Τα αρμανικά ρήματα zgrúmu και suélʲu

Η σημερινή ανάρτηση συνεχίζει το θέμα της προηγούμενης, την οποία δυστυχώς αναγκάστηκα να κλείσω πρόωρα την Κυριακή λόγω έλλειψης χρόνου. Στη σημερινή ανάρτηση θα σχολιάσω τα αρμανικά/βλαχικά ρήματα zgrúmu = «στραγγαλίζω, πνίγω» και suélʲu = «κουρεύω μαλλί από την κοιλιά, τα οπίσθια, την ουρά και τον λαιμό ενός προβάτου» που βρήκα στο λεξικό του Φάνη Δασούλα.

1. zgrúmu

Ο Φάνης γράφει (σλδ 242, δεξιά στήλη):

zgrumáre = «στραγγαλισμός, πνίξιμο» (ετυμολογικά το απαρέμφατο του ρήματος zgrúmu)

zgrumătúra = «πνιγμός, ίχνη στραγγαλισμού» (τα «ίχνη» φαντάζομαι είναι τα σημάδια στο λαιμό από απόπειρα στραγγαλισμού)

zgrúmu = «πνίγω, στραγγαλίζω»

Το ρήμα zgrúmu είναι σύνθετο και κυριολεκτικά σημαίνει «ξελαιμιάζω, ξελαρυγγιάζω», έχοντας σχηματιστεί όπως το ιταλικό ρήμα sbudéllo = «ξεκοιλιάζω» (s- + budello = «έντερo, εντόσθιο»). Η πρόθεση s- αυτών των ρωμανικών ρημάτων κατά κανόνα ανάγεται στις λατινικές προθέσεις ex και dis (λ.χ. τα λατινογενή αγγλικά ρήματα disembowel και eviscerate που έχουν την ίδια σημασία με το ιταλικό sbudello = «ξεκοιλιάζω»). Πάντως, το αντίστοιχο ρουμανικό ρήμα sugrum, a sugruma φαίνεται να έχει σχηματιστεί με την λατινική πρόθεση sub.

Το ουσιαστικό *grumu/*gruma = «λαιμός, λαρύγγι» κρύβεται πίσω από τον παρακάτω όρο που παραθέτει ο Φάνης (σλδ 115, αριστερή στήλη):

gurmádzu/gurmátsu = «το εμπρόσθιο τμήμα του λαιμού»

Ο όρος αυτός απαντά επίσης και στην αλβανική ως gurmaz = «οισοφάγος» και στην ρουμανική ως grumaz = «λαιμός, μήλο του Αδάμ = καρύδι (του λαιμού), λοφίσκος». Δεν είναι ξεκάθαρο αν πρόκειται για υποστρωματικό όρο (IE *gwerh3-: *gwr.h3-m- > PAlb gurm- ?, πρβ. ελλην. *gwr.h3-mn. > βρῶμα και βρώμη και, για τη σημασία «λαιμός», τα βαλτοσλαβικά PSlv *žerdlo, *gŭrdlo και λιθ. gerklė) ή για παράγωγo του λατινικού όρου grūmus = «λοφίσκος» (με την σημασιολογική εξέλιξη «λοφίσκος» > «καρύδι του λαιμού» > «λαιμός, λαρύγγι»).

Όποια κι αν είναι η απώτερη καταγωγή του όρου, οι όροι gurmaz (αλβ.), grumaz (ρουμαν.) και gurmadzu (αρμαν.) δείχνουν το κοινό επαυξητικό επίθημα *-adyos > PAlb. *-adza.

2. suélʲu

Ο Φάνης γράφει (σλδ 206, αριστερή στήλη):

sueálʲe = μαλλί που προέρχεται από το κούρεμα συγκεκριμένων σημείων του σώματος ενός προβάτου (κοιλιά, οπίσθια, ουρά και λαιμός)

suelʲáre = μερικό κούρεμα του προβάτου (στην κοιλιά, τα οπίσθια, την ουρά και τον λαιμό) [ετυμολογικά το απαρέμφατο του εξεταζόμενου ρήματος]

suelʲedzu & suelʲu = κουρεύω μαλλί από την κοιλιά, τα οπίσθια, την ουρά και τον λαιμό ενός προβάτου

