Το αλβανικό ενδωνύμιο Shqiptar = «Αλβανός»

Το θέμα της σημερινής ανάρτησης είναι η ιστορία του αλβανικού ενδωνυμίου Shqiptar = «Αλβανός», του οποίου η χρήση γενικεύθηκε κατά τον 18ο αιώνα.

Στη σημερινή αλβανική ορολογία βρίσκουμε τους εξής όρους:

τοσκ. Shqiptar ~ γκεγκ. Shqyptar = «Αλβανός»

τοσκ. Shqipërí ~ γκεγκ. Shqipní = «Αλβανία»

επίρρημα shqip = «αλβανιστί, στα αλβανικά»

Ένα πολύ ωραίο άρθρο για την ιστορία και ετυμολογία του όρου είναι το παρακάτω του αλβανιστή γλωσσολόγου Bardhyl Demiraj:

Shqiptar – The generalization of this ethnic name in the XVIII century, σλδ 533-65 σ΄αυτό εδώ το βιβλίο (2010).

1. Γενικά

Σύμφωνα με τον Robert Elsie, το εθνώνυμο αυτό πρωτοεμφανίζεται στη μορφή shqip σε γραπτά καθολικών Γκέγκηδων λογίων, όπως ο Gjon Buzuku (1555), ο Pjetër Budi (1621) και ο Pjetër Bogdani (1685), σε μια εποχή όπου το σύνηθες γκέγκικο ενδωνύμιο ήταν το Arbën ~ Arbënesh (και Arbëní = «Αλβανία»), το αρρωτάκιστο γκεγκικό ανάλογο του ρωτακισμένου τοσκικού Arbër ~ Arbëresh (και Arbërí). Οι όροι αυτοί ανάγονται στο λατινικό εθνικό Alban-enses (λ.χ. ιταλ. Albanesi) = Ἀλβαν-ῖται/Ἀρβαν-ῖται («κάτοικοι Αλβάνου/Αρβάνου») και ο ρωτακισμός του εθνωνύμου στην Τοσκική, δείχνει ότι το εθνώνυμο αυτό ήταν ήδη γνωστό στους ομιλητές της ύστερης πρωτοαλβανικής πριν το ~700 μ.Χ. (πρβ. το τοπωνύμιο Αὐλών/Αὐλῶνα > τοσκ. Vlorë ~ γκεγκ. Vlonë).

Όπως ήδη ανέφερα, κατά τον πρώτο αιώνα της απάντησης του (1550-1650) σε γραπτά καθολικών Γκέγκηδων λογίων, το ενδωνύμιο shqip δεν ήταν ιδιαίτερα γνωστό, ακόμα και στους Γκέγκηδες. Αυτό φαίνεται από την απουσία του στο Λατινο-Ηπειρωτικό (= Λατινο-Αλβανικό) λεξικό (1635) του Γκέγκη Frang Bardhi (ιταλιστί Francesco Bianchi), στο οποίο οι λατινικοί όροι Epirus και Epirote (i.e., Epirotae = Ἠπειρῶται) αποδίδονται γκεγκιστί ως Arbëní και i Arbëneshë (= τουρκιστί Arnautlar) αντίστοιχα.  Αυτό είναι το ενδωνύμιο που πήραν μαζί τους οι Γκέγκηδες από την περιοχή της Σκόδρας που το 1726 εγκαταστάθηκαν στο χωριό Borgo Erizzo (σημερινό Arbanasi = «Αλβανοί» σλαβιστί) κοντά στην πόλη Ζαντάρ της Κροατίας. Ωστόσο, από τις αρχές του 18ου αιώνα, το νέο ενδωνύμιο Shqiptar αρχίζει να απαντά ολοένα και πιο συχνά και ,στα τέλη του 18ου αιώνα, είχε γίνει ευρύτατα γνωστό και στους τοσκικούς πληθυσμούς της νότιας Αλβανίας. Αυτό είναι το ενδωνύμιο που έφεραν μαζί τους στην Θράκη οι Αρβανίτες του Έβρου, οι περισσότεροι από τους οποίους έφυγαν από την περιοχή της Κορυτσάς κατά το δεύτερο μισό του 18ου αιώνα. Αντίθετα, το εθνώνυμο Shqiptar είναι άγνωστο στους Αρβανίτες του κυρίως ελλαδικού χώρου και στους Αρμπερέσηδες της Ιταλίας, οι οποίοι έφυγαν από την σημερινή νότια Αλβανία κατά την περίοδο 1320-1500.

Αρχίζω παραθέτοντας μια σελίδα του Robert Elsie με τις πρώτες απαντήσεις του όρου shqip:

Το Dictionarium Latino-Epiroticum (1635) του Frang Bardhi και ο σχολιασμός του των λημμάτων από τον Bardhyl Demiraj:

Ενώ ο Bardhi το 1635 δεν κατέγραψε τους όρους Shqyptar, Shqipni, το 1702 ο Mario Da Lecce στην εισαγωγή του λεξικού του Ditionario Italiano-Albanese (1702) απευθύνεται στον Αλβανό αναγνώστη ως «ω αγαπητέ μου Shqipëtar» (oh Shqipetaàr i ddasciun) και περιγράφει την αλβανική γλώσσα ως “gjuhene e schqippetarevet.” O Ιταλο-Αρμπερέσης Nicolò Chetta (Nikollë Keta) κατά το δεύτερο μισό του 18ου αιώνα, εξέδωσε διάφορα λεξικά της Αλβανικής γλώσσας, όπου μας δείχνει ότι εκείνη την εποχή οι Αλβανοί ήταν γνωστοί με πληθώρα ονομάτων όπως «Μακεδόνες» , «Ηπειρώτες», «Σκυπετάροι», «Arnautlari Gauri» (γκιαούρηδες/χριστιανοί Αλβανοί), προσθέτοντας ότι «αυτούς που οι «Γραικοί» ονομάζουν Αρματολούς εμείς τους λέμε Shqiptār gjentaler, δηλαδή Αλβανούς Τουρκοφάγους (Albanese distruggitore de gentili)

Παραθέτω την περιγραφή του Demiraj για τα λεξικά του Mario Da Lecce και του Nicolò Chetta:

Σύμφωνα με την παρακινδυνευμένη (αλλά όχι σώνει και καλά λάθος) άποψη του Κροάτη ιστορικού Milan Šufflay, η παλαιότερη απάντηση του εθνικού Shqiptar είναι το εθνικό επώνυμο Schipudar που απαντά κατά το δεύτερο μισό του 14ου αιώνα (1368-1402) σε μια οικογένεια από το Drisht/Drivastum:

2. Ετυμολογία

Η κυρίαρχη άποψη των αλβανιστών σήμερα (Orel, Elsie, Demiraj κλπ) είναι αυτή των Johann Georg von HahnGustav Meyer, σύμφωνα με την οποία, το επίρρημα shqip = «αλβανιστί» αρχικά σήμαινε «κατανοητά» και σχετίζεται με το ρήμα shqipoj/shqiponj/shqip(ë)toj που σήμερα σημαίνει «προφέρω, μιλώ ξεκάθαρα/κατανοητά» και παλαιότερα είχε και την σημασία «καταλαβαίνω», η οποία διατηρείται στην γλώσσα της παλιάς αλβανικής διασποράς στην Οκρανία (λ.χ. nuk të shqiptojta = «δεν σε κατάλαβα»). Το ρήμα shqipoj συνήθως ανάγεται στο λατινικό ρήμα excipiō που στην δημώδη λατινική απέκτησε και την σημασία «καταλαβαίνω».

