Category Archives: Βαλκανικές γλώσσες

Θέματα σχετικά με τις αρχαίες και τωρινές γλώσσες των Βαλκανίων.

Οι Θρακο-Ρωμαίοι #1

Η σημερινή ανάρτηση θα είναι η πρώτη της σειράς για τους Θρακο-Ρωμαίους και θα παρουσιάσω ένα γενικό σχήμα για τον εκρωμαϊσμό των Θρακών/Βεσσών σε Ρωμαίους της Θράκης (Θρακο-Ρωμαίοι) και τη σχέση αυτών των Θρακο-Ρωμαίων της ύστερης αρχαιότητας με τους μεσαιωνικούς ομιλητές της Ανατολικής Βαλκανικής Ρωμανικής. Στην επόμενη ανάρτηση της σειράς θα παρουσιάσω ορισμένα παραδείγματα γνωστών Θρακο-Ρωμαίων. Continue reading

Advertisements

12 Comments

Filed under Αρχαιότητα, Βαλκανικές γλώσσες, Γλωσσολογία, Εθνολογία, Ιστορία

Μια ετυμολογική πρόταση για το ρουμανικό φυτωνύμιο brândușă

Στη σημερινή ανάρτηση θα καταθέσω μια ετυμολογική πρόταση για το μέχρι σήμερα ανετυμολόγητο ρουμανικό φυτωνύμιο brândușă = «κρόκος». Όποιος έχει υπομονή να μεταφράσει και να διαβάσει την περιγραφή του λήμματος στο Ρουμανικό Ετυμολογικό Λεξικό (DEX), θα διαβάσει επανειλημμένα για την ετυμολογία του φυτωνυμίου πως είναι άγνωστη (origină necunoscută) και μάλλον υποστρωματική (cuvânt autohton), δηλαδή μάλλον ανήκει στο υποστρωματικό (δακοθρακικό) λεξιλόγιο της Ανατολικής Βαλκανικής Ρωμανικής (ΑΒΡ). Continue reading

10 Comments

Filed under Βαλκανικές γλώσσες, Γλωσσολογία, Ινδοευρωπαϊκά θέματα

Παράρτημα για το Ρουμ μιλλέτ: μερικά εθνικά τοπωνύμια

Βασισμένος στην παρατήρηση της Χριστίνας Φιλλίου ότι οι εθνοτικοί προσδιορισμοί διατηρήθηκαν σε τοπικό επίπεδο και στην παρατήρηση του Reymond Detrez ότι οι εθνοτικοί προσδιορισμοί διατηρήθηκαν ιδιαίτερα σε πολυεθνοτικές περιοχές, θα παραθέσω ένα παράρτημα με τοπωνύμια από τον αυστρο-ουγγρικό χάρτη του 1904 που έχουν σχηματιστεί από τα εθνωνύμια των βαλκανικών λαών. Continue reading

8 Comments

Filed under Βαλκανικές γλώσσες, Γλωσσολογία, Εθνολογία, Ιστορία, Μεσαίωνας

Ο ποταμός Κέβρος » Κιά(μ)βρος

Η ανάρτηση της σημερινής τελευταίας ημέρας του καλοκαιριού θα συνεχίσει στο ρυθμό των προηγούμενων δύο αναρτήσεων. Το θέμα της ανάρτησης είναι ο γλωσσολογικός σχολιασμός του θρακικού υδρωνυμίου Κέβρος > Κιά(μ)βρος. Continue reading

Leave a comment

Filed under Βαλκανικές γλώσσες, Γλωσσολογία

Τα θρακικά ανθρωπωνύμια Διάσκενθος και Διάζενις

Συνεχίζοντας στο ρυθμό της προηγούμενης ανάρτησης για το θρακικό ανθρωπωνύμιο Σίτ(τ)ας/Τζίτ(τ)ας, στη σημερινή ανάρτηση θα περιγράψω γλωσσολογικά τα θρακικά ανθρωπωνύμια Διάσκενθος και Διάζενις. Το ένα από αυτά (Διάζενις) το έχει ήδη περιγράψει ο Edgar Polomé ως το θρακικό αντίστοιχο του ελληνικού ανθρωπωνυμίου Διϝο-γένης > Διο-γένης (Διά-ζεν-ις). Για το ανθρωπωνύμιο Διάσ-κενθος θα προτείνω την αντιστοίχιση με τον ΙΕ καταγωγής ελληνικό μονολεξηματισμό Διϝός κόρϝος > Διός κοῦρος > Διόσκουροι («Διός υιοί»), η οποία βασίζεται στην ετυμολογία -κένθοςγιος» που αναφέρει πάντοτε ο Polomé στο κεφάλαιο που έγραψε στο CAH III.1 για τις Δακο-Θρακικές γλώσσες (Θρακική και Δακο-Μυσική). Continue reading

2 Comments

Filed under Βαλκανικές γλώσσες, Γλωσσολογία, Ινδοευρωπαϊκά θέματα

Το ανθρωπωνύμιο Σίτ(τ)ας/Τζίτ(τ)ας

Την ιδέα για τη σημερινή σύντομη ανάρτηση μου την έδωσε ένα σχόλιο του Αντώνη που περιείχε έναν σύνδεσμο σε μια εργασία που εξετάζει την ταυτότητα/καταγωγή των Ρωμαίων ιππέων που απαντούν σε επιγραφές της Βρετανίας. Σε κάποιο σημείο αναφέρεται ο Θράκας ιππέας Rufus Sita (Ρούφος Σίτας) και θυμήθηκα ότι εδώ και χρόνια ήθελα να γράψω κάτι για το ανθρωπωνύμιο Σίτ(τ)ας/Τζίτ(τ)ας, για το οποίο έχει προταθεί τόσο γοτθική/γερμανική (από τον Schönfeld) όσο και θρακική προέλευση (από τον βούλγαρο θρακολόγο Dimitar Detschew), με την υπόθεση θρακικής προέλευσης να είναι κατά τη γνώμη μου η περισσότερο πιθανή (εξηγώ παρακάτω γιατί θεωρώ την θρακική προέλευση του ονόματος πιθανότερη). Continue reading

7 Comments

Filed under Βαλκανικές γλώσσες, Γλωσσολογία, Ινδοευρωπαϊκά θέματα

zies Lune = dies Lunae στην Κάτω Μυσία του 5ου μ.Χ. αιώνα

Η σημερινή ανάρτηση έχει ως θέμα την εξέλιξη του λατινικού όρου diēs = «ημέρα» στην Ανατολική Βαλκανική Ρωμανική (ΑΒΡ). Αν κοιτάξετε τον πίνακα με τους ρωμανικούς απογόνους τους λατινικού αυτού όρου θα παρατηρήσετε ότι η προστριβοποίηση dj>dz (>z) εμφανίζεται μόνο στις θυγατέρες της Ανατολικής Βαλκανικής Ρωμανικής (αντίθετα, στις σύνθετες λέξεις και στις μονολεξηματισμένες εκφράσεις που περιέχουν τον όρο diēs στο εσωτερικό τους, η προστριβοποίηση είναι γενικότερο φαινόμενο, βλ. στο τέλος την αναφορά στα ιταλικά oggi και pomeriggio). Continue reading

Leave a comment

Filed under Βαλκανικές γλώσσες, Γλωσσολογία