Ο πρώτος όρος μάλλον είναι μεταρηματικό παράγωγο ουσιαστικό του εξεταζόμενου ρήματος (όπως λ.χ. το ιταλικό svegliare/svegliarsi = «ξυπνώ» > (la) sveglia = (το) ξυπνητήρι) και, συνεπώς, η ετυμολογία της παραπάνω τριάδας όρων εξαρτάται από την ετυμολογία του ρήματος suelʲu. Όπως θα δείξω παρακάτω, όμως, δεν αποκλείεται το θηλυκό ουσιαστικό sueálʲe να συνεχίζει έναν παλαιό πληθυντικό ουδετέρου (όπως το ιταλικό θηλυκό επίθημα -aglia συνεχίζει τον πληθυντικό του ουδέτερου συλλογικού επιθήματος -āles/-ālia (λ.χ.  λατ. (τα) sāturnālia [πληθυντικός ουδετέρου] > ιταλ. (la) gentaglia [θηλυκό ενικού]).

Το αρμανικό ρήμα suelʲu έχει την ίδια καταγωγή με το σικελικό assubbagghiari (< λατ. subīliāre = «κουρεύω το πρόβατο στα μέρη πίσω απ΄την κοιλιά του», sub + īlia = «τα λαγκόνια, η λαγών, η λαγόνιος χώρα», ο λατινικός όρος īlia συνεχιζει στην αλβανική ως ijë και στην ρουμανική ως ie και, παρομοίως, στην αρμανική όπου ο Φάνης έχει στο λεξικό [σλδ 121, αριστερή στήλη] ilʲe = «πλευρά, περιοχή των νεφρών, μέση»). Εδώ (στην δεξιά σλδ 11, από το άρθρο του August Kovaček Notes de lexicologie Istroroumaine) μπορείτε να διαβάσετε για την ετυμολογία του αρμανικού ρήματος suelʲu από το λατινικό subīliāre. Η εξέλιξη του ρήματος από τον λατινικό στον αρμανικό τύπο ήταν (απώλεια του μεσοφωνηεντικού b>v>Ø και [μη αναμενόμενη] τροπή ī>e):

subīliāresubiliāre > suvelʲare> suelʲare.

Το ουσιαστικό subīlia (πληθυντικός ουδετέρου) = «(τα) υπολαγόνια (μέρη)» απαντά στο λατινικό κείμενο του 4ου μ.Χ. αιώνα Mulomedicina Chironis (βλ. εδώ, σλδ 152, χωρίο 461, γρ. 15: si quod subilia molesta sunt).

Όπως ανέφερα παραπάνω, το θηλυκό αρμανικό ουσιαστικό sueálʲe μπορεί κάλλιστα να συνεχίζει το λατινικό συλλογικό (στον πληθυντικό) ουδέτερο (τα) subīlia > (illa) subīlia (lāna) [θηλ.] = (το) υπολαγόνιο (μαλλί):

subīlia > subilʲa > suvelʲa > sueálʲe

16 Comments

Filed under Βαλκανικές γλώσσες, Γλωσσολογία, Ινδοευρωπαϊκά θέματα, Uncategorized

16 responses to “Τα αρμανικά ρήματα zgrúmu και suélʲu

  1. Ειδοποιώ σε όσους πρόλαβαν να διαβάσουν την πρώτη εκδοχή της ανάρτησης (εντός 20λεπτου από την δημοσίευση) ότι κατάφερα επιτέλους να βρω την ετυμολογία του βλαχικού ρήματος suelju. Προέρχεται από το δημώδες λατινικό subiliare (sub + ilia) που επιβιώνει στο σικελικό/σιτσιλιάνικο ρήμα assubbagghiari = «κουρεύω το πρόβατο στα μέρη πίσω απ΄την κοιλιά».

    Έχω προσθέσει στην ανάρτηση τον παρακάτω σύνδεσμο:

    https://imgur.com/VNS0pNZ

  2. Ο λατινικός όρος subilia = «τα μέρη του προβάτου πίσω απ΄την κοιλιά» απαντά στο βιβλίο Mulomedicina Chironis (4ος μ.Χ. αιώνας), το οποίο μπορείτε να διαβάσετε στην σλδ 152 (χωρίο 461, γρ. 15) εδώ:

    si quod subilia molesta sunt

  3. miarth

    καλησπερα! θα μπορουσε από εκεί να βγαίνει το γκουρλωνομαι (πνίγομαι);;

    • Γεια σου Miarth.

