Η Αλβανική πάχυνση s»sh #2: χρονολογία και γεωγραφική έκταση

Στην προηγούμενη ανάρτηση σχολίασα ορισμένα γλωσσολογικά επιχειρήματα του Eqrem Çabej σχετικά με την κανονική φωνολογική εξέλιξη των αρχαίων τοπωνυμίων της Αλβανίας στην Αλβανική γλώσσα. Προσπάθησα να δείξω ότι, αντίθετα με ότι ισχυρίστηκε ο Çabej, κανένα από αυτά τα τοπωνύμια δεν μπορεί να ξεπεράσει το όριο του 650 μ.Χ. ως terminus ante quem της άφιξης των γλωσσικών προγόνων των Αλβανών στην Αλβανία. Όσοι διαβάσατε την προηγούμενη ανάρτηση θα παρατηρήσατε ότι κεντρική θέση σε αυτήν την κανονική φωνολογική εξέλιξη έχει η αλβανική «πάχυνση» s>sh. Επομένως, αυτή η δεύτερη ανάρτηση θα έχει σαν θέμα αυτό το φαινόμενο.

1) ΛΑΤΙΝΙΚΑ ΔΑΝΕΙΑ: Η Αλβανική έχει εφαρμόσει την πάχυνση s>sh σε όλα τα λατινικά δάνεια τόσο στο μονήρες /s/ όσο και σ΄αυτό των συμφωνικών συμπλεγμάτων /sk/,/st/ και /sp/:

-Αρκτικό μονήρες #s:

socius > shoq/shok

surdus > shurdh

saeculum > seculum > shekull

sānctus > shenjtë

sanitās/sanitātem > shëndet

(locus) solānus > shullë (= το Σούλι ~ γκεγκικό shullâ)

-Μεσοφωνηεντικό μονήρες -s- (στην Βαλκανική Ρωμανική το διπλό -ss- συμπεριφέρεται φωνητικά σαν -s- λ.χ. ρουμανικό fossa > foasă):

fossa > fushë

fossātum > fshat

passus > pash

sessus > shesh

sanguisuga > * saguisungia > shushunjë

sīderō > shiroj

-Αρκτικό #sk

scamnum > shkëmb

scāla > shkallë

schola > shkollë

scūtum > shqyt

scortea > scortja > shkorsë

scintilla > *scintilia > shkëndijë

Sclavus > Shqa (παραδοσιακά «Βούλγαρος» και regio Sclavenica (= «Σκλαβηνία») > Shqinikë = «Βουλγαρία»)

Shqinike

-Μεσοφωνηεντικό -sk-:

piscis > peshk

masculus > mashkull

muscus > mushk/myshk

muscellārius > mushkëllyer

discus > dishkë/dishtë

– Αρκτικό #st:

stabulum > shtallë

status > shtat

strātum > shtrat

stringō > shtrëngoj

strictus > *strinctus > shtrenjtë

– Μεσοφωνηεντικό -st-:

Augustus > Gusht

magister > mjeshtër

castanea > shtenjë

medicaster > mëgashtër

hastīle > shtijë

colostrum > qumësht

cresta > creshtë

christiānus > shter/krishterë

Αρκτικό #sp:

spodium > shpuzë

spatha > shpatë

2) ΣΛΑΒΙΚΑ ΔΑΝΕΙΑ: Από τα πρώιμα σλαβικά δάνεια (~ 650-800 μ.Χ.) που καταγράφει ο Vladimir Orel τα περισσότερα δείχνουν πάχυνση s>sh, ενώ υπάρχουν λίγα που δείχνουν κανονικό /s/. Τα μεταγενέστερα σλαβικά δάνεια έχουν όλα κανονικό /s/. Αυτό σημαίνει ότι η Αλβανική πάχυνση s>sh ήταν ακόμα ενεργή κατά τον 7° και το πρώτο μέρος του 8ου μ.Χ. αιώνα, αλλά  στο δεύτερο μισό του αιώνα (~750-800 μ.Χ.) η φωνολογική αυτή διαδικασία είχε πάψει να υφίσταται.  ΟΣΑ ΔΑΝΕΙΑ ΚΑΙ ΞΕΝΑ ΤΟΠΩΝΥΜΙΑ ΕΙΣΗΛΘΑΝ ΣΤΗΝ ΑΛΒΑΝΙΚΗ ΜΕΤΑ ΤΟ ~800 μ.Χ. ΔΕΝ ΠΑΡΟΥΣΙΑΖΟΥΝ ΠΑΧΥΝΣΗ S>SH !!!

