Παρατηρήσεις στα βιβλία 9-10-11 της Αλεξιάδας #Γ1: Η Πρώτη Σταυροφορία

Η Πρώτη Σταυροφορία (1096-1099) ήταν αναμφίβολα ένα από τα σημαντικότερα γεγονότα που συνέβησαν κατά την βασιλεία του Αλέξιου Κομνηνού. Η περιγραφή της Κομνηνής είναι κάθε άλλο παρά αντικειμενική, αλλά είναι ακριβώς αυτή η μεροληπτικότητά της που μας δείχνει την «βυζαντινή» θεώρηση των πραγμάτων, η οποία λείπει από τις δυτικές πηγές όπως ο Γουλιέλμος της Τύρου (William of Tyre).

Ιστορικά Προλεγόμενα

Το πρώτο που πρέπει να παρατηρηθεί είναι ότι η Κομνηνή αποκρύπτει τον ρόλο του Αλεξίου στην σύλληψη της ιδέας για μια σταυροφορία. Σε παρόμοια κατεύθυνση, αλλά για διαφορετικούς λόγους («Δυτικό» γόητρο), κινήθηκαν και πολλοί δυτικοί ιστορικοί που προσπάθησαν να μειώσουν όσο μπορούσαν την συμβουλή του Αλεξίου στην σύλληψη της σταυροφορικής ιδέας. Είναι ιστορικοί όπως ο Peter Frankopan (εξειδικευμένος στην περίοδο των Κομνηνών και της Α΄ Σταυροφορίας) που ανέδειξαν τον κεντρικό ρόλο του Αλεξίου σε αυτό το θέμα.

Ο Αλέξιος Κομνηνός έγινε αυτοκράτορας το 1081 και αμέσως χρειάστηκε να αντιμετωπίσει τους Νορμανδούς της Νότιας Ιταλίας κατά τον πρώτο Νορμανδο-Βυζαντινό πόλεμο (1081-1085). Σε αυτή την σειρά μαχών ο Αλέξιος «έμαθε παθαίνοντας» την μαχητική αξία των Νορμανδών Ιπποτών με την «ανύποιστη» πρώτη τους έφοδο. «Ανύποιστη» θα πει «αναπόκρουστη», «αμαιμάκετη», «ανεπίσχετη» (κυριολεκτικά «ανυπόφερτη», οἴσω = φέρω).

[5.4] γινώσκων τὴν πρώτην κατὰ τῶν ἐναντίων ἱππασίαν τῶν Κελτῶν ἀνύποιστον δέον ἔκρινε πρῶτον μὲν διὰ πολλοστῶν μετρητῶν τινων καὶ ἐκκρίτων ἀκροβολισμοὺς ποιήσασθαι

ὁ δὲ βασιλεὺς τὴν ἀνύποιστον τῶν Λατίνων δεδιὼς πρώτην προσβολὴν καινόν τι ποιεῖ.

