Εθνολογικές παρατηρήσεις στη λαογραφική συλλογή των αδελφών Μιλαντίνοφ #3

Στην προηγούμενη ανάρτηση της σειράς παρουσίασα τις θρησκευτικές και εθνοτικές ταυτότητες που απαντούν στα τραγούδια της συλλογής των αδελφών Μιλαντίνοφ. Στη σημερινή και τελευταία ανάρτηση της σειράς θα ολοκληρώσω την εθνολογική περιγραφή.

1. Γλώσσες

Σε μερικά τραγούδια εξηγείται ότι η συζήτηση με αλλοεθνείς διεξάγεται στη γλώσσα των αλλοεθνών, αν και τα λόγια στο ποίημα παραμένουν βουλγαρικά/σλαβομακεδονικά.

Στο τραγούδι 64 από τη Σόφια, η Μαρία μιλάει στους Budinci «στα βουδίνικα» (na Budince govori).

Мария царче познала,
познала и го възела,
па на будинци говори:
Будинци, стари кметове!

Στο τραγούδι 71 από το Παναγκιούριστε, η Ράντα μιλάει στο τσιγκανάκι (ciganče) «στα τσιγγάνικα» (na ciganče govori).

Ка виде Рада хубава,
че на циганче говори:
Циганче, черно катунче!

Στο τραγούδι 74 από τη Στρούγκα, η συνομιλία με Τούρκους γίνεται «στα Τούρκικα» (Turci turski zborve’e).

Весел ага Пиперка, Яйо ага Пустина.
Турци турски зборве’е Маса да йе грабеет.
Маса имат два брата, главата си дава’е,

Τέλος, στο τραγούδι 190 από τον Πρίλαπο, μια «Λατινοπούλα» [Latinče, Φραγκοπούλα;] μιλάει στον Σκεντέρμπεη «στα Λατινικά» (Latinski mu zborveše).

Попленал ми Скендер бег
Йовче поле Битольско,
ми попленал Скендер бег
едно младо девойче,
девойче и латинчче,
та го фати за ръка,
[…]
йесно слънце угреа,
латински му зборвеше:
– Море бегу, Скендер бег!

2. Ενδυμασίες

Παρατήρησα τρεις αναφορές σε ενδυμασία.

Στο τραγούδι 55 από τη Στρούμιτσα, αναφέρεται η στολή καλογέρου (ruvo kalugersko). “Ruvo” είναι ο σλαβομακεδονικός διαλεκτικός τύπος του σλαβικού όρου ruχo > ρούχο.

– Ель чуете, триста калугери!
Ке ви речам една нуждна реча,
соблечете свила и кадифе,
облечите руво калугерско,

Στο τραγούδι 57 από τη Στρούγκα, αναφέρεται ένας τσομπάνος (ovčar = /ofčar/) που φορούσε «γούνα ταμπαρίνα» (guna tabarina, ovčar tabarina). Πρόκειται για το ταμπάρο (η χοντρή αδιάβροχη κάπα των βοσκών που γίνεται από γίδινο μαλλί).

Ο Φάνης Δασούλας στο λεξικό του βλαχικού ιδιώματος του Μετσόβου (σλδ 213) παραθέτει του όρους tămbáre = «κάπα» και tămbărușă = «μικρή κάπα». Επίσης, παραθέτω τον ιταλικό όρο tabarro και τον γαλλογενή αγγλικό όρο tabard (αμφότερα «βαρύ αμάνικο πανωφόρι»).

и си кладе гуна табарина,
отиде у краля Шишманина,
ни кането, Мирчо, ни честено;
[…]
краль Шишманин ръцете си кършит,
ронит сълдзи по бели образи.
Тога велит овчар табарина:
– Ай ти тебе, краля Шишманина!
Що се тълчиш по бели колена?
– Ай ти тебе, овчар табарина!
Как да не плача, да не се тълча,
що ми сакат голема унера,
така яска не’еста да земам;
баре не си каниф мой мнуко’и,
тога яс ке не се пострамотеф.
Тога велит овчар табарина:
– Немай гайле, яс ке ти го свършам.

Τέλος, στο τραγούδι 72 από το Παναγκιούριστε, αναφέρεται η τουρκική ενδυμασία (tursko ruχo).