Έχω μαζέψει τα 11 πρώιμα σλαβικά δάνεια που περιέχουν /s/ που κατέγραψε ο Orel στην παρακάτω εικόνα. Τα 7 κόκκινα δείχνουν πάχυνση /s/>/sh/ και τα 4 μπλε δείχνουν κανονικό /s/.

slav-s

skovordici

-Πρώιμα σλαβικά δάνεια που δείχνουν πάχυνση:

*kolesŭka > kolesh

*sapŭ > shap

*sŭsora > sharë

*sorka > sharkë

*trĭsŭ > trishe

*bystrŭ > bushtër

*skovordĭcĭ > shkërdhec

-Τελεπρώιμα (επιτρέψτε μου τον ιατρικό όρο 🙂 ~ τελεδιαστολικός = στο τέλος της διαστολής) σλαβικά δάνεια που δεν δείχνουν πάχυνση:

*posyla > posullë

*sębrŭ > sembër (το σλαβικό αυτό δάνειο εισήλθε και στην ελληνική ως σέμπρος)

*sǫditi > sundoj και sodit

Παραθέτω και μια εικόνα από λίγα παραδείγματα σλαβικών μεταγενέστερων (μετά το 800 μ.Χ.) σλαβικών δανείων της Αλβανικής που αναφέρει ο Orel στο ετυμολογικό λεξικό (AED):

albslav-s

Επομένως ελπίζω να καταλάβατε γιατί στην προηγούμενη ανάρτηση πολλές φορές σχολίασα πως τα περισσότερα τοπωνύμια που αναφέρει ο Çabej απλώς δείχνουν ότι είχαν εσέλθει στην Αλβανική κάποια στιγμή πριν από το ~800 μ.Χ. Τα τοπωνύμιο Scodra > Shkodër και Drivastum > Drisht δείχνουν τις ίδιες ακριβώς φωνολογικές τροπές με τα σλαβικά δάνεια *skovordĭcĭ > shkërdhec και *bystrŭ > bushtër και, επομένως, απλώς δείχνουν ότι έγιναν γνωστά στους Αλβανούς πριν από το ~800 μ.Χ. Βέβαια το γεγονός ότι υπάρχει μόνον ένα σλαβικό τοπωνύμιο που δείχνει τον «ρυθμικό» κανόνα (το προαναφερθέν shkërdhec) μας ωθεί να συμπεράνουμε πως το Drivastum και η Ragusa (όπως και η ρωτακισμένη στην Τοσκική Αυλώνα) ήταν γνωστά στους Αλβανούς πριν το ~650 μ.Χ. όταν αρχίζουν να εισρέουν τα σλαβικά δάνεια.

Η πάχυνση ή μη πάχυνση των σλαβικών δανείων μας επιτρέπει να χωρίσουμε τα σλαβικά τοπωνύμια των δυτικών Βαλκανίων σε εκείνα που ήταν γνωστά στους Αλβανούς πριν από το 800 μ.Χ. και σε εκείνα που έγιναν γνωστά στους Αλβανούς μετά το 800.

Το καλύτερο παράδειγμα για να καταλάβετε την παραπάνω διάκριση είναι το σλαβικό τοπωνύμιο/υδρωνύμιο *Bystrica = «γοργορέουσα ~ Γοργοπόταμος». Το σλαβικό επίθετο bystrŭ αρχικά σήμαινε «γρήγορος», αλλά επειδή το τρεχούμενο νερό είναι και καθαρό/διαυγές, με τον καιρό απέκτησε και την σημασία «διαυγής, καθαρός». Στην ΒΑ Αλβανία απαντά ως Bushtricë, ενώ στην ΝΔ Αλβανία ως Bistricë .