Ο Πρώτος Νορμανδο-Βυζαντινός πόλεμος τελειώνει με τον Αλέξιο να προσλαμβάνει ως μισθοφόρους πολλούς από τους Νορμανδούς κόμητες που αντιμετώπισε ως εχθρούς σε αυτές τις μάχες. Το 1088 εκλέχθηκε νέος Πάπας ο Ουρβανός Β΄. Ο Αλέξιος, παρά το Σχίσμα του 1054 έσπευσε ν΄αναπτύξει καλές διπλωματικές σχέσεις με τον νέο Πάπα, συζητώντας μέχρι προτάσεις για την αναίρεση του Σχίσματος. Δεν υπάρχει καμία αμφιβολία ότι το βασικό κίνητρο του Αλεξίου για αυτήν την κίνησή του ήταν η διπλωματική απομόνωση των Νορμανδών της Νότιας Ιταλίας. Δεν ήθελε να επιτρέψει στον «Βαϊμούντο» (Bohemund/Βοημόνδος) να χρησιμοποιήσει το Βατικανό για να ενoποιήσει την Δύση εναντίον του. Την ίδια ακριβώς διπλωματική κίνηση έκανε αργότερα και ο Μιχαήλ Η΄ Παλαιολόγος στην Δεύτερη Σύνοδο της Λυών (1272 μ.Χ.), προκειμένου ν΄απομονώσει διπλωματικά στην Δύση τον Κάρολο τον Ανδεγαυό που είχε κατακτήσει την Αλβανία και ετοιμαζόταν να κατακτήσει την νεοσυσταθείσα Παλαιολόγειο αυτοκρατορία. Η διαφορά είναι ότι ο Μιχαήλ, αντίθετα με τον Αλέξιο, έφτασε μέχρι την συμφωνία Ενώσεως των Εκκλησιών, κάτι που δεν του συγχώρεσαν ποτέ οι Ορθόδοξοι υπήκοοί του, που πίστευαν ότι, με αυτήν του την κίνηση, είχε απωλέσει κάθε ελπίδα Σωτηρίας της Ψυχής του. Περιγράφοντας αυτά τα γεγονότα, ο Donald Nicol υπενθυμίζει στους αναγνώστες του ότι ο Homo Byzantinus ήταν ένα «άλογο θρησκευόμενο “ζώο”» (religious animal with irrational belief) που, αντίθετα με τους βασιλείς του, δεν μπορούσε να βάλει την διπλωματία πάνω από την Πίστη του. Η αδελφή του Μιχαήλ Η΄ Ευλογία ήταν απόλυτα πεπεισμένη ότι ο αδελφός της με την Συνθήκη της Λυών είχε απωλέσει οποιαδήποτε ελπίδα Σωτηρίας της Ψυχής του, ενώ ο γιος και διάδοχός του Ανδρόνικος Β΄ αναγκάστηκε – προκειμένου να διασφαλίσει την ενθρόνισή του- να δεχτεί την απόφαση της Εκκλησίας για μη κανονική χριστιανική ταφή του πατέρα του. Αυτό ήταν το τραγικό τέλος του Αυτοκράτορα της Νικαίας που ανέκτησε την Κωνσταντινούπολη από τους Φράγκους και που κατάφερε να εξουδετερώσει με ευπάλαμη διπλωματία (η Δεύτερη Συνθήκη της Λυών και η Επανάσταση του Σικελικού Εσπερινού) τα σχέδια του Καρόλου του Ανδεγαυού για κατάκτηση της ανασυσταθείσας/Παλαιολόγειας Ρωμαϊκής Ηγεμονίας.

Byz-animal-Michael-VIII

Επομένως, από την ιστορία του Μιχαήλ Η΄ καταλαβαίνουμε γιατί η Άννα Κομνηνή προτίμησε να αποκρύψει την συμβολή του πατέρα της στην σύλληψη της Σταυροφορικής Ιδέας του Ουρβάνου Β΄. Σκοπός της συγγραφής της Αλεξιάδας ήταν η παρουσίαση ενός “larger-than-life” Αλεξίου του οποίου η μνήμη θα έμενε ανεξίτηλη στην μνήμη των Ορθόδοξων Ρωμαίων.

Εμείς σήμερα δεν έχουμε κανένα πρόβλημα για να αντιληφθούμε την μεγαλοφυή σύλληψη του Αλεξίου. Ζήτησε από τον Ουρβάνο να του στείλει μια πεντακοσαριά δυτικούς Ιππότες «με ιερή αποστολή» να ανακτήσουν την Ιερουσαλήμ. Ξεκινώντας από την Κωνσταντινούπολη θα έπρεπε ν΄ανοίξουν «δια πυρός και σιδήρου» δρόμο μέσα σε έδαφος ελεγχόμενο από τους Τούρκους μέχρι να φτάσουν στον προορισμό τους (Ιερουσαλήμ). Εν τω μεταξύ, όποια πόλη «απελευθερωνόταν» ἐν τῇ ὁδῷ θα περνούσε στα χέρια του Αλεξίου.

