Category Archives: Βυζαντινολογία

Στην κατηγορία αυτή περιέχονται αναρτήσεις που πραγματεύονται βυζαντινολογικά θέματα.

Η πόλις, η civitas, και ο πατήρ πατρίδος

Η Anna Lazzarini στο εξαιρετικό κεφάλαιοpolis e civitas (πόλις και civitas) του βιβλίου της Polis in fabula: Metamorfosi della città contemporanea (Sellerio, 2012) επιχειρεί να εξηγήσει γιατί ήταν οι Ρωμαίοι και όχι οι Έλληνες ο αρχαίος λαός που δημιούργησε μια orbis (σφαίρα, οικουμένη) από μια urbs (πόλη) και, η πρώτη και βασικότερη αιτία που προσδιορίζει είναι μια παρατήρηση που έκανε το 1974 ο διάσημος γλωσσολόγος Émile Benveniste. Continue reading

Advertisements

3 Comments

Filed under Αρχαιότητα, Βυζαντινολογία, Εθνολογία, Ιστορία, Μεσαίωνας

Συνέντευξη με τον Αντώνη Καλδέλλη για την Βυζαντινή ταυτότητα

Η ιδέα της σημερινής ανάρτησης προέκυψε έναν περίπου χρόνο πριν, όταν εγώ και ο Πέρτιναξ ρωτήσαμε τον διακεκριμένο βυζαντινολόγο Αντώνη Καλδέλλη αν ενδιαφερόταν για μια συνέντευξη, στην οποία θα μας απαντούσε ορισμένα ερωτήματα με θέμα την βυζαντινή ταυτότητα. Ο Καλδέλλης αποδέχτηκε θερμά την πρόσκλησή μας, αλλά μας ζήτησε να το καθυστερήσουμε επειδή ήταν πνιγμένος στη δουλειά. Όταν ένα περίπου εξάμηνο αργότερα ήταν διαθέσιμος πια ο Καλδέλλης, έτυχε να έχω εγώ κάποιες υποχρεώσεις και έτσι η συνέντευξη αναβλήθηκε για μερικούς ακόμα μήνες. Τελικά, έφτασε επιτέλους η στιγμή της δημοσίευσης της ανάρτησης και θέλουμε να ξαναευχαριστήσουμε και δημόσια τον Αντώνη Καλδέλλη για τη χάρη που μας έκανε και το ενδιαφέρον που έδειξε για τη συνέντευξη. Continue reading

11 Comments

Filed under Βυζαντινολογία, Εθνολογία, Ιστορία, Μεσαίωνας

Εθνολογικές παρατηρήσεις στη Νέα Ιστορία του Ζωσίμου #5

Η παρούσα ανάρτηση θα είναι η προτελευταία της σειράς (#1, #2, #3, #4) με θέμα τη Νέα Ιστορία του Ζωσίμου. Κάποια στιγμή θα ακολουθήσει και μια τελευταία ανάρτηση με ό,τι άφησα ασχολίαστο στις πέντε πρώτες αναρτήσεις. Continue reading

5 Comments

Filed under Αρχαιότητα, Βυζαντινολογία, Εθνολογία, Ιστορία

Εθνολογικές παρατηρήσεις στη Νέα Ιστορία του Ζωσίμου #4

Στην προηγούμενη ανάρτηση περιέγραψα τον τρόπο με τον οποίο ο Ζώσιμος χειρίζεται τη ρωμαϊκή ταυτότητα ως «ἀξίωμα» (προνόμιο που συνεπάγεται ορισμένες υποχρεώσεις προς τη ρωμαϊκή κοινότητα) και κατανοεί τη ρωμαϊκή επικράτεια ως το χωρικά οριοθετημένο πεδίο εφαρμογής του ρωμαϊκού νόμου (κατὰ Ῥωμαίων νόμους ζῆν/βιοτεύειν). Τα δύο αυτά θέματα είναι άρρηκτα συνδεδεμένα με τη ρωμαϊκή έννοια της rēspūblica (κοινά πράγματα, πολιτεία), το οποίο είναι το θέμα που θα πραγματευθώ στη σημερινή ανάρτηση. Continue reading

4 Comments

Filed under Αρχαιότητα, Βυζαντινολογία, Εθνολογία, Ιστορία

Εθνολογικές παρατηρήσεις στη Νέα Ιστορία του Ζωσίμου #3

Στην προηγούμενη ανάρτηση της σειράς περιέγραψα το σκοπό του Ζωσίμου στη συγγραφή της Νέας Ιστορίας, την ανάπτυξη της πολεμικής φειδούς που θα κληρονομήσουν οι Βυζαντινοί Ρωμαίοι, και, τέλος, προσπάθησα να αποσαφηνίσω τη σημασία των όρων «ἔθνος», «τέλος», «αὐτόμολοι/σύμμαχοι», «ἐκμέλεια», «Σκύθαι», «Γερμανοί», «Κελτοί» και «Γαλάται». Continue reading

Leave a comment

Filed under Αρχαιότητα, Βυζαντινολογία, Εθνολογία, Ιστορία

Εθνολογικές παρατηρήσεις στη Νέα Ιστορία του Ζωσίμου #2

Στην πρώτη ανάρτηση της σειράς έκανα μια συνοπτική παρουσίαση της ρωμαϊκής ιστορίας της περιόδου 235-410, για να μπορέσετε να εντάξετε σε μια ιστορική σειρά τα πρόσωπα και τα γεγονότα των αποσπασματικών χωρίων του Ζωσίμου που θα παραθέσω στην παρούσα ανάρτηση.

Μπορείτε να διαβάσετε τα χωρία του Ζωσίμου σε αυτήν εδώ την έκδοση του Bekker που είναι διαθέσιμη στο internet archive. Continue reading

3 Comments

Filed under Αρχαιότητα, Βυζαντινολογία, Εθνολογία, Ιστορία

Εθνολογικές παρατηρήσεις στη Νέα Ιστορία του Ζωσίμου #1

Η σημερινή ανάρτηση είναι η πρώτη της σειράς με θέμα τις εθνολογικές παρατηρήσεις στη Νέα Ιστορία του Ζωσίμου. Ο Ζώσιμος ήταν ελληνόφωνος και πολυθεϊστής Ρωμαίος αξιωματούχος (κόμης και φισκοσυνήγορος), ο οποίος έγραψε τη Νέα Ιστορία του στην Κωνσταντινούπολη επί βασιλείας Αναστασίου Α΄ (491-518). Η Νέα Ιστορία διαιρείται σε 6 βιβλία και περιγράφει τα γεγονότα της Ύστερης Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, από την αρχή της Κρίσης του 3ου αιώνα (συμβατική έναρξη της Κρίσης αυτής θεωρείται η έναρξη της βασιλείας του Μαξιμίνου του Θρακός το 235) μέχρι την άλωση της Ρώμης από τον Αλάριχο το 410. Continue reading

5 Comments

Filed under Αρχαιότητα, Βυζαντινολογία, Εθνολογία, Ιστορία