Category Archives: Ινδοευρωπαϊκά θέματα

Μια ετυμολογική πρόταση για την Ιθάκη

Το ομηρικό νησωνύμιο Ἰθάκη ακούστηκε πολύ τις τελευταίες ημέρες λόγω της επίσκεψης του Τσίπρα. Το όνομα της πατρίδας του θρυλικού Οδυσσέα παραμένει ανετυμολόγητο. Στη σημερινή ανάρτηση θα παραθέσω μια ετυμολογική πρόταση, η οποία έχει βάση μόνον αν το νησί είναι επαρκώς «δασώδες» και «πολυδένδρεον» (και περισσότερο από τα άλλα νησιά), ώστε να τοπυ αρμόζει ένα τέτοιο όνομα. Δυστυχώς δεν έχω επισκεφτεί την Ιθάκη και δεν γνωρίζω την βλάστησή της. Όσοι την γνωρίζετε μπορείτε να με πληροφορήσετε στα σχόλια.

Ένα άλλο θέμα είναι κατά πόσο η ομηρική Ιθάκη είναι το ίδιο νησί με την ιστορική Ιθάκη. Στο βιβλίο Odysseus Unbound (Cambridge University Press, 2005), ο Robert Brittlestone επιχειρεί να δείξει την ταύτιση της ομηρικής ΙΘάκης με την Κεφαλλονιά.

Continue reading

Advertisements

31 Comments

Filed under Γλωσσολογία, Ινδοευρωπαϊκά θέματα

Η ΙΕ ρίζα*k’eh3(y)- «ακονίζω»: ο κῶνος και ο Δράκουλας

Η σημερινή ανάρτηση είναι μια σύντομη διακοπή των θερινών διακοπών του ιστολογίου και το θέμα της είναι η ΙΕ ρίζα *k’eh3(y)- «ακονίζω, κάνω κάτι μυτερό» από την οποία, μεταξύ άλλων, προέρχεται ο ελληνικός όρος κῶνος και το ρουμανικό παρατσούκλι του βοεβόδα της Βλαχίας Βλαντ Γ’ Δράκουλα Țepeș = «ανασκολοπιστής». Continue reading

Leave a comment

Filed under Βαλκανικές γλώσσες, Γλωσσολογία, Ινδοευρωπαϊκά θέματα, Uncategorized

Το επίθημα -eš σε Αλβανική και ΑΒΡ

Το θέμα της σημερινής ανάρτησης ξεκινήσαμε να το συζητάμε ήδη στα σχόλια της προηγούμενης ανάρτησης. Πρόκειται για το επίθημα -eš που απαντά στην Αλβανική (-esh) και στην Ανατολική Βαλκανική Ρωμανική (ΑΒΡ, ρουμανικό –, αρμανικό –/-), το οποίο σχηματίζει παρατσούκλια. Το επίθημα φαίνεται να χαρακτηρίζεται από διτυπία -eš ~ -aš, κάτι που κάνει δύσκολη την διάκριση των τύπων σε -aš από το ταυτόηχο σλαβικό επίθημα -aš που έχει λίγο πολύ παρόμοια λειτουργία (λ.χ. σερβ. bogat = «πλούσιος» > bogat = «λεφτάς») και δεν αποκλείεται να έχει την ίδια απώτερη ΙΕ καταγωγή (*-V-syos) με το επίθημα που θα εξετάσω εδώ. Continue reading

9 Comments

Filed under Βαλκανικές γλώσσες, Γλωσσολογία, Ινδοευρωπαϊκά θέματα

Η Παλαιά Τοσκική του Αλέκου Ματαράγκα #1

Στη σημερινή ανάρτηση θα παρουσιάσω το παρακάτω βιβλίο του αυστριακού αλβανιστή γλωσσολόγου Joachim Matzinger για το δίγλωσσο (Τοσκική Αλβανική και Ιταλική) κατηχιστικό κείμενο του Αρμπερέση (Ιταλο-Αρβανίτης) ιερέα Lekë Matrënga (η ελληνική απόδοση του ονόματός του είναι Αλέκος Ματαράγκας) Mbsuame e Krështerë / Dottrina Cristiana (Χριστιανική Διδαχή), που αποτελεί το παλαιότερο εκτενές κείμενο της Τοσκικής Αλβανικής (γράφτηκε το 1592): Continue reading

15 Comments

Filed under Βαλκανικές γλώσσες, Γλωσσολογία, Ινδοευρωπαϊκά θέματα

Το εμφατικά αρνητικό φράσημα *{ne h2oyu kwid} του Βαλκανικού ΙΕ ομίλου

Σε μια παλαιότερη ανάρτηση παρέθεσα την ευρέως αποδεκτή άποψη του μεγάλου ΙΕστή Warren Cowgill ότι το ελληνικό αρνητικό μόριο «όχι» (αρχ. οὐκ, οὐκί, οὐ, οὐχί) ανάγεται στο ΙΕ εμφατικό αρνητικό φράσημα *{ne h2oyu kwid} = not in this lifetime! (όχι σ΄αυτή τη ζωή!) και μάλλον είναι ΙΕ συγγενής του αρμενικού αρνητικού μορίου očʿ. Continue reading

22 Comments

Filed under Βαλκανικές γλώσσες, Γλωσσολογία, Ινδοευρωπαϊκά θέματα

Τα nomina agentis σε *-Vkwyo- σε Σλαβική, Αρμενική, και Αλβανική

Στη σημερινή ανάρτηση θα περιγράψω το ΙΕ επίθημα *-Vkwyo- (V= φωνήεν, kw = χειλοϋπερωικό /kʷ/), το οποίο σχηματίζει nomina agentis (ουσιαστικά που προσδιορίζουν ένα πρόσωπο/αντικείμενο ως τον φορέα δράσης μιας ρηματικής ρίζας, όπως τα πιο γνωστά ΙΕ οργανικά επιθήματα τύπου *-DeL- που έχω περιγράψει σε παλαιότερη ανάρτηση) στον Σλαβικό κλάδο, στην Αρμενική και την Αλβανική. Continue reading

Leave a comment

Filed under Βαλκανικές γλώσσες, Γλωσσολογία, Ινδοευρωπαϊκά θέματα, Σλαβικές γλώσσες

Η διασπορά του ποιμενικού λεξιλογίου της ΑΒΡ

Στη σημερινή ανάρτηση θα περιγράψω την διασπορά του ποιμενικού λεξιλογίου της Ανατολικής Βαλκανικής Ρωμανικής (ΑΒΡ) στην ανατολική Ευρώπη (η περιοχή που ο Orel ονομάζει Καρπαθο-Βαλκανική περιοχή: Βαλκάνια και χώρες γύρω από τα Καρπάθια). O Andre Du Nay περιγράφει το φαινόμενο αυτό στις σελίδες 133-7 του βιβλίου του The Origins of the Rumanians: The Early History of the Rumanian Language (2η έκδοση, Matthias Corvinus publishing, 1996). Continue reading

5 Comments

Filed under Βαλκανικές γλώσσες, Γλωσσολογία, Ινδοευρωπαϊκά θέματα