Bystrica

Τουλάχιστον τρεις αιώνες (και μάλλον περισσότεροι) χωρίζουν την γνώση από μεριάς των Αλβανών των δύο σλαβικών τοπωνυμίων. Το Bushtricë είναι ένα από τα παλαιότερα σλαβικά τοπωνύμια που εισήλθαν στην Αλβανική γλώσσα. Δείχνει τόσο πάχυνση st>sht όσο και απόδοση του σλαβικού y ως /u/ (λ.χ. koryto > karrutë):

bushter

To ΝΔ Bistricë , από την άλλη, εισήλθε τόσο αργά στην Αλβανική που όχι μόνο έχει κανονικό /s/, αλλά οι Σλάβοι/Βούλγαροι πρόλαβαν να ολοκληρώσουν τον ιωτακισμό y>i (~1000 μ.Χ.) λ.χ. bystrŭ > bistar, koryro > korito και byti > biti.

Όχι μόνον αυτό, αλλά αν προσέξετε τον παραπάνω χάρτη με τους ποταμούς θα παρατηρήσετε ότι οι ποταμοί Isamnus > Ishëm και Scampinus > Shkumbin δείχνουν πάχυνση *s>sh ενώ, αντίθετα, οι ποταμοί Vovusa > Vojusë/Vjosë, Asamus > Osum και ο Seman έχουν κανονικό /s/, κάτι που σημαίνει ότι εισήλθαν στην Αλβανική γλώσσα μετά το ~800 μ.Χ.

Αυτό δείχνει περίτρανα ότι ενώ μεν οι πρόγονοι των Αλβανών ήρθαν στην βόρειο Αλβανία κάποια στιγμή πριν από το ~650 μ.Χ., τα μέρη νοτίως του Skhumbin παρέμειναν terra ignota/incognita για τους Αλβανούς μέχρι το ~800 μ.Χ. τουλάχιστον. Με άλλα λόγια, η κατανομή της πάχυνσης s>sh λέει την ίδια πάνω κάτω ιστορία με την κατανομή των σλαβικών τοπωνυμίων:

albslav toponyms

Για αυτό το λόγο στην προηγούμενη ανάρτηση έγραψα πως ενώ η Αυλώνα είναι γνωστή στους Αλβανούς πριν από το 650 μ.Χ. , κατά την περίοδο 650-800, οι Αλβανοί την Αυλώνα μάλλον την άκουγαν από άλλους, παρά την έβλεπαν. Από τον Σκαμπίνο και κάτω τα περισσότερα τοπωνύμια είναι σλαβικά που έχουν περάσει στην Αλβανική με κανονικό /s/, λ.χ. Gostimë , Sopot , Ostrovicë κλπ.

Σε αυτό το σημείο θέλω να γράψω δυο λόγια για την ετυμολογία του Ιλλυρικού υδρωνυμίου Ίσαμνος (Ishëm). Ο ποταμός αναφέρεται ως Isamnus από τον Vibius Sequester (~ 400 μ.Χ.). Μία ετυμολογική πρόταση είναι να το δούμε ως διμορφηματικό *wiso-mnos με πρώτο μόρφημα την ΙΕ ρίζα *weis- «ρέω» (που απαντά στα υδρωνύμια Vistula και Wesser) και με δεύτερο μόρφημα τον μηδενικό βαθμό *-mn- του ΙΕ επιθήματος *-men- (λ.χ. *poh2i-men-s > *poh2i-mēn > ποιμήν και *poh2i-mn-iom > ποίμνιον δίπλα στο λιθουανικό *peh2i-mōn > piemuo που έχει μετατεθειμένους τους βαθμούς ablaut ως προς το ποιμήν).

Isamnus

Η ρίζα *weis- είναι περίεργη, διότι στις περισσότερες γλώσσες εξειδικεύτηκε σημασιολογικά. Στην Ελληνική, την Σανσκριτική και την Λατινική έγινε «δηλητήριο» (~ αυτό που ρέει από τα δόντια του φιδιού/το κεντρί του σκορπιού και την μέλισσας):

*wisos > ελληνικό ἰός ~ λατινικό virus ~ σανσκριτικό víṣa

Στον Γερμανικό κλάδο, η ρίζα τράπηκε προς τη σημασία «λάσπη, γλίτσα, χυλός»: αγγλικό ooze , παλαιοαγγλικό *wōsą > wōs κλπ.

