Category Archives: Ινδοευρωπαϊκά θέματα

Η θέση της Ελληνικής στην ΙΕ οικογένεια #4

Όπως εξήγησα και στην προηγούμενη ανάρτηση, στo πρώτο μέρος της σημερινής ανάρτησης θα περιγράψω τους ΙΕ παραθετικούς βαθμούς των επιθέτων και στο δεύτερο θα παραθέσω τα γενικά συμπεράσματα που προκύπτουν από την παρούσα σειρά αναρτήσεων (βλ. τις προηγούμενες αναρτήσεις #1, #2, #3). Continue reading

Advertisements

Leave a comment

Filed under Γλωσσολογία, Ελληνική γλώσσα, Ινδοευρωπαϊκά θέματα

Η θέση της Ελληνικής στην ΙΕ οικογένεια #3

Στην προηγούμενη ανάρτηση περιέγραψα το ρηματικό σύστημα Cowgill-RixΑ. Ρήμα») της Ύστερης ΠΙΕ (LPIE). Στη σημερινή ανάρτηση θα περιγράψω συνοπτικά την LPIE ονοματική κλίση και θα ολοκληρώσω το θέμα της σειράς στην επόμενη και τελευταία ανάρτηση όπου θα εξηγήσω τα ΙΕ παραθετικά επιθήματα των επιθέτων και θα παραθέσω τα τελικά συμπεράσματα για την θέση της Ελληνικής στην ΙΕ οικογένεια. Continue reading

13 Comments

Filed under Γλωσσολογία, Ελληνική γλώσσα, Ινδοευρωπαϊκά θέματα

Η θέση της Ελληνικής στην ΙΕ οικογένεια #2

Στην προηγούμενη ανάρτηση επιχείρησα να εξηγήσω πως οι γλωσσολόγοι εκτιμούν την φυλογενετική συγγένεια των (συγγενικών) γλωσσών και γιατί υπάρχει σχετική ομοφωνία για το σχήμα της διάσπασης της ΠΙΕ: ο αρχαϊκός ανατολιακός κλάδος αποσχίστηκε πρώτος, ο Τοχαρικός δεύτερος, η εναπομείνασα ΠΙΕ απέκτησε τα όψιμα χαρακτηριστικά της Ύστερης ΠΙΕ που κληρονόμησαν οι υπόλοιποι θυγατρικοί κλάδοι, η αρκετά πιθανή ύπαρξη ενός «βραχύβιου» Ιταλο-Κελτικού κλάδου και, τέλος, η ιδιαίτερη συγγένεια που συνδέει την Ελληνική με τον Ινδο-Ιρανικό κλάδο, η οποία είναι ενδεικτική της γεωγραφικής γειτνίασης των προδρόμων τους στις αρχές της τρίτης π.Χ. χιλιετίας.

Στη σημερινή ανάρτηση κι την επόμενη θα κάνω μια παρουσίαση της αναδομημένης γραμματικής της Ύστερης ΠΙΕ (Late PIE, LPIE), γιατί η τελευταία είναι η αφετηρία που μας επιτρέπει να κατανοήσουμε ποια στοιχεία των θυγατρικών γλωσσών συνιστούν αρχαϊσμούς (διατήρηση του αρχικού «σχήματος») και ποια αποτελούν νεωτερισμούς (καινοτομική αλλαγή) και, με φόντο την LPIE γραμματική και κάποια άλλα στοιχεία, θα προσπαθήσω να δείξω την θέση της Ελληνικής στην ΙΕ οικογένεια. Στην παρούσα ανάρτηση θα ασχοληθώ με το ΙΕ ρήμα, αφήνοντας τα υπόλοιπα για την επόμενη ανάρτηση. Continue reading

4 Comments

Filed under Γλωσσολογία, Ελληνική γλώσσα, Ινδοευρωπαϊκά θέματα

Η θέση της Ελληνικής στην ΙΕ οικογένεια #1

Στη σημερινή ανάρτηση θα αναπτύξω αναλυτικότερα την ομότιτλη ενότητα #2 της ανάρτησης για την προϊστορία της Ελληνικής γλώσσας, προσπαθώντας ειδικότερα να εξηγήσω γιατί οι γλωσσολόγοι πιστεύουν ότι, εντός της ΙΕ οικογένειας, η Ελληνική έχει μεγαλύτερη συγγένεια με τον Ινδο-Ιρανικό κλάδο παρά με τους ιστορικούς της γείτονες όπως ο Ανατολιακός κλάδος και ο Ιταλικός κλάδος (ο κλάδος της Λατινικής). Continue reading

