Το βιβλίο 13 της Αλεξιάδας: η Συνθήκη της Διαβόλεως #3

Έκλεισα την προηγούμενη ανάρτηση στο σημείο όπου ο Βοημούνδος, «στενοχωρούμενος ἀπό τε ἠπείρου καὶ θαλάσσης», έκανε πρόταση ειρήνης στον Αλέξιο, την οποία ο δεύτερος δέχτηκε επειδή «τὴν ἀνάγκην φιλοτιμίαν ποιησάμενος».

Η επικοινωνία ανάμεσα στους δύο ηγέτες γινόταν μέσω του δουκός του Δυρραχίου. Ο Αλέξιος έστειλε στον τελευταίο ένα γράμμα για τον Βοημούνδο στο οποίο τον ρωτάει αν η διάθεσή του για ειρήνη ήταν αληθής, γιατί στο παρελθόν τον είχε εξαπατήσει πολλάκις. Ο Αλέξιος γράφει στην συνέχεια πως ο μόνος λόγος που δέχτηκε να επικοινωνήσει μαζί του είναι γιατί ο θείος νόμος του ευαγγελίου παρακελεύει στους Χριστιανούς να αλληλοσυγχωρούνται και είναι προτιμότερο να εξαπατηθεί ακόμα μια φόρα από το να παραβεί τον θείο νόμο. Αν όντως ο Βοημούνδος επιθυμεί ειρήνη και έχει σιχαθεί (μυσάττομαι) το άτοπο και ατέλεστο επιχείρημα που ξεκίνησε (εισβολή) και αν όντως πλέον δεν επιθυμεί να χύσει άλλο Χριστιανικό αίμα, όπως έκανε μέχρι τώρα ούτε για την πατρίδα του ούτε υπέρ των Χριστιανών, αλλά μόνο για να ικανοποιήσει το θέλημά του, τότε ας έρθει για συνομιλία επειδή το διάστημα που τους χωρίζει είναι βραχύ. Ανεξαρτήτως από το αν συμφωνήσουν ή όχι στην συνομιλία, ο Αλέξιος εγγυήθηκε την αβλαβή επιστροφή του Βοημούνδου στο στρατόπεδό του.

[13.8.7] Διὰ ταῦτα αὐτὸς μὲν αὐτοῦ που προσέμενεν ἀντικαθιστάμενος πρὸς ἄμφω τὰ μέρη, τῷ δὲ δουκὶ Δυρραχίου τοιαῦτα πρὸς τὸν Βαϊμοῦντον εἰπεῖν διὰ γραμμάτων ἐπέσκηψεν· «Οἶσθα πάντως ὁσάκις ἠπάτημαι πιστεύων τοῖς σοῖς ὅρκοις καὶ ῥήμασιν. Καὶ εἰ μὴ ὁ τοῦ εὐαγγελίου θεῖος νόμος Χριστιανοῖς ἅπαντα συγχωρεῖν ἀλλήλοις παρεκελεύετο, οὐκ ἂν πρὸς τοὺς σοὺς λόγους τὰ ὦτα ἀνέῳξα. Βέλτιον δὲ ὅμως ἀπατᾶσθαι ἢ προσκεκρουκέναι Θεῷ καὶ θείους παραβαίνειν νόμους. Διά τοι τοῦτο οὐκ ἀποπέμπομαί σου τὴν αἴτησιν. Εἰ μὲν οὖν ἐν ἀληθείᾳ τὴν εἰρήνην καὶ αὐτὸς βούλει, μυσαχθεὶς τὸ ἄτοπον οὗπερ ἐπεχείρησας ἔργου καὶ ἀτέλεστον, καὶ οὐκέτι αἵμασι Χριστιανῶν ἐκχεομένοις χαίρειν ἐθέλεις οὔθ’ ὑπὲρ τῆς σφῶν πατρίδος οὔθ’ ὑπὲρ τῶν Χριστιανῶν, ἀλλὰ σοῦ γε καὶ μόνου χάριν θελήματος, ἐπεὶ βραχὺ τὸ ἀναμεταξὺ ἡμῶν διάστημά ἐστιν, αὐτὸς παραγενοῦ μεθ’ ὅσων ἂν βούλῃ. Καὶ εἴτε τὰ σφῶν ἡμῶν θελήματα ἐς ταὐτὸν συμβαῖεν ὡς ἡ σύμβασις ἕξει τῶν πραγμάτων, εἴτε καὶ μή, καὶ οὕτως, ὡς εἴρηται, ἀβλαβὴς πρὸς τὴν ἰδίαν ἐπαναστρέψεις παρεμβολήν

Ο Βοημούνδος ζήτησε από τον Αλέξιο να του στείλει ομήρους εκ των επιφανών του, οι οποίοι θα κρατούνταν στο κελτικό στρατόπεδο φρουρούμενοι από τους κόμητές του, όσο θα διαρκούσαν οι μεταξύ τους συνομιλίες. Ο Αλέξιος έστειλε τον Νεαπολίτη Μαρίνο και τον Φράγκο Ρογήρη, άνδρες που γνώριζαν τα λατινικά έθιμα, καθώς και τον Κωνσταντίνο Ευφορβηνό μαζί με κάποιον Αδράλεστο που γνώριζε την «κελτική» διάλεκτο.

[13.9.1] Ταῦτ’ ἀκούσας ὁ Βαϊμοῦντος ὁμήρους τῶν ἐπιφανῶν ᾐτήσατο δοθῆναί οἱ, ἐφ’ ᾧ τούτους παρὰ τῶν αὐτοῦ κομήτων ἐλευθέρους ἐν τῇ ἰδίᾳ κατέχεσθαι παρεμβολῇ, μέχρις ἂν αὐτὸς ἐπαναστρέψῃ· ἄλλως γὰρ μὴ ἀποθαρρεῖν τὴν πρὸς τὸν αὐτοκράτορα ἔλευσιν. Μεταπεμψάμενος τοίνυν ὁ βασιλεὺς τὸν Νεαπολίτην Μαρῖνον καὶ τὸν ἐπ’ ἀνδρείᾳ περίκλυτον Φράγγον Ῥογέρην, ἄνδρας φρενήρεις καὶ τῶν λατινικῶν ἐθῶν ἐν πείρᾳ καθεστηκότας πολλῇ, καὶ Κωνσταντῖνον τὸν Εὐφορβηνόν (γενναῖος δὲ οὗτος καὶ χεῖρα καὶ γνώμην καὶ μηδέποτε κατά τι τῶν αὐτῷ παρὰ τοῦ βασιλέως ἐπιτεταγμένων διημαρτηκώς) καὶ Ἀδράλεστόν τινα τῆς κελτικῆς γλώττης εἰδήμονα, τούτους, ὡς εἴρηται, πρὸς τὸν Βαϊμοῦντον ἀπέστειλεν ἐπισκήψας παντοίως αὐτὸν μετελ θεῖν καὶ πεῖσαι αὐτόμολον ἀφικέσθαι πρὸς τὸν αὐτοκρά τορα, ἐφ’ ᾧ ἀπαγγεῖλαι ἅπερ ἂν βούλοιτο καὶ ζητοίη ἐξ αὐτοῦ· κἂν μὲν ἀρεστὰ δόξῃ τῷ αὐτοκράτορι, ἐξ ἀνάγκης αὐτῶν ἐπιτεύξεσθαι, εἰ δὲ μή, ἀβλαβῆ αὖθις εἰς τὴν οἰκείαν παλινοστῆσαι παρεμβολήν.

