Category Archives: Ινδοευρωπαϊκά θέματα

Μια ετυμολογική πρόταση για το τοπωνύμιο Κάρσιον/Carsium

Η σημερινή ανάρτηση προέκυψε έκτακτα από το υλικό που συνέλεξα καθώς ετοίμαζα τη σειρά αναρτήσεων για τους Θρακο-Ρωμαίους. Το θέμα της σημερινής ανάρτησης είναι η ετυμολογία του αρχαίου παραδουνάβιου φρουρίου Κάρσιον/Carsium στη Μικρά Σκυθία. Continue reading

Advertisements

3 Comments

Filed under Βαλκανικές γλώσσες, Γλωσσολογία, Ινδοευρωπαϊκά θέματα

Οι Κελτικές γλώσσες #3: η γαλατική ονοματοθεσία και το πρωτοκελτικό λεξιλόγιο

Σε αυτήν την τρίτη ανάρτηση της σειράς για τις Κελτικές γλώσσες (βλ. ανάρτηση #1, ανάρτηση #2) θα ασχοληθώ με την ετυμολόγηση ορισμένων αρχαίων Κελτικών ανθρωπωνυμίων και τοπωνυμίων. Όσοι έχετε εμπεδώσει τις πρωτοκελτικές φωνολογικές εξελίξεις που περιέγραψα στην προηγούμενη ανάρτηση, δεν θα έχετε κανένα πρόβλημα να κατανοήσετε τις παρακάτω ετυμολογήσεις. Τα βιβλία που θα χρησιμοποιήσω είναι το λεξικό πρωτοκελτικών όρων του Ranko Matasović που χρησιμοποίησα και στις προηγούμενες αναρτήσεις και το βιβλίο του D. Ellis Evans Gaulish Personal Names: A Study of Some Continental Celtic Formations (Clarendon Press, 1967). Continue reading

Leave a comment

Filed under Γλωσσολογία, Ινδοευρωπαϊκά θέματα

Οι Κελτικές γλώσσες #2: γλωσσολογικά

Μετά την πρώτη εισαγωγική ανάρτηση της σειράς, στη σημερινή ανάρτηση θα περιγράψω το κυρίως γλωσσολογικό μέρος, δηλαδή τις φωνολογικές εξελίξεις της Πρωτοκελτικής (PCelt) και λίγα λόγια για την διάσπασή της στις θυγατρικές κελτικές γλώσσες.

Στην παρουσίαση των φωνολογικών εξελίξεων που συνέβησαν κατά τη μετάβαση από την Πρωτοϊνδοευρωπαϊκή (ΠΙΕ) στην Πρωτοκελτική (PCelt) θα ακολουθήσω τη χρονολογική σειρά που παραθέτει ο Κελτιστής ΙΕστής γλωσσολόγος Ranko Matasović στο εισαγωγικό κεφάλαιο (σλδ. 4-11) του βιβλίου του Etymological Dictionary of Proto-Celtic (Brill, Leiden, 2009). Continue reading

Leave a comment

Filed under Γλωσσολογία, Ινδοευρωπαϊκά θέματα

Οι Κελτικές γλώσσες #1: προλεγόμενα

Η σημερινή ανάρτηση θα είναι η πρώτη μιας σειράς δύο αναρτήσεων με θέμα την Πρωτο-Κελτική γλώσσα και τις θυγατέρες της (Κελτικές γλώσσες). Η Πρωτοκελτική (από εδώ και πέρα PCelt) είναι ο αναδομημένος κοινός πρόγονος όλων των μαρτυρημένων Κελτικών γλωσσών. Continue reading