11 Comments

Filed under Γλωσσολογία, Ελληνική γλώσσα, Ινδοευρωπαϊκά θέματα

Η ΙΕ κοιτίδα και ο στεπαίος πολιτισμός Yamnaya

Επειδή αυτές τις ημέρες είχαμε συζήτηση για το θέμα της διασποράς των ΙΕ γλωσσών και της ΙΕ κοιτίδας, παραθέτω δύο ομιλίες (2017) για το θέμα από το συνέδριο του 2017 της Αμερικανικής Φιλοσοφικής Εταιρείας (American Philοsophical Society): ο παρουσιαστής των ομιλητών είναι ο γλωσσολόγος Brian D. Joseph (Ohio State University) και οι ομιλητές είναι ο γλωσσολογός Andrew Garrett (Berkeley) και ο γενετιστής David Reich (Harvard Medical School). Το θέμα των ομιλιών είναι η αναδυόμενη διεπιστημονική ομοφωνία υπέρ της Στεπικής Θεωρίας (ΙΕ κοιτίδα: Ποντοκασπικές στέπες, περ. 4000-3000 π.Χ.). Continue reading

Leave a comment

Filed under Γλωσσολογία, Ινδοευρωπαϊκά θέματα

Η προϊστορία της Ελληνικής γλώσσας

Κάνω αυτή την ανάρτηση επειδή χθες στα σχόλια ο Μάνος μου έθεσε τα παρακάτω ερωτήματα:

Ποια είναι η αντίστοιχη εθνογλωσσολογική ανάλυση για την αντίστοιχη κάθοδο που συντελέστηκε στην ίδια περιοχή αλλά 2-3 χιλιετίες νωρίτερα, δηλαδή την κάθοδο των “ελληνικών” φύλων στην προ-ελληνική Ελλάδα? Πότε και που αποσχίστηκε ο ελληνικός γλωσσολογικός κλάδος από την ινδοευρωπαϊκή οικογένεια (καθώς είναι γνωστό ότι τα ελληνικά φύλα είχαν ήδη διαμορφώσει τη γλώσσα τους πριν εισέλθουν στην ελληνική χερσόνησο). Έχεις κάποια βιβλιογραφία επί του θέματος? (Εγώ κυρίως το Πόθεν και Πότε οι Έλληνες του Γιαννόπουλου έχω). Ευχαριστώ.

Όλα τα παραπάνω ερωτήματα νομίζω πως μπορούν να χωρέσουν στην παρούσα ανάρτηση με τίτλο «Η προϊστορία της Ελληνικής γλώσσας», όπου θα εξηγήσω τα λίγα που ξέρουμε με κάποια σχετική βεβαιότητα για την διαδικασία γλωσσικής αλλαγής και μεταναστεύσεων που οδήγησε «από την ΠΙΕ στην πρώιμη Ελληνική της Γραμμικής Β.» Continue reading

5 Comments

Filed under Βαλκανικές γλώσσες, Γλωσσολογία, Ελληνική γλώσσα, Ινδοευρωπαϊκά θέματα

Το επίθημα -escu της ΑΒΡ

Στη σημερινή ανάρτηση θα περιγράψω το συσχετιστικό επίθημα -esc(u) της Ανατολικής Βαλκανικής Ρωμανικής (ΑΒΡ), το οποίο προέρχεται από το υστερολατινικό επίθημα -iscus που δεν απαντά στην κλασική λατινική, και το οποίο κατά κανόνα εξηγείται ως γερμανικό δάνειο (PGmc *-iskaz, λ.χ. αγγλικό -ish). Ωστόσο, όπως έδειξε εδώ και καιρό (1927) ο Ρουμάνος γλωσσολόγος Alexandru Graur, το πρόβλημα με την υπόθεση γερμανικής καταγωγής του επιθήματος έγκειται στο ότι στην Λατινική των Βαλκανίων, το επίθημα -iscus εμφανίζεται ήδη από τον 3° μ.Χ. αιώνα, δηλαδή έναν αιώνα πριν την εγκατάσταση των Γότθων στα Βαλκάνια. Αφού περιγράφει την συχνή απάντηση του επιθήματος -isk- στην αρχαία θρακική (και μερικές άλλες παλαιοβαλκανικές γλώσσες όπως τα κελτικά εθνώνυμα Ταυρίσκοι, Eravisci και Σκορδίσκοι σε Νωρικό και Παννονία), στο τέλος του άρθρου ο Graur καταλήγει στο συμπέρασμα ότι ειδικά η ΑΒΡ είναι πιθανότερο να πήρε το επίθημα -isc- > -esc(u) από την Θρακική (στα εδάφη της οποίας διαμορφώθηκε) και όχι από την Ανατολική Γερμανική (Γοτθική, Γεπιδική κλπ). Continue reading

5 Comments

Filed under Βαλκανικές γλώσσες, Γλωσσολογία, Ινδοευρωπαϊκά θέματα