Ο Βοημούνδος αποδέχτηκε τους παρπαάνω άνδρες έξω από το στρατόπεδό του, για να μην παρατηρήσουν το κακό χάλι του στρατού του («τὴν τοῦ στρατεύματος αὐτοῦ πτῶσιν κατανοήσαντες») και ειδοποιήσουν τον Αλέξιο.

[13.9.2] Καὶ ταῦτα μὲν πρὸς ἐκεί νους ὁμιλήσας ὁ βασιλεὺς ἐκεῖθεν ἀπέλυσεν· οἱ δὲ τὴν πρὸς τὸν Βαϊμοῦντον φέρουσαν ὥδευον. Ὃς τὴν τούτων πυθόμενος ἔλευσιν καὶ δεδιὼς μὴ τὴν τοῦ στρατεύματος αὐτοῦ πτῶσιν κατανοήσαντες τῷ βασιλεῖ τὰ περὶ τούτων ἀπαγγείλαιεν, ἔποχος πόρρω τῆς παρεμβολῆς αὐτοῖς ὑπήντησεν. Οἱ δὲ τὰ τοῦ αὐτοκράτορος πρὸς αὐτὸν ἀπεστομά τισαν ὡς· «Οὐκ ἐπιλέλησται πάντως ὁ βασιλεύς, φησι, τῶν ὑποσχέσεων καὶ τῶν ὅρκων, ὧν ἐποιήσω οὐ σὺ μόνος, ἀλλὰ καὶ πάντες οἱ τότε διεληλυθότες κόμητες. Καὶ ὁρᾷς πάντως ὡς οὐκ εἰς καλὸν τὰ τῆς παραβάσεως τῶν ὅρκων ἐκείνων ἀπέβη σοι». Τούτων ὁ Βαϊμοῦντος ἀκούσας· «Ἅλις, ἔφη, τῶν τοιούτων λόγων. Εἰ δέ τι ἕτερον παρὰ τοῦ βασιλέως διεμηνύθη μοι, τοῦτο μαθεῖν ἐθέλω.»

Στην συνέχεια, ο Βοημούνδος πρότεινε μερικούς όρους που έπρεπε να εφαρμοστούν στην συνάντησή του με τον Αλέξιο: πριν φτάσει στο Ρωμαϊκό στρατόπεδο ήθελε να τον υποδεχτούν οι συγγενείς του Αλεξίου και να τον συνοδεύσουν μέχρι την βασιλική σκηνή. Μόλις μπει μέσα στην σκηνή, ο Αλέξιος θα έπρεπε να σηκωθεί από το θρόνο του και, μεταξύ άλλων, ο Βοημούνδος ζήτησε να μην επιτελέσει την καθιερωμένη προσκύνηση. Οι «όμηροι/πρέσβεις» του είπαν πως οι δύο τελευταίοι όροι ήταν αδιανόητοι, αλλά οι υπόλοιποι ήταν αποδεκτοί.

[13.9.3] Καὶ οἱ πρέσβεις πρὸς αὐτόν· «Ὁ βασιλεὺς τὴν σήν τε καὶ τοῦ ὑπὸ σὲ στρα τεύματος σωτηρίαν βουλόμενος ταῦτά σοι δι’ ἡμῶν ἀπο φθέγγεται. Οἶσθα πάντως ὅτι, πολλὰ μογήσας, οὔτε τὴν πόλιν Δυρραχίου κατασχεῖν οἷός τε γέγονας οὔτε σαυτῷ καὶ τοῖς ὑπὸ σὲ ἀγαθόν τι προσενήνοχας. Εἰ γοῦν μὴ παν τελῆ ἀπώλειαν ἑαυτοῦ τε καὶ τοῦ ὑπὸ σὲ λαοῦ βούλει πραγματεύσασθαι, ἴθι πρὸς τὴν βασιλείαν μου ἀδεῶς, ἀποκαλύψων ἅπαν τὸ σοὶ βουλητὸν καὶ ἀκουσόμενος αὖθις τὰ ἡμῖν δοκοῦντα. Καὶ εἰ μὲν ἐς ταὐτὸν αἱ ἀμφοτέρων γνῶμαι ξυνδρά μοιεν, Θεῷ χάρις· εἰ δ’ οὔ, ἀσινῆ σε αὖθις πρὸς τὴν οἰκείαν ἐκπέμψω παρεμβολήν. Ἀλλὰ καὶ ὅσοι τῶν ὑπὸ σὲ πρὸς τὴν τοῦ ἁγίου τάφου προσκύνησιν ἀπιέναι βουλήσονται, διασωθήσονται παρ’ ἐμοῦ· ὅσοι δὲ τὴν πρὸς τὴν χώραν αὐτῶν ἀναχώρησιν ἕλωνται, δαψιλῶν τῶν ἐξ ἐμοῦ δωρεῶν ἀπολαύσαντες πρὸς τὰ οἴκοι ἀπολυθήσονται.»

[13.9.4] Καὶ ὃς πρὸς αὐτούς· «Νῦν ἔγνων ὄντως παρὰ τοῦ βασιλέως σταλῆναι ἄνδρας ἱκανοὺς εἰπεῖν τε λόγον καὶ δέξασθαι. Αἰτῶ γοῦν ἀφ’ ὑμῶν πληροφορίαν λαβεῖν εἰς τὸ παντελὲς μὴ ἀτίμως ὑποδεχθῆναι παρὰ τοῦ αὐτοκράτορος, ἀλλὰ πρὸ ἓξ σταδίων τοὺς γνησιωτάτους τῶν καθ’ αἷμα προσῳκειωμένων αὐτῷ τὴν ἐμὴν ποιήσασθαι προϋπάντησιν, περὶ δὲ τὴν βασιλικὴν σκηνὴν πελάσαντα, ἅμα τῷ τὰς πύλας εἰσιέναι, καὶ αὐτὸν τῆς βασιλικῆς ἐξαναστάντα περιωπῆς ἐντίμως με ὑποδέξασθαι καὶ μηδ’ ἡντιναοῦν ἀναφορὰν τῶν προγεγονυιῶν συμφωνιῶν γεγονέναι μοι ἢ ὅλως εἰς κρίσιν ἀγαγέσθαι με, ἀλλ’ ἐλεύθερον ἄδειαν σχόντα κατὰ τὸ ἐμοὶ βουλητὸν εἰπεῖν ὁπόσα καὶ βούλομαι. Πρὸς δὲ τούτοις καὶ τὸν βασιλέα τῆς ἐμῆς κρατῆσαι χειρὸς καὶ πρὸς τῇ κεφαλῇ τῆς κλίνης αὐτοῦ παραστῆσαί με, καὶ μετὰ δύο χλαμύδων τὴν εἴσοδον ποιησάμενον μηδ’ ὅλως εἰς προσκύνησιν κάμψαι γόνυ ἢ τράχηλον τῷ αὐτοκράτορι.»