Συνεπώς, ο Shqiptar είναι «αυτός που μιλάει κατανοητά/αλβανικά».

Το εθνώνυμο μπορεί να προέκυψε με την προσθήκη του επιθήματος -tar στο επίρρημα shqip (λ.χ. επίρρημα kundrë με παράγωγο kundër-tar = «αυτός που κινείται αντίθετα, έρχεται κατά πάνω μου») ή με την προσθήκη τουπαραγωγικότερου επιθήματος -ar (λ.χ. katund-ar = «χωριάτης/κατουν-ίτης», Korç-ar, Tetov-ar κλπ) στο ρηματικό θέμα shqip(ë)t- του ρήματος shqip(ë)toj.

Με την ευκαιρία, προσέξτε τι γράφει ο Demiraj στις σλδ 550-1 για τον όρο gjegju με τον οποίο οι ρωμανόφωνοι Σικελοί αποκαλούν ελαφρώς σκωπτικά  τους Αρμπερέσηδες συντοπίτες τους. Σύμφωνα με τον Αρμπερέση μελετητή Altimari, ο όρος προέκυψε από το ρήμα gjegj ~ gjegjëni = «ακούω, καταλαβαίνω», επειδή οι Αρμπερέσηδες το χρησιμοποιούσαν συχνά στις πρώιμες συνομιλίες τους με τους ρωμανόφωνους, όταν δεν καταλάβαιναν τι τους έλεγαν. Από το ίδιο αρβανίτικο ρήμα προέρχεται και το δικό μας ερώτημα σε αργκό «γκέγκε;» = «κατάλαβες; τό πιασες; μπήκες στο νόημα;»

Αυτά. Τα υπόλοιπα τα συζητάμε στα σχόλια.

Advertisements

512 Comments

Filed under Βαλκανικές γλώσσες, Γλωσσολογία, Εθνολογία

512 responses to “Το αλβανικό ενδωνύμιο Shqiptar = «Αλβανός»

  1. Λαμποβο του Ζάππα

    «Οι Αλβανοί είναι σχισματικοί που ακολουθούν το δόγμα των «Γραικών» και οι δύο λαοί έχουν κοινή ενδυμασία (eisdem habitu) και παρόμοια ήθη (gestus, conforme)/

    Από τα μέρη της Αλβανιας που επισκεφτηκε ο Σιμονς
    ,από το οτι αναφερει οτι ειναι σχησματικοί δηλαδή ορθόδοξοι
    και από το οτι αναφερεται σε παρομοια ηθη και ενδυμασιες
    με βαση ολα τα παραπάνω αυτά αφορούν περιοχες της Αλβανιας
    που κατοικουνταν από τους προγονους ων Τοσκηδων
    [οι οποιοι αποτελον σημερα το 1\3 των αλβανοφωνων των Βαλκανιων και κατοικουν νοτιως του Ελμπασαν ]
    και τους προγονους
    των Αρβανιτών

    • Λαμποβο του Ζάππα

      ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ Χ. ΜΑΜΜΟΠΟΥΛΟΥ
      “ΗΠΕΙΡΟΣ” – ΛΑΟΓΡΑΦΙΚΑ-ΗΘΟΓΡΑΦΙΚΑ-ΕΘΝΟΓΡΑΦΙΚΑ -1961
      “Λαϊκές φορεσιές”

      Αναφέρει σε κάποιο σημείο για τι φορεσιες
      [αναλύοντας περισσότερο στη συνέχεια].
      ”Από το Μπεράτι και κάτω φοριέτε η φουστανέλα.”’

      ΣΗΜΕΊΩΣΗ

      Ο Μαμμοπουλος ήταν από τη Λούντζη και ήταν από τους φυγάδες του 1913.
      Από τη περιοχή που δεν υπήρχαν ποτέ Ελληνες.

  2. Λαμποβο του Ζάππα

    Η μετατόπιση αυτή της φουστανέλας νοτιότερα ,οπως μαρτυρειτε από τις παραπάνω 2 πηγές
    οφειλότανε στην κάθοδο των προγόνων των Γκέκηδων στα μέρη των Τόσκηδων
    και την συνακόλουθη καθοδο των περισσοτερων προγόνων Τοσκηδων νοτιότερα.

    Ελπίζω να μας βοηθήσει ο Μπουας που ειχε παραθέσει κάποτε καποια ωραία στοιχεία για τους ΑΝΑ.

  3. Λαμποβο του Ζάππα

    Σμερδ μιας και το παρακατεεις το γλωσσολογικο αν μπορεις τις ντοπιες λεξεις απο το παρακατω Τσακωνικο να αναφερεις απο που προερχοντε
    η πχ γιατι πίσω λέγεται κίσου πως προκυπτει ;;;;
    Οσο και οταν μπορεσεις να διαφωτισεις,
    ευχαριστω εκ των προτερων.
    Αν εχεις κανει καποια ανρτηση για τα Τσακωνικα και δεν πηρα χαμπαρι απλά παρεπεμψε με σε αυτη.

    Πουάντζα πέτε νέγκουντε τα Τσακωνιά τα μέρη
    (Πουλακια που πετάτε πηγαίνετε στης Τσακωνιάς τα μέρη)
    λαλείτε χαιρεκίσματα οτσ’ έμε το Τσιβέρι
    (πείτε χαιρετίσματα ότι είμαστε στο Κυβέρι)
    τα σύνταχα τα φύτσουμε θα ζάμε το Ντερβένι
    (το πρωί θα φύγουμε, θα πάμε στο Δερβένι)
    να πολεμήμε νένγκουντε του Δράμαλη τ’ ασκέρι.
    (να πολεμήσουμε παμε του Δράμαλη τ’ ασκέρι)
    Πουρτέσε νέγκο ο Νικηταρά, κίσου ο Κολοκοτρώνη
    (Μπροστά παέι ο Νικηταράς, πίσω ο Κολοκοτρώνης)
    τσαι παρακίσου οι Τσακώνε με τουρ Αγιοπετρίτε.
    (και παραπίσω οι Τσάκωνες με τους Αγιοπετρίτες)
    Επωδός:
    Τζιντά το καριοφίλι τάνου τα διάσελα
    (Βροντά το καριοφίλι πάνω στα διάσελα)
    α Έουνα να φυλάττει τα Τσακωνόπουα.
    (η Έλωνα να φυλάει τα Τσακωνόπουλα)

    • Πουρτέσε νέγκο ο Νικηταρά, κίσου ο Κολοκοτρώνη
      (Μπροστά παέι ο Νικηταράς, πίσω ο Κολοκοτρώνης)
      τσαι παρακίσου οι Τσακώνε με τουρ Αγιοπετρίτε.
      και παραπίσω οι Τσάκωνες με τους Αγιοπετρίτες)
      —-

      Λοιπόν, έχουμε και λέμε:

      Γενικά: η Τσακωνική συνεχίζει την ύστερη δωρική διάλεκτο που συνέχισε να μιλιέται στα χωριά της Λακωνίας κατά την ύστερη αρχαιότητα και, κατά τον 7ο αιώνα, οι ομιλητές κατέφυγαν στη δύσβατη Τσακωνιά πιεζόμενοι από την άφιξη των Σλάβων.