Η εξέλιξη από το Isamnus στο Αλβανικό Ishëm ήταν κανονικότατη: το s πρόλαβε να παχυνθεί και το σύμπλεγμα -mn- απλοποιήθηκε σε -m- όπως στα:

scamnum > shkëm > shkëmb   και   damnum > dëm

Η Αλβανική πάχυνση *s>sh δεν απαντά μόνο σε τοπωνύμια της Αλβανίας, αλλά και έξω από αυτήν. Παραθέτω μία άλλη σελίδα όπου πάντοτε κάποιοι Αλβανοί μελετητές προσπαθούν να δείξουν ότι κατοικούν “sans interruption” στην περιοχή τους. Τα περισσότερα είναι μια αντιγραφή της λίστας του Çabej με τα ίδια πάντοτε γλωσσολογικά σφάλματα που συζήτησα στην προηγούμενη ανάρτηση (λ.χ. δήθεν «κανονικότητα» στο Δυρράχιον > Durrës και στο Θύαμις > Çameria)

Shtip

Βέβαια, αναφέρουν και ορισμένα ενδιαφέροντα που αξίζουν σχολιασμό και περαιτέρω ανάλυση.

Ξεκινάω με τα Astibus > Štip και Στοπόνιον/Στιπόνιον > Štiponje (σημερινό Ihtiman, οι θρυλικές Πύλες του Τραϊανού που αναφέρονται ως Щїпонѣ στην επιγραφή του Μοναστηρίου).

Ενώ γι΄αυτά τα δύο θα βρείτε πολλούς μελετητές να προτείνουν Αλβανική διαμεσολάβηση για την εισαγωγή στην Σλαβική γλώσσα, μου κάνει εντύπωση πως κανένας μέχρι τώρα δεν έχει παρατηρήσει ότι η «πάχυνση» sk,st είναι κανονικότατη και στην Ανατολική Βαλκανική Ρωμανική όταν ακολουθεί πρόσθιο φωνήεν (συνήθως /i/ και πιο σπάνια /e/).

Christianus > βλαχικό Crishtin ~ ρουμανικό Creștin

castigō/castigāre > βλαχικό cîshtigari ~ ρουμανικό știga

schidia > schedia (ιταλ. scheggia) > ρουμανικό štează

Επομένως, ειδικά τα Štip και Štiponje , οι Σλάβοι μπορεί να τα παρέλαβαν τόσο από τους Αλβανούς όσο και από τους (Α)Ρουμάνους.

Η άλλη ενδιαφέρουσα πάχυνση συνέβη στο όνομα της Ναϊσσού. Οι Σλάβοι παρέλαβαν αυτό το τοπωνύμιο με «αλβανοειδές» παχύ s>sh και ίσως με αλβανική i-μετάλλαξη.

Το σλαβικό όνομα Niš (παλαιοσλαβωνικό Nišĭ) δεν προέρχεται άμεσα από το Ναϊσσός/Naissus.

Nish

Το σλαβικό παχύ /š/ μπορεί να εξηγηθεί από την αλβανική πάχυνση του τύπου fossa > fushë και sessum > shesh : Naissus > Naìshë

Tο παλαιοσλαβωνικό (OCS) /i/ μπορεί να προέλθει μόνο είτε από την δίφθογγο *ei είτε από το μακρό */ī/ λ.χ.

IE *steigh- (λ.χ. στείχω) > OCS stignǫ

IE *leis-tos > OCS listŭ

steigh

H προαπαιτούμενη δίφθογγος *ei που χρειάζονται οι Σλάβοι μπορεί να προκύψει από το /ai/ της Ναϊσσού μέσω αλβανικής i-μετάλλαξης του τύπου calix/calicem > qelq , amita > emtë:

i-mutation

Με άλλα λόγια, αν αποδώσουμε στην Αλβανική της τροπές Naissus > Naìshë > Neìshë τότε το παλαιοσλαβωνικό Nišĭ προκύπτει εντελώς κανονικά !!!

Και μιας και είμαστε στην Ναϊσσό, θα πω δυο λόγια για την Δαρδανική/Δακο-Μυσική ετυμολογία του αρχαίου αυτού τοπωνυμίου. Η πόλη είναι χτισμένη στην ένωση του ποταμού Nišava με τον Νότιο Μοράβα (Južna Morava). Επομένως το κύριο χαρακτηριστικό της περιοχής είναι τα νερά της. Υπάρχει η ΙΕ ρίζα *sneh2- «ρέω, κινούμαι σε υγρό» που έχει δώσει τα ελληνικά ναῦς, νάχω> αττικο-ιωνικό νήχω , νάω,  νᾶμα και τις ποτάμιες νύμφες Ναϊάδες (< Ναϝιάδες).

