Το παράπονο των Φράγκων

Η σημερινή ανάρτηση έχει χιουμοριστικό περιεχόμενο. Διάβασα κάτι στίχους από το Χρονικό του Μορέως πριν από μερικές ώρες και κάθε φορά που τους θυμάμαι με πιάνουν τα γέλια. 🙂

Ο συγγραφέας του Χρονικού του Μορέως κάποια στιγμή μας παραθέτει τα εξής παράπονα των Φράγκων σταυροφόρων για τους «σχισματικούς» Ρωμαίους:

Τίς νὰ πιστέψῃ εἰς Ρωμαῖον εἰς λόγον εἴτε εἰς ὅρκον;
λέγουσιν ὅτι εἶναι Χριστιανοὶ καὶ στὸν Θεὸν πιστεύουν·
ἐμᾶς τοὺς Φράγκους μέμφονται, λέγουν, κατηγοροῦν μας,
σκύλους μᾶς ὀνομάζουσι, ἀτοί τους ἐπαινοῦνται·
λέγουν ὅτι εἶναι Χριστιανοὶ καὶ βάφτισμα φοροῦσιν·
αὐτοὶ καὶ μόνοι λέγουσιν ὅτι εἰς Χριστὸν πιστεύουν.
Μετὰ τοὺς Τούρκους κάθονται, πίνουν καὶ ἑστιάζουν
καὶ τίποτε οὐκ ἐλέγουσιν οὐδὲ κατηγοροῦν τους·
καὶ μετὰ μᾶς ἂν φάγουσι στὰ καύχη καναντίζουν·
στὴν ἐκκλησία τους ἐὰν συμβῇ Φράγκος νὰ λειτουργὴσῃ,
σαράντα ἡμέρες λείπεται ἄψαλτη ἡ ἐκκλησιά τους.
Ἀκούσατε τὲς αἵρεσες, τὲς ἔχουν οἱ Ρωμαῖοι·
ἀτοί τους γὰρ καὶ μοναχοὶ ἀλλήλως ἐπαινοῦνται
κ᾿ ἐμᾶς τοὺς Φράγκους μέμφονται, ἐμᾶς κατηγοροῦσιν,
ὅπου κρατοῦμε τοῦ Χριστοῦ τὴν πίστιν καὶ τὸν νόμον,
καθὼς μᾶς τὸ ἐδιδάξασιν, ἐκεῖνοι οἱ ἅγιοι ἀποστόλοι.

Κατά τον συγγραφέα, λοιπόν, το παράπονο των Φράγκων ήταν ότι οι Ρωμαίοι τρωγόπινaν όλη την ώρα στο ίδιο τραπέζι με τους Τούρκους, χωρίς να τους μέμφονται (και χωρίς να ντρέπονται), αλλά «ἐμᾶς τοὺς Φράγκους μέμφονται, λέγουν, κατηγοροῦν μας / σκύλους μᾶς ὀνομάζουσι, ἀτοί τους ἐπαινοῦνται» και αν τύχει και λειτουργήσει Φράγκος  (καθολικός) ιερέας σε εκκλησία τους, κρατάνε την εκκλησία κλειστή για σαράντα μέρες, μέχρι να ολοκληρωθεί ο καθαρτήριος καθαγιασμός της. 🙂 🙂 🙂 🙂 🙂 🙂

Advertisements

13 Comments

Filed under Βυζαντινολογία, Ιστορία, Μεσαίωνας

13 responses to “Το παράπονο των Φράγκων

  1. Ριβαλντίνιο

    Και που να δεί τι έλεγαν αργότερα :

    – Κρείττον εμπεσείν είς χείρας Τούρκων ή Φράγκων. ( Δούκας )
    ( σημείωση : Παρόμοιο έλεγαν και ο Άραβες της Αιγύπτου , συγκρίνοντας Μαμελούκους και Βεδουίνους : Καλύτερη η τυραννία των Τούρκων από την δικαιοσύνη των Αράπηδων. )

    – Κάλλιο μακελλειό στον Τούρκο , παρά κριάς στο Βενετσάνο.

