείο, γράφοντας πως για το λιντσάρισμα της Υπατίας δεν ευθύνεται in toto ο Χριστιανισμός, αλλά ο Κύριλλος και οι κατευθυνόμενες υπ΄αυτού συμμορίες Παραβαλανέων.

Ο Κύριλλος ήταν ο πνευματικός πρόγονος του «Μουτζαχεντίν Θεσσαλονίκης και Πάσης Ελλάδος Ανθίμου» που απειλεί ότι θα γεμίσει 40-50 πούλμαν με πιστούς και θα τα κάνει γυαλιά-καρφιά στην Μελίτη.

Η διαφορά είναι ότι ενώ ο Άνθιμος είναι μόνον αισχρορρήμων, ο Κύριλλος ήταν και αισχροπράγμων.

Ο τίτλος «Αγορά» της ταινίας έχει επιλεχθεί για την υποτιμητική σημασία του όρου ως «όχλος» (λ.χ. δείτε τους ορισμούς ΙΙ του επιθέτου ἀγοραῖος = ὀχλικός ~ “vulgar, low fellows, the baser sort, agitators” κλπ).

Όσοι δείτε την ταινία θα παρατηρήσετε ότι οι παγανοί/πολυθεϊστές στα αγγλικά ονομάζονται pagans και heathen. Ωστόσο, όποιος θέλει να μπει στο πνεύμα της εποχής, πρέπει να γνωρίζει ότι ο μόνος όρος που χρησιμοποιούνταν τότε από τους ελληνόφωνους χριστιανούς για τους πολυθεϊστές ήταν «Ἕλληνες». Αρκεί να διαβάσετε το έργο Βίος και Πολιτεία του Αγίου Αντωνίου του Μεγάλου που έγραψε ο Άγιος/Μέγας Αθανάσιος Αλεξανδρείας πάνω κάτω όταν γεννήθηκε η Υπατία και θα το καταλάβετε (όλο για «πλανηθέντες Έλληνες» και «ασεβέστατους Αρειανούς που ουδέν διαφέρουσι ἐθνικῶν» θα διαβάσετε στον Βίο του Αγίου που αντικατοπτρίζει τις ιδέες του Αθανασίου).

Πρῶτον τοίνυν τοῦτο γινώσκωμεν, ὅτι οἱ δαίμονες οὐ καθ’ ὃ δαίμονες καλοῦνται, οὕτω γεγόνασιν· οὐδὲν γὰρ κακὸν ἐποίησεν ὁ Θεός· ἀλλὰ καλοὶ μὲν γεγόνασι καὶ αὐτοί, ἐκπεσόντες δὲ ἀπὸ τῆς οὐρανίου φρονήσεως, καὶ λοιπὸν περὶ τὴν γῆν καλινδούμενοι, τοὺς μὲν Ἕλληνας ἠπάτησαν ταῖς φαντασίαις, ἡμῖν δὲ τοῖς Χριστιανοῖς φθονοῦντες, πάντα κινοῦσι, θέλοντες ἐμποδίζειν ἡμᾶς τῆς εἰς οὐρανοὺς ἀνόδου·

Καὶ γὰρ καὶ τοῦτο γνώρισμα ὑμῖν ἔστω· ὅτ’ ἂν τοίνυν ἐπιμένῃ δειλιῶσα ἡ ψυχή, παρουσία τῶν ἐχθρῶν ἐστιν. Οὐ γὰρ ἀφαιροῦνται τὴν δειλίαν τῶν τοιούτων οἱ δαίμονες, ὥσπερ πεποίηκεν ὁ μέγας ἀρχάγγελος Γαβριὴλ τῇ Μαρίᾳ καὶ τῷ Ζαχαρίᾳ, καὶ ὁ φανεὶς ἐν τῷ μνημείῳ ταῖς γυναιξίν· ἀλλὰ μᾶλλον ὅταν ἴδωσι δειλιῶντας, αὐξάνουσι τὰς φαντασίας, ἵνα μειζόνως αὐτοὺς καταπτήξωσι· καὶ λοιπὸν ἐπιβάντες, προσπαίζωσι λέγοντες· Πεσόντες προσκυνήσατε. Τοὺς μὲν οὖν Ἕλληνας οὕτως ἠπάτησαν· οὕτως γὰρ ἐνομίσθησαν παρ’ αὐτοῖς ψευδώνυμοι θεοί· ἡμᾶς δὲ οὐκ ἀφῆκεν ὁ Κύριος ἀπατηθῆναι παρὰ τοῦ διαβόλου, ὁπηνίκα τὰς τοιαύτας αὐτῷ ποιοῦντι φαντασίας ἐπιτιμῶν εἴρηκεν·

Καὶ φρόνιμος δὲ ἦν λίαν· καὶ τὸ θαυμαστόν, ὅτι, γράμματα μὴ μαθών, ἀγχίνους ἦν καὶ συνετὸς ἄνθρωπος. Ποτὲ γοῦν φιλόσοφοι δύο ἦλθον πρὸς αὐτὸν Ἕλληνες, νομίζοντες δύνασθαι τὸν Ἀντώνιον πειράσαι· ἦν δὲ ἐν τῷ ὄρει τῷ ἔξω· ὁ δὲ ἐκ τοῦ προσώπου συνεὶς τοὺς ἀνθρώπους, ἐξελθὼν πρὸς αὐτούς, ἔφη δι’ ἑρμηνέως·

Οὕτω συνέστη τὰ τῶν Ἑλλήνων μαντεῖα, καὶ οὕτως ἐπλανήθησαν παρὰ τῶν δαιμόνων τὸ πρίν· ἀλλὰ καὶ οὕτω πέπαυται λοιπὸν ἡ πλάνη.

Ἡμεῖς τοίνυν οἱ Χριστιανοὶ οὐκ ἐν σοφίᾳ λόγων Ἑλληνικῶν ἔχομεν τὸ μυστήριον· ἀλλ’ ἐν δυνάμει πίστεως ἐπιχορηγουμένης ἡμῖν διὰ Ἰησοῦ Χριστοῦ παρὰ Θεοῦ. Καὶ ὅτι ἀληθής ἐστιν ὁ λόγος, ἰδοὺ νῦν, μὴ μαθόντες ἡμεῖς γράμματα, πιστεύομεν εἰς τὸν Θεόν, ἐπιγινώσκοντες διὰ τῶν ποιημάτων αὐτοῦ τὴν εἰς πάντα πρόνοιαν. Καὶ ὅτι ἐνεργής ἐστιν ἡ πίστις ἡμῶν, ἰδοὺ νῦν ἡμεῖς ἐπερειδόμεθα τῇ πίστει τῇ εἰς τὸν Χριστόν, ὑμεῖς δὲ σοφιστικαῖς λογομαχίαις. Καὶ τὰ μὲν παρ’ ὑμῖν τῶν εἰδώλων φάσματα καταργεῖται, ἡ δὲ παρ’ ἡμῖν πίστις ἐπεκτείνεται πανταχοῦ. Καὶ ὑμεῖς μὲν συλλογιζόμενοι καὶ σοφιζόμενοι, οὐ μεταπείθετε ἀπὸ Χριστιανισμοῦ εἰς Ἑλληνισμόν· ἡμεῖς δὲ τὴν εἰς Χριστὸν πίστιν διδάσκοντες, ψιλοῦμεν ὑμῖν τὴν δεισιδαιμονίαν, ἐπιγινωσκόντων πάντων τὸν Χριστὸν εἶναι Θεόν, καὶ τοῦ Θεοῦ Υἱόν.