[13.9.5] Τούτων ἀκούσαντες οἱ ἀνωτέρω δηλωθέντες πρέσβεις τὸ μὲν ἐξαναστῆναι τοῦ βασιλικοῦ θρόνου αὐτὸν οὐ προσεδέξαντο, ἀλλὰ καὶ ὡς περιττὴν τὴν αἴτησιν ἀπεπέμψαντο· οὐ μόνον δὲ τοῦτο ἀπεδοκίμασαν, ἀλλὰ καὶ τὸ μὴ κλῖναι γόνυ μήτε τράχηλον εἰς προσκύνησιν τῷ βασιλεῖ. Πρὸς δὲ τό τινας τῶν πορρω τέρω συγγενῶν αὐτοῦ μεταβῆναι διάστημα ἱκανὸν καὶ οὕτως τοῦτον προσδέξασθαι πρὸς τὸν βασιλέα εἰσελευσόμενον χάριν οἰκονομίας καὶ θεραπείας τῆς πρὸς αὐτόν, καὶ πρὸς τὸ σὺν δυσὶ χλαμύσιν εἰσελθεῖν, ἀλλὰ δὴ καὶ τὸ τῆς χειρὸς τούτου τὸν βασιλέα ἐφάψασθαι καὶ στῆσαι πρὸς τῷ ἄνωθεν μέρει τοῦ βασιλικοῦ σκίμποδος οὐκ ἀπεπέμψαντο.

Για να μην πολυλογώ, μετά από μεσονύκτια συνδιάσκεψη με τους κόμητές του, ο Βοημούνδος δέχτηκε τους όρους συνάντησης του Αλεξίου και το πρωί παρέδωσε τους ομήρους στον αδελφό του «Γίδο» (Guido) ζητώντας επιπλέον να επιτραπεί στους Κελτούς η αλλαγή της θέσης του στρατοπέδου λόγω της δυσωδίας που είχε προκαλέσει η μακροχρόνια παραμονή στην παρούσα θέση. Οι όμηροι/πρέσβεις επέτρεψαν την μετατόπιση εντός 12 σταδιών και έδωσαν εντολή στους φρουρούς των κλεισούρων να μην επιτεθούν στους Κελτούς κατά την μετακίνησή τους. Η Κομνηνή βρίσκει ακόμα μια φορά την ευκαιρία να κατηγορήσει το Κελτικόν γένος ως «ανώμαλον», εξαιτίας του οξέος παλιμβούλου του: τη μια καυχιούνται ότι θα κλονήσουν όλον τον κόσμο και την άλλη, υποπεπτωκότες, ζητάνε άδεια για την κάθε πράξη τους.

[13.9.6] Μετὰ τὸ ταῦτα ῥηθῆναι διέστησαν οἱ πρέσβεις ἀπελθόντες ἔνθα ἡτοίμαστο ἡ τούτων ἀνάπαυσις, φυλαττόμενοι ὑπὸ σεργεντίων ἑκατόν, ἵνα μὴ νυκτὸς ἐξεληλυθότες τὰ περὶ τὸ στράτευμα κατασκοπήσαιεν καὶ οὕτω καταφρονητικώτερον πρὸς αὐτὸν διατεθήσονται. Τῇ δὲ μετ’ αὐτήν, μεθ’ ἱππέων τριακοσίων καὶ τῶν κομήτων πάντων, κατέλαβεν οὗ τοῖς δηλωθεῖσιν ἀνδράσι τῇ προτεραίᾳ ὡμίλησε, κᾆθ’ οὕτως τοὺς ἐκκρίτους ἓξ τὸν ἀριθμὸν συμπαραλαβὼν ἄπεισι πρὸς τοὺς πρέσβεις, τοὺς ὑπολοίπους αὐτοῦ που καταλιπὼν ἀπεκδέ χεσθαι αὐτὸν ἐκεῖθεν ἐπανελθόντα.

[13.9.7] Περὶ γοῦν τῶν προλεχθέντων αὖθις διασκεπτομένων, ἐπεὶ ὁ Βαϊμοῦντος ἐνίστατο, κόμης τις τῶν λίαν ὑψηλῶν, Οὖβος τὴν κλῆσιν, πρὸς τὸν Βαϊμοῦντον ἔφη ὡς· «Οὐδεὶς ἀφ’ ἡμῶν τῶν μελλόντων μετὰ τοῦ βασιλέως συνάψαι τὸν πόλεμον οὔπω ἔπληξέ τινα διὰ δόρατος. Ἔα τοίνυν τὰ πολλά· τὴν εἰρήνην τῆς μάχης ἀλλάξασθαι χρή.» Λόγων οὖν πολλῶν ἐξ ἑκατέρων κινηθέντων, βαρέως ὁ Βαϊμοῦντος εἶχεν ὑβριοπαθῶν εἰ μὴ πάντα γένοιντο ὁπόσα φθάσας ἐπεζήτει τοὺς πρέσβεις.

[13.9.8] Τῶν δ’ ἐπί τισι συγκατατιθεμένων, ἐφ’ ὧν δὲ ἀνανευόντων, πείθεται ὁ Βαϊμοῦντος καὶ τὴν ἀνάγκην, ὅ φασι, φιλοτιμίαν ποιησάμενος ὅρκον ἐξ αὐτῶν ἐζήτει, ὥστε ἐντίμως ὑποδεχθῆναι καὶ εἰ μὴ τοῖς θελήμασιν αὐτοῦ ὁ αὐτοκράτωρ κατανεύσειεν, ἀσινὴς πρὸς τὴν ἰδίαν ἐκπεμφθῆναι παρεμβολήν. Τῶν οὖν ἁγίων εὐαγγελίων προτεθέν των, ὁμήρους ἐζήτει παραδοθῆναι τῷ ἀδελφῷ αὐτοῦ Γίδῳ καὶ φυλάττεσθαι παρ’ αὐτοῦ μέχρις οὗ αὐτὸς ὑποστρέψῃ. Οἱ δὲ πρέσβεις πρὸς τοῦτο κατανεύσαντες ὅρκους αὖθις ὑπὲρ τῆς τῶν ὁμήρων ἀσφαλείας καὶ αὐτοὶ ἀντεπεζήτουν. Κατανενευκὼς δὲ πρὸς τοῦτο ὁ Βαϊμοῦντος καὶ ὅρκους δοὺς καὶ λαβὼν τοὺς μὲν ὁμήρους, τόν τε σεβαστὸν Μαρῖνον καὶ τὸν καλούμενον Ἀδράλεστον καὶ τὸν Φράγγον Ῥογέρην, παραδίδωσι τῷ ἀδελφῷ αὐτοῦ Γίδῳ, ἵν’ ὁπηνίκα ἢ μετὰ τοῦ βασιλέως εἰρηνικὰς σπονδὰς ποιήσειεν ἢ εἰ μὴ τοῦτο, ἀβλαβεῖς ἐκεῖθεν κατὰ τοὺς ὅρκους αὐτοὺς πρὸς τὸν αὐτο κράτορα ἐξαποστείλῃ.