Рада хитра и разумна,
облече ся турско рухо,
в турски рухо ‘се червено

3. Χώρες

Συχνά στα τραγούδια γίνετια αναφορά στις «χώρες» (zemja) ορισμένων εθνοτικών ομάδων.

Η Αλβανική χώρα

Οι Αλβανοί (Arbanasi, Arnauti) κατοικούν στην Arbaneška/Arnaucka zemja. H Arbaneška zemja αναφέρεται στα τραγούδια 60, 142, 550, ενώ η Arnaucka zemja αναφέρεται στο τραγούδι 366.

Τραγούδι 60 από τον Πρίλαπο:

– А егиди мои мили вуйко!
Яс ке ти се тебе милно моля,
да ме земаш на твойот виляет,
твой вилеет земя Арбанешка,
за да видим що унер чините!
– А егди Секула мило мнуче!
Яс ке пойдам на ден Велипеток,
тамо игрет до три вити ора;
първо оро ‘се добри юнаци,
а второто ‘се млади невести,
а трекьото ‘се добри девойки;
напред играт Дзвезда Алтан-дзвезда,
а до неа Цвета Арбанешка;

Στο τραγούδι 142 από τον Πρίλαπο αναφέρονται οι παρακάτω χώρες: Karavlaška = υπερδουνάβια Βλαχία (η χώρα των Kara Iflak = «Μαύρων»/Βόρειων Βλάχων = Ρουμάνων), Arbaneška = «Αλβανική» (η «Αρβανιτιά» της Νεωτερικής Γεωγραφίας), Ingileska [Αγγλία;], Arapinska = «Αραπιά», Turatinska (δεν κατάφερα να την προσδιορίσω).

– Ти си моля, вуйко да ме зе’иш,
да шетаме земя по краина,
да шетеме земя Караблашка,
да шетеме земя Арбанешка,
да шетеме земя Ингилеска,
да шетеме земя Арапинска,
да шетеме земя Туратинска.
Тога велит Марко Кралевике:

Τραγούδι 550 από τον Πρίλαπο:

Роса росит Арбанешка земя,
му нароси нункотому коньот,
му нароси старосвату коня.

Τραγούδι 366 από τη Στρούγκα:

– Стани, сине, стани, паша ми те викат,
тимар да препишиш Арнаутска земя!
– Не ме викат, майко, тимар да препишам,

Η Βλαχική χώρα

Η συχνότερη «Βλαχική χώρα» (Vlaška/Karavlaška zemja) των τραγουδιών είναι η υπερδουνάβια Βλαχία της σημερινής Ρουμανίας, η οποία μερικές φορές αναφέρεται μαζί με την Bogdanska zemja = Βογδανία = Μολδαβία. Όπως ανέφερα προηγουμένως το τουρκικό συνθετικό kara- = «μαύρος» εδώ έχει τη σημασία «βόρειος» (kara Iflak = «Βόρειοι Βλάχοι», ορισμός #3). Μερικές φορές, όμως, ο όρος Vlaška zemja μπορεί να δηλώνει τοπικά βλαχοχώρια της Ρούμελης (βλ. παρακάτω για τον όρο Ρούμελη).

Τραγούδι 87 από το Παναγκιούριστε:

Разбегала съ е Влашката земя,
Влашката земя и Богданска,
Богданската, сичката Доброжа,
кой горе ходи, кой долу бега
от люти турци, страшни маджари.

Τραγούδι  136 από το Παναγκιουρίστε:

Размирила ся Влашката земя,
Влашката земя и Богданската,
старо губиле, младо робиле,

Τραγούδι 142 από τον Πρίλαπο και τραγούδι 165 από την Αχρίδα: Karavlaška zemja

142

да шетаме земя по краина,
да шетеме земя Караблашка,
да шетеме земя Арбанешка,
да шетеме земя Ингилеска,
да шетеме земя Арапинска,
да шетеме земя Туратинска.
Тога велит Марко Кралевике:

165

На место израсте дре’о кипаро’о,
со корен фатило земя Каравлашка,
со ветка фатило широка на’ия,

Τραγούδι 83 από το Παναγκιούριστε: χubava Vlaška zemja = όμορφη Βλαχική χώρα.