      1) πουρτέσε = μπροστά (= ἐν-πρόσ-θεν, η πρόθεση «προς» στα δωρικά ήταν πορτί/προτί (δες εδώ) και στη λακωνική δωρική και την τσακωνική το αρχαίο /θ/ έγινε /σ/ (λακ. θεός > σιός, τσακωνικά θερίδδω > σερίνdου = θερίζω): *πορτιθεν > πουρτέσε

      2) πίσω > κίσου (η τροπή pi>ki συμβαίνει συχνά στα Τσακώνικα, λ.χ. αγάκη = αγάπη

      3) τουρ Αγιοπετρίτε = τους Αγιοπετρίτες

      Αυτός είναι ο τυπικός ρωτακισμός της ύστερης λακωνικής δωρικής και της ηλειακής διαλέκτου. Το τελικό -ς γίνεται -ρ (στην αρχή μόνον όταν η επόμενη λέξη ξεκινούσε από φωνήεν, αλλά με τον καιρό γενικεύθηκε παντού).

      Δες την παρακάτω αρχαία επιγραφή από την Αρκαδία (2ο μισό 3ου π.Χ. αιώνα, γραμμένη σε ύστερη λακωνική δωρική, όπως μαρτυρεί ο ρωτακισμός και το δωρικό ἦμεν = αττικό εἶναι = αρκαδ. ἦναι):

      https://imgur.com/a/N1oWqMC

      τῶ ἐνκλήματορ = τοῦ εγκλήματος
      τᾶρ πόλιορ = τῆς πόλιος
      τοῖρ πριομένοιρ ἂ δεχομένοιρ = τοῖς πριομένοις ἢ δεχομένοις
      ταῖρ ἐξ ἀρχᾶρ γενομέναιρ = ταῖς ἐξ ἀρχῆς γενομέναις
      μναὶρ … ἀτελὴρ = μναὶς … ἂτελὴς
      ταῖρ δὲ στάλαιρ = ταῖς δὲ στήλαις
      τᾶρ Ἀθάναρ = τῆς Ἀθήνας
      καὶ τοῖρ ἄλλοιρ = καὶ τοῖς ἄλλοις
      στάλαιρ = στήλαις

  4. Λαμποβο του Ζάππα

    Eυχαριστω ρε φίλε.
    Ο τσαιτακισμός βασταει κι αυτός από τότε;;;;

    • Λοιπόν,

      1) Το αν τα τσακώνικα έφταναν ως τα νότια του Άργους δεν το ξέρω. Στη Μονεμβασιά πρέπει να έφταναν.

      2) Τσιτακισμός: χαρακτηριστικό φαινόμενο των νότιων ελλαδικών διαλέκτων (Έύβοια, Παλιά Αττική, Ανατολική Πελοπόννησος), αυτών των νησιών του νοτίου Αιγαίου και της Κυπριακής (λ.χ. Κυριακή > Τσυριατσή).

      Όπως και στις ρωμανικές γλώσσες, το /k/ πριν από /j/,/i/,/e/ προστριβοποιήθηκε σε /tš/.

      Πρόκειται για φαινόμενο του ύστερου μεσαίωνα που διαμορφώθηκε κάποια στιγμή κατά την περίοδο 1000-1400.

  5. Λαμποβο του Ζάππα

    H γνώμη για επέκταση της Τσακωνικης από τα νότια του Αργους ως σχεδόν τη Μονεβασια τα μεσα Βυζαντινα χρόνια έχει βάση ;;;;

  6. Λαμποβο του Ζάππα

    Και στα Επτάνησα και την Κρήτη αλλά και στο νοτιο ιδίωμα της Χειμάρας.

    Αν βρω τις πηγές η τις ενδειξεις για το Αργος θα τις στείλω.

    Επίσης για τα 2 τσακωνοχώρια της Προποντίδας οπου φύγανε με άλλους Μωραιτες και Μικρα Ασία μετά τα Ορλωφικά για να γλυτώσουν από την αλβανική Λαιλαπα.

  7. Λαμποβο του Ζάππα

    ”’Έύβοια, Παλιά Αττική, Ανατολική Πελοπόννησος), αυτών των νησιών του νοτίου Αιγαίου και της Κυπριακής (λ.χ. Κυριακή > Τσυριατσή).”’

    Οπως και στη Κέρκυρα

  8. Λαμποβο του Ζάππα

    Στις 16 Ιουνίου 1913,
    οι αντιπρόσωποι των «τμημάτων Ρίζης και Ζαγοριάς» έστειλαν ένα υπόμνημα προς τις Μεγάλες Δυνάμεις.
    Χρησιμοποιούν ιστορικά, γεωγραφικά και εθνολογικά επιχειρήματα για να τεθούν τα σύνορα «της Ελληνικής Ηπείρου και της Αυτονόμου Αλβανίας, της οποίας σχεδιάζεται η δημιουργία».
    Μεταξύ άλλων αναφέρονται και στο φαινόμενο της διγλωσσίας (που με το καθεστώς του Τζάτζη , επι Χοτζα, μεταβλήθη σε αποκλειστική αλβανογλωσσία δικιά μου σημείωση ):
    ””” ……. την χρήσιν εκτός της Ελληνικής και της Αλβανικής γλώσσης …
    το εξαγώμενον εκ της χρήσεων της αλβανικής γλώσσης εις τα βόρεια της Ηπείρου καταπίπτει προ της πραγματικότητος της Εθνικής συνειδήσεως των χριστιανών».
    Παρακάτω, προχωρούν στην έκδοση ψηφίσματος μέσω του οποίου ζητούν από την ελληνική κυβέρνηση να εξοπλίσει και να εκπαιδεύσει όλους τους άνδρες από 20 – 40 ετών και μάλιστα τα χωριά τους θα αναλάβουν όλα τα έξοδα. Οι αντιπρόσωποι αυτών των περιοχών εξέλεξαν πενταμελή επιτροπή
    για να τηλεγραφήσει τις αποφάσεις τους στον Ελευθέριο Βενιζέλο:
    1. Ντίλιος Κ. Βασίλειος, εκ Λαμπόβου
    2. Χαρίτος Πέτρος, εκ Νίβανης
    3. Χατζηβασιλείου Θωμάς, εκ Μικράς Τσέτας Λαμπόβου
    4. Μαρκόπουλος Θεοδώσιος, εκ Λέκλης
    5. Γιάσσου Αναστάσιος, εκ Σέπερης….

    Βεβαια για να μαστε ακριβοδικαιοι ο Ντιλιος δεν ήταν Ελληνας
    απλά αλλαζε τα στρατοπεδα σαν τα πουκάμισα.
    Τη μια Ελληνας την αλλη Αλβανος ,γενικα με τον ισχυρο καθε φορά.

  9. Λαμποβο του Ζάππα

    https://en.wikipedia.org/wiki/Mihal_Kasso

    Tέλικά ουτε η Ζαγορία ούτε η Ρίζα είχε ποτέ Ελληνες.