      Το θέμα του ρήματος γκουρλώνομαι μάλλον προέρχεται από τους απογόνους του πρωτοσλαβικού gъrdlo = «λαιμός» (λ.χ. βουλγαρικό gǎ́rlo, σλαβομακεδονικό και σερβικό grlo κλπ).

      Συνεπώς, η μόνη σχέση που μπορεί να έχει με τα zgrumu/gurmadzu είναι ότι ενδεχομένως οι δύο όροι ανάγονται σε κοινή ΙΕ ρίζα (ΑΝ το θέμα *grum- ανάγεται στο ΙΕ *gwerh3-m- και δεν είναι απ΄το λατινικό grumus).

  4. Xristos

    Χαίρε,
    έκανα, που λές τέστ DNA! Ως βέρος Βλάχος μου έδωσε αποτελέσματα:
    Βαλκάνιος 59,5%
    Έλληνας 37,8 % καί…Ασκενάζι 2,7%
    Το Βαλκάνιος, το εκλαμβάνω ότι ισχυροποιεί την παρουσία των βλάχικων πλυθησμών στην ευρύτερη περιοχή γύρω από την ρωμαική Εγνατία οδό.
    Συμφωνείς με την άποψή μου;
    Βέβαια τό εβραίικο στοιχείο ήταν μία έκπληξη!!!

    • Γεια σου Χρήστο. Δυστυχώς χαράμισες τα λεφτά σου σε χαζομάρες. Οι εθνογλωσσικές ομάδες δεν αντιστοιχούν σε αντικειμενικές γενετικές κατηγορίες και οι ψευτοκατηγορίες που σου δίνουν αυτά τα τεστ («Έλληνας», «Βαλκάνιος» κλπ) είναι εντελώς αυθαίρετες.

      Έτσι από περιέργεια, σου εξήγησαν ποια η διαφορά των κατηγοριών «Έλληνας» και «Βαλκάνιος» (δεν είναι Βαλκάνιοι οι Έλληνες; 🙂 ) ή αν η κατηγορία «Έλληνας» ισχύει και για Πόντιους και για Κύπριους;

      Στο άλλο που ρώτησες, η κοιτίδα των ομιλητών της ΑΒΡ (Βλάχων, Ρουμάνων, Ιστρορουμάνων) δεν είναι η Εγνατία αλλά οι λατινόφωνες στρατιωτικοποιημένες επαρχίες βορείως της γραμμής του Jireček (ιδίως η διοίκηση Δακίας γιατί ανήκε στο Ιλλυρικό και, συνεπώς, σίγουρα εκκλησιαζόταν στην λατινική γλώσσα, αντίθετα με τις λατινόφωνες επαρχίες της διοικήσεως Θράκης οπου υπάρχει το ενδεχόμενο ο εκκλησιασμός να γινόταν στην ελληνική, επειδή ανήκαν στο κλίμα Κων/πόλεως).

      Κάποια στιγμή προσεχώς θα κάνω μια αναλυτική ανάρτηση για την γλωσσική κατάσταση της Ανατολικής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας κατά το πρώτο μισό του 5ου μ.Χ. αιώνα και θα δεις ποιες είναι οι λίγες επαρχίες (διοίκηση Δακίας και βόρεια διοίκηση Θράκης) που, όπως γράφει ο Fergus Millar μιλάνε λατινικά «στο δρόμο» (σε καθημερινό επίπεδο) και γιατί στις υπόλοιπες επαρχίες της Ανατολικής Ρωμανίας, όπως γράφει πάντοτε ο ίδιος ιστορικός, «η λατινική δεν μπορεί να ριζώσει».

      Τα μέρη της Εγνατίας ο λατινόφωνος Ιλλυρικιανός κόμης Μαρκελλίνος τα κατανοεί ως Graecia, ορος που στο μυαλό του σημαίνει «το νότιο/ελληνόφωνο Ιλλυρικό, τα μέρη του Ιλλυρικού όπου κατοικούν οι Graeci/ελληνόφωνοι Ρωμαίοι). Στην καλύτερη (για την λατινοφωνία) να υπήρχε κάποια μορφή ασθενούς διγλωσσίας, από την οποία δεν μπορούν να προκύψουν ρωμανικές γλώσσες.