Καὶ ψευσαμένων δέ ποτε τῶν Ἀρειανῶν, ὡς ἐκείνοις τὰ αὐτὰ φρονοῦντος, ἠγανάκτει καὶ ἐθυμοῦτο κατ’ ἐκείνων. Εἶτα παρακληθεὶς παρά τε τῶν ἐπισκόπων καὶ τῶν ἀδελφῶν πάντων, κατῆλθεν ἀπὸ τοῦ ὄρους· καὶ εἰσελθὼν εἰς τὴν Ἀλεξάνδρειαν, τοὺς Ἀρειανοὺς ἀπεκήρυξεν· αἵρεσιν ἐσχάτην λέγων εἶναι ταύτην, καὶ πρόδρομον τοῦ Ἀντιχρίστου. Ἐδίδασκέ τε τὸν λαὸν μὴ εἶναι κτίσμα τὸν Υἱὸν τοῦ Θεοῦ, μηδὲ ἐξ οὐκ ὄντων γεγενῆσθαι· ἀλλ’ ὅτι ἀΐδιός ἐστι τῆς τοῦ Πατρὸς οὐσίας Λόγος καὶ Σοφία. Δι’ ὃ καὶ ἀσεβές ἐστι λέγειν· Ἦν ὅτε οὐκ ἦν· ἦν γὰρ ἀεὶ ὁ Λόγος συνυπάρχων τῷ Πατρί· ὅθεν μηδὲ μίαν ἔχετε κοινωνίαν πρὸς τοὺς ἀσεβεστάτους Ἀρειανούς· Οὐδεμία γὰρ κοινωνία φωτὶ πρὸς σκότος. Ὑμεῖς μὲν γὰρ εὐσεβοῦντες Χριστιανοί ἐστε· ἐκεῖνοι δέ, κτίσμα λέγοντες τὸν ἐκ τοῦ Πατρὸς Υἱὸν τοῦ Θεοῦ καὶ Λόγον, οὐδὲν διαφέρουσιν ἐθνικῶν, λατρεύοντες τῇ κτίσει παρὰ τὸν κτίσαντα Θεόν. Πιστεύσατε δέ, ὅτι καὶ αὐτὴ ἡ κτίσις πᾶσα ἀγανακτεῖ κατ’ αὐτῶν· ὅτι τὸν κτίστην καὶ Κύριον τοῦ παντός, ἐν ᾧ τὰ πάντα γέγονε, τοῦτον τοῖς γενητοῖς συναριθμοῦσιν.

Επομένως, οι φράσεις “Be quiet pagan” (παραβαλανεύς προς Θέωνα [01:10]), “pagan filth” (παραβαλανεύς ενώ σκίζει τον πάπυρο [01:28]) και heathen whore” (παραβαλανείς προς Υπατία στο τέλος) στο παρακάτω βίντεο, στην ορολογία της εποχής μεταφράζονται «σκάσε Έλληνα», «Ελληνικές βρωμιές» και «Ελληνίδα πόρνη» αντίστοιχα.

Ας περάσουμε λοιπόν στο βίντεο με στιγμιότυπα από την ταινία που αφιερώνω στον Βάταλο.

Το βίντεο ξεκινάει με τους «Ἕλληνες» στο Σεραπείον να μαθαίνουν ότι στην αγορά οι Χριστιανοί εξευτελίζουν τα αγάλματα των θεών και αποφασίζουν -ηλιθιωδώς- να τους επιτεθούν με όπλα.

Η επόμενη σκηνή είναι στην αγορά όπου οι Χριστιανοί ντοματιάζουν το άγαλμα της Αθηνάς και ο Πατριάρχης Θεόφιλος λέει:

«Την ακούτε να παραπονιέται; Αυτή εδώ πρέπει να έχασε την φωνή της! Τα στόματά τους δεν μιλάνε, τα μάτια τους δεν βλέπουν, οι μύτες τους δεν οσφραίνονται, αλλά οι «Έλληνες» τα προσκυνούνε!»

Όταν φτάνουν οι οπλισμένοι «Έλληνες» και αρχίζουν να σφάζουν κόσμο ξεσπάει γενικευμένη στάση και οι χριστιανοί επειδή ήταν περισσότεροι ανάγκασαν τους «Έλληνες» να υποχωρήσουν στο Σεραπείον. Εκεί ο Ορέστης (πολυθεϊστής μαθητής της Υπατίας στα νιάτα του και, αργότερα, χριστιανός Ύπαρχος Αιγύπτου και εραστής της Υπατίας) βλέποντας προς τα έξω λέει κατατρομαγμένος «Έρχονται οι Παραβαλανείς!!!» (και σκάνε τα μελανειμονούντα ταλιμπανο-χρυσαβγά φωνάζοντας «ο Θεός είναι μαζί μας!»).

Μετά η κάμερα πάει επάνω στα τείχη του Σεραπείου όπου δύο «Έλληνες» αγναντεύουν την χριστιανική λαοθάλασσα που τους πολιορκεί και ο ένας λέει «μα πότε έγιναν τόσο πολλοί οι Χριστιανοί;»

Ο ίδιος «Έλλην» αργότερα κοροϊδεύει τους πολιορκητές παραβαλανείς ρωτώντας τους «ε Χριστιανοί, τι κάνει τώρα ο ξυλουργός θεός σας;» και λαμβάνει την απάντηση από κάποιον παραβαλανέα «Σας ετοιμάζει τα φέρετρα καθίκια!»

Στην συνέχεια, έρχεται ο Ύπαρχος (Praefectus) Αιγύπτου με τις εντολές του αυτοκράτορα Θεοδοσίου. Ο Θεοδόσιος συγχώρεσε τους «Έλληνες» που ξεκίνησαν την στάση, αλλά τους διέταξε να εγκαταλείψουν το Σεραπείο και να το παραδόσουν στους Χριστιανούς.

Μόλις ο Θέων άκουσε ότι οι Χριστιανοί θα πάρουν το Σεραπείον (και την πτέρυγα της Βιβλιοθήκης που ήταν συστεγασμένη με αυτό) λέει στην Υπατία «Αμάν, να σώσουμε τα βιβλία (= πάπυροι)!»

