Category Archives: Γλωσσολογία

Η Γλωσσολογία είναι νομοτελειακή και μεθοδική επιστήμη. Πριν εκφέρετε άποψη για κάποιο γλωσσολογικό θέμα φροντίστε πρώτα να μάθετε τους νόμους και τις μεθόδους της.

Οι Θρακο-Ρωμαίοι #1

Η σημερινή ανάρτηση θα είναι η πρώτη της σειράς για τους Θρακο-Ρωμαίους και θα παρουσιάσω ένα γενικό σχήμα για τον εκρωμαϊσμό των Θρακών/Βεσσών σε Ρωμαίους της Θράκης (Θρακο-Ρωμαίοι) και τη σχέση αυτών των Θρακο-Ρωμαίων της ύστερης αρχαιότητας με τους μεσαιωνικούς ομιλητές της Ανατολικής Βαλκανικής Ρωμανικής. Στην επόμενη ανάρτηση της σειράς θα παρουσιάσω ορισμένα παραδείγματα γνωστών Θρακο-Ρωμαίων. Continue reading

Advertisements

12 Comments

Filed under Αρχαιότητα, Βαλκανικές γλώσσες, Γλωσσολογία, Εθνολογία, Ιστορία

Οι Κελτικές γλώσσες #3: η γαλατική ονοματοθεσία και το πρωτοκελτικό λεξιλόγιο

Σε αυτήν την τρίτη ανάρτηση της σειράς για τις Κελτικές γλώσσες (βλ. ανάρτηση #1, ανάρτηση #2) θα ασχοληθώ με την ετυμολόγηση ορισμένων αρχαίων Κελτικών ανθρωπωνυμίων και τοπωνυμίων. Όσοι έχετε εμπεδώσει τις πρωτοκελτικές φωνολογικές εξελίξεις που περιέγραψα στην προηγούμενη ανάρτηση, δεν θα έχετε κανένα πρόβλημα να κατανοήσετε τις παρακάτω ετυμολογήσεις. Τα βιβλία που θα χρησιμοποιήσω είναι το λεξικό πρωτοκελτικών όρων του Ranko Matasović που χρησιμοποίησα και στις προηγούμενες αναρτήσεις και το βιβλίο του D. Ellis Evans Gaulish Personal Names: A Study of Some Continental Celtic Formations (Clarendon Press, 1967). Continue reading

Leave a comment

Filed under Γλωσσολογία, Ινδοευρωπαϊκά θέματα

Οι Κελτικές γλώσσες #2: γλωσσολογικά

Μετά την πρώτη εισαγωγική ανάρτηση της σειράς, στη σημερινή ανάρτηση θα περιγράψω το κυρίως γλωσσολογικό μέρος, δηλαδή τις φωνολογικές εξελίξεις της Πρωτοκελτικής (PCelt) και λίγα λόγια για την διάσπασή της στις θυγατρικές κελτικές γλώσσες.

Στην παρουσίαση των φωνολογικών εξελίξεων που συνέβησαν κατά τη μετάβαση από την Πρωτοϊνδοευρωπαϊκή (ΠΙΕ) στην Πρωτοκελτική (PCelt) θα ακολουθήσω τη χρονολογική σειρά που παραθέτει ο Κελτιστής ΙΕστής γλωσσολόγος Ranko Matasović στο εισαγωγικό κεφάλαιο (σλδ. 4-11) του βιβλίου του Etymological Dictionary of Proto-Celtic (Brill, Leiden, 2009). Continue reading

Leave a comment

Filed under Γλωσσολογία, Ινδοευρωπαϊκά θέματα

Οι Κελτικές γλώσσες #1: προλεγόμενα

Η σημερινή ανάρτηση θα είναι η πρώτη μιας σειράς δύο αναρτήσεων με θέμα την Πρωτο-Κελτική γλώσσα και τις θυγατέρες της (Κελτικές γλώσσες). Η Πρωτοκελτική (από εδώ και πέρα PCelt) είναι ο αναδομημένος κοινός πρόγονος όλων των μαρτυρημένων Κελτικών γλωσσών. Continue reading