    – Κάλλιο Τούρκου μαχαιριά , παρά Βενετσάνου κρίση.

    https://books.google.gr/books?id=jkMlBgAAQBAJ&pg=PA97&dq=%CF%80%CE%B1%CF%81%CE%AC+%CE%BA%CF%81%CE%AD%CE%B1%CF%82+%CF%83%CF%84%CE%BF+%CE%92%CE%B5%CE%BD%CE%B5%CF%84%CF%83%CE%AC%CE%BD%CE%BF&hl=el&sa=X&ved=0ahUKEwiInf2JnrLcAhWEkywKHdkHC0UQ6AEIJjAA#v=onepage&q=%CF%80%CE%B1%CF%81%CE%AC%20%CE%BA%CF%81%CE%AD%CE%B1%CF%82%20%CF%83%CF%84%CE%BF%20%CE%92%CE%B5%CE%BD%CE%B5%CF%84%CF%83%CE%AC%CE%BD%CE%BF&f=false

    • Ριβαλδίνιο, κάνε λίγη υπομονή και θα ξεφουρνίσω μια ανάρτηση που θα σ΄αρέσει: Στην φραγκοκρατούμενη Πελοπόννησο της εποχής του Δημητρίου Χωματηνού, ο λατινόφρων πεθερός Δαιμονογιάννης, πήρε πίσω την θυγατέρα του που την είχε παντρέψει στον συντοπίτη του Χαμάρετο και έπαψε να αναγνωρίζει τον γάμο ως νόμιμο, όταν έμαθε ότι ο γαμπρός του σκόπευε να φύγει στο Δεσποτάτο της Ηπείρου, επειδή διατηρούσε «ακαταπρόδοτη» την «ευγνωμοσύνη» του [αφοσίωση] προς την Ρωμανία!!!

      Ο Χωματηνός και ο Δεσπότης Ηπείρου έστειλαν επιστολές στον Δαιμονογιάννη μέσω του Ρωμαίου επισκόπου Μάνης, αλλά δεν κατάφεραν να του μαλακώσουν την καρδιά και, τελικά, ο Χωματηνός αναγκάστηκε να επικυρώσει το διαζύγιο του Χαμαρέτου.

      Ο δε Δαιμονογιάννης κάποια στιγμή πρέπει να αποκάλεσε τους Ρωμαίους της Ηπείρου «σχισματικούς» γιατί ο Δεσπότης της Ηπείρου του γράφει «όχι να μας λένε τώρα σχισματικούς και οι ίδιοι οι ομογενείς μας!»

  2. ARONIS SPYRIDON

    Ιδου και το παράπονο ενός Γραικού :

    “Ορίστε, κακομοίρηδες Βενετσιάνοι, ασκωθείτε τώρα που έφτασε η ανάγκη και δείτε καθαρά ποιοί αλήθεια είναι οι δικοί σας φίλοι. Μπας και είναι οι Γραικοί που δεν τους υπολογίζατε ή μήπως οι ειλικρινείς Σκλαβούνοι; Και ποιοί είναι οι κρουφοί οχτροί που σας περιτριγυρίζουν; Μα οι Ιταλοί που είναι όλο δουλοπρέπεια και οι αγνώμονες Ιουδαίοι”.

    Ιερέας Πέτρος- Πολύκαρπος Βούλγαρις, “Diario fell’ Abblocco, Assedio e Resa di Corfu”, 22 Οκτωβρίου 1798 – 27 Φεβρουαρίου 1799.

    • Ριβαλντίνιο

      Και μερικά παλαιότερα ρωμαίικα για το γένος των Φράγκων :

      Μιχαήλ Ατταλειάτης : φύσει γὰρ ἄπιστον τὸ γένος τῶν Φράγγων

      Συνεχιστές Σκυλίτζη : καὶ γὰρ ἄπιστον καὶ ἄπληστον τὸ γένος τῶν Φράγκων, μᾶλλον δὲ καὶ ἀχάριστον καὶ μικροῖς πταίσμασι μεγάλας ἐπεγεῖρον αἰτίας καὶ ταραχὰς καὶ ἀποστασίας, αἷς ὡς ἐντρυφήματι γάννυται

  3. ARONIS SPYRIDON

    Diario dell’ Abblocco…

  4. Ριβαλντίνιο

    Και ένα που διάβασα πρόσφατα εδώ :