  10. Sven

    Άσχετο… δε ξέρω κι αν θα το δει κανένας, ύστερα από τόσο καιρό…
    μπορεί κάποιος να με βοηθήσει να βρω κάπου το κατάστιχο του Inalcik για την Αλβανία ή άλλες έρευνες που να σχετίζονται μ’ αυτή;
    Κάνω μία έρευνα για την περιοχή του Πωγωνίου και ένα χωριό και δυστυχώς το βιβλίο δε μπορώ να το βρω πουθενά μιας που η βιβλιοθήκη της Φιλοσοφικής που το έχει είναι κλειστή και το Πανεπιστήμιο Κρήτης δε το δανείζει…

    • Γεια σου Sven. Δυστυχώς εγώ δεν μπορώ να βοηθήσω. Ελπίζω να το διαβάσει κάποιος αναγνώστης που μπορεί να σε βοηθήσει.

      • Sven

        Σε ευχαριστώ πολύ φίλε μου…
        Το blog είναι είναι πολύ σοβαρό και οι συζητήσεις, σπουδαία συνεισφορά σε τέτοια ζητήματα…Καλή συνέχεια

    • Αυσονοκράτωρ

      Sven καλησπέρα, να σε ενημερώσω πως η βιβλιοθήκη της Φιλοσοφικής Αθηνών (εικάζω πως αυτήν εννοείς) άνοιξε για πρώτη φορά μόλις προχθές, συνεπώς μπορείς να δοκιμάσεις να βρεις αυτό που ψάχνεις εκεί.

    • Gandalf

      Sven, ποιο χωριό; Δώσε στοιχεία επικοινωνίας και πες μου τι ψάχνεις ακριβώς να βοηθήσω

      • Γεια σου Gandalf. Αν θέλει ο Sven ας αφήσει ένα μέιλ σε σχόλιο που δεν θα δημοσιεύσω και σου το στέλνω εγώ.

      • Sven

        Το χωριό λέγεται Ζαραβίνα (ή Ζαροβίνα σε αναφορές ξένων περιηγητών). Είναι η σημερινή Λίμνη Πωγωνίου. Βασικά ψάχνω να δω αρχικά αν έχει ταυτοποιηθεί απ’ τον Inalcik και κατά δεύτερο λόγο τι γράφει το κατάστιχο για αυτήν… Το mail μας είναι info@zaravina.com. Φίλε σου είμαι υπόχρεος και σας ευχαριστώ όλους, όπως και τον φίλο που με ενημέρωσε για τη φιλοσοφική…

        p.s. smerdaleos δεν υπάρχει πρόβλημα με τη δημοσίευση του mail, έτσι κι αλλιώς φαίνεται και στην ιστοσελίδα μας.

      • Οκ, τα δημοσίευσα.

      • Sven

        info@zaravina.gr συγνώμη…απ’ τη βιασύνη μου μπερδεύτηκα!

  11. Gandalf

    Sven λυπάμαι αλλά δεν έχει ταυτιστεί από τον Inalcik, ούτε και οι Soustal-Koder που έχουν κάνει προσπάθεια να ταυτίσουν από το κατάστιχο ό,τι δεν κατάφερε ο Inalcik την έχουν στο έργο τους (ΤΙΒ 3, σ. 280-281). Ούτε στο ευρετήριο πλησιάζει κάτι την Ζαραβίνα.

    Από μια ανάγνωση που έκανα στο κατάστιχο τώρα (το έχω πρόχειρο επειδή δουλεύω και εγώ πάνω σε αυτό τώρα) υποθέτω ότι πρόκειται για τον οικισμό Zaveni (τιμάριο αρ. 51), επειδή ακριβώς βρίσκεται κοντά με το Κεράσοβο. Δυστυχώς επίσης δεν έχει πολλές λεπτομέρειες, μόνο πως είναι χωριουδάκι (mezraa) και ότι είναι μισό (ή ήμισυ) και ότι από τιμάρι του Ahmed δόθηκε στον Süli (μάλλον αυτό εννοεί ήμισυ).

    https://imgur.com/a/hIfBc4R

    Αν θες και τον Soustal να στον σκανάρω και αυτόν.

    • Sven

      Το Zaveni είναι το χωριό Ραβένη στη Θεσπρωτία. Εμείς με βάση το χάρτη που ανέβασε ένας άλλος φίλος έπρεπε να ήμασταν ανάμεσα στον Κεράσοβο και στο Γκουβέρι. Μου κάνει εντύπωση πάντως διότι δεν περιλαμβάνει αρκετά (μεγάλα) χωριά όπως πχ το Δελβινάκι…
      Μη χάνεις άλλο το χρόνο σου, σε υπερευχαριστώ και πάλι για τον κόπο σου και επιφυλάσσομαι…Καλό βράδυ

  12. Sven

    Αν μπορούσες να σκανάρεις και τον Soustal, θα ήμουν ευγνώμων…
    Όντως είναι πολύ κοντά στο Κεράσοβο και μάλλον για αυτό πρόκειται…
    Φίλε σε υπερευχαριστώ και αν σε βγάλει ποτέ ο δρόμος προς το χωριό μας, ζήτησε στο μαγαζί (δεν υπάρχει κι άλλο), να μιλήσεις με τον Αλέξανδρο απ’ την Αδελφότητα…

    • Gandalf

      Έννοια σου και θα με βγάλει ο δρόμος από εκεί. Ας είναι καλά ο σμερδαλέος που μας φέρνει κοντά.

      Λοιπόν, επειδή στην ιστοσελίδα σας είδα και κάποια πράγματα για την ονομασία του χωριού, σαν bonus σου στέλνω την ετυμολογία του ονόματος σύμφωνα με τον Κ. Οικονόμου (Τα Οικωνύμια του Νομού Ιωαννίνων) και του Χ. Συμεωνίδη (Ετυμολογικό Λεξικό των Νεοελληνικών Οικωνυμίων)

      Στο τέλος έχεις την αναφορά του Soustal (Nikopolis und Kephallenia).

      https://imgur.com/a/XRETuCK

      Χαίρομαι που βοήθησα και θα τα ξαναπούμε σύντομα.

      • Ωραίος ο Gandalf! Το πρωτοσλαβικό *rovŭ κυριολεκτικά σημαίνει «σκάμμα, τάφρος» εκ του ρήματος *ryti = «σκάβω», που έδωσε και το ουσιαστικό *rydlo = «τσάπα» (σημ. rilo), ΙΕ συγγενής του λατινικού rūtrum = «φτυάρι».

        Η ΙΕ ρίζα σύμφωνα με τον Derksen είναι *(H)rewH-.

      • Gandalf, σου βάζω κάτι που μπορεί να σ΄ἐνδιαφέρει. Κάποια θρακικά ονόματα εμφανίζουν το δεύτερο συνθετικό -τούρμη(ς) (λ.χ. Ρησκου-τούρμης όπως Ρησκού-πορις).

        Υποψιάζομαι ότι ο θρακικός όρος *turma σημαίνει «γιός, νεαρός» (όπως τα -κενθος, -πορις) και είναι συγγενής του αλβανικού trim = «άνδρας, λεβέντης, γενναίος» (αρχικά «νεαρός, λεβέντης»).