      Οι ρωμανικές γλώσσες γεννιούνται σε μέρη όπου η λατινική είναι σταθερά για αιώνες η καθημερινή γλώσσα και η γλώσσα του εκκλησιασμού. Νοτίως της γραμμής του Jireček δεν ικανοποιούνται αυτές οι συνθήκες.

    • Χρήστο, συμπλήρωμα:

      Η περίπτωσή σου μου θύμισε αυτό που λέει ο ιστορικός Patrick Geary γι’αυτά τα τεστ DNA:

      [23:00-24:00] σχολιάζει με ειρωνικότατο ύφος (όπως αρμόζει) το σλόγκαν “for 5 dollars you can find out who you really are” (με 5 δολλάρια μπορείς να μάθεις ποιος πραγματικά είσαι) της διαφήμισης μιας τέτοιας εταιρείας που κάνει τεστ DNA, και στο [23:30] λέει κοροϊδεύοντας αυτά τα τεστ «αφήστε την πολιτισμική ιστορία των λαών και τις αμφιλεγόμενες απόψεις των ιστορικών … εδώ αρκεί να φτύσεις σε ένα μπουκαλάκι και να το στείλεις στις εταιρείες αυτές που σου λένε ποιος πραγματικά είσαι ( 🙂 ) … “discover your ethnicity in your genes” (ανακάλυψε την εθνοτικότητά σου στα γονίδιά σου) [άλλη διαφημιστική ατάκα που κατακρεουργεί την έννοια της εθνοτικότητας ως αίσθημα αλληλεγγύης και συγγένειας που απορρέει από την πεποίθηση κοινής καταγωγής, γλωσσοεθιμικής κουλτούρας και ιστορίας].

      Χρήστο μου, δεν θα σου πει το DNA τεστ γιατί οι Βλάχοι λέτε την Σαρακοστή P(ã)reasinj.

      Αν θέλεις να καταλάβεις γιατί οι Βλάχοι λέτε την Σαρακοστή *Quaresima > P(ã)reasinj πρέπει να σου εξηγήσω την απόπειρα του ανατολικού Ρωμαίου αυτοκράτορα Θεοδοσίου Β΄το 421 να φέρει το (υπό την εξουσία του) Ιλλυρικό (δλδ τις διοικήσεις Μακεδονίας και Δακίας) στο πατριαρχικό κλίμα της Κωνσταντινούπολης (ενώ μέχρι τότε ανήκε στο κλίμα της Ρώμης). Όταν οι λατινόφωνοι Ρωμαίοι (της διοικήσεως Δακίας) του Ιλλυρικού έμαθαν ότι ο Θεοδόσιος είχε σκοπό να τους κάνει τέτοια λαχτάρα (η μεταφορά θα σήμαινε ότι ο εκκλησιασμός θα γινόταν πλέον στην ελληνική και όχι στην μητρική λατινική των Ιλλυρικιανών Ρωμαίων ακριτών), έστειλαν πρεσβεία στον δυτικό Ρωμαίο αυτοκράτορα Ονώριο (θείος του Θεοδοσίου Β’) και του ζήτησαν να συμμαζέψει τον ανιψιό του Θεοδόσιο και τον «ταμαχιάρη» πατριάρχη Κων/πόλεως.

      Ο Ονώριος έστειλε μια επιστολή στον ανιψιό του Θεοδόσιο στην οποία του ζητούσε ευγενικά να σεβαστεί το καθιερωμένο («αρχαίο») status quo και ο Θεοδόσιος αναγκάστηκε να υποχωρήσει και να μην πραγματοποιήσει την επιθυμία του πατριάρχη Κων/πολέως, αποδεχόμενος την επιθυμία των (λατινόφωνων) Ιλλυρικιανών να συνεχίζουν να εκκλησιάζονται στην μητρική τους λατινική από επισκόπους που τους έστελνε η Ρώμη.