Επομένως, μπορούμε να αναδομήσουμε την ΙΕ ρίζα *sn(e)h2-w-i-sos > δαρδανικό *Nawiša/Nāwiša = «μέρος με νάματα/Ναϊάδες».

Ένα άλλο τοπωνύμιο στο οποίο οι Αλβανοί πρόλαβαν να κάνουν πάχυνση s>sh είναι τα Σκόπια: Scupi > Shkup. Πάντως, οι Σλάβοι το παρέλαβαν από κάποιον που το προέφερε με κανονικό /s/: Skopje/Skoplje.

Τέλος, ορισμένοι Ρουμάνοι γλωσσολόγοι έχουν προτείνει ως αλβανικό ~ δακικό κατάλοιπο το παχύ /ș/ στα υδρωνύμια Mureș (o Μάρις του Ηροδότου), Someș (ο Samus των Λατίνων) και Timiș (Tibisis/Tibiscus), ενώ στα διάφορα ονόματα του Σέρετου/Ἱερασού/Gerasus (Siret < IE *ser- «ρέω») βλέπουν την τυπική αλβανική εξέλιξη *s>j>gj  λ.χ. *sokwos > gjak, *serpena > gjarpër , iūnctūra > gjymtyrë (με ΑΒΡ nct>npt>mpt>mt όπως λ.χ. στο βλαχ. strinctus > strinptu > strimtu).

Siret

Advertisements

46 Comments

Filed under Βαλκανικές γλώσσες, Γλωσσολογία, Ινδοευρωπαϊκά θέματα

46 responses to “Η Αλβανική πάχυνση s»sh #2: χρονολογία και γεωγραφική έκταση

  1. Κουκόηλ'ς

    Kαλησπέρα! Το Shqinikë δε θα έπρεπε να είναι Shqirikë; Ή Shqinikë είναι το Γκέκικο;

    • Καλώς τον. Προφανώς, ο όρος Sclavenica εισήλθε μετά την λήξη του ρωτακισμού (650 μ.Χ.). Αν δεν απαντά σε Γκέγκη συγγραφέα, όπως σωστά είπες.

  2. Κουκόηλ'ς

    Άρα στην Αυλώνα (Vlore) είχαν φτάσει πριν το 650 μ.χ. Σωστά;

    • Άμα είχαν φτάσει στην Αυλώνα πριν το 650 μ.Χ. τότε ο Αωός, ο Άψαμος και ο Σέμαν θα είχαν παχύ /sh/ και όχι κανονικό /s/.

      Απλώς την είχαν ακούσει πριν από το 650, μάλλον από ναυτικούς στα λιμάνια του Δυρραχίου και της Λισσού.

      Και εσύ έχεις ακούσει την Σόφια, αλλά αν σου πω ποιος είναι ο ποταμός που περνάει κοντά από τη Σόφια φαντάζομαι πως δεν θα τον ξέρεις.

      ΒTW, σου έχω κάτι για την ετυμολογία του Τσοτυλιού. Δες την πρώτη λέξη πάνω πάνω.

  3. Κουκόηλ'ς

    Άρα και στη Λαπουριά (Laberia) πριν το 650 μ.χ. Θα είχαν έρθει ε;
    Πολύ κάτω δεν είναι αυτά τα δύο;

    • Δεν ξέρω για την Λιαπουριά. Μάλλον είναι μεταγενέστερος όρος που όμως μπορεί να βασίστηκε σε προϋπάρχουσα αλβανική λέξη.

      Δηλαδή να έφεραν έτοιμο το Alberia και απλώς οι Βούλγαροι να έκαναν την μετάθεση των υγρών.

  4. Κουκόηλ'ς

    Σ’ ευχαριστώ! Δηλαδή το “Τσοτύλι” είναι μάλλον Αλβανική λέξη; Ενδιαφέρον. Για το Σισάνι θέλω να μου δώσεις μια ετυμολογία. Μάλλον Λατινικό.

    • Α δεν ξέρω, εγώ μια ιδέα σου έδωσα. Πάντως όπως είδες δεν είναι αλβανική λέξη αλλά σλαβικό δάνειο.