Станенине господине!
Зора ми ся е озорило
из хубава Влашка земя,
из гиздаво Дряно поле.

Eνδεχομένως με πιο τοπική σημασία (ενδορουμελική), στο τραγούδι 97 από τη Στρούμιτσα αναφέρεται ένας «βοεβόδας Γιαγκούλας από τη Βλαχική χώρα» μαζί με τη Θεσσαλονίκη (Solun), τη Νάουσα με το ξακουστό κρασί (Neguš/Negoš, Negoško vino) και τον «ευρύ κάμπο του Κοσόβου» (Kosovo pole široko).

Янкула, млад Янкула,
Янкула влашка войвода!
Янкула коня хранеше,
во тая града Солуна,
на солунските ме’ани
с ситна слама оризова.
Янкула коня поеше
с негошко вино, благушко.
Янкула коня зобеше
со големерска пшеница.
[…]
ни те, коню, разменувам;
дошло писмо от Влашка ная,
да си пойдам на Косово,
Косово поле широко;

Τραγούδι 150 από τον Πρίλαπο: γίνεται μια μάλλον τοπική αναφορά σε μια «Βλαχική χώρα», γιατί αναφέρονται Βλάχοι (Vlasi), Αλβανοί (Arbanasi) και Βούλγαροι (Bugarin) της περιοχής.

клетине власи, ‘се арбанаси,
що ми дойдо’а, за да ми купат,
за да купат бела пчеинца;
не ми купи’а бела пчеинца,
туку плени’а ‘уба’а Яна.
Кога си дойде Гюро тарговче,
Гюро тарговче от тарго’ище:
– Камо ти, велит, на своя майка,
камо ти, майко, ‘уба’а Яна?
– Де гиди синко, Гюро тарговче!
що ми дойдо’а клетине власи,
да купеет бела пчеинца;
не ми купи’е бела пчеинца,
туку плени’а ‘уба’а Яна.
Назад се врати Гюро тарговче
и ми отиде во Влашка земя,
и се погоди на ден Великден,
и ми ‘и найде, ке’ ми играет;
И ми се впущи Гюро тарго’ец,
д’ ‘уба’а Яна, за да ми играт.
И му велеше ‘уба’а Яна:
– Кротко ми играй, ой бугарину!

Η Γερμανική χώρα

Οι Σλάβοι είχαν στενή επαφή τους γερμανόφωνους πληθυσμούς από πολύ νωρίς, πολύ πριν διασχίσουν τον Δούναβη. Ο πανσλαβικός όρος για τον Γερμανό ετυμολογικά σημαίνει «μουγγός» (PSlv *němŭ = «μουγγός» > *němĭcĭ = «αλλόγλωσσος, Γερμανός») δηλαδή «αυτός που δεν μιλάει (τη γλώσσα μας)».

Στο τραγούδι 126 από τον Πρίλαπο, ο Κράλης Μάρκος συναντά μια Γερμανίδα βασίλισσα (Nemecka kralica) από την «Γερμανική χώρα» (Nemecka zemja).

Книга пишит немечка кралица,
еле пишт кому ке я пратит?
Ке я пратит Маркойе Кралевике,
ке я пратит книга по гаврана.
Тога гавран йе се отго’орвит:
– А егиди немечка кралице!
Яс Марка не си го познаам,
да го видам книга да му да’ам.
Тога велит немечка кралица:
– Ти да пойдиш на Орицка на’иа,
да го бараш Марка по ме’ани,
по здравица ти ке познаиш.
Гавран дойде Орицка на’иа,
си го найде Марка по ме’ани,
по здравица Марка го разбрала,
му я фърли книга на скуте’и.
И си зеде Марко бела книга,
книга пеит, дробни сълдзи ронит;
що да видит чудо и големо!
Що пущила немечка кралица:
“Аль се живо, Марко, али умре,
що не згази во нашава земя;
ево имат три’есет години,
попаднале църни арапини,
не можиме свадба да сториме,
юнаците ‘сите остаре’а,
девойките ‘сите остаре’а.
Тога велит Марко Кралевике:
– А егиди мой верни дружини!
Аль идете сега да о’име,
да одиме во Немечка земя,
д’ исечиме църнине арапи,
от’ имало три’есет години,
како свадба тамо не сториле.
Си стана’е от ладна ме’ана,
си зедо’е Секула детенце,
защо беше лично и мало’о,
Секула го не’еста стори’е,
отидо’е во Немечка земя.