[13.10.1] Μέλλων τοίνυν τῆς πρὸς τὸν βασιλέα μετὰ τοῦ Εὐφορβηνοῦ Κωνσταντίνου τοῦ Κατακαλὼν φερούσης ἅψασθαι, ἐπεὶ δυσωδία πολλὴ διὰ τὸ περὶ τὸν αὐτὸν τόπον καιρὸν ἱκανὸν τὸ ὑπ’ αὐτὸν στράτευμα χρονοτριβῆσαι γέγονε, βουλόμενος μεταθεῖναι τὸ στράτευμα μηδὲ τοῦτ’ ἄνευ τῆς αὐτῶν βουλῆς ἐθέλειν γενέσθαι ἔλεγε. Τοιοῦτον γὰρ τὸ Κελτῶν γένος ἀνώμαλον καὶ ἐφ’ ἑκάτερα ἐν ὀξείᾳ καιροῦ ῥοπῇ μεταφερόμενον. Καὶ ἔστιν ἰδεῖν τὸν αὐτὸν καὶ ἕνα ποτὲ μὲν αὐχοῦντα τὴν γῆν κλονήσειν ἅπασαν, ποτὲ δὲ ὑποπεπτωκότα καὶ μέχρι κονίας αὐτῆς καταγόμενον, καὶ μᾶλλον ὁπηνίκα στερροτέροις ἐντύχοι φρονήμασιν. Οἱ δὲ πλείω τῶν δύο καὶ δέκα σταδίων οὐ συνεχώρουν μετατεθῆναι τὸ στράτευμα καί· «Εἰ τοῦτο βούλει, πρὸς τὸν Βαϊμοῦντον ἔλεγον, συνελευσόμεθα καὶ ἡμεῖς ὀψόμενοι τὸν τόπον». Κατανεύσαντος δὲ καὶ πρὸς τοῦτο τοῦ Βαϊμούντου, παραχρῆμα διὰ γραμμάτων τοῖς τὰς κλεισούρας φυλάσσουσιν ἐδήλωσαν ὥστε μὴ ἐκδρομὰς ποιουμένους καταβλάπτειν αὐτούς.

Ο Κωνσταντίνος Ευφορβηνός Κατακαλών, με τη σειρά του, ζήτησε από τον Βοημούνδο να του επιτραπεί η επίσκεψη στο Δυρράχιο για να πληροφορηθεί για την κατάσταση της πολιορκημένης πόλεως από τον εκεί δούκα Αλέξιο (ο ανηψιός του αυτοκράτορα, γιος του αδελφού του Ισαάκιου). Ο Βοημούνδος δέχτηκε και ο Ευφορβηνός πήγε στο Δυρράχιο, όπου πληροφορήθηκε από τον Αλέξιο πως δεν υπήρχε κανένα πρόβλημα. Τότε ο Κατακαλών έστειλε τον πιστό θεράποντά του Μανουήλ να προπορευθεί του Βοημούνδου για να προαναγγείλει την διέλευση του τελευτάιου και την άφιξή του στην Διάβολιν. Όταν ο Βοημούνδος έφτασε κοντά στην βασιλική σκηνή, όλα είχαν ετοιμαστεί κατά τα συμφωνημένα. Ο Αλέξιος του είχε ετοιμάσει ένα κάθισμα δίπλα στον θρόνο του.

[13.10.2] Ὁ δὲ Εὐφορβηνὸς Κωνσταντῖνος ὁ Κατακαλὼν ᾐτεῖτο αὖθις τὸν Βαϊμοῦντον, παραχωρηθῆναι τὴν εἰς τὸ Δυρράχιον ἀπέλευσιν. Κατανεύσαντος δὲ τοῦ Βαϊμούντου, γοργῶς τὸ Δυρράχιον ὁ Κατακαλὼν καταλαμβάνει καί, τὸν φυλάσσοντα τὴν πόλιν Ἀλέξιον τὸν υἱὸν Ἰσαακίου τοῦ σεβαστοκράτορος ἀναζητήσας, ἀπήγγειλε τὰ παρὰ τοῦ αὐτοκράτορος διαμηνυθέντα πρὸς αὐτόν τε καὶ τοὺς συγκατελθόντας μετ’ αὐτοῦ λογάδας τῶν στρατιωτῶν. Καὶ γὰρ οὐκ ἠδύναντο τοῦ τείχους προκύπτειν διὰ τὴν γεγενημένην ἄνωθεν περὶ τὰ κρήδεμνα τοῦ Δυρραχίου μηχανὴν τοῦ αὐτοκράτορος. Σανίδες γάρ τινες περὶ τὰς ἐπάλξεις τοῦ κάστρου εὐμηχάνως ἐτέθησαν ἐπὶ τούτῳ αὐτῷ κατασκευασθεῖσαι ἀνήλωτοι, ὥστε τοὺς ἴσως ἀπὸ τῶν Λατίνων διὰ κλιμάκων ἀναρριχᾶσθαι πειρω μένους, ἐπὰν τῶν ἐπάλξεων ἐπιβαῖεν, μὴ ἐστηριγμένους ἵστασθαι, ἀλλὰ σὺν αὐταῖς σανίσι διολισθαίνειν τηνικαῦτα καὶ πίπτειν ἐντός, καθά γε καὶ εἴρηται. Τούτοις οὖν ὁμιλήσας ὁ Εὐφορβηνὸς καὶ τὰ τοῦ βασιλέως μηνύματα ἀπαγγείλας καὶ θάρσους ἐμπλήσας αὐτοὺς ἐρωτήσας τε τὰ περὶ τοῦ κάστρου καὶ διαγνοὺς τὰ κατ’ αὐτοὺς ἀρίστης τετυχη κέναι οἰκονομίας, ὡς τῶν πρὸς χρείαν αὐτάρκως ἔχοντας καὶ παρ’ οὐδὲν τὰς τοῦ Βαϊμούντου λογιζομένους μηχανάς, καταλαμβάνει τὸν Βαϊμοῦντον τὴν ταφρείαν, ἔνθα προεῖπε, ποιησάμενον καὶ ἑνωθεὶς αὐτῷ τῆς πρὸς τὸν βασιλέα φερούσης εἴχετο. Οἱ δ’ ἐπίλοιποι τῶν πρέσβεων κατὰ τὰ προϋπεσχημένα μετὰ τῶν Γίδου κατελείφθησαν.