    …βιογραφία του Καρλομάγνου που έγραψε ο περίφημος Einhard…(Vita Karolis Magni) μετά το θάνατο του τελευταίου (άρα μετά το 814 ) …Διαβάζω λοιπόν στη βιογραφία του Καρλομάγνου από τον Einhard τo παρακάτω ενδιαφέρον απόσπασμα:
    «Οι Αυτοκράτορες της Κωνσταντινούπολης, Νικηφόρος, Μιχαήλ και Λέων, προσπαθούσαν συνεχώς να συνάψουν συνθήκες φιλίας και συμμαχίας με τον Κάρολο και του έστελναν πολλούς πρεσβευτές. Ακόμα και όταν τον υποψιάζονταν ότι σχεδίαζε να τους κλέψει την αυτοκρατορία τους (επειδή ο ίδιος είχε υιοθετήσει τον τίτλο του Αυτοκράτορα), ακόμα και τότε επιδίωκαν να συνάψουν στενή συμμαχία μαζί του, για να αποφευχθεί έτσι κάθε αφορμή σύγκρουσης μεταξύ τους. Γιατί οι Ρωμαίοι και οι Έλληνες πάντα υποψιάζονταν την δύναμη των Φράγκων. Γι’ αυτό οι Έλληνες έχουν κι αυτήν τη γνωστή παροιμία: «Ο Φράγκος είναι καλός φίλος αλλά κακός γείτονας».
    Το ωραίο είναι ότι ο Einhard βάζει την παροιμία στα ελληνικά!
    ΤΟΝ ΦΡΑΝΚΟΝ ΦΙΛΟΝ ΕΧΙC, ΓΙΤΟΝΑ ΟΥΚ ΕΧΙC
    Σε πολλά χειρόγραφα οι αντιγραφείς έκαναν λάθος στα ελληνικά, π.χ. ΓΙΤΟΝ ΑΟΥ ΚΕΧΙC. Δυστυχώς όσο περνούσε ο καιρός, οι ελληνομαθείς δυτικοί, στα μέσα του 9ου αιώνα, λιγόστευαν.

    • Δυστυχώς όσο περνούσε ο καιρός, οι ελληνομαθείς δυτικοί, στα μέσα του 9ου αιώνα, λιγόστευαν.
      —-

      Γιατί τους προηγούμενους 2-3 αιώνες (500-800) υπήρχαν πολλοί ελληνομαθείς στη Δύση;

      • Ριβαλντίνιο

        – -ελληνομαθείς

        Μάλλον θα το συνδέει με την πτώση του εξαρχάτου της Ραβέννας ο καθηγητής. Δεν ξέρω , μαντεψιά κάνω. Πάντως εδώ είχα διαβάσει πως είναι μύθος ότι εξαφανίστηκαν οι ελληνιστές από την Δύση :

        … Β) Εδώ εξετάζουμε κατά πόσον η Δύση είχε άγνοια ή γνώση της ελληνικής γλώσσας και κατά πόσον ήταν γνωστά ή όχι κάποια αρχαιοελληνικά συγγράμματα στη Δύση πριν από την γνωριμία με τις αραβικές μεταφράσεις αρχαιοελληνικών συγγραμμάτων. Έτσι:
        1) Σε σύνοδο στη Ρώμη το 704 οι ιεράρχες μιλούσαν λατινικά στις συνεδριάσεις και ελληνικά μεταξύ τους (Σ. Γκουγκενέμ, Ο Αριστοτέλης στο Μον-Σαιν-Μισέλ, σ. 47).
        2) Ο Παύλος Διάκονος (720-799) δίδασκε ελληνικά στην αυλή του Καρλομάγνου (ό.π., σ. 38).
        3) Τον 9ο αι. ο Εριγένης κι ο Σεδούλιος Σκότος γνώριζαν ελληνικά και είχαν την υποστήριξη της καρολίγγειας αυλής· ελληνικά γνώριζε κι ο Ιωάννης Σκότος Εριγένης (810-877) (ό.π., σ. 40).
        4) Γνώση της ελληνικής είχαν μεταξύ άλλων ο αρχιεπίσκοπος Μπρούνο της Κολωνίας (απεβ. 965), ο επίσκοπος Ratherus της Βερόνας (890-974), η ηγουμένη Hrotsvitha (935-973), ο Λιουτπράνδος της Κρεμόνας, ο Reginald του Eichstaett (απεβ. 944), ο Gonzo του Ebensberg (απεβ. 990) κ.ά. (ό.π., σ. 41).
        5) «Περί το 990 ο αβάς Froumund του Τεγκερνζέε συγγράφει μια ελληνική γραμματική στο μοναστήρι του Αγίου Παντελεήμονα της Κολωνίας» (ό.π., σ. 49).
        Συνεπώς:
        Υπήρχε γνώση της ελληνικής στη Δύση κατά τον Μεσαίωνα, αν και αυτή ήταν περιορισμένη. Όμως, το ότι ήταν “περιορισμένη” πρέπει να συγκριθεί με το αποδεδειγμένο γεγονός ότι οι Μουσουλμάνοι ποτέ δεν έμαθαν ελληνικά. Δηλαδή, η σύγκριση έγκειται μεταξύ της ανύπαρκτης γνώσης της ελληνικής από τους Μουσουλμάνους και της περιορισμένης γνώσης της ελληνικής από τους Δυτικούς.