Η «Γερμανική χώρα» αναφέρεται και στο τραγούδι 132 από τον Πρίλαπο, με θέμα την Anka Štipjanka (από τον Άστιβο/Štip):

Попленил Петре, попленил,
попленил Анка щипянка
ми я однесол далеку,
далеку Немечка земя,
в Немечко, во манастиро
и клал йе име рисянско,
Ангьо ем Ангелино.

To «Σαράγεβο της Βοσνίας» και η «Βενετική χώρα»

Στο τραγούδι 47 από τη Στρούγκα που αναφέρει τον Σέρβο τσάρο Ντούσαν (Sərbski car Dušan), αναφέρονται το «Σαράγεβο της Βοσνίας» (Bosna Sarajovo), η «επίπεδη Σουμάντια» (ramna Šumadija) και η «Βενετική χώρα» (Veneticka zemja). Στην διαδικτυακή εκδοχή του τραγουδιού λείπει ο στίχος για το «Σαράγεβο της Βοσνίας», γι΄αυτό παραθέτω και το πρωτότυπο. Με την ευκαιρία αυτής της παράλειψης, αν θέλετε να ελέγξετε κάποια από τα τραγούδια από μόνοι/μόνες σας, μην αρκεστείτε μόνο στη διαδικτυακή συλλογή στην οποία παραπέμπω, αλλά ελέγξτε και το πρωτότυπο pdf.

на онего сърбски цар Душан:
– Айде мие да се разделиме!
Просту тебе поле ем чифлидзи,
просту тебе рамна Шумадиа,

[*** Bosna Sarajovo ***]

просту тебе сърбска на’иа,
просту тебе коньи, ем соколи,
просту тебе ърти, ем зъгъри,
[…]
Да ми ‘одиш преку слано море,
да ми пойдиш Венетичка земя,

Η Αραπιά

Η «Αράπικη χώρα» (Arap(in)ska zemja) είναι η χώρα των «μαύρων Αράπηδων».

Τραγούδι 294 από την Αχρίδα: Arapska zemja, čərna Arapka, čərno Arapče

и тоа ми ушло пуста чужина,
пуста чужина, Арапска земя,
ми залюбила църна арапка,
арапка имат църно арапче.

Η Ρούμελη

Το ενδιαφέρον με την συλλογή τραγουδιών των αδελφών Μιλαντίνοφ είναι ότι δεν αναφέρεται ποτέ κάποια «Βουλγαρική» και «Γραικική»/Ρωμαίικια χώρα. Οι δύο πληθυσμοί συμβιώνουν στη Ρούμελη (Rumeliska zemja).

Στο τραγούδι 361 από τη Στρούγκα η Ρούμελη (Rumeliska zemja) είναι η γεωγραφική μονάδα που περιλαμβάνει το Μοναστήρι/Μπίτολα, τον Πρίλαπο, το Βέλες, και την Θεσσαλονίκη. Ο όρος «Μακεδονία» ως γεωγραφική ενότητα δεν ήταν ακόμα γνωστός, όταν δημιουργήθηκε αυτό το τραγούδι, και γενικά δεν απαντά σε κανένα τραγούδι της συλλογής Μιλαντίνοφ.

Дойде време, дойде ко’а
да разцути трантафило,
да смириса ‘сета земя,
‘сета земя Румелиска
от Битольско до Прилепско,
от Прилепско до Велешко,
от Велешко до Солунско,
да го берат моминята,
да го редат на леските,
да ги горат ергените.

4. Τοπικές περιοχές

Στο τραγούδι 331 από τη Στρούγκα η «κοπέλα Πετρούλα» (moma Petriče) είναι σαν το κόκκινο μήλο της Αχρίδας (čərveno ot Oχrid jabolko), είναι λεπτή σα το χέλι των Πρεσπών (Prespanska tənka jagulja), [του κόβει την καρδιά;] σαν το μαχαίρι από το Ελμπασάν (Elbasansko nože), [είναι λαχταριστή] σαν γιουρούκικη ζεστή μπουγάτσα (jurucka topla pogača), είναι σαν τον ευρύ κάμπο του Μοναστηρίου (Bitolsko pole široko), σαν το ξανθό («λευκό») σιτάρι του Τίκφες (tikveška bela pčenica), σαν τη σταφίδα («ξεροσταφυλάκι») της Θεσσαλονίκης (Solunsko suvo grozjenče), σαν το κόκκινο τζίτζιφο της Έδεσσας (vodenska širka čərvena) και, τέλος, σαν το ωραίο κρασί της Νάουσας (Negoško vino ubavo).