[13.10.3] Μανουὴλ δὲ τὸν Μοδηνόν, πιστότατόν τε καὶ εὐνούστατον τῶν αὐτοῦ θεραπόντων ὑπάρχοντα, προαποστέλλει πρὸς τὸν βασιλέα τὴν πρὸς αὐτὸν τοῦ Βαϊμούντου ἀπαγγέλλοντα ἔλευσιν. Ἐπεὶ δὲ ἀγχοῦ τῆς βασιλικῆς ἐγεγόνει σκηνῆς, παρεσκεύαστο καὶ τὰ τῆς αὐτοῦ ὑπαντῆς, καθὼς οἱ πρέσβεις τούτῳ συνέθεντο. Εἰσελθόντος δὲ τούτου, ἐκτείνας τὴν χεῖρα ὁ βασιλεὺς καὶ τῆς ἐκείνου ἁψάμενος χειρὸς καὶ τὴν συνήθη τοῖς βασιλεῦσι προσαγόρευσιν ποιησάμενος, ἐγγὺς τοῦ βασιλικοῦ παρεστήσατο θρόνου.

Σε αυτό το σημείο η Κομνηνή περιγράφει την φυσιογνωμία του Βοημούνδου, προσθέτοντας έναν ενδιαφέροντα μερισμό. Η προφυρογέννητη μας πληροφορεί πως κανένας (οὐδεὶς) από αυτούς που κατοικούσαν εκείνον τον καιρό (κατ’ἐκεῖνον) «ἐν τῇ τῶν Ῥωμαίων γῇ», «οὔτε βάρβαρος οὔτε Ἕλλην», είχε δει άνδρα με τέτοια εμφάνιση.

[13.10.4α] Ἦν δὲ τοιοῦτος ὁ ἀνὴρ οἷος, ὡς ἐν βραχεῖ μὲν εἰπεῖν, οὐδεὶς κατ’ ἐκεῖνον ὤφθη ἐν τῇ τῶν Ῥωμαίων γῇ οὔτε βάρβαρος οὔτε Ἕλλην·

Το παραπάνω χωρίο είναι η πρώτη φορά στα πρώτα 13 (από τα 15) βιβλία της Αλεξιάδας που η Κομνηνή διαχωρίζει ρητά τους σύγχρονούς της κατοίκους της Ρωμαϊκής επικράτειας σε «Ἕλληνες» και βαρβάρους!

Το είδος του μερισμού (διαχωρισμός των κατοίκων της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας σε Έλληνες και βαρβάρους, για να δηλωθεί η ολότητά του πληθυσμού) είναι δανεισμένο από την επιστολή «Πρὸς Ῥωμαίους» (1:14-15) του Αποστόλου Παύλου. Εκεί ο Παύλος προκηρύττει την προθυμία του να διδάξει το Ευαγγέλιο σε όλον τον κόσμο (της τότε Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας) λέγοντας:

[1.14-15] Ἕλλησι τε καὶ βαρβάροις, σοφοῖς τε καὶ ἀνοήτοις ὀφειλέτης εἰμὶ. Οὔτω τὸ κατ΄ἐμὲ πρόθυμον καὶ ὑμῖν τοῖς ἐν Ῥώμη εὐαγγελίζεσθαι.

Αισθάνομαι ότι είμαι υποχρεωμένος να κηρύξω το Ευαγγέλιο σε Έλληνες και βαρβάρους, σοφούς και ανόητους (δηλαδή στους πάντες). Γι΄αυτό είναι προθυμία μου να κηρύξω το ευαγγέλιο και σε εσάς που βρίσκεστε στη Ρώμη.

Εδώ βλέπουμε έναν εβραϊκής καταγωγής Ρωμαίο πολίτη να απευθύνεται στους πολίτες της Ρώμης διαχωρίζοντας την Οικουμένη σε «Έλληνες και βαρβάρους». Αν και στην εποχή του Παύλου οι Έλληνες υπάρχουν ακόμα σαν εθνοτική ομάδα (και θα συνεχίσουν να υπάρχουν για 2-3 αιώνες ακόμα, τουλάχιστον στα «χαρτιά») είναι αμφίβολο ο Παύλος να είχε κατά νου τον εθνοτικό διαχωρισμό. Με εθνοτικά κριτήρια ούτε ο Παύλος ούτε οι κάτοικοι της Ρώμης στους οποίους απευθύνεται ήταν Έλληνες. Αμφότεροι όμως ήταν κοινωνοί του ελληνιστικού πολιτισμού της εποχής τους. Επομένως, ο Παύλος εδώ φαίνεται να εννοεί τον διαχωρισμό μεταξύ των «μορφωμένων» (που μετέχουν στο διεθνές ρεύμα του ελληνιστικού πολιτισμού της εποχής τους) και των «αμόρφωτων» (που γνωρίζουν μόνο τον «ιδιοεθνή» τους πολιτισμό). Θυμίζω πως το κύριο σλόγκαν της ελληνιστικής περιόδου είναι πως «Ἕλληνες» είναι πια κυρίως «οἱ ἀπό τοῦ γυμνασίου» (δηλαδή αυτοί που λαμβάνουν Ελληνική παιδεία στα Γυμνάσια των Ελληνιστικών πόλεων).

Paul-Hellenes-barb

Αφού ξεκαθαρίσαμε τι εννοεί ο Παύλος με τον διαχωρισμό «Έλληνες και βάρβαροι», ας γυρίσουμε τώρα στα λόγια της Κομνηνής. Το πιθανότερο είναι ότι χωρίζει τους κατοίκους της Ρωμανίας σε ελληνόφωνους και αλλόγλωσσους. Δεν κάνει χρήση της Ρωμαϊκής εθνοτικής ταυτότητας (όπως λ.χ. ο Ατταλειάτης και ο Χωνιάτης), γιατί δεν «στενεύει» την χρήση του όρου «Ρωμαίοι» μόνο στους ελληνόφωνους αλλά, ακολουθώντας το ρεύμα της εποχής της και των λογίων φίλων της, προτιμά την καινοτομική χρήση του όρου «Ἔλληνες». Θυμίζω πως οι πρώτοι «βυζαντινοί» λόγιοι που άρχίζουν να χρησιμοποιούν τον όρο «Ἕλληνες» ως ενδωνύμιο είναι ο Ιωάννης Τζέτζης (που σύχναζε στο ίδιο θέατρον = λέσχη λογίων με την Κομνηνή) και ο Γεώργιος Τορνίκης (που συνέγραψε τον επιτάφιο της Κομνηνής). Η Κομνηνή συνέγραψε την Αλεξιάδα κατά την περίοδο 1145-1150 και τα έγγραφα των παραπάνω λογίων στα οποία γίνεται η πρώτη ενδωνυμική χρήση του όρου «Ἕλληνες» χρονολογούνται στο 1155/6.