        Η ΙΕ ρίζα είναι *ter- «μαλακός, τρυφερός» (η σημασιολογική εξέλιξη «μαλακός, τρυφερός» > «νεαρός» είναι όπως στο πρωτοσλαβικό *moldŭ > OCS mladŭ) επαυξημένη με -m- και στο μηδενικό βαθμό (*tr.m-os) και στην αρμενική έδωσε το tʿarm = «νεαρός, φρέσκος» (από την ίδια απώτερη ρίζα *ter- και το σανσκ. táruṇa = «νεαρός»).

        https://imgur.com/a/pYgBkle

      • Sven

        Το άρθρο για την ονομασία είναι λίγο προχειρογραμμένο, θα τα τακτοποιήσω σιγά σιγά λόγω έλλειψης χρόνου. Του Οικονόμου το βιβλίο το βρήκα πρόσφατα. Για τα υπόλοιπα δεν είχα γνώση. Και πάλι σε ευχαριστώ πάρα πολύ για το χρόνο σου. Είστε όλοι Κύριοι εδώ μέσα, ελπίζω μελλοντικά να μπορώ να συνεισφέρω και ‘γω σε κάποια ζητήματα…

  13. Καστίγιο

    Σε οτι αφορά τους Αλβανοτσάμηδες.

    Υπάρχει μια παροιμια στην νοτια Σκιπερία που λέει…..

    ”Τσαμ Παμπεσ , με θηκ νε μες”’
    και δείχνει την άποψη των Σκιπετάρων -Τόσκηδων και Λιάμπηδων για αυτούς…..

  14. Καστίγιο

    Για τους Αρβανίτες που ρώτησε ο Γκάνταλφ.

    Δεν ειναι τυχαίο οτι οι Αλβανοτσάμηδες το 1940-44 εκδιωξαν
    Ρωμιους και Αρβανιτες
    και εν τελει εκδιωχθηκαν το καλοκαιρι του 1944
    απο Ρωμιους και Αρβανιτες της βορειοδυτικης Ηπειρου.

    Δηλαδη οι Σκιπεταρ
    τους Αρβανιτες τους αντιμετωπιζαν ως Ελληνες
    [αλλο που σημερα κανουν οτι ψαχνουν για τα ”’χαμενα αδερφια” τους].

  15. Αθανάσιος Αναγνωστόπουλος

    Καλά βρε παιδιά, γράψτε και δυο γραμμές για την σχέση με τους αετούς! 🙂

  16. Γραμματική Αρβανίτικης Γλώσσας.(Του Φώτη Αθανασίου)
    Αποσπασμα απο Αρβανιτη,πρωην διαχειριστη γκρουπ
    Αγαπητοί φίλοι καλημέρα, όποιος ή όποια ενδιαφέρεται για την προμήθεια της “ΑΡΒΑΝΙΤΙΚΗΣ ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗΣ” του αείμνηστου πια Φωτίου Αθανασίου, που ενός προικισμένου και σπουδαίου ανθρώπου και έφυγε από τη ζωή το 2013, δάσκαλου από την Ποταμιά Θεσπρωτίας, περιοχή Μαργαριτίου, -περιοχή ως γνωστόν αρβανίτικη-, μπορεί να μου στείλει μήνυμα εδώ στο profile μου να του υποδείξω τρόπο επικοινωνίας, -κατά παράκληση των οικείων του .Αν λοιπόν θέλουμε να διατηρήσουμε την φάρα μας ΟΦΕΙΛΟΥΜΕ να ξέρουμε την γλώσσα, για να μάθουμε λοιπόν την γλώσσα θέλουμε βοήθεια, θέλουμε “γραπτά μνημεία”, από την Αρβανίτικη την Γραμματική, την αρβανίτικη λαογραφία, την κοινωνική ζωή, τα ήθη, την καθημερινότητα, τη μαγειρική κτλ…Και φυσικά δεν είναι βιβλία ερμηνείας ιστορικής, φυλετικής κτλ λαμβανομένων υπόψη και των “συνεχών διώξεων” όποιων Αρβανιτών, θέλησαν να κάνουν έργο βιβλιογραφικό, το πως θα το εξέδιδαν, πως θα πετύχαιναν μη λογοκρισία… Και δεν μπορεί να ήταν αλλιώς, όμως είναι κατ’ ουσίαν ένα Λεξικό επίκαιρο η “Αρβανίτικη Γραμματική”, ένα βιβλίο πιο προσιτό και καθημερινό οι “Συνταγές”, αποτελούν όμως αυτά [τις] ενιαίες ψηφίδες του αρβανίτικου μωσαϊκού, γλωσσολογικού ή κοινωνικού… Που πρέπει να ξέρουμε, να γνωρίζουμε, να κατανοούμε, πράγμα το οποίο δεν ήθελαν, δεν θέλουν να υπάρχει, όπως κάπου θυμόσοφα αναφέρει ο συγγραφέας από τα μετά την απελευθέρωση χρόνια, όπου οι Αρβανίτες αγωνιστές που με το σπαθί τους ξεσκλάβωσαν την Ελλάδα έγιναν οι “παρείσακτοι”… Και πάλι την καλημέρα μου! Υπόψη δε ότι σε κάποιες περιοχές τς χώρας γίνονται επισήμως και με βούλα – και μπράβο τους-μαθήματα εκμάθησης της βλάχικης γλώσσας, άραγε αυτοί που τα μαθαίνουν ή τα θυμούνται πιο συντεταγμένα με γραμματικούς κώδικες, είναι “ρουμάνοι κατάσκοποι”;; Ιδια και για τους Αρβανίτες.Οσοι Αρβανίτες που ζήτησαν τα Αρβανίτικα ως γραπτή γλώσσα πέθαναν υπό περίεργες συνθήκες
    Ρητορικό [το] ερώτημα…

  17. Καλησπέρα,

    Θα ήθελα την γνώμη σου για μια “παραξενιά” που συναντάει κανείς στα αρβανίτικα τοπωνύμια, τόσο της νότιας Αλβανίας, όσο και της Ελλάδας. Θα χρησιμοποιήσω για την περίσταση μία από τις απλούστερες περιπτώσεις.

    Στην συντριπτική τους πλειοψηφία τα αρβανίτικα τοπωνύμια προέρχονται από αρχικά ανθρωπωνύμια τα οποία τελικά κατέληξαν σε τοπωνύμια. Σε μία τέτοια περίπτωση αναφέρεται και το επισημασμένο κείμενο της παρακάτω εικόνας η οποία προέρχεται από το βιβλίο του Shaban Demiraj “The Origin of the Albanians (linguistically investigated)”.