Ο Ουρβάνος Β΄ ξεκινώντας από αυτήν την πρόταση του Αλεξίου κατέληξε σε ένα ακόμα πιο μεγαλεπήβολο σχέδιο, το οποίο θα ανεδείκνυε την πνευματική ηγεμονία του Βατικανού στην πολιτικά κατακερματισμένη Δύση. Η πεντακοσαριά ιπποτών που ζήτησε ο Αλέξιος έγινε Σταυροφορία που κατάφερε τελικά να ξεσηκώσει 60.000-80.000 περίπου σταυροφόρους (από παντελώς απειροπόλεμους μέχρι «επαγγελματίες» μαχητές). Τα κίνητρα της Σταυροφορίας που παρουσίασε ο Ουρβάνος ήταν δύο:

α) Άφεση αμαρτιών στους συμμετέχοντες που θα σκοτώσουν αλλόπιστους (εισιτήριο για τον παράδεισο)

β) Επιχθόνιος πλούτος από τα λάφυρα που θα προέκυπταν.

Τα πρώτα παράπλευρα θύματα της Πρώτης Σταυροφορίας ήταν οι πλησιέστεροι «αλλόπιστοι», δηλαδή οι Εβραϊκές κοινότητες της δυτικής Ευρώπης!

Frankopan-Alexios

1st-crusade

Ηγέτες της Σταυροφορίας ήταν ο «Γοντεφρέ» (Γοδεφρείδος του Μπουγιόν), ο αδελφός του Βαλδουίνος, ο «Ισαγγέλης» (Ρεϋμόνδος της Τουλούζης/Saint Gilles, κατά την Κομνηνή ο πιο ευθύφρων/ντόμπρος των ηγετών) και, μεταξύ άλλων, ο μέχρι προσφάτως εχθρός τους Αλεξίου «Βαϊμούντος» (Βοημόνδος/Bohemond, για τον οποίο η Κομνηνή δεν χάνει ευκαιρία να μας υπενθυμίσει ότι ο Αλέξιος δικαιολογημένα τον υποψιαζόταν από την αρχή).

Υπάρχει ένα πολύ ωραίο τρίωρο ντοκυμαντέρ στο youtube για τις 3 Σταυροφορίες με τίτλο “The Crusades: Crescent & the Cross” (= Οι Σταυροφορίες: Η Ημισέληνος και ο Σταυρός) που αφηγείται ο Keith David, από το οποίο θα παραθέσω μία αποσπασματική σύνοψη των γεγονότων από την σύλληψη της ιδέας για την Α΄ Σταυροφορία μέχρι την άφιξη των Σταυροφόρων στην Κωνσταντινούπολη όπου οι ηγέτες της έδωσαν τους «συνήθεις των Λατίνων όρκους» (ότι θα παρέδιδαν στον Αλέξιο όσες πόλεις κατακτούσαν που οι Σελτζούκοι είχαν πάρει από τους Ρωμαίους) στον Αλέξιο και την διαπεραίωσή τους στην Βιθυνία.

Στο ντοκυμαντέρ παρουσιάζεται φυσικά η οπτική γωνία των δυτικών πηγών (με τη σειρά τους μεροληπτικές προς την αντίθετη κατεύθυνση από αυτήν της Κομνηνής), ενώ στο [01:18] του πρώτου βίντεο παρουσιάζεται πολύ σύντομα και η οπτική γωνία των Μουσουλμάνων που βλέπουν τους Al-Ifranj” / Φράγγους σαν τους άπιστους βαρβάρους που ήρθαν να καταστρέψουν τον ακμάζοντα Ισλαμικό πολιτισμό. Επομένως, έχουμε τρεις διαφορετικές θρησκευτικές κοινότητες (Ορθόδοξοι Ρωμαίοι, Καθολικοί «Λατίνοι», Μουσουλμάνοι) με τρεις διαφορετικές πολιτικές οπτικές γωνίες. Πρόκειται για ένα πολύ γόνιμο έδαφος για την ανέγερση  τοιχίων (boundaries) που χωρίζουν αντιθετικές συλλογικές ταυτότητες:

Χριστιανός ≠ Μουσουλμάνος

«καλός» Χριστιανός ≠ «κακός» Χριστιανός (~ Ορθόδοξος ≠ Καθολικός)

Ρωμαίος ≠ βάρβαρος

ομόθρησκος βάρβαρος («Λατῖνος» = «Κελτός» = Φράγγος) ≠ αλλόθρησκος βάρβαρος (Τούρκος = «Ισμαηλίτης» = «Αγαρηνός»)

πολιτισμένος «Γκιαούρης» (Al-Rum) ≠ απολίτιστος «Γκιαούρης» (Al-Ifranj)

Όπως έχω δείξει και σε πολύ παλαιότερη ανάρτηση για τους Άραβες, οι Μουσουλμάνοι αρχικά μπέρδεψαν τους Σταυροφόρους Al-Ifranj για Rum (είδαν σταυρο-φόρους να έρχονται από τα παλιά σύνορα του Bilad Al-Rum), αλλά γρήγορα κατάλαβαν ότι είχαν να κάνουν με ένα άλλο [πολιτισμικά] «κατώτερο» είδος «γκιαούρηδων», τους οποίους παρομοιάζουν με άγρια ζώα με μόνη αρετή το μαχητικό τους θάρρος/θράσος. Έχει ενδιαφέρον ότι η Κομνηνή θα κάνει την ίδια πάνω κάτω παρατήρηση.

Al-Ifranj-animals

Οι Σταυροφόροι, ιδίως μετά το κόλπο που τους έπαιξε ο Αλέξιος στην πολιορκία της Νίκαιας, θα βλέπουν με υποψία τους Ρωμαίους. Ο Γουλιέλμος της Τύρου θα παρομοιάσει τον Αλέξιο με σκορπιό που δεν επιτίθεται [φανερά] με το πρόσωπό του, αλλά [ύπουλα] με το δηλητηριώδες κεντρί της ουράς του.

Alexios-Scorpion

Η Κομνηνή, ειδικότερα, χρησιμοποιεί το συνηθισμένο αντιθετικό ζεύγος Ρωμαίος ≠ βάρβαρος, στο οποίο τόσο οι «Κελτοί/Λατίνοι/Φράγγοι» όσο και οι «Ισμαηλίται/Αγαρηνοί/Τούρκοι/Σαρακηνοί» θα ταξινομηθούν ως «βάρβαροι». Επιπρόσθετα, προσπαθεί να δείξει ότι οι Ρωμαίοι είναι «καλύτεροι Χριστιανοί» από τους «αιρετικούς» Λατίνους και θα χρησιμοποιήσει μία κλίμακα βαρβαρότητας: οι Λατίνοι/Κελτοί/Φράγγοι χαρακτηρίζονται «βάρβαροι» μόνον όταν αντιπαραβάλλονται στους Ρωμαίους. Όταν η διήγηση δεν περιέχει Ρωμαίους τότε ο όρος «βάρβαροι» χαρακτηρίζει μόνο τους Μουσουλμάνους, ενώ οι Σταυροφόροι αποκαλούνται Λατίνοι/Κελτοί/Φράγγοι.

Κλείνω την ανάρτηση με τα ιστορικά προλεγόμενα της Α΄ Σταυροφορίας παραθέτοντας τις σημαντικές ημερομηνίες μέχρι την κατάκτηση της Ιερουσαλήμ:

27 Νοεμβρίου 1095: επίσημη Προκήρυξη της Σταυροφορίας από τον Πάπα Ουρβανό Β΄

Νοέμβριος 1096 – Απρίλιος 1097: έλευση των διαδοχικών κυμάτων Σταυροφόρων στην Κωνσταντινούπολη.