      *toči-dlo , το πρωτοσλαβικό -dlo > -lo έχει την ίδια καταγωγή με το ελληνικό -θλον. točiti = ακονίζω

    • Για το Σισάνι θέλω να μου δώσεις μια ετυμολογία. Μάλλον Λατινικό.
      —-
      Λοιπόν προτάσεις για το Σισάνι. Το πρώτο πράγμα που μου πάει κατά νου όταν έχω τοπωνύμιο σε -άνι/-άνη είναι το σλαβικό συλλογικό επίθημα -ani λ.χ. dol = κοιλάδα, doljani = κοιλαδίτες.

      Λοιπόν υπάρχει το σλαβικό τοπωνύμιο Šišan που περιέχει την ρίζα šiš- = «καρπός» και ειδικότερα «κουκουνάρι».

      šišati = «καρποσυλλέγω»

      Τσεχ. šiška = «κουκουνάρι» = βουλγ. šišarka

      • Σου έχω ετυμολογία και για το βουνό του Σισανίου, το Άσκιο.

        Οι Τούρκοι το έλεγαν karli dag = «χιονόεν όρος, αγάννιφον»

        Το όνομα Σινιάτσικο είναι παραφθορά του γιακαβικού σλαβικού snyažko = «χιονόεν (όρος)». sněgŭ = «χιόνι» , sněg-ĭ-ko > sněž-ĭ-ko > snyažko

        Sinjak = Snežnik

      • Κουκόηλ'ς

        Mάλιστα, άρα μάλλον δεν είναι το όνομα που του έδωσαν οι Ρωμαίοι.

      • Δεν ξέρω. Έχουμε κάποιο λόγο να πιστεύουμε ότι το Σισάνι είναι λατινικό;

        Δεν το δένω και κόμπο με το σλαβικό šiš- «καρπός δένδρου, κουκουνάρι». Η βεβαιότητα στην ετυμολογία άγνωστων τοπωνυμίων δεν υπάρχει ποτέ. Πάντοτε «ζυγίζουμε» διάφορες υποθέσεις.

        Πάντως στα σέρβικα šišanje = «κούρεμα, περικοπή» από την ρίζα του šišati = «κόβω, καρποσυλλέγω».

        Τοπωνύμια από τη ρίζα šiš- είναι το Šišince , το Šišan, το Šišov, το Šiškovci και τα διάφορα Šiška.

      • Κουκόηλ'ς

        Εγώ μπερδεύτηκα γιατί θεώρησα ότι αφού η πόλη του Σισανίου είναι τουλάχιστον από τη Ρωμαϊκή εποχή, θα μπορούσε να είχε σωθεί το τοπωνύμιο όπως στα Σέρβια, Καισάρεια και Δέλβινο.

      • To Δέλβινο είναι λατινικό;

        Πάντως τώρα που το ανέφερες, θυμήθηκα την συζήτησή μας για το αν το Βελβεντό προέκυψε μέσω αφομοίωσης Δελβεντό > Βελβεντό.

        Αν ήταν Δελβεντό τότε η ετυμολογία του σχετίζεται με το Δέλβινο, Δελβινάκι, τα βουλγαρικά Delvino και … το Delbiništi στην βόρειο Αλβανία. Δες το στον χάρτη:

        http://postimg.org/image/jlux999er/

        Αναρωτιέμαι αν μπορούμε να τα συνδέσουμε με το del- της Σουβδελίτιας και το υποστρωμματικό ρουμανικό deal = λόφος και το υποκοριστικό του delușor = λοφίσκος

      • Κουκόηλ'ς

        Στο Τριγωνικό Κοζάνης (Δέλνου), πιστεύουν πως το Δέλβινο είναι ρωμαϊκό και σημαίνει “Κρασοχώρι” (Del vino). Είναι μια άποψη που δεν μπορώ να απορρίψω.

        Για το Βελβεντό έχουν ειπωθεί άπειρα και δε βγαίνει άκρη. Άλλοι λένε από το μετάξι (velvet), άλλοι από το λατινικό belvederi (παρατηρητήρια) γιατί έχει Ιούστινιάνιους πύργους. Άλλοι από το λατινικό Del venti που σημαίνει ανεμοχώρι…Μια εφημερίδα το 1913 έγραψε -χωρίς τεκμηρίωση- ότι έρχεται από το Beneventum της Ιταλίας… Ότι να ‘ναι! Είναι κι ο Θαβώρης που – έλεος- το θεωρεί προελληνικό από το Βέλη-Βενδώ!