4 Comments

Filed under Γλωσσολογία, Ινδοευρωπαϊκά θέματα

Μια ετυμολογική πρόταση για το ρουμανικό φυτωνύμιο brândușă

Στη σημερινή ανάρτηση θα καταθέσω μια ετυμολογική πρόταση για το μέχρι σήμερα ανετυμολόγητο ρουμανικό φυτωνύμιο brândușă = «κρόκος». Όποιος έχει υπομονή να μεταφράσει και να διαβάσει την περιγραφή του λήμματος στο Ρουμανικό Ετυμολογικό Λεξικό (DEX), θα διαβάσει επανειλημμένα για την ετυμολογία του φυτωνυμίου πως είναι άγνωστη (origină necunoscută) και μάλλον υποστρωματική (cuvânt autohton), δηλαδή μάλλον ανήκει στο υποστρωματικό (δακοθρακικό) λεξιλόγιο της Ανατολικής Βαλκανικής Ρωμανικής (ΑΒΡ). Continue reading

10 Comments

Filed under Βαλκανικές γλώσσες, Γλωσσολογία, Ινδοευρωπαϊκά θέματα

Ο ποταμός Ρύνδακος, οι Βιθυνοί, και οι Μυσοί

Στη σημερινή ανάρτηση θα σχολιάσω το υδρωνύμιο Ῥύνδακος, το οποίο ήταν το όνομα του ποταμού που κατά την αρχαιότητα αποτελούσε το σύνορο μεταξύ της Μυσίας και της Βιθυνίας. Το σημερινό τουρκικό όνομα του ποταμού είναι Μουσταφά Κεμάλ-πασά, ενώ παλαιότερα ήταν γνωστός και ως Ορχανελί. Το άνω μέρος του ποταμού ρέει δίπλα από τους νοτιοανατολικούς πρόποδες του Μυσικού (ή Βιθυνικού) Ολύμπου και εκβάλλει στη λίμνη Oluabat (το τουρκικό όνομα προέρχεται από το βυζαντινό Λοπάδιον, ενώ το εναλλακτικό τουρκικό όνομα της λίμνης Apolyont, προέρχεται από το ελληνικό όνομα Ἀπολλωνιάτις, επειδή η λίμνη ήταν κοντά στην πόλη Ἀπολλωνία ἐπὶ Ῥυνδακῷ). Μετά τη λίμνη, ο ποταμός Ρύνδακος δέχεται τρεις άλλους ποταμούς (λ.χ. Μέκεστoς/Simav, Οδρύσσης/Nilufer κλπ) και εκβάλλει στην Προποντίδα κοντά στο Δασκύλ(ε)ιο. Continue reading

6 Comments

Filed under Αρχαιότητα, Γλωσσολογία, Εθνολογία, Ιστορία, Ινδοευρωπαϊκά θέματα

Τα θρακικά ανθρωπωνύμια Διάσκενθος και Διάζενις

Συνεχίζοντας στο ρυθμό της προηγούμενης ανάρτησης για το θρακικό ανθρωπωνύμιο Σίτ(τ)ας/Τζίτ(τ)ας, στη σημερινή ανάρτηση θα περιγράψω γλωσσολογικά τα θρακικά ανθρωπωνύμια Διάσκενθος και Διάζενις. Το ένα από αυτά (Διάζενις) το έχει ήδη περιγράψει ο Edgar Polomé ως το θρακικό αντίστοιχο του ελληνικού ανθρωπωνυμίου Διϝο-γένης > Διο-γένης (Διά-ζεν-ις). Για το ανθρωπωνύμιο Διάσ-κενθος θα προτείνω την αντιστοίχιση με τον ΙΕ καταγωγής ελληνικό μονολεξηματισμό Διϝός κόρϝος > Διός κοῦρος > Διόσκουροι («Διός υιοί»), η οποία βασίζεται στην ετυμολογία -κένθοςγιος» που αναφέρει πάντοτε ο Polomé στο κεφάλαιο που έγραψε στο CAH III.1 για τις Δακο-Θρακικές γλώσσες (Θρακική και Δακο-Μυσική). Continue reading

2 Comments

Filed under Βαλκανικές γλώσσες, Γλωσσολογία, Ινδοευρωπαϊκά θέματα