    Ζητάω συγγνώμη για την κακή ποιότητα της παραπάνω εικόνας που προέρχεται από υλικό που προέρχεται από το διαδίκτυο. Για να μην “βγάζουμε” τα μάτια μας το παρακάτω είναι το κείμενο που μας ενδιαφέρει.
    ————————————————-
    25. Another relatively ancient Christian name of Latin source is that of (Shen) Mërtí/Mërtír, which is probably to be linked with ‘Saint Martin” of the IV century. This name appears only once in Buzukus book: Shenjti Mërtí (p. XVIII), as well as in Budi’s Speculum Confessionis (1621. p. 320): zotit Shën Mërtí ‘to Sir Saint Martin’. It is more evidenced in South Albanian areas, particularly in family names.
    This proper name is also present in some South Albanian place-names as for ex. In some micro-toponyms of Kurvelesh: Shëmërtiri < Shën Mërtiri, Lleshmërtiri < Llesh Mërtiri (Fterra), Shëmërtí < Shën Mërtí (Nivica), Mërtihiso < Mërti Hiso (Kuç), Mërtipeçi < Mërti Peçi (Çorraj) etc. (see Dhrimo 1974, 51).
    The vowel reduction of the first syllabic in all Albanian areas and the rhotacism in South Albanian ones clearly indicate that this proper name has been used since the Pre-Slavic period of Albanian. But the preservation of the original stress on the second syllable indicates that it is of a relatively later period as compared to such other proper names as Gjergj, Gjon and Pal, that is it should have appeared at a time, when new stress regularities had been introduced into Albanian.
    ————————————————-
    Στο παραπάνω κείμενο ο Shaban Demiraj αναφέρεται κυρίως στο προ-σλαβικό φαινόμενο του ρωτακισμού στην τοσκική διάλεκτο της αλβανικής γλώσσας, στην οποία το όνομα Martin μετατρέπεται τελικά με βάση τους κανόνες που ισχύουν στην συγκεκριμένη διάλεκτο σε Mërtí.

    Είναι σίγουρο πως οι παρατηρήσεις του Shaban Demiraj στο συγκεκριμένο όνομα είναι 100% σωστές. Αυτό επιβεβαιώνεται και από την μορφή "Μερτύρης" που συναντάμε και στην Ελλάδα ως Ελληνικό επώνυμο (ανθρωπωνύμιο), με απώτερη αλβανική καταγωγή.

    Αν όμως ο Shaban Demiraj έχει δίκιο (που έχει), τότε το όνομα του χωριού Μαρτίνο στα όρια της Βοιωτίας με την Φθιώτιδα είναι λάθος. Το χωριό αυτό ιδρύθηκε στις αρχές του 15ου αιώνα από αποίκους από την νότια Αλβανία, που ήταν (θεωρητικά τουλάχισοτν) αρβανιτόφωνοι. Με δεδομένο πως η αρβανίτικη είναι μία υπο-διάλεκτος της τοσκισκής διαλέκτου, το χωριό αυτό θα έπρεπε φυσιολογικά να ονομάζεται Μερτύρι και όχι Μαρτίνο. Το ίδιο μπορεί κανείς να πεί και για το "αδελφάκι" του στην περιοχή του Fieri:

    http://www.fallingrain.com/world/AL/44/Martine.html

    Και για να το κλείσω εδώ: ο ρωτακισμός απουσιάζει από τα αρβανίτικα τοπωνύμια τόσο στην Ελλάδα, όσο και στην νότια Αλβανία. Αν παρατηρήσει μάλιστα κανείς προσεκτικά αυτά τα τοπωνύμια θα βρεί πως γενικά απουσιάζουν οι κανόνες της Αλβανικής (αυτό μάλιστα φαίνεται πως "πονοκεφάλιασε" τον Eric P. Hamp που τα μελέτησε). Ποιά θα μπορούσε να είναι η εξήγηση?

    • Γεια σου Έκτορα.

      Λογικό είναι να μην υπάρχει ρωτακισμός (μια διαδικασία που λίγο πολύ είχε πάψει γύρω στο 800) σε ορισμένα τοπωνύμια που έφεραν/δημιούργησαν μετά το 1300 οι Αρβανίτες (όντας σε στενή επαφή με τη σλαβική, την ελληνική, και τις ρωμανικές γλώσσες από τις οποίες μπορεί κάλλιστα να τα δανείστηκαν).

      Eίναι σα να με ρωτάς γιατί ο Αλέκος Ματαράγγας δεν δείχνει τοσκικό ρωτακισμό στο Χαῖρε Δέσποινα (Ave Maria) > heredhéspinë.

      Ή γιατί δεν υπάρχει τοσκικός ρωτακισμός στο σλαβογενές τοπωνύμιο rogozina (= «καλαμών») > Rrogozhinë.

      Το τοπωνύμιο Martine που παρέθεσες είναι τόσο πρόσφατο που δεν συνέβη καν τροπή του ατόνου a>ë. Φαντάσου πόσο πρόσφατο τοπωνύμιο είναι (και σχεδόν σίγουρα δανεισμένο από κάποια άλλη γλώσσα).

      • Έκτορα, παραθέτω ένα ακόμη παράδειγμα, για να σου δείξω τι με ρωτάς να σου εξηγήσω.

        Οι τοσκόφωνοι Ιταλο-Αρμπερέσηδες που κατοικούν στο Campomarino (campo marino = παραθαλάσσιο(ς) πεδίο/κάμπος), προφέρουν το τοπωνύμιο ως Këmarini.

        Έχει κανένα νόημα να αναρωτηθούμε γιατί δεν ρωτακίστηκε στην εγχώρια τοσκική αρμπερέσικη το Campomarino; Δεν είναι προφανές ότι εισήλθε στη γλώσσα πολύ πολύ αργότερα αφού είχε πάψει να υφίσταται ο ρωτακισμός στην τοσκική;

        Το ίδιο συμβαίνει με όλα τα ιταλορωμανικά τοπωνύμια που παρέλαβαν οι Αρμπερέσηδες:

        Campomarino > Këmarini
        Montecilfone > Munxhufuni
        Portocannone > Portkanuni
        San Marzano > Shën Marcani
        Vena > Vina
        San Constantino Albanese > Shën Kostandini Arbëresh
        Cantinella > Kantinela
        Falconara Albanese > Fallkunara
        Mongrassano > Mungrasana
        San Benedetto Ullano > Shën Benedhiti
        Spezzano Albanese > Spixana

        Έχει κανένα νόημα να ψάξεις για πρωτοαλβανικές (ή πρωτοτοσκικές) φωνολογικές εξελίξεις (ενεργές μέχρι τον 9ο αιώνα βαριά βαριά) σε τοπωνύμια που οι τοσκόφωνοι Αρμπερέσηδες παρέλαβαν στην Ιταλία μετά τον 15ο αιώνα;

      • Έκτορα, συμπλήρωμα: Στην σελίδα του Shaban Demiraj που παρέθεσες σου δίνει την απάντηση που ζητάς, δυο παραγράφους πάνω από το σημείο που υπογράμμισες:

        Αφού εξηγεί την αρχαιότητα του θρησκευτικού όρου Maria > Mërí, στην συνέχεια εξηγεί ότι σε πιο πρόφατες περιόδους η επαφή με ξένες γλώσσες (κυρίως Ιταλική) εισήγαγε τον τύπο Marie:

        In recent times, however, instead of the ancient form Mërí, the new form Marie is being used, under the influence of foreign languages, particularly of Italian.”

      • Melikertis

        Πάντως, στο Μαρτίνο (Μουζάκι) υπάρχει μικροτοπωνύμιο που έχει υποστεί ρωτακισμό, η Μπουκουρίρα (εκ του Μπουκουρίνα~Ομορφούλα). Προφανώς για άλλη μια φορά καταδεικνύεται πως όλοι οι γλωσσολογικοί κανόνες, δεν είναι παρά κανόνες – και ουδέποτε “νόμοι”…

      • Καλώς τον Μελικέρτη!