Η επόμενη σκηνή δείχνει τους παραβαλανείς να μπουκάρουν στην Βιβλιοθήκη και να τα κάνουν όλα «γυαλιά-καρφιά» που λέει και ο Άνθιμος.

Το βίντεο κλείνει με το Σεραπείον να μετατρέπεται σε μάντρα με γαϊδουράκια και προβατάκια και -μετά τον θάνατο του Θεοφίλου- ο μουτζαχεντίν διάδοχός του Κύριλλος να χαιρετάει την λαοθάλασσα οπαδών.

Για να δούμε τι θα μας πει για τα γιουτουμπάκια ο «απολωλώς αμνός» Βάταλος. 🙂

12 Comments

Filed under Γιουτιουμποπαίδεια, Διάφορα

Ο Απολωλώς Αμνός: Βίος και Πολιτεία Βατάλου

(Ελπίζω να γελάσετε, γιατί η ανάρτηση αυτή έχει ως μόνο σκοπό το γέλιο 🙂 )

Σήμερον θα σας διηγηθώ τον τρόπο με τον οποίον ο «Δώτωρ Ἐάων» του ιστολογίου ο γέρων Βάταλος μετήλθε από ἐν Χριστῷ αδελφός εις Απολωλότα Αμνόν και δυσσεβώς Ελληνίζοντα Απόστατην.

Οι γενέτορες του Βατάλου, Χριστιανοί όντες εκ των ευσεβεστάτων, ανέθεσαν την αγωγήν του νεαρού τους υιού εις τας παιδαγωγικάς χείρας του πατρός Δημητρίου του Πανοσίου, ιερέως γνωστού δια τους δεινούς του «Κατὰ Ἑλλήνων» Λόγους.

Ο πατήρ Δημήτριος ο Πανόσιος ασκών το πανάγιον λειτούργημά του:

Εις εκ των «Κατὰ Ἑλλήνων» λόγων του Πανοσιωτάτου πατρός Δημητρίου:

Όντας ακουστής του Πανοσιωτάτου πατρός Δημητρίου, ο νεαρός Βάταλος ανετράφη ως ευσεβέστατος και σεμνότατος Χριστιανός.

Μόλις συμπλήρωσε τα 20 του έτη, ο μελανείμων πια νεανίας Βάταλος απεφάσισε να συμμετάσχει σε ιεραποστολική μεταλαμπάδευση του Ευαγγελίου εις τα Πείρατα του Κόσμου. Ο προορισμός της ιεραποστολής ήταν το «Ἱερὸν Ἄλσος» της Άπω Εσπέρας, «ιερόν» μεν μόνον κατ΄όνομα, ανιερώτατον δε κατά την δίαιτα των βαρβάρων εκείθεν ενοίκων οι οποίοι, ως δυσσεβέστατοι Έλληνες και αγροικότατοι βάρβαροι που ήσαν, ηγνοούσαν πλήρως τόσο την Χριστιανικήν και Αληθή ημών Πίστιν όσο και τον ημέτερον Ρωμαϊκόν Νόμον (Dura Lex, sed Lex που έλεγον εις την πατρώαν γλώσσαν και οι πάλαι Ρωμαίοι). Με άλλα λόγια, το μάλλον Ανιερώτατον τούτο Άλσος ήταν τα «Σόδομα και Γόμορρα» και το «Αμέρικαν Μπαρ» της εποχής του νεαρού Βατάλου. Αλλά αυτό δεν ετρόμαξε τον μελανειμονούντα νεανίαν της ιστορίας μας, ο οποίος ήταν «λέων ὥς ἀλκὶ πεποιθώς» και μεγαλήτωρ δούλος Κυρίου, γιατί το ήτορ αυτού ήταν έμπλεον πίστεως εις τον Παντοκράτορα Χριστόν.

Η ναῦς ονόματι “Intrepidus” (ήτοι «Ἄφοβος, Ἀνυπότροπος» εις την πατρώαν Ρωμαϊκήν γλώσσαν, εκ της ΠΙΕ ρίζης *trep- «υποτρέπομαι, φέβομαι») που μετέφερε την ιεραποστολήν εναυάγησε λίγο πριν φτάσει εις το Ιερόν Άλσος και οι επιβιώσαντες ναυαγοί -εις εξ αυτών και ο Βάταλος- που κατάφεραν να βγουν εις την χέρσον, εζωγρήθησαν υπό αυτοχθόνων βαρβάρων του Ιερού Άλσους. Οι ερυθρόχροοι ούτοι βάρβαροι προσήθισαν τους ζωγρηθέντας ναυαγούς εις τας φιλαίμονας Ελληνικάς των θυσίας και τα δυσσεβή και βέβηλα Ελληνικά των όργια.

Ο Βάταλος, ειδικότερα, έλαβε το βάπτισμα της ακολασίας «ἐν μιαρῷ ὕδατι» υπό γυμνοστήθων μαχλοτάτων βαρβάρων γυναικών και, όπως και οι Τρανοί Αποστάται της Αληθούς ημών Πίστεως Ιουλιανός και Λέων ο Τριπολίτης, επέδειξε τέτοιαν γοργήν πρόοδον εις τον εξελληνισμόν του, ώστε ετρόμαξαν και οι ίδιοι οι βάρβαροι εξελληνισταί αυτού, Έλληνες όντες!

Δεδιότες οι βάρβαροι, απεφάσισαν την εκδίωξιν από τον οικισμόν τους του ακραιφνώς πια ελληνίσαντος Βατάλου και την αποστολήν του εις την πλησιεστέραν Χριστιανικήν αποικίαν.

Εκεί ο Βάταλος, «ὥς λύκος ἐν δορᾷ ἀμνού», εκάλυψεν τον νεόκτητον και δυσσεβή Ελληνισμόν του φορώντας το δέρας του ψευδοχριστιανού. Μάλιστα, παριστάνοντας τον αληθή Χριστιανό, ο αναίσχυντος ούτος ανήρ κατηγορούσε τας ευσεβείς γυναίκας της αποικίας ως «Ἑλληνίδες» (ήτοι “Heathen” βαρβαριστί) ενώ, ταυτόχρονα, τα βράδια εκτόνωνε τας Ελληνικάς του ορμάς εφαρμόζοντας τα φονικά έθιμα των βαρβάρων εξελληνιστών του και μιαίνοντας τας χείρας του αίματι χριστιανών.

Ιδού ο Βίος και Πολιτεία του Βατάλου από την στιγμή του μοιραίου του ναυαγίου:

14 Comments

Filed under Διάφορα

Η Βιολογική μας καταγωγή

Στην πρώτη και εγκαινιαστική ανάρτηση του ιστολογίου προσπάθησα να δείξω την γλωσσική εξέλιξη χρησιμοποιώντας το παράδειγμα της βιολογικής εξέλιξης. Βέβαια, η αναλογία είναι διδακτική μόνο σε όποιον είναι εξοικειωμένος με την δεύτερη. Οι μηχανισμοί πίσω από τα δύο είδη εξέλιξης έχουν δύο γενικές ομοιότητες και, φυσικά, πάρα πολλές ειδικές διαφορές.