      • Στο Τριγωνικό Κοζάνης (Δέλνου), πιστεύουν πως το Δέλβινο είναι ρωμαϊκό και σημαίνει “Κρασοχώρι” (Del vino). Είναι μια άποψη που δεν μπορώ να απορρίψω.

        Folk etymologies” ασχέτων. Η λατινική γλώσσα δεν είχε το “del” η ιταλική γλώσσα (και οι λοιπές λατινογενείς φυσικά γλώσσες) το ανέπτυξε (di+il > del). Βέβαια η σύνταξη de+ille+vinum για ανατολική βαλκανική λατινική είναι αδύνατη. Η ΑΒΡ έχει επιθηματικό άρθρο (λ.χ, βλαχορουμανικό nomul = il nome = το όνομα).

        Παράδειγμα:

        Selecție de vinuri: Vinul Cavalerului

        Γλωσσολογικά καμιά από τις προτάσεις δεν στέκει.

      • Κουκόηλ'ς

        Άντε, εγώ που δεν είμαι γλωσσολόγος πιστεύω ότι μου γράφουν στα βιβλια. Ο Θαβώρης όμως…

      • Την γκάφα του Μπαμπινιώτη που παρέθεσα την διάβασες έτσι; 🙂

      • Ἡ να μιλήσω για την γκάφα του Τσοπανάκη που θεώρησε το Ρουμλουκιώτικο αργατίνα = εργάτρια (< σλαβ. argatin = αργάτης) … «αρχαία μακεδονική» λέξη. 🙂 🙂 🙂

      • Αν ο Ρωμαίος ήθελε να πει «κρασοχώρι» θα έλεγε vinifer , Viniferum = «(μέρος) που παράγει κρασί», Vinea/Vineum, Vinealis , Vinearium, Vinetum.

      • Κουκόηλ'ς

        Εντάξει με τα Del Vino και Belvederi που είναι Ιταλικά και όχι Λατινικά. Με το Velvet; Γιατί το απορρίπτουμε; Μεταξάς, υπάρχει τοπωνύμιο κι από την άλλη μεριά των Πιερίων.

      • Υπάρχει κάποιο στοιχείο ότι στο Βελβεντό έδρασαν λατινόφωνοι μεταξουργοί; Εγώ το Βελβεντό για τα ροδάκινα και τους καλούς πετράδες το ξέρω. 🙂

      • Μάλλον πρέπει να ήταν Φράγκοι μεταξουργοί … γιατί βλέπω ότι το velvet προέρχεται από τα γαλλικά 🙂 🙂

      • Κουκόηλ'ς

        Kαι Φραγκοκρατία είχε το Βελβεντό και Νορμανδοκρατία 🙂
        Αναφορές για Γαλλόφωνους μεταξοκαλλιεργητές στο Βελβεντό όμως δεν γνωρίζω. Αλλά ούτε και για τον Μεταξά έχουμε κάτι. Όπως καταλαβαίνεις, κάνω το δικηγόρο του διαβόλου τώρα!

      • Όπως καταλαβαίνεις, κάνω το δικηγόρο του διαβόλου τώρα!

        Μα πολύ καλά κάνεις. Ο δικηγόρος του διαβόλου είναι πάντοτε απαραίτητος όταν πρέπει να εξεταστούν λεπτομερώς διάφορες υποθέσεις.

      • Κουκόηλ'ς

        Νταξ! Μείνανε Ρωμαϊκά μονο Σέρβια και Καισάρεια στο νομό Κοζάνης. Δέλβινο, Σισάνι και Βελβεντό έχουν καεί. Μη μου κάψεις και το Παλαιογράτσανο/Γκράτσιανη όμως…:-)

      • Εσύ το Παλαιογράτσανο/Γκράτσιανη τι το κάνεις;

        Να δώσω μια ιδέα; Έχει Κάστρο εκεί έτσι;

        Βροντερό Φλώρινας ή Graždani (< gradzan- < grad-yan- < grad-ěn-)

        http://en.wikipedia.org/wiki/Graden
        http://en.wikipedia.org/wiki/Gradenje

      • Προσθήκη:

        Gračac

        The name Gračac is derived from “gradina” which means an old abandoned castle (= Παλαιογκράτσανο).