Tzetzes-Tornikes

Θα συζητήσω εκτενέστερα αυτόν τον μερισμό της Κομνηνής σε μία μελλοντική ανάρτηση, όταν τελειώσω τις κατά βιβλίον αναρτήσεις για την Αλεξιάδα. Ας γυρίσουμε στην περιγραφή της φυσιογνωμίας του Βοημούνδου.

[13.10.4] Ἦν δὲ τοιοῦτος ὁ ἀνὴρ οἷος, ὡς ἐν βραχεῖ μὲν εἰπεῖν, οὐδεὶς κατ’ ἐκεῖνον ὤφθη ἐν τῇ τῶν Ῥωμαίων γῇ οὔτε βάρβαρος οὔτε Ἕλλην· θάμβος γὰρ ἦν ὀφθαλμῶν ὁρώμενος καὶ φημιζόμενος ἔκπληξις. Κατὰ μέρος δὲ ὑπογράψαι τὸ τοῦ βαρβάρου εἶδος, τοιόσδε μακρὸς ἦν τὴν ἀναδρομὴν τοῦ σώματος ὥστε εἰς πῆχυν ἕνα μικροῦ τοὺς μακροτάτους ὑπερελαύνειν, τὴν γαστέρα συνεσταλμένος καὶ τὰς λαγόνας, καὶ τοὺς ὤμους καὶ τὰ στέρνα πλατὺς καὶ τοὺς βραχίονας καρτερός, καὶ τὴν ὅλην ἕξιν τοῦ σώματος οὔτε περιεπτισμένος οὔτε περιβριθόμενος ταῖς σαρξίν, ἀλλ’ ὡς ἄριστα κεκραμένος καὶ οἷον εἰπεῖν κατὰ τὸν Πολυκλείτειον κανόνα ἐνηρμοσμένος· τὰς χεῖρας ἁδρὸς καὶ τῶν ποδῶν τὰς βάσεις στερρὸς καὶ τὸν αὐχένα καὶ τὰ μετάφρενα εὐπαγής. Ὑποκεκυφὼς δὲ μετρίως τῷ ἀκριβῶς αὐτὸν περιεργαζομένῳ ἐφαίνετο, οὐ τῶν νωτιαίων σπονδύλων τι πεπονθότων τῆς ῥάχεως, ἀλλ’ οὕτω μετρίως ἐκ γενετῆς, ὡς ἔοικε, τὴν διάπλασιν ἔσχηκε. Τὸ χρῶμα κατὰ τὸ ἄλλο μὲν σῶμα λευκότατος, τὸ δὲ πρόσωπον μετὰ τοῦ λευκοῦ ἐπυρσοῦτο. Καὶ ἡ κόμη ὑπόξανθος, ἀλλ’ οὐ μὲν οὖν μέχρι τῶν μεταφρένων αἰωρουμένη κατὰ τοὺς ἄλλους βαρβάρους· οὐ γὰρ ἐτριχομάνει ὁ ἀνήρ, ἀλλὰ κουρίας ἦν μέχρι τῶν ὤτων. Τὸ δὲ γένειον εἴτε πυρσὸν εἴτε ἄλλο τι χρῶμα εἶχεν, οὐκ ἔχω λέγειν· ὁ ξυρὸς γὰρ ἐπεξῆλθεν αὐτὸ καὶ τιτάνου παντὸς ἀκριβέστερον· ἐδόκει δ’ οὖν εἶναι καὶ τοῦτο πυρσόν. Τὸ βλέμμα γλαυκὸν καὶ ἅμα θυμὸν καὶ ἐμβρίθειαν ὑποσημαῖνον. Καὶ ἡ ῥὶς αὐτῷ καὶ ὁ μυκτὴρ ἐλεύθερον ἔπνει τὸν ἀέρα· συνηγόρει δὲ τῷ μυκτῆρι διὰ τῶν στέρνων καὶ διὰ τοῦ μυκτῆρος τὴν τῶν στέρνων εὐρύτητα. Ἡ γὰρ φύσις διεξόδους ἐδεδώκει διὰ τῶν ῥινῶν τοῦ ἀπὸ τῆς καρδίας παφλάζοντος πνεύματος.

[13.10.5] Ἡδὺ δέ τι καὶ ἐνεφαίνετο τῷ ἀνδρὶ τούτῳ, ἀλλὰ τοῖς ἁπανταχόθεν φοβεροῖς ὑπεθραύετο. Ὅλος γὰρ δι’ ὅλου τοῦ σώματος ἀμείλικτος ἦν καὶ θηριώδης ὁ ἄνθρωπος ἀπὸ τοῦ μεγέθους ἀπό τε βλέμματος, δοκεῖ μοι, καὶ ὁ γέλως αὐτοῦ τοῖς ἄλλοις ἐμβρίμημα ἦν. Οὕτως εἶχε ψυχῆς τε καὶ σώματος ὡς καὶ τὸν θυμὸν ἐν τούτῳ κορύσσεσθαι καὶ τὸν ἔρωτα, καὶ ἀμφοτέρους ὁρᾶν πρὸς πόλεμον. Τὸ δὲ φρόνημα αὐτῷ παντοδαπὸν καὶ πανοῦργον καὶ πρὸς ἅπασαν λαβὴν διαδιδράσκον. Αἱ γὰρ ὁμιλίαι τούτῳ ἀκριβεῖς καὶ τὰς ἀποκρίσεις ἐδίδου πανταχόθεν ἀπεριδράκτους. Καὶ τοιοῦτος ὢν καὶ τοσοῦτος μόνῳ τῷ αὐτοκράτορι ἁλώσιμος ἦν καὶ τύχῃ καὶ λόγοις καὶ τοῖς ἄλλοις τοῖς ἀπὸ τῆς φύσεως πλεονεκτήμασιν.