Οι δύο γενικές ομοιότητες είναι οι εξής:

1) Η εξέλιξη και στις δύο περιπτώσεις είναι μια διαδικασία προσαρμογής που υπόκειται σε πίεση επιλογής. Πηγή της βιολογικής εξέλιξης είναι η βιολογική ποικιλομορφία που παράγεται από τις τυχαίες μεταλλάξεις του γενετικού υλικού. Οι μεταλλάξεις εκείνες που προσφέρουν πλεονεκτήματα επιβίωσης στους φορείς τους διαιωνίζονται, ενώ αυτές που προσφέρουν μειονεκτήματα επιβίωσης, ελαττώνουν την επιβιωσιμότητα των φορέων τους και, κατά συνέπεια, διαιωνίζονται με λίγοτερη επιτυχία και πολλές φορές αφανίζονται. Επομένως, η τυχαίες μεταλλάξεις ιεραρχούνται σε κλίμακα επιβιωσιμότητας από την λεγόμενη Φυσική Επιλογή.

Η γλωσσική αλλαγή επίσης κυβερνάται από έναν κανόνα κοινωνικής επιλογής. Ανά πάσα στιγμή υπάρχουν διάφορες γλωσσικές ποικιλίες (οι λεγόμενες διάλεκτοι ή κοινωνιόλεκτοι μιας γλώσσας ή οι γλωσσικοί πόλοι ενός γλωσσικού συνεχούς) και οι γλωσσικοί φορείς που έχουν πολιτική ή πολιτισμική υπεροχή καταφέρνουν να εξυψώσουν την δική τους γλωσσική ποικιλία σε «πρότυπη» και «ορθή» γλώσσα. Οι ομιλητές των άλλων ποικιλιών αρχίζουν σιγά σιγά να υιοθετούν την θεωρούμενη ως «ορθή» ποικιλία, γιατί η χρήση της τους επιφέρει κοινωνικά πλεονεκτήματα.

2) Η άλλη ομοιότητα ανάμεσα στις δύο εξελίξεις αφορά την ιεράρχιση του βαθμού συγγένειας. Οι διάφορες ποικιλίες (βιολογικές ή γλωσσολογικές) συνδέονται μεταξύ τους φυλογενετικά με ένα δενδρόγραμμα. Ο κάθε κλάδος χωρίζεται σε υποκλάδους και το σημείο κλαδοποίησης δείχνει τη στιγμή όπου η μία μητρική ποικιλία διαχωρίστηκε σε δύο θυγατρικές. Και στις δύο περιπτώσεις η κοινή καινοτομία έχει μεγαλύτερο βάρος συγγένειας απ΄ότι η κοινή διατήρηση αρχαϊσμών. Λ.χ. η διατήρηση των δύο ματιών είναι ένα χαρακτηριστικό τόσο του ανθρώπου όσο και των ψαριών, αλλά δεν είναι ιδιαίτερος δείκτης συγγένειας. Αντίθετα, η καινοτομία του αντιτακτού μεγάλου δακτύλου που απαντά σε άνθρωπο και χιμπατζή είναι ισχυρότατος δείκτης στενότερης συγγένειας εντός των πρωτευόντων.

Αναλόγως, στην ΙΕ οικογένεια γλωσσών, η διατήρηση των ενεργητικών μετοχών σε *-nt- είναι ένας κοινός αρχαϊσμός τόσο της Ελληνικής όσο και της Λατινικής (λ.χ. ὁ φέρων/τὸν φέροντα ~ ferens/ferentem , όπως στο  timeō Danaōs et dōna ferentīs = φοβού τοὺς Δαναούς καὶ δῶρα φέροντας). Βέβαια, η Ελληνική και η Λατινική δεν βρίσκονται κοντά η μία στην άλλη εντός του ΙΕ δένδρου. Αντίθετα, οι κοινές καινοτομίες της παρελθοντικής αύξησης *h1e- (λ.χ. φέρω/φερον, σανσκ. bharāmi/abharam, αρμ. berem/eber και τα φρυγικά εδᾱες/εστᾱες = θηκε/στησε) και μερικοί άλλοι κοινοί νεωτερισμοί των ίδιων γλωσσών είναι ενδεικτικοί ενός Ελληνο-Αρίου υποκλάδου εντός της ευρύτερης ΙΕ οικογένειας. Επιπρόσθετα, η Ελληνική συμερρίζεται ορισμένους νεωτερισμούς με την Αλβανική και την Αρμενική (λ.χ. η μεταφορά των προσωπικών δεικτών m,s,t στη μέση φωνή, λ.χ. ελληνικό φέρομαι = αρμενικό berim, ελληνικό δένομαι = αλβανικό lidhem).

IE-tree

Ο λόγος για τον οποίον η κοινή καινοτομία είναι ισχυρός δείκτης φυλογενετικής συγγένειας είναι το ότι είναι κατά πολύ πιθανότερο η καινοτομία να εμφανιστεί μία φορά σε μία μητρική ποικιλία και να κληροδοτηθεί στους απογόνους της από το να εμφανιστεί ανεξαρτήτως σε δύο γλώσσες που δεν έχουν κοινή καταγωγή.

Το ίδιο συμβαίνει και στην βιολογία όταν εξετάζουμε τον βαθμό ομοιότητας στην αμινοξεακή αλληλουχία πρωτεϊνών. Επειδή το κάθε αμινοξύ αντιστοιχεί σε μια τριπλέτα του γονιδίου που κωδικοποιεί την πρωτεΐνη, ο βαθμός ομοιότητας της αμινοξεακής αλληλουχίας συσχετίζεται άμεσα με τον βαθμό ομοιότητας της αλληλουχίας τριπλετών του γονιδίου.

