Category Archives: Ελληνική γλώσσα

Ο Βελλεροφόντης και η ΙΕ ρίζα *gwelH- «πλήττω»

Την σημερινή ανάρτηση την κάνω γιατί ο φίλος Λεώνικος μου ζήτησε να του εξηγήσω αναλυτικότερα μια ετυμολογική υπόθεση που είχα κάνει παλαιότερα για το πρώτο συνθετικό του ονόματος Βελλεροφόντης. Το όνομα Βελλερο-φόντης σημαίνει «αυτός που σκότωσε τον *Βέλλερο» και, όπως γνωρίζουμε από την μυθολογία, ο Βελλεροφόντης σκότωσε την Χίμαιρα.

Σε παλαιότερη ανάρτηση είχα προτείνει την ετυμολόγηση του όρου *Βέλλερος ως «μάστιγα, πλήγμα, συμφορά» από την ΙΕ ρίζα *gwelH- «πλήττω, πληγώνω», κάτι που εξηγεί το όνομα Βελλεροφόντης ως «μαστιγοκτόνος, αυτός που σκοτώνει το κακό, αυτός που εξουδετερώνει την συμφορά». Continue reading

Advertisements

Leave a comment

Filed under Γλωσσολογία, Ελληνική γλώσσα, Ινδοευρωπαϊκά θέματα

Το λατινικό επίθημα -aticus: το σαμποτάζ και το αυγουστιάτικο φεγγάρι

Στην σημερινή ανάρτηση θα περιγράψω την ιστορία του λατινικού επιθήματος -āticus, το οποίο υπήρξε ιδιαίτερα παραγωγικό στην Ύστερη Λατινική στον σχηματισμό επιθέτων (και επηρέασε τον σχηματισμό των όψιμων ελληνικών επιθέτων σε -ιάτικος, λ.χ. αυγουστιάτικο φεγγάρι) και αφηρημένων/συλλογικών ουδέτερων ουσιαστικών (ουσιαστικοποιημένα ουδέτερα επίθετα σε āticum, η πηγή του γαλλικού επιθήματος -age σε όρους όπως sabotage > σαμποτάζ). Continue reading

4 Comments

Filed under Γλωσσολογία, Ελληνική γλώσσα

Πεντζιμέντον και Ἀδνοῦμιν

Στη σημερινή ανάρτηση θα περιγράψω την γλωσσολογική ιστορία δύο στρατιωτικών μεσαιωνικών ρωμαϊκών («βυζαντινών») όρων: πεντζιμέντον και ἀδνοῦμιν. Continue reading

2 Comments

Filed under Γλωσσολογία, Ελληνική γλώσσα, Ινδοευρωπαϊκά θέματα

Λίγα λόγια για την Ποντιακή διάλεκτο

Σ΄αυτήν την ανάρτηση θα παραθέσω τα λίγα πράγματα που ξέρω για την Ποντιακή διάλεκτο και την βιβλιογραφία της. Continue reading

5 Comments

Filed under Γλωσσολογία, Ελληνική γλώσσα

Ο αόριστος τύπου εγόρεσα

Στη σημερινή ανάρτηση θα περιγράψω ένα ενδιαφέρον ισόγλωσσο που συνδέει την Κυπριακή διάλεκτο, τις διαλέκτους των Δωδεκανήσων, την Ποντιακή, και ορισμένες άλλες επιχώριες διαλέκτους (Χίος, Σαντορίνη κλπ). Πρόκειται για μια μορφή αορίστου στην οποία η παρελθοντική αύξηση ε- (λ.χ. παίζω > έπαιξα) αντικαθιστά το αρκτικό φωνήεν:

αγοράζω > εγόρεσα

ακούω > έκουσα

ομολογώ > εμολόγησα

Continue reading

13 Comments

Filed under Γλωσσολογία, Ελληνική γλώσσα

Η μοίρα του ελληνιστικού /η/ στην ανατολική Μικρά Ασία

Επειδή η προηγούμενη ανάρτηση για τον τσιτακισμό άνοιξε συζητήσεις για το θέμα της νεοελληνικής διαλεκτογένεσης, στη σημερινή ανάρτηση θα περιγράψω την αμφιλεγόμενη διαφορετική εξέλιξη του ελληνιστικού /η/ στις διαλέκτους της ανατολικής Μικράς Ασίας (Ποντιακή και Καππαδοκική). Continue reading

13 Comments

Filed under Γλωσσολογία, Ελληνική γλώσσα

Ο νεοελληνικός τσιτακισμός

Ο όρος τσιτακισμός χρησιμοποιείται για να περιγράψει το φαινόμενο που παρατηρείται σε ορισμένες νεοελληνικές διάλεκτους, όπου τα κλειστά υπερωικά /k/ και /g/ προστριβοποιoύνται σε //, /ts/ και //, /dz/ αντίστοιχα πριν από τα πρόσθια φωνήεντα /y/,/i/, /e/. Continue reading

79 Comments

Filed under Γλωσσολογία, Ελληνική γλώσσα