        Αν θυμάμαι καλά, κάποτε μου είχες εξηγήσει το ίδιο για την Δόμβραινα και μου έκανε εντύπωση. Θυμάμαι καλά;

      • Melikertis

        Γειά σου Σμερδάλεε!

        Η μνήμη σου άριστη όπως πάντα.

      • Αν η Μπουκουρίρα είναι κοντά στην Δόμβραινα, τότε ο «ανώμαλος» ρωτακισμός μορεί να είναι επιχώριο χαρακτηριστικό της συγκεκριμένης τοπολαλιάς (δλδ δευτερογενής).

      • Κάνω ένα παράδειγμα για να καταλάβεις τι εννοώ.

        Η πρωτογενής τροπή s>h σε μεσοφωνηεντική θέση ήταν πρωτοελληνικό φαινόμενο (λ.χ. η γενική *g’enh1es-os > genesos > genehos > γένεος > (τοῦ) γένους).
        Κάποια στιγμή όμως σταμάτησε και έτσι, όταν σχηματίστηκε το δευτερογνές μεσοφωνηεντικό -ty- > -ts- > -ss- > -s-, ενώ οι υπόλοιπες διάλεκτοι το διατήρησαν (λ.χ. *mont-ih2 > montsa > μοῦσα), η λακωνική δωρική δευτερογενώς πολύ αργότερα άρχισε να χάνει και αυτό το δευτερογενές /s/, λ.χ. λακων. μῶσα > μῶhα = «μούσα».

    • Κοτζιάς

      Παιδιά Γεια σας.
      Τη γνωμη σας για το παρακάτω θα ηθελα κατα ποσον εχουν ισχυή….

      https://www.didaktorika.gr/eadd/handle/10442/23152

      »Απο τη μελετη των συχνοτητων των αντιγονων των απλοτύπων και του »Δελτα’ του μειζονος συστήματος Ιστοσυμβατοτητας που αποτελει το κατεξοχην συστημα γενετικης ερευνας της ιστοριας των λαων …παρατηρηθηκε αυξημενη συχνοτητα απλοτυπων και Δελτα των Αρβανιτων της Αττικης κλπ κλπ …..ιδια περιπoυ με εκεινη των μαρτυρων που χρησιμοποιηθηκαν αλλα και ιδια με οποιεσδηποτε αλλες μελετες εχουν γινει στον ελλαδικό χώρο ..»
      [Από τα συμπεράσματα της εργασίας ]

      • Κοτζιά, καλημέρα.

        Και τι ακριβώς θέλεις από εμάς; Να σου πούμε αν μια γενετική έχει βάση ή όχι; Η θεματική του ιστολογίου είναι η ΙΕ γλωσσολογία και η Βυζαντινολογία, όχι η γενετική.
        Βρες κάποιον αρμόδιο γενετιστή να σου απαντήσει.

  18. Gandalf

    Πάει και ο Hamp, τον γλωσσο-φάγαμε 😛

  19. Jeronim

    Μπορείς να βοηθήσεις Σμερδ; Σπουδάζεις και στην Ιταλία είχες πει. Ψάχνω για την καταγωγή συγκεκριμένων Ιταλών που φαίνεται πως κατάγονταν απ’την Αλβανία! Οι Ενετοί ζωγράφοι Marco Basaiti περισσότερο, και ο Vitore Carpaccio, ο Andrea Busati, μάλλον ήταν καθολικοί πρόσφυγες απ’το Scutari, μετά την οθωμανική πολιορκία. Ο Απουλιάνος Giovanni Paisiello ίσως ήταν Αρμπερέσης, αν και διίστανται οι γνώμες. Οι Andrea Alessi και ο Leonik Tomeo απ’το Δυρράχιο; Αν και Ρωμιός ίσως ο δεύτερος;

    Ψάχνω τους Βαλκάνιους στην Ιταλία. Οι Ρωμιοί και οι Αρμπερές είναι πιο εύκολο να εντοπιστούν, οι Δαλματοί, οι Σλάβοι και οι βορινοί Αλβανοί δυσκολότερο, μιας και όντας καθολικοί αφομειώθηκαν πιο εύκολα. Δεν βοηθάει και ο Ιταλικός και ο Αλβανικός εθνικισμός δυστυχώς με τις μυθοπλασίες τους και το αίσθημα ιδιοκτησίας. Ελπίζω να μην ζητάω πολλά, ευελπιστώ σε καθαρή απάντηση εφόσον μπορείς και έχεις χρόνο

    • Γεια σου Jeronim. Πες μου τι ακριβώς θέλεις από μένα γιατί δεν κατάλαβα.

      • Αυτή εδώ η λίστα (εδώ η αντίστοιχή της από την Ιταλική βικιπαίδεια) σε βοηθά;

        Βλέπω ότι στην ενότητα Military έχει και τον Αρβανίτη Μερκούριο Μπούα.

      • Jeronim

        Ε ψάχνω Ιταλούς που φαίνεται πως ήταν βαλκανικής καταγωγής, Ρωμιούς, Δαλματούς, Αλβανούς κτλ. Τους πρώτους τους βρήκα εύκολα, τους δεύτερους δύσκολα. Τους τελευταίους επίσης δύσκολα και αμφίβολα

        Αναρωτιέμαι λοιπόν αν οι καλλιτέχνες που σου δίνω στο επάνω σχόλιο μου, είναι Αλβανικής καταγωγής; Η κάποιας άλλης βαλκανικής καταγωγής;

      • Όταν τελειώσω την ανάρτηση που ετοιμάζω τώρα για τον κόμητα Μαρκελλίνο, θα ψάξω τα ονόματα που μου έδωσες να δω τι μπορώ να βρω.

      • Jeronim

        Να’σαι καλά Σμερδαλέε

  20. history

    Μήπως θα μπορούσατε να μου μεταφράσετε ορισμένα χωριά βυζαντινών ιστορικών για τους Αρβανίτες;
    Πιάνω αρκετά αλλά δεν έχω καταλάβει τα πάντα απ’ όσα γράφουν.

    • Γεια σου, History. Πες μου ποια βυζαντινά χωρία σε ενδιαφέρουν να δω αν τα έχω σε αγγλική μετάφραση, για να σου τα παραθέσω.

      • Αύριο το βράδυ που θα γυρίσω στο σπίτι, θα ψάξω να βρω κάποια μετάφραση με σημειώσεις του μεταφραστή για τα χωρία και θα σου παραθέσω εδώ τις σελίδες.

      • History

        Βρήκες τίποτα τελικά;

      • Γεια σου, History.

        1) Ο πρώτος σύνδεσμος που μου έδωσες δεν λειτουργεί. Αν θέλεις πές μου τον συγγραφέα που θέλεις και το συγκεκριμένο χωρίο του.