Έτσι αν συγκρίνουμε την αμινοξεακή αλληλουχία της πρωτεΐνης Κυττόχρωμα-C (Cyt-C) στους διάφορους ζωντανούς οργανισμούς από τον άνθρωπο και το σκύλο μέχρι το σιτάρι (wheat) και τους διάφορους μύκητες (λ.χ. neurospora) θα παρατηρήσουμε σημαντικές ομοιότητες ακόμα και μεταξύ των λιγότερο συγγενικών οργανισμών, όπως λ.χ. ο άνθρωπος και ο μύκητας. Το Κυττόχρωμα-C αποτελείται από 113 αμινοξέα και η ομοιότητα αλληλουχίας ανθρώπου-χιμπατζή είναι 100% (113/113), ανθρώπου-καγκουρό είναι 93% (105/113 ή μόνο 8 διαφορετικές θέσεις) και ανθρώπου-αλόγου 89,4% (101/113). Το κυττόχρωμα-C του ανθρώπου και  του μύκητα Neurospora έχει 40 περίπου κοινές γενετικές θέσεις (ομοιότητα 40/113=35,4%). Επειδή υπάρχουν 20 διαφορετικά αμινοξέα που μπορούν να καταλάβουν κάθε θέση, η πιθανότητα να είναι προϊόν τυχαίας σύμπτωσης οι 40 κοινές θέσεις ανάμεσα στο κυττόχρωμα-C ανθρώπου και Neurospora είναι (1/20)^40 ~ 10^(-52) , δηλαδή 1 στις 10 με 51 μηδενικά πίσω από το 10 !!! Και αυτό μεταξύ δύο οργανισμών που εμφανίζουν μικρή ομοιότητα αλληλουχίας.

Cytochrome C

Αν κάνουμε την ίδια διαδικασία σε άλλες πρωτεΐνες τα αποτελέσματα είναι  πάντα λίγο πολύ τα ίδια: οι αμινοξεακές αλληλουχίες ανθρώπου και χιμπατζή ή είναι πανομοιότυπες ή διαφέρουν σε 1-2 αμινοξέα κάθε 100, ενώ η ομοιότητα αλληλουχίας μεταξύ δύο οποιονδήποτε θηλαστικών θα είναι πάντοτε μεγαλύτερη του 75%. Ο μέσος όρος των ομοιοτήτων αμινοξεακών αλληλουχιών σε ένα μεγάλο αριθμό πρωτεϊνών θα αντιστοιχεί πάνω κάτω στην γενετική ομοιότητά τους. Λ.χ. η γενετική ομοιότητα ανθρώπου και χιμπατζή είναι της τάξεως του 98.8% ! Όπως θα δείξω παρακάτω, αυτό σημαίνει ότι ο άνθρωπος και ο χιμπατζής κατάγονται από έναν κοινό πρόγονο που ζούσε περίπου 6 εκατομμύρια χρόνια πριν. Η γενετική ομοιότητα μεταξύ δύο οποιονδήποτε ανθρώπων είναι της τάξεως του 99,9% και, όπως θα δείξω παρακάτω, όλοι οι σημερινοί άνθρωποι έχουν σαν κοινό πρόγονο των πρώτο Ηomo Sapiens που εμφανίστηκε στην Αφρική 200.000 χρόνια πριν. Ας δούμε όμως την βιολογική μας καταγωγή από την αρχή της.

1) Η ζωή πρωτοεμφανίστηκε στον πλανήτη μας 3,7 δισεκατομμύρια χρόνια πριν (3,7 bya = Billion Years Ago) εν είδει απλών μονοκυτταρικών οργανισμών.

2) Τα πρώτα Σπονδυλωτά (= ζώα που διαθέτουν σπονδυλική στήλη, Vertabrates) εμφανίστηκαν περίπου 525 εκατομμύρια χρόνια πριν (525 mya). Οι οργανισμοί αυτοί ήταν υδρόβιοι και ιχθυόμορφοι ή, με άλλα λόγια, τα σημερινά ψάρια είναι οι συντηρητικότεροί τους απόγονοι.

Όλα τα σημερινά Σπονδυλωτά, κατά την εμβρυονική οντογένεση, εμφανίζουν το λεγόμενο Φυλοτυπικό Στάδιο (στην αγγλικη Phylotypic Stage ή Pharyngula), δηλαδή ένα στάδιο όπου τα έμβρυα όλων των σπονδυλωτών είναι σχεδόν πανομοιότυπα και εμφανίζουν τα φαρυγγικά τόξα που στα ψάρια εξελίσσονται σε βράγχια, ενώ στα τετράποδα εξελίσσονται σε διάφορα όργανα ανάμεσα στην μύτη και στην βάση του λαιμού. Το Φυλοτυπικό στάδιο είναι η γραμμή I στην παρακάτω εικόνα:

phylotypic-stage

Οι απόγονοι των Φαρυγγικών Τόξων στον άνθρωπο απεικονίζονται στην παρακάτω εικόνα:

human-branchial-arches

3) Περίπου 370 εκατομμύρια χρόνια (370 mya) εμφανίστηκαν τα πρώτα Τετράποδα, στην μορφή των παλαιότερων Λαβυρινθοδοντίων όπως η Ιχθυόστεγα και η Ακανθόστεγα. Στα Τετράποδα ανήκουν τα σημερινά αμφίβια, ερπετά, πτηνά και τα θηλαστικά. Με τα Τετράποδα εμφανίζονται οι πρώτοι οργανισμοί με τέσσερα άκρα που μπορούν να βγουν έξω από το νερό επειδή κληρονόμησαν τους πνεύμονες που είχαν ήδη αναπτύξει οι Σαρκοπτερυγικοί πρόγονοί τους όπως το Ευσθενόπτερον και το Tiktaalik. Συντηρητικοί απόγονοι αυτών των προτετραποδικών ψαριών είναι το Πνευμονόψαρο/Σαλαμανδρόψαρο (Lungfish) και τα Κοιλάκανθα ψάρια.

Το αναπνευστικό σύστημα των τετραπόδων και των πνευμονούχων ψαριών (τραχεία, βρόγχοι, πνεύμονες) έχει την ίδια καταγωγή με την λεγόμενη νηκτική κύστη των ψαριών. Και τα δύο ξεκινούν από ένα εγκόλπωμα του εμβρυονικού κάτω φάρυγγα μόνο που, ενώ στα ψάρια καταλήγει να είναι μία κύστη που γεμίζει με πολύ ή λίγο αέρα ώστε να μεταβάλλει την πυκνότητα του σώματος και, κατά συνέπεια, την επιπλευστότητά τους, στα πνευμονούχα ζώα το εγκόλπωμα βάθυνε περισσότερο σε τραχεία με δύο νέα άπω εγκοπλώματα που με βαθμιαία βάθυνση και διχοτόμηση δημιούργησαν το αναπνευστικό δένδρο. Όπως κάποιοι από εσάς έχουν μαντέψει, το αρχικό στόμιο του αναπνευστικού εγκολπώματος εξελίσσεται στο στόμιο του λάρυγγα που επικοινωνεί με τον λαρυγγοφάρυγγα.