Κάνω μια σύνοψη αυτών που γράφει η Κομνηνή. Το σώμα του Βοημούνδου ήταν άριστα κεκραμένο λες και φτιάχτηκε εφαρμόζοντας τον κανόνα του Πολυκλείτου. Η μορφή του Βοημούνδου προκαλούσε «θάμβος» σε όποιον την έβλεπε και «έκπληξη» σε όποιον άκουγε την περιγραφή της. Ήταν τόσο «μακρός» (ψηλός) που ήταν έναν πήχυ ψηλότερος από αυτούς που θεωρούμε ως «μακρότατους». Ήταν συνεσταλμένος («στενός») στην «γαστέρα» (κοιλιά) και στις λαγόνες (~ λεκάνη), αλλα πλατύς στους ώμους και το στέρνο και καρτερός (= κρατερός) στους βραχίονες. Δεν ήτνα ούτε λιγνός ούτε είχε παραπανίσια σάρκα, αλλά ήταν άριστα κεκραμένος. Το χρώμα του σώματος του ήταν λευκότατο, αλλά αυτό του προσώπου του ήταν λευκό που καταμέρη κοκκίνιζε (ἐπυρσοῦτο). Η κόμη του ήτνα υπόξανθη (καστανόξανθος, όχι τελείως ξανθός), αλλά δεν ήταν μακρά κατά τους΄αλλους βαρβάρους, γιατί ο Βοημούνδος κουρευόταν και δεν άφηνε τα μαλλιά του να μακρύνουν κάτω από τα αφτιά. Αν και ήταν ξυρισμένος, το γένι του φαίνεται να ήταν «καὶ τούτο πυρσόν». Το βλέμμα του ήταν γλαυκό (δηλαδή είχε πρασινογάλαζα μάτια) και εξέφραζε θυμό και εμβρίθεια. Το φρόνημά του ήταν παντοδαπό και πανούργο. Οι ομιλίες του ήταν ακριβείς, αλλά οι αποκρίσεις του απερίδρακτες («άπιαστες» = αμφίσημες = όχι ξεκάθαρες). Ένας «τοιούτος άνδρας» μόνον από τον αυτοκράτορα (Αλέξιος) που διέθετε τα δικά του «πλεονεκτήματα» που του χάρισε η φύση θα μπορούσε να γίνει «ἁλώσιμος».

Με άλλα λόγια, τα «φυσικά πλεονεκτήματα» του Βοημούνδου περιγράφτηκαν μόνο και μόνο για να αυξηθεί η αξία της οριστικής νίκης του Αλεξίου έναντι «τοιούτου ανδρός».

Ο Αλέξιος ζήτησε από τον Βοημούνδο να γίνει υποτελής του και να πείσει τον ανηψιό του Ταγκρέδο να κάνει το ίδιο. Ο Βοημούνδος αρχικά αρνήθηκε, αλλά ύστερα από «γνωσιμαχία» στην σκηνή του (και, σύμφωνα με την Κομνηνή, νουθεσία από «τον Καίσαρά της» Νικηφόρο Βρυέννιο), την άλλη μέρα δέχτηκε και η Κομνηνή μας παρέχει το ακριβές κείμενο της Συνθήκης που υπογράφτηκε (αρχίζει από το [13.12.1] για όποιον ενδιαφέρεται να το διαβάσει αναλυτικά).

[13.11.1] Ἀναμνήσας οὖν ὁ αὐτοκράτωρ αὐτὸν τῶν προτέρων ἐπιτροχάδην καὶ συνεσκιασμένως πως αὐτῷ παραστήσας ἑτέραν λόγου περίοδον ἐποιήσατο. Ὁ δέ, τὴν ἰδίαν συνείδη σιν ἔχων ἐλέγχουσαν, ἐπιτηδείως τὰς πρὸς τοὺς λόγους αὐτοῦ ἐξέφυγεν ἀνθυποφορὰς τοῦτο μόνον φάμενος ὡς· «Οὐχὶ περὶ τῶν τοιούτων ἀνακρίνεσθαι ἐλήλυθα· εἶχον γὰρ ἂν καὶ αὐτὸς πολλὰ λέγειν. Τοῦ Θεοῦ δὲ ἐνταυθοῖ με συνελάσαντος πάντα τοῦ λοιποῦ τῷ σῷ ἀνατίθημι κράτει». Ὁ δὲ βασιλεὺς πρὸς αὐτόν· «Τὰ μὲν παρεληλυθότα ἐατέον τὸ νῦν, σὺ δέ, εἰ βούλει σπείσασθαι μεθ’ ἡμῶν, πρῶτον μὲν ἕνα τῶν ὑπὸ τὸ ἐμὸν κράτος χρὴ σὲ γενέσθαι, εἶτα δηλῶσαι περὶ αὐτοῦ τε τούτου τῷ σῷ ἀνεψιῷ Ταγγρὲ ἐπισκῆψαί τε αὐτῷ, τοῖς ἐξ ἐμοῦ ἀποσταλεῖσι παραδοῦναι τὴν Ἀντιόχειαν κατὰ τὰς γεγονυίας ἐξ ἀρχῆς συμφωνίας ἡμῶν, εἶτα καὶ τἆλλα πάντα ὅσα τότε συμπεφώνηται ἡμῖν τηρῆσαί σε νῦν τε καὶ μετέπειτα».

[13.11.2] Ταῦτα τοῦ βασιλέως καὶ ἄλλα πλείω πρὸς αὐτὸν εἰπόντος τε καὶ ἀκούσαν τος, ἐπεὶ ὁ αὐτὸς ἐκεῖνος ἦν Βαϊμοῦντος καὶ οὐκ ἠλλοίωτο, ἔφη· «Ἀδυνάτως ἔχω τοιαύτην ὑπόσχεσιν ποιήσασθαι»· καὶ δι’ ἄλλα τινὰ παρὰ τοῦ βασιλέως ἀπαιτούμενα ᾐτεῖτο τὴν πρὸς τὸ ἴδιον στράτευμα ἐπανάζευξιν κατὰ τὴν γενο μένην συμφωνίαν παρὰ τῶν πρέσβεων. Ὁ δὲ βασιλεύς φησι πρὸς αὐτὸν ὅτι· «Κρείττονα ἐμοῦ οὐκ ἔχω τὸν μετὰ ἀσφαλείας σε διασώσοντα». Καὶ ἅμα τῷ λόγῳ, τοῖς ἡγεμόσι παρρησίᾳ ἐπέταττε τοῦ στρατεύματος ἑτοιμάσαι τοὺς ἵππους αὐτῶν ἐφ’ ᾧ τῆς πρὸς τὸ Δυρράχιον φερούσης ἅψασθαι. Τοῦτο ὁ Βαϊμοῦντος ἀκούσας, ἐξελθὼν ἐπὶ τῷ πρὸς τὴν ἀποτεταγμένην αὐτῷ ἀπιέναι σκηνήν, τὸν ἐμὸν καίσαρα Νικηφόρον τὸν Βρυέννιον, τῷ τοῦ πανυπερσεβάστου τότε τετιμημένον ἀξιώματι, ἐζήτει θεάσασθαι. Ὁ δὲ ἐξελθὼν καὶ πᾶσαν πειθὼ λόγων κινήσας, ὁποῖος ἐκεῖνος ἐν δημηγορίαις καὶ διαλέξεσιν ἀπαράμιλλος, πείθει τὸν Βαϊ μοῦντον τοῖς πλείστοις συνθέσθαι τῶν παρὰ τοῦ βασιλέως ῥηθέντων. Κρατήσας οὖν αὐτὸν τῆς χειρὸς εἰσάγει πρὸς τὸν βασιλέα. Τῇ δὲ μετ’ αὐτήν, ἐνωμότως καὶ μετὰ τῆς οἰκείας προαιρέσεως κατὰ τὸ δοκοῦν αὐτῷ, τὴν συμφωνίαν ἐπλήρωσεν. Εἶχε δὲ τὰ συμπεφωνημένα οὕτως.