        2) Το δεύτερο χωρίο είναι από το Χρονικό του Γεωργίου Σφρατζή και περιγράφει την εξέγερση του «κακίστου και αφελεστάτου/ανωφελεστάτου γένους τῶν Ἀλβανιτῶν» (Αρβανίτες/Αλβανοί) στον Μοριά (εξέγερση την οποία ο Σφραντζής περιγράφει ως «συμπεριφορά ταιριαστή της ληστρικής/αρπακτικής τους φήμης/υπόληψης και διάθεσης»: τῆς ὑπολήψεως καὶ ἁρπακτικῆς αὐτῶν γνώμης ἁρμοδίου) στην οποία έκαναν απαιτήσεις στην γλώσσα τους (ὡς ἡ ἐκείνων γλῶσσα) και διαγούμισαν και κατέστρεψαν τις περιουσίες, όχι μόνο των κακόμοιρων Ρωμαίων (τῶν ἀθλίων τάχα Ῥωμαίων), αλλά και των άλλων Αλβανιτών (που δεν συμμετείχαν στην εξέγερση), οι οποίοι ήταν οικείοι (γνωστοί) και συγγενείς τους.

        [39.8] Ἔτι δὲ καὶ τὸ κάκιστον καὶ ἀφελέστατον (v.l. ἀνωφελέστατο = το “most useless” του Φιλιππίδη) γένος τῶν Ἀλβανιτῶν, καιροῦ λαβόμενον τῆς ὑπολήψεως καὶ ἁρπακτικῆς αὐτῶν γνώμης ἁρμοδίου, τί οὐκ ἔπραξαν ᾒ τί οὐκ εἰργάσαντο κακόν; Ἀπιστοῦντες γὰρ δὶς τοῦ σαββάτου, ἀπὸ τὸν ἕνα τῶν αὐθεντῶν εἰς τὸν ἄλλον ἀπήρχοντο· καὶ κάστρα, ὡς ἡ ἐκείνων γλῶσσα, εἰς κεφαλατίκια ἀπῄτουν, εἰ δ’ οὖν, εἰς τὸν ἄλλον ἀπήρχοντο καὶ οἱ ἄλλοι πρὸς τὸν ἕτερον τῶν δεσποτῶν ὁμοίως. Διὰ μέσου οὖν, εἴ τι ἆρα καὶ εὕρισκον τῶν ἀθλίων τάχα Ῥωμαίων, ἀλλὰ δὴ καὶ τῶν Ἀλβανιτῶν καὶ συγγενῶν πολλάκις καὶ οἰκείων αὐτῶν, πάντα διηρπάζοντο καὶ ἠφάνιζον. Ἐγένοντο δὲ τοιαῦτα καὶ τοσαῦτα, ὅτι τὶς ἀξίως αὐτὰ θρηνήσειεν;

        Σου παραθέτω την αγγλική μετάφραση του χωρίου του Μάριου Φιλιππίδη (αν δεν καταλαβαίνεις τα αγγλικά πες μου να το μεταφράσω):

        https://imgur.com/Apxz8ND

      • History

        Το πρώτο λινκ είναι από τον Χαλκοκονδύλη στο (σελ 114 στη συγκεκριμένη έκδοση) στο σημείο που τελειώνει της αφήγηση της άλωσης και αρχίζει να αναφέρεται στα γεγονότα που αναφέρεται και ο Φραντζης.

        Επίσης αν υπάρχουν θα ήθελα αν υπάρχουν να μου στειλεις σε pdf στα αγγλικά ή στα νέα ελληνικά τα έργα των ιστορικών της εποχής (Φραντζης,Κριτοβουλος,Δούκας,Χαλκοκονδύλης)

      • Του Χαλκοκονδύλη την σελίδα θα την ψάξω τώρα και θα στην παραθέσω εδώ σε λίγα λεπτά.

        Για τις μεταφράσεις των έργων, δες μήπως υπάρχουν σε κάνα LibGen ή κάτι ανάλογο.

      • Λοιπόν, αν κατάλαβα καλά, το χωρίο του Χαλκοκονδύλη που ζητάς είναι το 8.34-6 από την δίγλωσση έκδοση του Καλδέλλη (η εξέγερση των «Ἀλβανῶν» στην Πελοπόννησο κατά των «Ἑλλήνων» με αρχηγό των Πέτρο Μπούα «τον Χωλό» [= «Κουτσό»], ο Χαλκοκονδύλης στην ιστορία του χρησιμοποιεί δυτική/αναγεννησιακή ορολογία Ρωμαίοι > «Ἕλληνες» και Αρβανίτες > «Ἀλβανοί»).

        Σου το παραθέτω (σλδ 212-5 από την δίγλωσση έκδοση του Καλδέλλη):

        https://imgur.com/a/0jmdQ45
        https://imgur.com/499btum

        Και οι σημειώσεις αυτών των σελίδων:

        https://imgur.com/FYRlRRg

      • history

        ωπ σορυ έκανα ένα λάθος

      • history

        Ευχαριστώ

      • History

        Σε ευχαριστώ, στο λινκ που έστειλες τα έχει σχεδόν όλα!
        Μόνο την ιστορία του Κριτόβουλου δε βρήκα, θα σε παρακαλούσα αν μπορούσες να μου έστελνες κάποιο σύνδεσμο.

      • Την ιστορία του Κριτόβουλου την ψάχνω και εγώ. Υπάρχει μια αγγλική μετάφραση του Charles T. Riggs (1954), αλλά δεν έχει τύχει να την βρω κάπου.

  21. Καπέλο

    Στο κείμενο του 1322 που λέει για τα κοινά ήθη και ενδυμασία

    • Εδώ είναι το κείμενο του Simon FitzSimons:

      Λέει ότι και οι Αλβανοί και οι Σλάβοι φοράνε άσπρα καπέλα, τα οποία όμως διαφέρουν στο σχήμα: αυτό των Αλβανών επιτρέπει πίσω την ανάδειξη της μακράς κόμης, για την οποία οι Αλβανοί υπερηφανεύονται τα μάλα.

      For the Albanians themselves are schismatics, using the rites of the Greeks and are entirely like them in their dress and manner. For like the Greeks, they rarely if ever wear the cowl, but rather a white hat lowered almost flat to the front and raised at the back so that their hair, the length and beauty of which they are extremely proud, may appear more attractive to the eyes of the beholder. The Slavs on the other hand, of whom mention was made above, wear a white hat, oblong and round, on the top of which their nobles stick a long feather in order to be distinguished and recognized more easily by the peasants and common people.

      • Καπέλο

        Αυτό των Αλβανών είναι το ίδιο με αυτό που φοράνε σήμερα;

        Και επίσης αυτοί οι Αλβανοί είναι εκείνοι που κατέβηκαν στην Ελλάδα;

        Γιατί το σχόλιο μου δημοσιεύτηκε σε αυτό το άρθρο; Εγώ στο αλλο το έγραψα.

  22. Καπέλο

    Ναι στους Αρβανίτες αναφέρομαι. Γιατί το σχολείο μου δημοσιεύτηκε σε άλλο άρθρο;
    Το καπέλο που αναφέρεται ότι φοράνε οι Αλβανοί είναι το ίδιο με σήμερα;

    • Ποιο είναι το «άλλο άρθρο»; Εγώ ό,τι σχόλιο είχα από σένα σήμερα, ήταν σ΄αυτήν εδώ την ανάρτηση.

      Δεν ξέρω αν το καπέλο έμεινε το ίδιο ή αν άλλαξε. Βρες κάποιον που ξέρει από παραδοσιακές μεσαιωνικές ενδυμασίες.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.