14 Μαΐου-19 Ιουνίου 1097: Πολιορκία της Νίκαιας (την κατείχαν Τούρκοι, οι Φράγκοι την Πολιόρκησαν, αλλά επιδεικνύοντας την δαιδάλεα διπλωματία του ο Αλέξιος έπεισε τους τούρκους να την παραδώσουν σε αυτόν και όχι στους Φράγκους).

1 Ιουλίου 1097: Μάχη του Δορυλαίου (Σταυροφόροι εναντίον των Τούρκων)

21 Οκτωβρίου 1097-2 Ιουνίου 1098: Πολιορκία Αντιόχειας (τελικά ο Βοημούνδος πήρε την πόλη και, καταπατώντας τον όρκο του, δεν την έδωσε στον Αλέξιο, αλλά την κράτησε γι΄αυτόν και τον ανιψιό του «Ταγγρέδο». Από εδώ και πέρα ο Βοημούνδος θεωρείται επίσημα εχθρός των Ρωμαίων και αντιμετωπίζεται ως τέτοιος).

7 Ιουνίου-15 Ιουλίου 1099: Πολιορκία της Ιερουσαλήμ (όταν τελικά μπήκαν στην πόλη, οι Σταυροφόροι σκότωσαν όχι μόνο τους Μουσουλμάνους, αλλά και τους Εβραίους που βρίσκονταν στην Πόλη). Άρχοντας της πόλης έγινε ο Γοδεφρείδος, ο οποίος αρνήθηκε τον τίτλο «βασιλεάς» της Ιερουσαλήμ.

Στην επόμενη ανάρτηση θα παραθέσω τα πιο ενδιαφέροντα χωρία της Κομνηνής.

Advertisements

8 Comments

Filed under Uncategorized

8 responses to “Παρατηρήσεις στα βιβλία 9-10-11 της Αλεξιάδας #Γ1: Η Πρώτη Σταυροφορία

  1. Ρωμηός=Έλληνας=Γραικός Όλα δικά μας είναι.

    Πολύ ωραίες και οι συνέχειες των αναρτήσεων !
    ——————————————————————————

    Δεν θυμάμαι αν τα έχουμε ξαναπεί. Γι’αυτό συγνώμη εκ των προτέρων για τυχόν επαναλήψεις.

    “Η Άννα Κομνηνή γράφει ότι ο Αλέξιος “έστελνε αγωνιωδώς μηνύματα καλώντας μισθοφόρους από όλες τις πλευρές”(Αλεξιάςviii,3)Το ότι δε ο αυτοκράτορας ζήτησε βοήθεια και από τη Δύση φαίνεται από ένα άλλο απόσπασμα της ίδιας συγγραφέως(viii5), το οποίο αναφέρει ότι, αμέσως μετά, ο Αλέξιος “περίμενε τους μισθοφόρους από τη Ρώμη”.( ΠΑΠΥΡΟΣ ,ΕΛΛΑΔΑ, τόμος Β, σελ.93)(D.M.Nicol )

    Τα αποσπάσματα ίσως είναι αυτά (δεν είμαι σίγουρος).
    (ὡς ἐνὸν διὰ γραμμάτων ἁπανταχόθεν ἔσπευδε μισθοφορικὸν μετακαλέσασθαι)
    (τὸ ἐκ τῆς Ῥώμης προσδοκώμενον μισθοφορικὸν)

    (Άσχετο, αλλά το είδα διαβάζοντας. 🙂
    Ο D.M.Nicol στην ΠΑΠΥΡΟΣ (ΕΛΛΑΔΑ, τόμος Β, σελ.86) λέει
    “‘Ολοι οι αυτοκράτορες της περιόδου της ανωμαλίας του 11ου αι. υπήρξαν ελληνικής καταγωγής.” 🙂 🙂 🙂 )
    —————————————————————-