resp1

resp2

Η μετάβαση από την ιχθυοειδή μορφή στην πιο ώριμη τετραποδική προϋποθέτει την δημιουργία αυχένα, δηλαδή λαιμού. Στο ψάρι, το κεφάλι συνεχίζει στο σώμα χωρίς την μεσολάβηση κάποιου αυχένα. Αυτή η αυχενοποίηση, σχηματίστηκε με την βαθμιαία απομάκρυνση της καρδιάς -που κινήθηκε προς τα κάτω- από τους απογόνους των φαρυγγικών τόξων που αναφέρθηκαν παραπάνω. Στα ψάρια τα δύο είναι ισοϋψή. Ως γνωστόν ο λάρυγγας περιέχει τις φωνητικές χορδές οι οποίες νευρώνονται από έναν κλάδο του πνευμονογαστρικού νεύρου (vagus nerve) που ονομάζεται Παλίνδρομο Λαρυγγικό νεύρο (Recurrent Laryngeal Nerve). Βλάβη του ενός παλίνδρομου λαρυγγικού νεύρου προκαλεί μονόπλευρη παράλυση μιας φωνητικής χορδής. Βλάβη και των δύο νεύρων προκαλεί αμφιτερόπλευρη παράλυση και των δύο φωνητικών χορδών, μία κατάσταση που φράσσει τελείως τον λάρυγγα και χρειάζεται επείγουσα τραχειοτομή. Ο 4ος κλάδος του πνευμονογαστρικού νεύρου του ψαριού είναι ο εξελικτικός (ή, ορθότερα, ο ομολογικός) συγγενής του τετραποδικού παλίνδρομου λαρυγγικού νεύρου. Στο ψάρι, ο κλάδος αυτός εκτείνεται ευθέως στο ίδιο ύψος. Αντίθετα, στα τετράποδα, η διαδικασία της αυχενοποίησης μετέφερε προς τα κάτω την καρδιά στον θώρακα και μαζί με αυτήν το αορτικό τόξο και τις μεγάλες αρτηρίες που εκφύονται από αυτό. Το δεξιό παλίνδρομο λαρυγγικό νεύρο βρέθηκε μπλεγμένο με την δεξιά υποκλείδια αρτηρία και το αριστερό παλίνδρομο βρέθηκε μπλεγμένο με το αορτικό τόξο. Το αποτέλεσμα ήταν η δημιουργία μιας παράκαμψης -στην οποία οφείλεται το όνομα παλίνδρομο– μιας και το νεύρο κατεβαίνει μέχρι το αορτικό τόξο και ξανανεβαίνει προς τα πάνω για να καταλήξει στις φωνητικές χορδές. Όλα τα τετράποδα εμφανίζουν αυτήν την περίεργη «παράκαμψη» του παλίνδρομου λαρυγγικού. Αυτή η κοινή καινοτομία είναι ένας από τους πολλούς δείκτες φυλογενετικής συγγένειας που δείχνουν ότι όλα τα τετράποδα κατάγονται από το ίδιο πρωτο-τετράποδο, το οποίο υπέστη την διαδικασία αυχενοποίησης που αναφέρθηκε παραπάνω. Το μήκος της παράκαμψης του παλίνδρομου λαρυγγικού νεύρου στον άνθρωπο είναι γύρω στα 15-20 cm, ενώ στην καμηλοπάρδαλη είναι γύρω στα 4,5 μέτρα !!!

rec-lar

laryngeal-nerve

giraffe-RL

Το να βλέπει κανείς το παλίνδρομο λαρυγγικό να κάνει στροφή-U γύρω από τις μεγάλες αρτηρίες που βρίσκονται αμέσως πάνω από την καρδιά σε όλα τα τετράποδα είναι για τους εξελικτικούς βιολόγους ό,τι είναι η παρελθοντική αύξηση *h1e- και το αρνητικό μόριο *mē του Ελληνο-Άριου κλάδου για τους ινδο-ευρωπαϊστές γλωσσολόγους. Στην παρακάτω σελίδα παραθέτω την σύγκριση στην κλίση του ελληνικού ρήματος φέρω, του λατινικού ferō και του σανσκριτικού bharami, δηλαδή τους απογόνους της ΙΕ ρίζας *bher-. Αριστερά παρατίθεται η αναδομημένη κλίση του προγονικού ρήματος της μητρικής ΠΙΕ γώσσας.

bher

Να παρατηρηθούν επίσης οι αόριστοι: Ελληνικός ἔ-φερον, Σανσκριτικός a-bharam και Αρμενικός e-ber , που όλοι τους ανάγονται στον Ελληνο-Άριο πρόγονό τους *h1e-bherom, καθώς και οι ενεργητικές μετοχές ενεστώτα που κατάγονται από το *bher-e/o-nt.

Αλλά πάμε πίσω στο πνευμονούχο ψάρι που έγινε τετράποδο.

tetrapodogenesis

Αν σας ενδιαφέρει το θέμα σίγουρα θα σας αρέσουν τα παρακάτω ντοκυμαντέρ:

Tetrapod Evolution, πέντε μέρη: 1/5, 2/5, 3/5, 4/5, 5/5

From Fish to Man:

4) Περίπου 225 εκατομμύρια χρόνια πριν (225 mya) εμφανίστηκαν τα πρώτα Θηλαστικά. Από τα πρώτα τετράποδα, η πρώτη γραμμή που αποσχίστηκε ήταν αυτή των Αμφιβίων, αργότερα (περίπου 320 mya) αποσχίστηκαν τα Σαυρόψιδα που εξελίχθηκαν σε ερπετά και πτηνά και, τέλος, περίπου 225 mya έγινε η μετάβαση από τα Θηριαψιδωτά στα Θηλαστικά.

mammals

5) Περίπου 58 εκατομμύρια χρόνια πριν (58 mya) εμφανίστηκαν τα πρώτα Πρωτεύοντα , δηλαδή η τάξη στην οποία ανήκουν όλα τα ανθρώπινα και πιθηκοειδή είδη.

Ωραίο ντοκυμαντέρ για την “Ida” (Darwinius Masillae) σε 6 μέρη:

6) Περίπου 6 εκατομμύρια χρόνια πριν (6 mya) διαχωρίστηκαν οι εξελικτικές γραμμές που οδήγησαν σε εμάς και στον πλησιέστερο ζώντα συγγενή μας, τον Χιμπατζή (Pan). Και τα δύο είδη καταγόμαστε από τους Ανθρωπίνους :

Hominidae

7) Περίπου 3 εκατομμύρια χρόνια πριν (3 mya) έζησε η “Lucy” (Australopithecus Afarensis), το πρώτο δίποδο πρωτεύον. O Donald Johanson που την ανακάλυψε μιλάει στην παρακάτω διάλεξη:

Αυτό που έχει ενδιαφέρον είναι ότι πρώτα περπατήσαμε στα δύο και μετά ακολούθησε η σταδιακή εγκεφαλοποίησή μας (αύξηση του εγκεφαλικού όγκου κανονικοποιημένου ως προς την μάζα του ζώου).

8) 2,4 εκατομμύρια χρόνια πριν (2,4 mya) εμφανίζονται τα πρώτα μέλη του Γένους μας Homo.

