Συμβουλή πριν κάνετε μια ερώτηση …

Πριν κάνετε μια ερώτηση, καλό είναι πρώτα να αναρωτηθείτε αν είστε σε θέση να καταλάβετε την απάντηση που ζητάτε. Αν κάνετε σε κάποιον μια ερώτηση και η απάντηση που παίρνετε περιέχει μια αλληλουχία όρων που όταν τους διαβάζετε δεν ξέρετε τι σημαίνουν, τότε η ερώτησή σας πολύ απλά δεν έχει νόημα, γιατί δεν είστε σε θέση να κατανοήσετε την απάντησή της.

Προσέξτε τον διδακτικότατο μονόλογο του νομπελίστα φυσικού Richard Feynman για την δυσκολία της απάντησης στο “Why?” (γιατί; ) από το [οο:54] και μετά.

– Η θεία Μίννι είναι στο νοσοκομείο. Γιατί; (Απ.: Γιατί γλίστρησε στον πάγο και έσπασε τον γοφό της)

Η απάντηση αυτή ικανοποιεί τους περισσότερους ανθρώπους, αλλά δεν θα ικανοποιούσε έναν εξωγήινο που δεν ξέρει τίποτε για τις ανθρώπινες συνήθειες και ο οποίος, λόγω της άγνοιάς του, θα συνέχιζε με νέα ερωτήματα προσπαθώντας να καταλάβει:

Γιατί όταν σπας τον γοφό σου πας στο νοσοκομείο; (Απ.: γιατί το νοσοκομείο είναι χώρος περίθαλψης των ασθενών)

Πως πήγε στο νοσοκομείο με σπασμένο γοφό; (Απ.: ο  σύζυγός της τηλεφώνησε στο νοσοκομείο και ζήτησε ασθενοφόρο)

Για να μπορέσεις να εξηγήσεις ένα «γιατί», λέει σ΄αυτό το σημείο ο Feynman, πρέπει να βρίσκεσαι σε ένα κοινό θεωρητικό πλαίσιο μ΄αυτόν που θέτει το ερώτημα (δηλαδή πρέπει να υπάρχει ένα κοινό υπόβαθρο), όπου ξεκινάς από την κοινά αποδεκτή βάση ότι το Α ισχύει, χωρίς να πρέπει να εξηγήσεις γιατί ισχύει. Αλλιώς θα υπάρχει συνέχεια ένα νέο «γιατί» που θα πρέπει εκ νέου να απαντηθεί:

Γιατί ο σύζυγός της έδειξε ενδιαφέρον για την γυναίκα του και τηλεφώνησε στο νοσοκομείο; (Απ.: γιατί, κατά κανόνα, οι σύζυγοι αγαπούν τις γυναίκες τους και ενδιαφέρονται για το καλό τους)

Γιατί η θεία γλίστρησε στον πάγο; (Απ.: γιατί ο πάγος είναι γλιστερός)

Γιατί ο πάγος είναι γλιστερός; (Απ.: γιατί όταν πατάς πάνω στον πάγο, η τοπική πίεση λιώνει τον πάγο και δημιουργεί ένα λεπτότατο τοπικό επίστρωμα νερού)

Γιατί ο πάγος λιώνει όταν δέχεται πίεση;  (Απ.: γιατί η πυκνότητα του νερού ελαττώνεται όταν παγώνει [απόδειξη: ο πάγος επιπλέει στο νερό], άρα η πίεση αυξάνει την πυκνότητα του πάγου και τον ρευστοποιεί)

Γιατί το νερό συμπεριφέρεται έτσι;

Σ΄αυτό το σημείο ο Feynman εξηγεί «προσπαθώ να σου εξηγήσω πόσο δύσκολη είναι η απάντηση σε ένα ερώτημα τύπου “γιατί”». Πρέπει αυτός που θέτει το ερώτημα να έχει πρώτα ξεκαθαρίσει στο μυαλό του μέχρι ποιο επίπεδο απάντησης είναι σε θέση να κατανοήσει. Και ο Feynman πάει παρακάτω:

Γιατί έπεσε κάτω, όταν γλίστρησε; (Απ.: γιατί υπάρχει η γήινη βαρύτητα που έλκει όλες τις μάζες προς το κέντρο της γης)

Και τα ερωτήματα συνεχίζονται αδιάλειπτα …

Το βίντεο τελειώνει με τον Feynman να εξηγεί πως δεν μπορεί να εξηγήσει κάτι περισσότερο απ΄όσο μπορεί να καταλάβει αυτός που έχει την απορία.

 

Advertisements

Leave a comment

Filed under Διάφορα

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.