Петрице, моме Петрице!
Дей гиди риба летнице,
цървено от Охрид яболко,
преспанска тънка ягуля,
елибасанско ноже,
юручка топла погача,
битолско поле широко,
тиквешка бела пченица,
солунско суво грозьенце,
воденска ширка цървена,
негошко вино ‘убаво!

Το τραγούδι 482 από την Οχρίδα αναφέρει τρεις κοπέλες: μια Θεσσαλονικιά (Solunka), μια Καστοριανή (Kosturka), και μια Κωνσταντινουπολίτισσα (Stambolka).

Купи ми, купи, мила ле нане, коня дориа,
я да си ода на Дунав на вода;
тамо ми има три девойчина,
първата ми йе Софка Солунка,
втората ми йе Мария Костурка,
трекята ми йе Мария Стамболка.

Το τραγούδι 375 από Στρούγκα αναφέρει μια Belogratka = Βελιγραδιώτισσα (μάλλον το Βελιγράδι/Μπεράτ της Αλβανίας), το τραγούδι 376 από τη Στρούγκα αναφέρει μια devojka Sofjanka (κοπέλα από τη Σόφια), το τραγούδι 378 από τη Στρούγκα αναφέρει μια Μαιρούδα από το Βογατσικό (κλητική: MarudoBogacko-no čedo) και, τέλος, το τραγούδι 503 από τη Στρούγκα αναφέρει μια moma Korcanska από τον ευρύ κάμπο της Κορυτσάς (široko pole Korcansko).

5. «Άσπροι» και «Μαύροι»

Το πιο συχνό επίθετο για τις κοπέλες είναι το *běla > bela/byala = «λευκή», ενώ το επίθετο *čĭrnŭ = «μαύρος» προσδιορίζει τους «Αράπηδες», τους Τάταρους, και το Τσιγγανάκι (ciganče).

Στο τραγούδι 358 από τη Στρούγκα η «λευκή» Μάρα αντιπαραβάλλεται στο «μαύρο» Αραπάκο.

Дел делиле тие мали моми,
на ‘сите моми по гьедно момче,
на бела Мара църно арапче.
Си го качила на бела коня,

Στο τραγούδι 70 από το Παναγκιούριστε, η «λευκή» Ράντα η Βλάχα αντιπαραβάλλεται στον «μαύρο» Τάταρο.

Хубава Рада влахиньо,
през село идат татаре,
всичкото село излезе
черни татаре да гледа
и бяла Рада излезе
черни татаре да гледа.

6. Το φράγκικο μαχαίρι

Πολύ συχνή στη συλλογή είναι η αναφορά στο «φράγκικο μαχαίρι» (fruško/frəško/fərško nože/nožina). Ο όρος απαντά στα τραγούδια 91, 145, 311, 486, 568, και 647.

Ο όρος Francus/Φράγκος εισήλθε ήδη στην πρωτοσλαβική (μάλλον λόγω της αίγλης του Καρλομάγνου):

Frang-os > PSlv Frǫgŭ (λ.χ. σερβικό Frug), με παράγωγο ουδέτερο επίθετο *frǫgĭko > *frǫžĭko > *frǫžko > *frǫško > fruško/frəško/fərško (λ.χ. το σερβικό τοπωνύμιο Fruška Gora = «Φραγκικό βουνό, Φραγκοβούνι», το Φραγκοχώριον των Βυζαντινών πηγών του 12ου αιώνα). Ο γλωσσολογικά αναμενόμενος σλαβομακεδονικός/πελαγονικός (PSM) τύπος **fraška (λ.χ. σερβ. zub/dub ~ ΠΣΜ zab/dab ~ βουλγ. zəb/dəb) δεν απαντά.