      Σου παραθέτω μια σελίδα με την περιγραφή του συμβάντος από το βιβλίο του Fergus Millar A Greek Roman Empire (2006), όπου περιγράφει την ανατολική ρωμαϊκή αυτοκρατορία κατά την βασιλεία του Θεοδοσίου Β΄και την καταιγιστική κυριαρχία της ελληνικής γλώσσας σε όλα τα επίπεδα (καθημερινή ζωή, λόγια γλώσσα, εκκλησία, επικοινωνία με χαμηλόβαθμους επαρχιακούς εκπροσώπους της κυβέρνησης κλπ), εκτός από την «εσωτερική» επικοινωνία του παλατιού με τους υπάρχους και τους βικαρίους, τον στρατό, και τις παραδουνάβιες λατινόφωνες περιοχές (βόρεια διοίκηση Θράκης και διοίκηση Δακίας) όπου κυριαρχούσε η λατινική (στην διοίκηση Δακίας σε όλους τους τομείς της τοπικής κοινωνίας καθημερινή γλώσσα, εκκλησία, λόγια γλώσσα κλπ):

      https://imgur.com/3Kgu1QD

      • Xristos

        Το είδα το βιντεο με την ομιλία του Patrick Geary και όντως είναι αρκετά ενδιαφέρουσα και επικοδομητική.
        Δεν καταλαβαίνω το νόημα που θέλεις να μου πείς με το παράδειγμα της μετάβασης του Ιλλυρικού.
        Πράγματι λέμε P(ã)reasinj κον σ’ν’τάτι😀.
        Ευχαριστώ πολύ για την προθυμία και τον χρόνο σου.

      • Δεν καταλαβαίνω το νόημα που θέλεις να μου πείς με το παράδειγμα της μετάβασης του Ιλλυρικού.

        Γεια σου Χρηστάρα! Αυτό που ήθελα να σου πω είναι ότι τα τεστ DNA δεν θα σε βοηθήσουν να καταλάβεις τις συλλογικές εθνογλωσσικές
        ταυτότητες, γιατί αυτές είναι «επινοημένες κατασκευές» του ανθρώπινου νου.

        Παρέθεσα το παράδειγμα του Ιλλυρικού, για να σου εξηγήσω ότι η διατήρηση της λατινικής εκκλησιαστικής ορολογίας στο λατινόφωνο Ιλλυρικό (που τελικά επιβίωσε στην Βλαχική και την Αλβανική) ήταν συνέπεια της κοινής βούλησης ορισμένων σημαντικών προσώπων του λατινόφωνου Ιλλυρικού, τα οποία επέλεξαν συνειδητά να υπαρασπιστούν την παραδοσιακή χρήση της λατινικής ως εκκλησιαστικής γλώσσας, όταν η Κωνσταντινούπολη προσπάθησε να απλώσει τα ελληνόφωνα «χέρια» της στο λατινόφωνο Ιλλυρικό.

        Τέτοιες ιστορικές συνέπειες συλλογικών συνειδητών επιλογών είναι σημαντικότατες στην μελέτη των εθνογλωσσικών ταυτοτήτων, αλλά ούτε οι συνέπειες ούτε οι συνειδητές επιλογές που τις προκάλεσαν μπορούν να «εντοπιστούν» από αυτά τα χαζο-τεστ DNA.

        Με λίγα λόγια, αν θέλεις να καταλάβεις τι είναι οι Βλάχοι και πως προέκυψαν, διάβασε την πολιτισμική ιστορία των Βλάχων (γλώσσα, παραδόσεις κλπ), την ιστορία των λατινόφωνων επαρχιών της Ανατολικής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, την ιστορία του μιλλετιού των Ορθοδόξων της Οθωμανικής αυτοκρατορίας και πως ο νεοελληνικός διαφωτισμός μεταμόρφωσε την λόγια ελίτ του μιλλετιού σε εθνικούς Έλληνες μετά το 1750, τις επιλογές νεωτερικής εθνικής ταυτότητας που έκαναν οι Βλάχοι (κάποιοι έγιναν Έλληνες, κάποιοι έγιναν Αλβανοί, κάποιοι έγιναν Μακεδόνες κλπ). Μόνο έτσι θα καταλάβεις τι είναι η κατηγορία «Βλάχοι/Αρμάνοι».

        Τα τεστ DNA δεν μπορούν να σου δώσουν σοβαρή απάντηση στο «ποιος είσαι».