    “Ο Γοδεφρείδος της Μπουγιόν, ο Βαλδουίνος, ο Ροβέρτος της Φλάνδρας, ο Βοημούνδος και άλλοι δέχτηκαν να γίνουν υποτελείς του Αλεξίου χωρίς να δημιουργήσουν προβλήματα. Αντίθετα ο Ραϋμόνδος της Τουλούζης, επίδοξος αρχηγός της Σταυροφορίας, δεν δέχθηκε να δώσει όρκο. Τελικά, Αλέξιος και Ραϋμόνδος έδωσαν αμοιβαία υπόσχεση σεβασμού της τιμής και της ζωής. Αποτελεί βέβαια ειρωνεία της τύχης το γεγονός ότι ενώ οι περισσότεροι αρχηγοί των Σταυροφόρων μόλις εδραιώθηκαν στην Ανατολή ίδρυσαν ανεξάρτητα κρατίδια και συνεπώς αθέτησαν τον όρκο τους, ενώ ο Ραϋμόνδος έμεινε πιστός έως το τέλος στον αυτοκράτορα, υποστηρίζοντας το αίτημά του για παράδοση σε αυτόν της Αντιοχείας και επιπλέον ο ίδιος παρέδωσε πολλές πόλεις που είχε κατακτήσει στα παράλια της Συρίας.”(ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ,ΔΟΜΗ, τόμος 8, σελ.54)
    ——————————————————————————————-

    Ο Αλέξιος Κομνηνός φαίνεται να είχε στείλει ένα μήνυμα προς τον Ροβέρτο της Φλάνδρας, ο οποίος πριν από λίγα χρόνια είχε περάσει από την Κων/πολη επιστρέφοντας από τους Αγίους Τόπους. Στην επιστολή του ο Αλέξιος περιέγραφε την απελπιστική κατάσταση “της Αγιότατης Αυτοκρατορίας των Ελλήνων χριστιανών η οποία καταδυναστεύεται από τους Πετσενέγκους και τους Τούρκους”, μιλούσε για τον φόνο γυναικόπαιδων και ότι το σύνολο σχεδόν του εδάφους της αυτοκρατορίας είχε καταληφθεί από τους εχθρούς πλην της Κων/πολης. Αλλά και αυτή απειλούταν με κατάληψη εκτός και “‘έλθει σύντομα βοήθεια από τον Θεό και από τους πιστούς χριστιανούς Λατίνους”. Γι’αυτό ο Αλέξιος καλούσε σε βοήθεια τον Ροβέρτο και όλο τον λαό του να μην πέσουν τα ιερά λείψανα και οι θησαυροί της Κων/πολης στα χέρια των Τούρκων και των Πετσενέγκων. Κατέληγε δε “Πάσχισε όσο έχεις ακόμη καιρό, ώστε η Χριστιανική Αυτοκρατορία και, το σημαντικότερο, ο Πανάγιος Τάφος να μην χαθούν από σένα και τα ουράνια να μην σε κολάσουν αλλά να σε επιβραβεύσουν. Αμήν!”
    Το μήνυμα πρέπει να στάλθηκε γύρω στο 1091. Από το έγγραφο του μηνύματος έχει σωθεί μόνο μια λατινική απόδοσή του. Άλλοι θεωρούν την επιστολή αυθεντική και άλλοι όχι. Το πιθανότερο είναι ότι ο πυρήνας της επιστολής είναι αυθεντικός (1091), αλλά έχει υποστεί και τέτοια επεξεργασία από τους Λατίνους ( ίσως παπικούς κύκλους), ώστε να συνεγερθεί το σταυροφορικό αίσθημα λίγο πριν την Σταυροφορία ( ή και κατά την διάρκεια αυτής, ίσως το 1098 κατά την πολιορκία της Αντιόχειας). Έτσι η αρχική επιστολή του Αλεξίου δεν έχει καμιά σχέση με τις απαρχές της Σταυροφορίας.