Από τα 600 ml κρανιακής χωρητικότητας του Homo Habilis φτάσαμε στα 1500 ml του Homo Neanderthalensis και από εκεί και μετά εμείς οι Ηomo Sapiens μείναμε λίγο πολύ στα ίδια.

9) Το είδος μας Homo Sapiens πρωτοεμφανίζεται στην Αφρική περίπου 200.000 χρόνια πριν (200 kya), ενώ μόλις 50.000 χρόνια πριν οι πρώτοι Homo Sapiens έφτασαν στην Ευρώπη, όπου οι Neanderthalensis είχαν φτάσει τουλάχιστον 100.000 χρόνια πριν από αυτούς. Οι δεύτεροι αφανίστηκαν περίπου 20-30.000 χρόνια πριν και, έκτοτε, ο Homo Sapiens είναι το μοναδικό είδος του γένους Homo στον πλανήτη.

Για το γενετικό υλικό του Homo Neanderthalensis ο διακεκριμένος ερευνητής Svante Pääbo κάνει την παρακάτω διάλεξη.

Για την ιστορία και εξάπλωση του Homo Sapiens -δηλαδή εμείς- υπάρχει το ωραίο ντοκυμαντέρ Journey of Man: a Genetic Odyssey.

Αφού έφτασα στο τέλος της δικής μας βιολογικής ιστορίας, παραθέτω ένα πολύ ενδιαφέρον ντοκυμαντέρ για την εξέλιξη των κητών (φάλαινες, δελφίνια, σε 5 μέρη εκ των οπoίων παραθέτω το 1/5) που ξεκίνησαν από χερσαία θηλαστικά και κατάληξαν πλήρως προσαρμοσμένα υδρόβια θηλαστικά.

Παράρτημα #1: πως οι ευφυέστατες Όρκες έμαθαν ν΄ακινητοποιούν πλήρως Λευκούς Καρχαρίες:

Παράρτημα #2: Ωραίο ντοκυμαντέρ για την εξέλιξη των Ειδών:

Leave a comment

Filed under Γιουτιουμποπαίδεια, Διάφορα

Εθνικιστική κατάχρηση της Αρχαιολογίας

Πολύς λόγος γίνεται τελευταία για τα αρχαιολογικά ευρύματα της Αμφιπόλεως και την επίσκεψη του Σαμαρά εκεί. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι είναι σημαντικό εύρημα μιας και απ΄ότι διαβάζω είναι ο μεγαλύτερος τύμβος που έχει βρεθεί μέχρι τώρα. Με το εύρημα άρχισαν ως συνήθως και τα κουτσομπουλιά «αλεξανδρομανίας» με τα πιο παράλογα να μιλάνε αντιστορήτως για τάφο του Μεγάλου Αλεξάνδρου. Όποιος δεν ξέρει, ενώ η σαρκοφάγος του Αλεξάνδρου ήταν έτοιμη να επιστρέψει στη Μακεδονία την έκλεψε ο Πτολεμαίος και την πήγε στην Αίγυπτο όπου έκτισε και τον τάφο του στρατηλάτη. Στην ύστερη αρχαιότητα, ο τάφος του Αλεξάνδρου στην Αλεξάνδρεια ήταν τουριστική ατραξιόν και οι πηγές μας λένε ότι τον είχαν επισκεφθεί διάφοροι πρώιμοι Ρωμαίοι αυτοκράτορες. Αν έσπαζε ο διάολος το ποδάρι του και η σαρκοφάγος κατάφερνε να έρθει στη Μακεδονία τότε δεν υπάρχει καμία αμφιβολία για το σε ποιο μέρος θα κατέληγε. Τόπος οικογενειακής ταφής όλων των Αργεάδων/Τημενιδών βασιλέων ήταν οι Αιγές.

Όποιος ψάχνει για τάφους του Μεγαλέξανδρου στα Βαλκάνια θα έχει την ίδια τύχη με τους παρακάτω επίδοξους γείτονες «αρχαιολόγους» που έψαχναν για τον τάφο του “Sašο Velikiot” και βρήκαν έναν τενεκέ που τον βάπτισαν «περικεφαλαία του Μεγάλου Αλεξάνδρου», το κινητό τηλέφωνο «του Μεγαλέξανδρου» και μια λίστα για ψώνια/υλικά συνταγής που τη βάπτισαν «διαθήκη του Μεγάλου Αλεξάνδρου»:

Στο [00:30] βρίσκουν τον τενεκέ και τον βαπτίζουν “slem” = περικεφαλαία, γερμανικό δάνειο στην πρωτο-σλαβική που πρόλαβε να υποστεί την πρώτη σλαβική ουράνωση: γερμ. *helmaz (λ.χ. αγγλ. helmet) > PrSlv *χelmŭ > šelmŭ και, μετά από την νοτιοσλαβική μετάθεση των υγρών, šlěmŭ . Αφού παίρνουν τις διαστάσεις, [01:00] «συνειδητοποιούν» ότι ο νεκρός είχε μεγάλη «γκλάβα». Συνεχίζοντας την «ανασκαφή» βρίσκουν το … κινητό τηλέφωνο (mobile) του Μεγάλου Αλεξάνδρου.  Στο [02:10] φέρνουν στο φως αρχαίο έγγραφο που το βαπτίζουν «διαθήκη του Μεγάλου Αλεξάνδρου» (testamentot na Aleksandar Makedonski) [02:20] και λίγα δευτερόλεπτα παρακάτω φαντάζονται τους εαυτούς τους πρωτο-σέλιδο στους New York Times. Στο [02:50] επιχειρούν την ανάγνωση του εγγράφου το οποίο γράφει «2 κιλά Χ(;),  1 κιλό μπανάνες, … και μια κονσέρβα».

Το άλλο αστείο της υπόθεσης Αμφιπόλεως είναι η επίσκεψη του Σαμαρά. Με ποια κριτήρια ένα αρχαιολογικό εύρημα θεωρείται «εθνικά σημαντικό» που αξίζει την επίσκεψη του πρωθυπουργού; Θα βλέπαμε λ.χ. Έλληνα πρωθυπουργό λ.χ. στη Φλώρινα το 1965 όταν ο Μουτσόπουλος ανακάλυψε στον Άγιο Αχίλλειο  τους τάφους των Βούλγαρων Τσάρων Σαμουήλ, Γαβριήλ-Ράντομηρ και Ιβάν-Βλάντισλαβ; Διαφημίστηκαν αυτοί οι τάφοι όσο αυτοί της αρχαίας περιόδου (Βεργίνα, Αμφίπολις);