        Αν θέλεις να καταλάβεις γιατί οι Βλάχοι αυτοπροσδιορίζονται Αρμάνοι (Romani), την απάντηση δεν θα την βρεις στα τεστ DNA, αλλά λ.χ. στις επιγραφές της Μικράς Σκυθίας του 3ου αιώνα, ότνα αρχίζουν να απαντούν ταφικές επιγραφές όπου ο νεκρός αυτοπροσδιορίζεται λέγοντας Romanus infans editus = «ήρθα σ’αυτόν τον κόσμο [γεννήθηκα] Ρωμαίον βρέφος».

        Αν αρχίσεις να αναρωτιέσαι γιατί ένας άνθρωπος στην Μικρά Σκυθία του 3ου μ.Χ. αιώνα στον τάφο του επέλεξε να τονίσει ως σημαντική την ρωμαϊκή του ταυτότητα, την οποία πιστεύει ότι διέθετε «από γεννησιμιού του», άρα την κατανοούσε ως εθνοτική, τότε θα έχεις κάνει το πρώτο βήμα για να καταλάβεις γιατί οι Βλάχοι (και οι Ρουμάνοι και οι Ιστορρουμάνοι) κατάφεραν να διατηρήσουν το ενδωνύμιο Romanus > Αρμάνος για περισσότερα από 1000 χρόνια από την στιγμή που η βαλκανική τους κοιτίδα τέθηκε εκτός Ρωμανίας γύρω στο 600 μ.Χ.

        Αυτά τα πράγματα δεν τα μαθαίνεις από τα τεστ DNA (αυτό λέει και ο Patrick Geary στην ομιλία του με την ειρωνική περιγραφή που κάνει αυτών των τεστ DNA).

        edo/editus = «γεννιέμαι/γεννημένος»

        Στην κλασική λατινική ποίηση συνηθίζεται η φράση in lucem editus = «ήρθα στο φως [= ήρθα σ’αυτόν τον κόσμο = γεννήθηκα]».

      • Βασιλ'Μάκος

        Καλησπέρα Σμερδαλέε. πολλούς χαιρετισμούς!
        Έχεις μήπως υπόψη σου τι γινόταν αντιστοίχως με τους ελληνόφωνους των Βαλκανίων (στον κυρίως Ελλαδικό χώρο) που ανήκαν στο κλίμα της εκκλησίας της Ρώμης την ίδια επόχη, σε τι γλώσσα εκκλησιαζόταν; Φαντάζομαι ότι δεν θα ήταν πρακτικό να εκκλησιάζονται στα λατινικά, το είχα πάντα απορία.

      • Γεια σου Βασίλη.

        Το ελληνόφωνο Ιλλυρικό σχεδόν σίγουρα εκκλησιαζόταν στην Ελληνική γλώσσα. Η Ρώμη διόριζε τους επισκόπους, αλλά απ΄όσο ξέρω στο ελληνόφωνο Ιλλυρικό οι επίσκοποι ήταν ή ελληνόφωνοι ή γνώριζαν την ελληνική ως δεύτερη γλώσσα.

        Γνωρίζω μόνον έναν λατινόφωνο επίσκοπο στο ελληνόφωνο Ιλλυρικό που δεν γνώριζε ελληνικά: ο Φήλιξ (Felix) της Απολλωνίας που συμμετείχε στην Α΄Σύνοδο της Εφέσου. Μαζί με τον επίσκοπο Σκόδρας Σενεκίωνα (Senecio) ήταν οι μόνοι συμμετέχοντες επίσκοποι των τριών συνόδων από τις επαρχίες της ανατολικής Ρωμανίας του 5ου αιώνα (Έφεσος Α΄, Έφεσος Β’ και Χαλκηδόνα) που είχαν ως μητρική γλώσσα την λατινική και δεν γνώριζαν ελληνικά (οι προφορικές τους παρεμβάσεις κατά τη σύνοδο έγιναν στα λατινικά και τα λόγια τους μεταφράστηκαν αμέσως στα ελληνικά για να καταλάβουν οι υπόλοιποι).

        Ο μόνος ελληνόφωνος επίσκοπος που γνωριζε και λατινικά από τους περίπου 400 που παρουσιάστηκαν στις τρεις συνόδους ήταν ο Φλωρέντιος των Σάρδεων.