    Όταν όμως ξεκίνησε πλέον η σταυροφορία, ο Αλέξιος είχε ήδη αντιμετωπίσει με επιτυχία τους περισσότερους εξωτερικούς κινδύνους και ετοιμαζόταν να στραφεί αποκλειστικά με τις δικές του δυνάμεις κατά των Σελτζούκων. Έτσι οι Σταυροφόροι που έφτασαν στην Κων/πολη αποτελούσαν πλέον ενόχληση γι’αυτόν.
    (Οι πληροφορίες από το λήμμα “Σταυροφορίες” της Π-Λ-Μπ.)
    —————————————————————————————–

    Το 841 ή 843 ο αυτοκράτορας Θεόφιλος ζήτησε με επιστολή του βοήθεια από τη Δύση (από τον δυτικό αυτοκράτορα Λοθάριο ή τον βασιλιά των Φράγκων Λουδοβίκο τον Ευσεβή) κατά των Αράβων. Προτείνεται στην επιστολή μια συμμαχία των δύο αυτοκρατοριών με τους Άραβες της Ισπανίας κατά των Αββασιδών. Το σχέδιο δεν ευοδώθηκε. Η επιστολή όμως θεωρείται από κάποιους ως η παλαιότερη ιδέα για τις Σταυροφορίες. (ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ,ΔΟΜΗ, τόμος 7)

    • “της Αγιότατης Αυτοκρατορίας των Ελλήνων χριστιανών η οποία καταδυναστεύεται από τους Πετσενέγκους και τους Τούρκους”,
      Το μήνυμα πρέπει να στάλθηκε γύρω στο 1091. Από το έγγραφο του μηνύματος έχει σωθεί μόνο μια λατινική απόδοσή του. Άλλοι θεωρούν την επιστολή αυθεντική και άλλοι όχι. Το πιθανότερο είναι ότι ο πυρήνας της επιστολής είναι αυθεντικός (1091), αλλά έχει υποστεί και τέτοια επεξεργασία από τους Λατίνους

      Ο Αλέξιος μάλλον έστειλε το έγγραφο στα Λατινικά. Θ αείχε ενδιαφέρον να ξέραμε αν το πρωτότυπο κείμενο στα Λατινικά όπου ζητάει βοήθεια από τους Φράγκους είχε “Romani” ή “Graeci” γι΄αυτό που αποδόθηκε ως «Έλληνες» νεοελληνιστί.

    • Πάντως και τα δύο χωρία της Κομνηνής όπου αναμένονται μισθοφόροι (8.3, 8.5 από την Ρώμη/όλα τα μέρη) είναι για την Μάχη του Λεβουνίου (1091). Ὀταν διηγείται την Σταυροφορία (όπως θα δείξω στην επόμενη ανάρτηση) δεν λέει τίποτε για την συμβολή του Αλεξίου.

  2. Simplizissimus

    Η επιστολή του Αλέξιου υπάρχει εδώ. Ο τίτλος είναι Alexii Comneni Romanorum imperatoris ad Robertum I Flandriae comitem, και ο εκδότης και σχολιαστής λέγεται P. E. D. Riant (1836-1888). Ο εκδότης βρίσκει ότι η επιστολή είναι κατασκευασμένη εξολοκλήρου στη Δύση και ότι απηχεί δυτικές απόψεις. Φυσικά, ως δυτική, δε θα μπορούσε ποτέ να αποκαλεί τον Βυζαντινό αυτοκράτορα Imperator Romanorum και τους υπηκόους του Romani. Τους αποκαλεί Greci.

    Αντιγράφω ένα δυο σχετικές φράσεις από το κείμενο:

    Imperator Constantinopolitanus (10)
    sanctissimum imperium christianorum Grecorum (11)
    quas Greci … fabricaverant (15)
    pro Dei amore, et pro omnium Grecorum christianorum pietate (15)
    ad auxilium mei et Grecorum christianorum (16)
    regnum Grecorum (16)

    Υπάρχει και εκδοχή της επιστολής αυτής στα γερμανικά, όπου οι υπήκοοι του Αλέξιου λέγονται Kriechen:
    das heilige kaysertum der cristenlichen Kriechen (25)

  3. Ψέκκας

    Παρά πολύ καλή η διαχείριση της έννοιας της βαρβαρότητας από την Άννα Κομνηνή.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s