Σε ένα φετινό άρθρο της Καθημερινής διάβασα ότι ετοιμαζόμαστε να δώσουμε (ήδη δώσαμε; Δεν γνωρίζω) τα λείψανα αυτών των τελευταίων  Τσάρων της πρώτης Βουλγαρικής αυτοκρατορίας στην Βουλγαρία, όπου θα θαφτούν δίπλα στους τσάρους της δεύτερης βουλγαρικής αυτοκρατορίας και θα πάρουμε (πήραμε;) ως αντάλλαγμα βυζαντινά έγγραφα. Πριν προχωρήσω εδώ πρέπει να διορθώσω ένα λάθος του αρθρογράφου που γράφει:

Οι συζητήσεις διεξάγονται μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας, με απόλυτη μυστικότητα και βρίσκονται σε καλό δρόμο. Τα χρονικά περιθώρια άλλωστε στενεύουν. Οι Βούλγαροι τιμούν φέτος τα χίλια χρόνια από τον θάνατο του «πατριάρχη» του έθνους τους, τσάρου Σαμουήλ, και προγραμματίζουν για το φθινόπωρο εντυπωσιακές εκδηλώσεις και τελετές. Το λείψανο του «πατέρα του έθνους» θέλουν να αποτελέσει σε αυτές τη μεγάλη ατραξιόν. Πλην όμως, τον υπερπολύτιμο για τους Βούλγαρους εθνικό θησαυρό, τα οστά δηλαδή του πρώτου αυτοκράτορά τους, τα έχουν οι Ελληνες, που ζητούν ανταλλάγματα για να τα δώσουν.

Ο Τσάρος Σαμουήλ δεν ήταν ούτε ο «πατέρας του Βουλγαρικού έθνους» ούτε ο «πρώτος Βούλγαρος αυτοκράτορας». Μάλλον ο αρθρογράφος έχει μπερδέψει τον Σαμουήλ με τον Μέγα Συμεών. Συγκρινόμενος με τον Συμεών και τα επιτεύγματά του ο Σαμουήλ μάλλον είναι πολύ μικρός. Φυσικά, δεν παύει να είναι σημαντική ιστορική προσωπικότητα και στα χρόνια του οι μέχρι τότε Σλάβοι υπήκοοι της Βουλγαρικής αυτοκρατορίας πρωτο-εθνοτίστηκαν σε Βούλγαρους, οικιοποιούμενοι το όνομα των πρώην «Σκυθών» αφέντων τους. Πάντως αν δώσουμε τα λείψανα του Σαμουήλ στη Βουλγαρία, οι «Μακεντόντσι» θα παραπονεθούν μιας και θεωρούν εν μέρει σωστά (γεωγραφικό επιχείρημα) εν μέρει ανιστορήτως (εθνολογικό επιχείρημα) τον Σαμουήλ «δικό» τους «Μακεντόνετς» Τσάρο. Την επιγραφή του Μοναστηρίου λ.χ. την κράτησαν μεν οι «Μακεντόντσι», αλλά την έδειχναν από την ανάποδη πλευρά για να μην διαβάζει ο κόσμος τις πάμπολλες φορές που ο όρος «Βούλγαρος/Βούλγαροι» απαντά στο κείμενο. Όταν ο Γάλλος πρόξενος του Μοναστηρίου το 2006 εξέδωσε έναν τουριστικό οδηγό στα γαλλικά με εξώφυλλο ένα τμήμα της επιγραφής όπου φαινόταν η λέξη «Βούλγαρος», οι τοπικές αρχές του Μοναστηρίου διαμαρτυρήθηκαν και του ζήτησαν ν΄αλλάξει το εξώφυλλο. Τέτοια βαλκανοειδή καραγκιοζιλίκια.

Τώρα τίθεται το εξής ερώτημα; Πως καθορίζεται η τωρινή ιδιοκτησία των λειψάνων ατόμων που έζησαν χίλια και δυο χιλιάδες χρόνια πριν; Εμείς δηλαδή είμαστε οι ιδιοκτήτες όλων των «σημαντικών» αρχαίων νεκρών που φέρουν ελληνικά ονόματα, ενώ αν στην ίδια περιοχή βρούμε τάφους μεταγενέστερων «ασήμαντων» αλλόθροων «βαρβάρων» τα στέλνουμε αλλού; Στη Σίνδο του ύστερου 6ου π.Χ. αιώνα λ.χ. έχουμε βρει πλούσιους θρακικούς τάφους πριν από την Μακεδονική επέκταση στην περιοχή, όταν οι θράκες Ηδωνοί έφταναν μέχρι τον Αξιό. Ποιος είναι ο «δικαιωματικός» ιδιοκτήτης της θρακικής κληρονομιάς σήμερα που δεν υπάρχει κάποιο νεωτερικό «Θρακικό» έθνος; Στην Πέλλα, λίγα χρόνια πριν, βρέθηκαν αρχαίοι τάφοι σε μια εποχή που η περιοχή ήταν Παιονική και όχι Μακεδονική, ενώ στις Αιγές πριν από την Μακεδονική περίοδο έχουν βρεθεί Ιλλυρικοί (850-650 π.Χ.) και Φρυγικοί (1050-850 π.Χ.) τάφοι. Σε ποιον ανήκουν «δικαιωματικά» αυτά;

Αν αύριο-μεθαύριο βρούμε στη Λαμία τον τάφο του «Άρχοντα της Ελλάδος Δαργάσκ[λ]αβου (Dragoslav)», του οποίου την σφραγίδα έχει ήδη φέρει στο φως η αρχαιολογική σκαπάνη, θα συμβεί μια εξίσου πομπώδης πρωθυπουργική επίσκεψη και αν όχι με ποιον «δικαιωματικό» τωρινό  κληρονόμο θα παζαρέψουμε τα λείψανα μιας και οι αδιαφοροποίητοι Σλάβοι στους οποίους ανήκε ο νεκρός έπαψαν να υπάρχουν ως ιστορική οντότητα εδώ και 1000 χρόνια;

Dragoslav

Και που να βρούμε τον τάφο του «Μωμοτζίλα» (Momčila) – Νεόφυτου  του «Βουλγαραλβανιτοβλάχου» από την Κουτμιτσέβιτσα για τον οποίο ο Θεσσαλονικέας Κατράρης γράφει περιπαικτικά πως ήταν «μιξοβάρβαρον τι τέρας», απόγονος «Αλβανιτών συγκραθέντων μετά Βλάχων» και

την μεν γέννην εστι Βλάχος,

Αλβανίτης δε την όψιν,

του δε σώματος την θέσιν, Βουλγαραλβανιτοβλάχος

Πόσοι πρωθυπουργοί από πόσα διαφορετικά κράτη πρέπει να επισκεφτούν τον τάφο του «Μωμοτζίλα» που κατά Κατράρη έμπαινε στη Θεσσαλονίκη και αντί για «Άγιο Δημήτριο», «ἄρτος και οῖνος» του ξέφευγαν πότε πότε τα «Σφέτι Δημήτρη», «χλάβα» (hliab) και «βοῖνο» (vino):

Momčila

11 Comments

Filed under Διάφορα