Category Archives: Ινδοευρωπαϊκά θέματα

Το ανθρωπωνύμιο Σίτ(τ)ας/Τζίτ(τ)ας

Την ιδέα για τη σημερινή σύντομη ανάρτηση μου την έδωσε ένα σχόλιο του Αντώνη που περιείχε έναν σύνδεσμο σε μια εργασία που εξετάζει την ταυτότητα/καταγωγή των Ρωμαίων ιππέων που απαντούν σε επιγραφές της Βρετανίας. Σε κάποιο σημείο αναφέρεται ο Θράκας ιππέας Rufus Sita (Ρούφος Σίτας) και θυμήθηκα ότι εδώ και χρόνια ήθελα να γράψω κάτι για το ανθρωπωνύμιο Σίτ(τ)ας/Τζίτ(τ)ας, για το οποίο έχει προταθεί τόσο γοτθική/γερμανική (από τον Schönfeld) όσο και θρακική προέλευση (από τον βούλγαρο θρακολόγο Dimitar Detschew), με την υπόθεση θρακικής προέλευσης να είναι κατά τη γνώμη μου η περισσότερο πιθανή (εξηγώ παρακάτω γιατί θεωρώ την θρακική προέλευση του ονόματος πιθανότερη). Continue reading

Leave a comment

Filed under Βαλκανικές γλώσσες, Γλωσσολογία, Ινδοευρωπαϊκά θέματα

Το σλαβικό συλλογικό επίθημα πληθυντικού -jane

Η σημερινή ανάρτηση θα είναι σχετικά μικρή και γλωσσολογικού περιεχομένου. Το θέμα της είναι το σλαβικό συλλογικό επίθημα πληθυντικού -jane, το οποίο χρησιμοποιείται ευρέως από όλες τις σλαβικές γλώσσες για τον σχηματισμό εθνικών ονομάτων από τοπωνύμια. Continue reading

4 Comments

Filed under Βαλκανικές γλώσσες, Γλωσσολογία, Ινδοευρωπαϊκά θέματα, Σλαβικές γλώσσες

Ο Τάμεσης κι ο Τίμαχος: τα «μαυρονέρια» και ο ΙΕ όρος *temH-os «σκότος»

Στη σημερινή ανάρτηση θα παρουσιάσω την ΙΕ ρίζα *temH- «μαυρίζω, σκοτεινιάζω» και μια σειρά υδρωνυμίων ανά τον ΙΕ κόσμο που ετυμολογούνται ως «μαυρονέρια» και έχουν παραχθεί από αυτή τη ρίζα. Το διασημότερο από αυτά τα υδρωνύμια είναι ο ποταμός του Λονδίνου Τάμεσης (αγγλικό Thames, κλασικό λατινικό Tamesis). Εκτός από τη ρηματική ρίζα *temH- «μαυρίζω» είναι σίγουρο ότι η ΠΙΕ διέθετε και το σιγμόληκτο ουδέτερο ουσιαστικό *temH-es-*temH-os = «σκότος», με πιο διάσημο απόγονο το σανσκριτικό ουδέτερο tamas = «σκότος» (που μέχρι σήμερα επιβιώνει ως όρος της ινδουιστικής φιλοσοφίας). Continue reading

50 Comments

Filed under Βαλκανικές γλώσσες, Γλωσσολογία, Ινδοευρωπαϊκά θέματα

Δακοθρακικές ετυμολογίες #2, Ιανουάριος 2017

Αποφάσισα να κάνω και μια δεύτερη ανάρτηση για το θέμα, επειδή παρατήρησα ότι υπάρχουν μερικά ενδιαφέροντα πράγματα που δεν ανέφερα στην πρώτη ανάρτηση. Continue reading

70 Comments

Filed under Βαλκανικές γλώσσες, Γλωσσολογία, Ινδοευρωπαϊκά θέματα

Δακοθρακικές ετυμολογίες #1, Ιανουάριος 2017

Στη σημερινή ανάρτηση θα παραθέσω μερικές ενδιαφέρουσες δακοθρακικές ετυμολογίες (βλ. Θρακική γλώσσα, Δακο-Μυσική γλώσσα). Το βασικό έναυσμα αυτής της ανάρτησης ήταν η ανάγνωση του συγγράμματος “Thrakisch-Dakische studien: die thrakisch -und dakisch- baltischen sprachbeziehungen” (1969, μπορείτε να το διαβάσετε/κατεβάσετε από εδώ) του βούλγαρου θρακολόγου Ivan Duridanov, στην οποία o Duridanov θέλησε να δείξει τις ομοιότητες μεταξύ του Δακο-Θρακικού και του Βαλτικού κλάδου σε λεξιλόγιο και τρόπο σχηματισμού λέξεων. Μερικές ετυμολογίες τις έχω ήδη αναφέρει σε παλαιότερες αναρτήσεις, αλλά θα τις ξαναπαρουσιάσω εδώ πιο συμμαζεμένες. Continue reading

11 Comments

Filed under Βαλκανικές γλώσσες, Γλωσσολογία, Ινδοευρωπαϊκά θέματα

Η σανσκριτική λέξη για τον «πόλεμο»

Η ιδέα για τη σημερινή έκτακτη και σύντομη ανάρτηση προέκυψε χθες το βράδυ, καθώς έβλεπα την ταινία «Άφιξη» (Arrival). Ευτυχώς η επίμαχη σκηνή ήταν στο πρώτο δεκάλεπτο, γιατί πάνω στο μισάωρο με πήρε ο ύπνος.

Continue reading

11 Comments

Filed under Γλωσσολογία, Ινδοευρωπαϊκά θέματα

Η τροπή pt»ft στη ρωμαϊκή Μυσία

Μια από τις φωνολογικές εξελίξεις που χαρακτηρίζουν τη μετάβαση από την αρχαία στη μεσαιωνική Ελληνική είναι η ανομοίωση των δίκλειστων συμφωνικών συμπλεγμάτων:

κτ>χτ, πτ>φτ (/kt/>/χt/, /pt/>/ft/)

παραδείγματα:

κτώ > οχτώ

πτά > εφτά

Continue reading

2 Comments

Filed under Βαλκανικές γλώσσες, Γλωσσολογία, Ινδοευρωπαϊκά θέματα