        Όσον αφορά την γνώση αρχαίων συγγραμμάτων στη Δύση πριν την επαφή με τους Άραβες:
        1) Τον 6ο αιώνα, «Χάρη στον Κασσιόδωρο είχε διασωθεί…τουλάχιστον έξι έργα του Ιπποκράτη, πολλά βιβλία του Γαληνού, η πραγματεία του Διοσκουρίδη και η ιατρική εγκυκλοπαίδεια του Ορειβάσιου. Στο μοναστήρι του Μπόμπιο, δεκαπέντε χιλιόμετρα βόρεια της Γένοβας, τον 7ο αιώνα μετέφραζαν τα κείμενα του Γαληνού και του Διοσκουρίδη….Το έργο της ερμηνείας και της ανθολόγησης των αρχαίων ιατρικών κειμένων συνεχίστηκε στη Ραβέννα, που ανήκε στη Βυζαντινή Αυτοκρατορία από το 568 ώς το 752» (Σ. Γκουγκενέμ, Ο Αριστοτέλης στο Μον-Σαιν-Μισέλ, σ. 50-51).
        2) Επίσης «σημαντικός αριθμός χειρογράφων έφτασε από την Ανατολή στη Σικελία κατά τον 7ο αιώνα, μεταξύ αυτών και συγγράμματα του Στράβωνα ή του Δίωνα Κάσσιου» (ό.π., σ. 31).
        3) Αργότερα, μεταξύ 758-763 ο πάπας Παύλος Α’ έστειλε στον Φράγκο ρήγα διάφορα χειρόγραφα, μεταξύ άλλων και έργα του Αριστοτέλη – προφανώς όχι μεταφρασμένα από Μουσουλμάνους (ό.π., σ. 38).
        4) «Τον 8ο αιώνα αντιγράφτηκε στη Σικελία μια πραγματεία του ιατρού Διοσκουρίδη σε μεγαλογράμματη χαρακτηριστική βυζαντινή στρογγυλόσχημη γραφή» (ό.π., σ. 44).
        5) Στην Αγγλία τον 8ο αιώνα «είχε αντιγραφεί ένας κώδικας που περιείχε ένα μέρος από το εγχειρίδιο του Γαληνού Τέχνη Ιατρική. Στη Γαλλία του 9ου-10ου αιώνα κυκλοφορούσαν πολλά ιατρικά κείμενα…του Γαληνού, του Ιπποκράτη..του Αλέξανδρου του Τραλλιανού..του Σωρανού, του Ορειβάσιου και του Διοσκουρίδη» (ό.π., σ. 51).
        6) «Πολλά έργα του Γαληνού, του Σωρανού,…σώζονται συγκεντρωμένα σε ένα ακόμη χειρόγραφο του 10ου αιώνα» (ό.π., σ. 44).
        7) Τον 10ο αιώνα ο αρχιεπίσκοπος Μπρούνο στη Γερμανία κάλεσε στην βασιλική αυλή τον γραμματικό Gunzon ο οποίος μαζί με άλλα συγγράμματα έφερε έργα του Πλάτωνα και του Αριστοτέλη (ό.π., σ. 49).
        8) «Ο Αρίστιππος της Κατάνης, που είχε σταλεί ως πρεσβευτής στο Βυζάντιο στην αυλή του Μανουήλ Κομνηνού…επιστρέφοντας έφερε μαζί του πολλά πολύτιμα κείμενα, μεταξύ των οποίων τη Μεγίστη Σύνταξη, την περίφημη πραγματεία μαθηματικών και αστρονομίας του Πτολεμαίου…Παρουσίασε επίσης ένα μέρος του Τίμαιου και του Φαίδωνα…το τέταρτο βιβλίο των Μετεωρολογικών του Αριστοτέλη και μια εκδοχή των Οπτικών του Ευκλείδη και της Μηχανικής του Ήρωνος του Αλεξανδρέως» (Σ. Γκουγκενέμ, Ο Αριστοτέλης στο Μον-Σαιν-Μισέλ, σ. 56-7).
        9) «Στο Σαλέρνο, στα τέλη του 11ου αιώνα, ο επίσκοπος Alfanus μετέφρασε από τα ελληνικά στα λατινικά…την πραγματεία του Ιπποκράτη Περί αέρων, υδάτων, τόπων» (ό.π., σ. 51).
        10) «Ο Ερμάνος της Καρινθίας [μέσα 12ου αι.] μετέφρασε τα Δεδομένα, τα Οπτικά και τα Κατοπτρικά του Ευκλείδη» (ό.π., σ. 57). Βέβαια, «κλασικά χειρόγραφα του 4ου και 5ου αιώνα ήταν ακόμα σε χρήση μεταξύ του 6ου και του 12ου αιώνα» (ό.π., σ. 43).
        11) «Δεν είναι δυνατόν να αναλωθεί εδώ το ζήτημα της συμβολής των Αράβων και της μεταλαμπάδευσης της επιστημονικής γνώσης πίσω στη Δύση. Είναι, ωστόσο, σημαντικό να σημειωθεί, πρώτον, ότι η γνώση της αρχαίας ελληνικής επιστήμης ποτέ δεν έσβησε τελείως…» (G.E.R. Lloyd, Η ελληνική επιστήμη μετά τον Αριστοτέλη, σ. 204).
        Συνεπώς:

