Category Archives: Γλωσσολογία

Η Γλωσσολογία είναι νομοτελειακή και μεθοδική επιστήμη. Πριν εκφέρετε άποψη για κάποιο γλωσσολογικό θέμα φροντίστε πρώτα να μάθετε τους νόμους και τις μεθόδους της.

Οι ατζυπάδες κι ο Ατζυποθεόδωρος

Τι ήταν οι ατζυπάδες και τι σημαίνει το πρώτο συνθετικό «ατζυπο-» στο παρατσούκλι Ατζυποθ(ε)όδωρος; Continue reading

10 Comments

Filed under Βυζαντινολογία, Γλωσσολογία, Ελληνική γλώσσα, Ιστορία, Μεσαίωνας

Οι κοινές παρεκκλίσεις (shared aberrancies)

Ένα από τα ανεξάρτητα κριτήρια που οι γλωσσολόγοι λαμβάνουν υπόψη όταν θέλουν να εκτιμήσουν τον βαθμό φυλογενετικής συγγένειας δύο γλωσσών (ή γλωσσικών ποικιλιών) είναι οι κοινές παρεκκλίσεις (shared aberrancies). Τέτοιες είναι οι κοινές ανωμαλίες η ύπαρξη των οποίων ΔΕΝ προβλέπεται από κάποιον γλωσσολογικό κανόνα. Η έλλειψη κανονικότητας μιας παρέκκλισης καθιστά σχετικά απίθανη την συμπτωματική της επανάληψη/επανεμφάνιση σε μη συγγενικές γλώσσες (ή γλωσσικές ποικιλίες) και περισσότερο πιθανό το σενάριο της άπαξ εμφάνισής της στον κοινό πρόγονο συγγενικών γλωσσών και την κληροδότησή της στις τελευταίες.

Υπενθυμίζω πως το κριτήριο των κοινών παρεκκλίσεων είναι ανεξάρτητο και επιπρόσθετο από το κριτήριο των συστηματικών αντιστοιχιών (ομοιότητες που βασίζονται σε κανόνες συστηματικής αντιστοιχίας). Continue reading

Leave a comment

Filed under Γλωσσολογία, Ινδοευρωπαϊκά θέματα

Οι Σούηβοι της Βανδαλικής Αφρικής και η έναρξη του δυτικογερμανικού ρωτακισμού

Στη σημερινή ανάρτηση θα περιγράψω μερικά Σουηβικά ανθρωπωνύμια που απαντούν στην Βανδαλική Αφρική. Τα ανθρωπωνύμια αυτά δείχνουν ότι μερικοί Σούηβοι της Ιβηρικής χερσονήσου ακολούθησαν τους Βάνδαλους και τους Αλανούς στην Αφρική (βλ. Οι Βάνδαλοι). Το ρωτακισμένο όνομα Hildiger δείχνει ότι, αντίθετα με τους ανατολικογερμανόφωνους Βανδάλους, οι δυτικογερμανόφωνοι Σούηβοι εισήγαγαν στην Αφρική του 5ου μ.Χ. αι. ονόματα που δείχνουν τον δυτικογερμανικό ρωτακισμό z>r. Continue reading

Leave a comment

Filed under Αρχαιότητα, Γλωσσολογία, Εθνολογία, Ιστορία, Ινδοευρωπαϊκά θέματα, Σλαβικές γλώσσες

Οι Λαγγοβάρδοι και η γλώσσα τους #2

Μετά την πρώτη ανάρτηση με τα ιστορικά προλεγόμενα για το γερμανικό φύλο των Λαγγοβάρδων/Λομβαρδών, στην σημερινή ανάρτηση θα περιγράψω την (γερμανική) Λομβαρδική τους γλώσσα, η οποία δεν πρέπει να συγχέεται με την σημερινή (ρωμανική) λομβαρδική γλώσσα που είναι η γαλλοϊταλική ρωμανική τοπολαλιά της ιταλικής περιοχής της Λομβαρδίας. Continue reading

2 Comments

Filed under Γλωσσολογία, Ινδοευρωπαϊκά θέματα

Οι Λαγγοβάρδοι και η γλώσσα τους #1

Το θέμα της σημερινής ανάρτησης και της επόμενης είναι το γερμανικό φύλο των Λαγγοβάρδων/Λομβαρδών και της Λομβαρδικής τους γλώσσας. Οι Λομβαρδοί το 568 μετανάστευσαν από την Παννονία στην Ιταλία όπου ίδρυσαν το Λομβαρδικό βασίλειο (568-774) που ο Καρλομάγνος κατέκτησε το 774 με την συναίνεση του πάπα Αδριανού Α΄. Στη σημερινή ανάρτηση θα κάνω μια ιστορική εισαγωγή για τους Λομβαρδούς/Λαγγοβάρδους και στην επόμενη θα ασχοληθώ με την λομβαρδική τους γλώσσα. Continue reading

2 Comments

Filed under ρωμανικές γλώσσες, Αρχαιότητα, Βυζαντινολογία, Γλωσσολογία, Εθνολογία, Ιστορία, Ινδοευρωπαϊκά θέματα, Μεσαίωνας

Ο θείος, ο μπάρμπας κι ο avunculus

Στη σημερινή ανάρτηση θα πω μερικά λόγια για τους συνώνυμους όρους θείος και μπάρμπας. Ο όρος θεῖος έχει αρχαιοελληνική καταγωγή, ενώ ο όρος μπάρμπας είναι ενετικό/βενετσιάνικο δάνειο στην νεοελληνική και τον εισήγαγε στην βόρεια Ιταλία τον 6° αιώνα το γερμανικό φύλο των Λαγγοβάρδων/Λομβαρδών. Επειδή ο όρος μπάρμπας ΔΕΝ έχει εμφανή γερμανική ετυμολογία, παραμένει άλυτο μυστήριο ποια γλώσσα τον δάνεισε στους Λομβαρδούς. Continue reading

8 Comments

Filed under ρωμανικές γλώσσες, Βαλκανικές γλώσσες, Γλωσσολογία, Ινδοευρωπαϊκά θέματα

Το Παλαιό Αγγλικό Μαρτυρολόγιο

Στη σημερινή θα παραθέσω μερικά χωρία από το Παλαιό Αγγλικό (OEng = Old English) κείμενο των τελών του 9ου αιώνα που είναι γνωστό ως «Παλαιό Αγγλικό Μαρτυρολόγιο». Η δίγλωσση έκδοση (Παλαιό Αγγλικό πρωτότυπο και σύγχρονη αγγλική μετάφραση) που θα χρησιμοποιήσω είναι η παρακάτω:

Christine Rauer, The Old English Martyrology: Edition, translation and Commentary (D.S. Brewer 2013) Continue reading

Leave a comment

Filed under Γλωσσολογία, Εθνολογία, Ιστορία, Ινδοευρωπαϊκά θέματα, Μεσαίωνας