4 Comments

Filed under Γλωσσολογία, Ινδοευρωπαϊκά θέματα

Μια ετυμολογική πρόταση για το ρουμανικό φυτωνύμιο brândușă

Στη σημερινή ανάρτηση θα καταθέσω μια ετυμολογική πρόταση για το μέχρι σήμερα ανετυμολόγητο ρουμανικό φυτωνύμιο brândușă = «κρόκος». Όποιος έχει υπομονή να μεταφράσει και να διαβάσει την περιγραφή του λήμματος στο Ρουμανικό Ετυμολογικό Λεξικό (DEX), θα διαβάσει επανειλημμένα για την ετυμολογία του φυτωνυμίου πως είναι άγνωστη (origină necunoscută) και μάλλον υποστρωματική (cuvânt autohton), δηλαδή μάλλον ανήκει στο υποστρωματικό (δακοθρακικό) λεξιλόγιο της Ανατολικής Βαλκανικής Ρωμανικής (ΑΒΡ). Continue reading

10 Comments

Filed under Βαλκανικές γλώσσες, Γλωσσολογία, Ινδοευρωπαϊκά θέματα

Ο ποταμός Ρύνδακος, οι Βιθυνοί, και οι Μυσοί

Στη σημερινή ανάρτηση θα σχολιάσω το υδρωνύμιο Ῥύνδακος, το οποίο ήταν το όνομα του ποταμού που κατά την αρχαιότητα αποτελούσε το σύνορο μεταξύ της Μυσίας και της Βιθυνίας. Το σημερινό τουρκικό όνομα του ποταμού είναι Μουσταφά Κεμάλ-πασά, ενώ παλαιότερα ήταν γνωστός και ως Ορχανελί. Το άνω μέρος του ποταμού ρέει δίπλα από τους νοτιοανατολικούς πρόποδες του Μυσικού (ή Βιθυνικού) Ολύμπου και εκβάλλει στη λίμνη Oluabat (το τουρκικό όνομα προέρχεται από το βυζαντινό Λοπάδιον, ενώ το εναλλακτικό τουρκικό όνομα της λίμνης Apolyont, προέρχεται από το ελληνικό όνομα Ἀπολλωνιάτις, επειδή η λίμνη ήταν κοντά στην πόλη Ἀπολλωνία ἐπὶ Ῥυνδακῷ). Μετά τη λίμνη, ο ποταμός Ρύνδακος δέχεται τρεις άλλους ποταμούς (λ.χ. Μέκεστoς/Simav, Οδρύσσης/Nilufer κλπ) και εκβάλλει στην Προποντίδα κοντά στο Δασκύλ(ε)ιο. Continue reading

6 Comments

Filed under Αρχαιότητα, Γλωσσολογία, Εθνολογία, Ιστορία, Ινδοευρωπαϊκά θέματα

Παράρτημα για το Ρουμ μιλλέτ: μερικά εθνικά τοπωνύμια

Βασισμένος στην παρατήρηση της Χριστίνας Φιλλίου ότι οι εθνοτικοί προσδιορισμοί διατηρήθηκαν σε τοπικό επίπεδο και στην παρατήρηση του Reymond Detrez ότι οι εθνοτικοί προσδιορισμοί διατηρήθηκαν ιδιαίτερα σε πολυεθνοτικές περιοχές, θα παραθέσω ένα παράρτημα με τοπωνύμια από τον αυστρο-ουγγρικό χάρτη του 1904 που έχουν σχηματιστεί από τα εθνωνύμια των βαλκανικών λαών. Continue reading

8 Comments

Filed under Βαλκανικές γλώσσες, Γλωσσολογία, Εθνολογία, Ιστορία, Μεσαίωνας