        ( Σόρρυ για την σινδόνα !!! )

    • Γιατί οι Ρωμαίοι και οι Έλληνες πάντα υποψιάζονταν την δύναμη των Φράγκων.
      —-

      Συμπλήρωμα:

      1) Romanis et Graecis Francorum suspecta potentia

      Εδώ καλά είναι το “Graeci” να αποδοθεί ως «Γραικοί» (ελληνόφωνοι), όπως κάνουν ο Προκόπιος, ο Χωνιάτης και ο Συρόπουλος όταν αναφέρονται στις σκέψεις και τα λόγια των «Λατίνων».

      2) Ο Γαλλο-Ρωμαίος Σαλβιανός γράφει στο De gubernatione Dei για τους (τωόντι/γερμαναράδες) Φράγκους ότι είναι «μπαμπέσηδες» (infidelis):

      Possum enim nostra et barbarorum vitia esse paria; Sed in his tamen vitiis necesse est peccata nostra esse graviora! … barbari aut pagani sint aut heretici … gens Saxorum fera est, Francorum infidelis, Gepidarum […].

      ελεύθερη Μετάφραση: Τα δικά μας (ρωμαϊκά/χριστιανικά) βίτσια έχουν γίνει ίδια με αυτά των βαρβάρων … αλλά οι αμαρτίες μας (peccata nostra) είναι βαρύτερες (graviora) [επειδή εμείς γνωρίζουμε το λόγο του θεού], ενώ οι βάρβαροι είναι ή παγάνια ή αιρετικοί … το γένος των Σαξόνων είναι άγριο, των Φράγκων «μπαμπέσικο», των Γηπαίδων …

      Δες στην παρακάτω σελίδα κάτω δεξιά:

      https://imgur.com/a/LXw4Uwb

      • Ριβαλντίνιο

        – Γαλλο-Ρωμαίος Σαλβιανός

        Ωραία ! Υπάρχει και παλαιότερος !
        Άρα ο Άινχαρντ με το “Ρωμαίοι και Γραικοί” να εννοεί λατινόφωνους και ελληνόφωνους ;

      • Έτσι, απλά επειδή ο Einhard ήταν γερμαναράς, έβλεπε ως «Ρωμαίους» μόνο τους «Λατίνους», κάτι που μερικές κάνουν και ορισμένοι «Λατίνοι» Ρωμαίοι συγγραφείς, όταν δεν μιλάνε για «Λατίνους και Γραικούς».

        BTW, το «μπαμπέσικο» γένος των Φράγκων του Σαλβιανού μου θύμησε τον Παντελή Ζερβό στο «Μακρυκωσταίοι και Κοντογιώργηδες»:

        gens Saxorum fera est, Francorum infidelis, Gepidarum

        το γένος των Σαξόνων είναι άγριο, των Φράγκων «μπαμπέσικο», των Γηπαίδων …
        —-

        [5:53] «Και καθώς είναι και μπαμπέσης και βρωμόσκυλο του κερατά» 🙂 🙂 🙂

      • Ριβαλντίνιο

        Ζερβός

        Αξέχαστος !!! 🙂
        ( 8:32 )
        – Κρίμας ! Κρίμας σε σένα !

      • Στο [06:54] ξαναπετάει ένα «[όλοι οι Μακρυκωσταίοι] και είναι και μπαμπέσηδες, πολύ μπαμπέσηδες!» 🙂 🙂 🙂

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.