Τραγούδι 91 από Στρούγκα:

И се сегна во бели джепе’и;
си извади едно фрушко ноже,
бела Петра на сон йе загуби.

Τραγούδι 311 από Καστοριά (λ.χ. dǫbŭ > Dəmbeni):

– Море лудо, море младо!
А подай ми фръжко ноже
да посеча блага лапка,

Τραγούδι 568 από Οχρίδα:

ми изло’а риба златокрила,
я изгуши со фършконо ноже,
я испече на стребрена скара,

Εδώ κλείνω τη σειρά αναρτήσεων για τα τραγούδια της συλλογής των αδελφών Μιλαντίνοφ. Τα υπόλοιπα τα συζητάμε στα σχόλια.

Advertisements

13 Comments

Filed under Εθνολογία

13 responses to “Εθνολογικές παρατηρήσεις στη λαογραφική συλλογή των αδελφών Μιλαντίνοφ #3

  1. bill

    sirka λεμε τα τζιτζιφα.ακομα και τωρα αρκετοι βαζουν σε κηπους και μποστανια τζιτζιφιες!

    • Μπράβο βρε Μπίλλυ λεβεντιά!

      Για πες μου και για το άλλο που άφησα αμετάφραστο: юручка топла погача.

      Κατάλαβα καλά ότι παρομοιάζει την Πετρούλα με «γιουρούκικη ζεστή μπουγάτσα»; 🙂 🙂 🙂

      Γιουρούκοι

      topla = «ζεστή»

      pogaca = μπουγάτσα

      • Mπίλλυ, δεν κατάλαβα επίσης και τον δεύτερο στίχο: Дей гиди риба летнице = dej gidi riba letniče

        «σαν ψάρι (riba) …» τί;

  2. bill

    ναι λαχταριστη πογκατσα!επισης εμεις και το αφρατο ψωμι που το εκανε η γιαγια μου σε ταψι το λεγαμε πογκατσα!

  3. *němĭcĭ = «αλλόγλωσσος, Γερμανός»

    Γεια σου Σμερδαλέε. Και η Άννα Κομνηνή αναφέρει τους Γερμανούς Νεμίτζους.
    – 79.25-33: «ὡς δὲ ἐνταῦθα μὲν ἐφεστάναι τοὺς Ἀθανάτους λεγομένους ἐμάνθανε (στράτευμα δὲ τοῦτο τῆς ῥωμαϊκῆς δυνάμεως ἰδιαίτατον),
    ἐκεῖσε δὲ τοὺς ἐκ τῆς Θούλης Βαράγγους (τούτους δὴ λέγω τοὺς πελεκοφόρους βαρβάρους),
    ἀλλαχόσε δὲ τοὺς Νεμίτζους (ἔθνος δὲ καὶ τοῦτο βαρβαρικὸν καὶ τῇ βασιλείᾳ Ῥωμαίων δουλεῦον ἀνέκαθεν)»

    • Γεια σου Ναπολέων! Ἐτσι ακριβώς, και ο Ατταλειάτης τους αναφέρει τους «Νεμίτζους» και άλλες πηγές.

  4. Δημήτρης

    Η Μαρούδα από το Βογατσικό – αν κρίνουμε από την κατάληξη του ονόματος που είναι τυπική για ελληνόφωνους τους βορειοελλαδικού χώρου – ήταν ελληνόφωνη Ρωμιά; Ή δεν βγαίνει συμπέρασμα από τους στίχους τους τραγουδιού;

    • Το όνομα Μαιρούδα σίγουρα είναι ελληνικό με ελληνική υποκοριστική κατάληξη και το Βογατσικό στο οποίο τοποθετεί την Μαιρούδα το τραγούδι ήταν ελληνόφωνο κατά την ύστερη τουρκοκρατία.
      Αλλά πέρα από αυτό, δεν νομίζω πως μπορούμε να πούμε τίποτε περισσότερο, γιατί και η Rada Vlaχinja έχει σλαβικό όνομα (radŭ > Rada), μια Βugarka έχει το αλβανικό όνομα Γκίνα (95: Гино, премладо българче,Gjin = «Γιάννης») και μια Gərkinja έχει το σλαβικό όνομα Μίλκα (Милка бяла гъркиня).

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

w

Connecting to %s