Στην Συνθήκη ο Βοημούνδος:

  • Αναγνώρισε τον Αλέξιο ως «ὁμόπιστό» του και ανήκοντα στο «γένος των Χριστιανών» (θυμίζω πως τον συκοφαντούσε ως «παγανό» = «μουσουλμάνο» και αρωγό των «παγανών» στην Ευρώπη.
  • Ορκίστηκε ότι δεν θα ξαναεπιτεθεί στον Αλέξιο και στον γιο και διάδοχό του Ιωάννη
  • Αναγνώρισε την υποτέλειά του στους θεοστεφείς βασιλείς των Ρωμαίων και ότι ορκίστηκε να είναι «λίζιος άνθρωπος» (homo ligius, liege, liegeman), δηλαδή τοπικός άρχοντας που δέχτηκε ως δώρο από τους βασιλείς την ιδιοκτησία μιας περιοχής με την υποχρέωση της στρατιωτικής αρωγής στους βασιλείς. Η περιοχή που «έλαβε» ο Βοημούνδος «από τους βασιλείς των Ρωμαίων» είναι η Αντιόχεια (που είχε ο ίδιος «απελευθερώσει» από τον Μουσουλμανικό «ζυγό») και τα περίχωρα της που αναφέρονται ρητά.

Αφού περιγράφονται όλα τα άρθρα της Συνθήκης, στο τέλος υπογράφουν οι μάρτυρες που, με την εξαίρεση του Ρωμαίου Παύλου και μερικών άλλων Ρωμαίων (λ.χ. Κωνσταντίνος ο νοτάριος), καθώς και των ζουπάνων απεσταλμένων του «συμπεθέρου» Κράλη της «Δακίας» (ο Ιωάννης Κομνηνός παντρεύτηκε την Ειρήνη-Πιρόσκα της Ουγγαρίας), ήταν όλοι τους «Λατίνοι», γιατί – όπως εξηγεί αναλυτικά ο Peter Frankopan, το έγγραφο ήταν έτσι γραμμένο ώστε να γίνεται κατανοητό στην Φεουδαρχική Δυτική Ευρώπη.

[13.12.28] Ταῦτα ἐγράφη τε καὶ οἱ ὅρκοι συνετελέσθησαν παρουσίᾳ τῶν ὑπογεγραμμένων μαρτύρων κατὰ μῆνα Σεπτέμβριον δευτέρας ἐπινεμήσεως ἔτους ἤδη διαρρυϊσκομένου #22χιζʹ. Οἱ μέντοι παρουσιάσαντες μάρτυρες καὶ ὑπογεγραφότες, ὧν ἐναντίον ταῦτα τετέλεστο, εἰσὶν οὗτοι· οἱ θεοφιλέστατοι ἐπίσκοποι, ὅ τε Ἀμάλφης Μαῦρος καὶ ὁ τοῦ Τερεντοῦ Ῥενάρδος καὶ οἱ σὺν αὐτῷ κληρικοί· ὁ εὐλαβέστατος καθηγούμενος τῆς ἐν Λογγιβαρδίᾳ σεβασμίας μονῆς τοῦ ἁγίου Ἀνδρέου, τῆς ἐν τῇ νήσῳ τοῦ Βρεντησίου, καί τινες αὐτῶν δύο μοναχοί· οἱ ἄρχοντες τῶν περεγρίνων, ὧν τὰ μὲν σίγνα αὐτοὶ διεχάραξαν οἰκειοχείρως, τὰ δὲ τούτων ὀνόματα διὰ χειρὸς τοῦ θεοφιλεστάτου ἐπισκόπου Ἀμάλφης τοῖς σίγνοις προσπαρεγράφησαν, ὃς καὶ πρέσβυς παρὰ τοῦ πάπα πρὸς τὸν αὐτοκράτορα ἐληλύθει. Οἱ ἀπὸ τῆς βασιλείου αὐλῆς· ὁ σεβαστὸς Μαρῖνος, Ῥογέρης ὁ τοῦ Τακουπέρτου, Πέτρος Ἀλίφας, Γελίελμος ὁ Γανζῆ, Ῥιτζάρδος ὁ Πριντζίτας, Ἰοσφρὲ Μαλή, Οὐμπέρτος ὁ υἱὸς τοῦ Γραούλ, Παῦλος ὁ Ῥωμαῖος, οἱ ἐκ τῶν Δακῶν ἥκοντες ἀποκρισιάριοι παρὰ τοῦ κράλη καὶ συμπενθέρου τῆς βασιλείας, ζουπάνος ὁ Περὴς καὶ Σίμων, καὶ οἱ ἀποκρισιάριοι Ῥισκάρδου Σινισκάρδου, Βασίλειος νωβελλίσιμος ὁ εὐνοῦχος καὶ Κωνσταντῖνος νοτάριος.» Τὸν μὲν οὖν ἔγγραφον ὅρκον τοῦτον ὁ αὐτοκράτωρ παρὰ τοῦ Βαϊμούντου ἔλαβεν, ἀντιδέδωκε δὲ πρὸς αὐτὸν τὸν εἰρημένον ἄνωθεν χρυσόβουλλον λόγον ἐνσεσημασμένον διὰ κινναβάρεως, ὡς ἔθος, διὰ βασιλικῆς δεξιᾶς.

Δυστυχώς για τον Αλέξιο, οι όροι της Συνθήκης δεν πραγματοποιήθηκαν ποτέ. Ο Βοημούνδος πέθανε 6 μήνες μετά την υπογραφή της Συνθήκης της Διαβόλεως και ο κληρονόμος των εδαφών του στην Αντιόχεια (δηλαδή ο ανιψιός του Ταγκρέδος) δεν αναγνώρισε ούτε έναν όρο από την συνθήκη και συνέχισε να κυβερνά εντελώς ανεξάρτητα και, μάλιστα, με εμφανή δυσμένεια προς τους Βασιλείς των Ρωμαίων.

Αλλά τα του Ταγκρέδου ανήκουν στο επόμενο βιβλίο της Αλεξιάδας.

Advertisements

Leave a comment

Filed under Βυζαντινολογία, Ιστορία, Μεσαίωνας

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s