        Το βιβλίο A Greek Roman Empire (2006) του Fergus Millar ασχολείται λεπτομερώς με όλα αυτά τα ζητήματα χρήσης και λειτουργίας της ελληνικής και λατινικής γλώσσας στην Ανατολική Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία επί Θεοδοσίου Β’ (πρώτο μισό 5ου μ.Χ. αιώνα).

        Σου παραθέτω από το βιβλίο:

        1) τους μόνους λατινόφωνους συμμετέχοντες που δεν γνώριζαν ελληνικά Φήλικα Απολλωνίας και Σενεκίωνα Σκόδρας:

        https://imgur.com/u022bPN
        https://imgur.com/9yjNP6s

        2) τον Φλωρέντιο Σάρδεων ως τον μόνο ελληνόφωνο επίσκοπο των τριών συνόδων που ξέρουμε σίγουρα ότι γνώριζε και λατινικά, γιατί στα πρακτικά της συνόδου καταγράφηκε η πληροφορία ότι μετέφρασε λατινικά χριστιανικά χωρία στα ελληνικά, για να τα καταλάβουν οι υπόλοιποι ελληνόφωνοι συμμετέχοντες:

        https://imgur.com/ZionYr0

        3) Οι μόνες επαρχίες της Ανατολικής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας που δεν έστειλαν καν επισκόπους σε καμία από τις τρεις ελληνόφωνες συνόδους ήταν οι επαρχίες Μυσία Α΄και Δαρδανία (καραμπινάτα λατινόφωνες) της Διοικήσεως Δακίας («το ΒΔ άκρο της αυτοκρατορίας» κατά τον Millar):

        https://imgur.com/ckzxhoi

        4) Αντίθετα, στις 3 συνόδους συμμετέχουν 4 επίσκοποι (Τομών, Ιστρίας, Νουιοδούνου και Δουροστόλου) από τις λατινόφωνες επαρχίες της διοικήσεως Θράκης (Μυσία Β’ και Μικρά Σκυθία, αν και οι παράλιες πόλεις της Μικράς Σκυθίας ήταν ελληνόφωνες), οι οποίοι έκαναν προφορικές παρεμβάσεις και υπέγραψαν στην ελληνική, το οποίο κάνει τον Fergus Millar να υποψιάζεται ότι στην λατινόφωνη μοίρα της Διοικήσεως Θράκης (που ανήκε στο κλίμα Κων/πόλεως), ο εκκλησιασιασμός μάλλον γινόταν στην Ελληνική και οι περιοχές αυτές ήταν λίγότερο αποκομμένες με το ελληνόφωνο πληθυσμιακό κέντρο, σε σχέση με τις λατινόφωνες επαρχίες Μυσία Α΄και Δαρδανία του Ιλλυρικού (που ήταν πιο απομονωμένα λατινόφωνες):

        https://imgur.com/ObEMb3K

  5. Xristos

    Ο “κόσμος” μου χωρίζεται σε πρό Ρωμανίδη και μετά Ρωμανίδη.
    Ντρέπομαι λίγο που έκανα το τέστ.😞
    Νοιώθω λίγο προδότης απέναντι στην Ρωμηοσύνη μου, αλλά και στην εν Χριστώ καινή κτίση.
    παρόλα αυτά χάρηκα για τα λόγια που είπαμε😇

    • Καλα, βρε συ, όχι και να ντρέπεσαι. Όλοι κάνουμε που και που καμιά μαλακία και, όταν συνειδητοποιούμε ότι την κάναμε, τότε μαθαίνουμε κάτι.

      ΥΓ: τον Ρωμανίδη πρόσεξέ τον γιατί δεν ήταν ιστορικός και έχει πει ένα σωρό μαλακίες. Δεν κατάλαβε ποτέ την διαφορά τουρκορωμιοσύνης (μιλλέτι, ορθοδοξία) και βυζαντινής κοσμικής ρωμαϊκότητας και, συνεπώς, ήταν πέραν την κατανόησής του κάποια πράγματα για το «Βυζάντιο» που τώρα σιγά σιγά γίνονται κατανοητά.

  6. Βασιλ'Μάκος

    ευχαριστώ πολύ για το χρόνο σου, πολύ κατατοπιστικός!

    • Κάποια στιγμή μετά το Πάσχα θα κάνω μια ανάρτηση για το συγκεκριμένο βιβλίο και θα αναπτύξω τα θέματα αυτά περισσότερο.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.