        Gračane

        Gračanica

      • Κουκόηλ'ς

        Ξέρω ‘γω; Από το gracia (χάρη) είναι ο τόπος της χάρης. Κάστρο ο Βουλγαροκτόνος δεν άφησε στην περιοχή αλλά έστω ότι είναι οχυρό μέρος το Παλαιογράτσανο. Πως διάολο η περιοχή είναι Ελληνόφωνη-΄-ίσως κι από τον 14ο αιώνα- όταν όλα τα τοπωνύμια που κρατούν πριν τον 13ο αιώνα είναι Σλάβικα με λίγα Αλβανικά και Βλάχικα; Μα μόνο δύο Ρωμαϊκά; για αρχαιοελληνικά δεν το συζητάω.

      • Πως διάολο η περιοχή είναι Ελληνόφωνη;

        Αυτή η ερώτηση ισχύει για όλη την Ελλάδα. 🙂

        Και αντίστοιχα, οι Αλβανοί πρέπει να κάνουν την ίδια ερώτηση για την νότιο Αλβανία

      • Κουκόηλ'ς

        Κοίτα, γύρω από μεγάλες πόλεις και λιμάνια όπως η Θεσσαλονίκη, η Βέροια, η Λάρισσα, η Κόρινθος κλπ, έχει εξήγηση. Αλλά τα Σέρβια ήταν μια μικρή πόλη κάστρο. Εκτός κι αν με το που εξελληνιζόταν μια ομάδα γύρω από μια πόλη, την έκανε για αλλη γη για άλλα μερη. Γιατί όμως από το 14ο αιώνα και μετά, κι όχι πριν, εκεί σκάω. Πρέπει να κουβαλήθηκαν πολλοί Μικρασιάτες με το που χάθηκε η Μικρασία, αλλιώς δεν μπορώ να το εξηγήσω.

      • Όχι βρε εσύ, γιατί να την κάνουν; Εννοείται πως πολλά μέρη είχαν εξελληνισθεί ήδη από το 1000. Φυσικά δεν ξέρουμε πόσο διήρκεσε η φάση της διγλωσσίας (ένα σημαντικό φαινόμενο, που συχνά και ξεχνάμε και δεν μπορούμε να εκτιμήσουμε). Μόνον όταν υπάρχουν γλωσσολογικές ενδείξεις για ύστερη σλαβοφωνία πάμε στον 14 αιώνα.

        Από εκεί και μετά, για να δεις πόσο πολύπλοκα ήταν τα πράγματα με τα Σέρβια, ο Τσάρος Σαμουήλ τα κατέλαβε διώχνοντας τους Ρωμαίους και τοποθετώντας Βούλγαρους και ο Βουλγαροκτόνος με τη σειρά του τα ανακατέλαβε διώχνοντας τους Βούλγαρους και φέρνοντας εκ νέου Ρωμαίους. Ο άρχοντας του κάστρου Νικουλίτσας ήταν Βλάχος.

        Γράφει ο Σκυλίτσης:

        [Bas2+Const8.27] Νικόλαος δὲ ὁ τὰ Σέρβια φυλάττων, ὃν Νικολιτζᾶν ὑποκοριζόμενοι διὰ τὸ βραχὺ τῆς ἡλικίας ἐκάλουν, ἐκθύμως ἀντεῖχε καὶ τὴν ἐπενηνεγμένην αὐτῷ γεγηθότως ἐπέφερε πολιορκίαν. φιλοτίμως δὲ τοῦ βασιλέως χρησαμένου αὐτῇ, ἑάλω τὸ φρούριον καὶ αὐτὸς ὁ Νικολιτζᾶς. καὶ μετοικίσας ἐκεῖθεν τοὺς Βουλγάρους ὁ βασιλεὺς Ῥωμαίους φυλάττειν ἐπέστησε. καὶ ταῦτα δράσας ἐπάνεισι πρὸς τὴν βασιλίδα, ἐπαγόμενος μεθ’ ἑαυτοῦ καὶ τὸν Νικολιτζᾶν, ὃν καὶ πατρικιότητι ἐτίμησεν. ἀλλ’ ἀβεβαίου γνώμης οὗτος τυχών, ἐκεῖθεν ἀποδράς, ἔλαθεν ἀνασωθεὶς πρὸς τὸν Σαμουήλ, καὶ μετ’ αὐτοῦ ἐλθὼν ἐπολιόρκει τὰ Σέρβια. ἀλλὰ πάλιν ὁ βασιλεὺς ὀξὺς ἐπιφανεὶς τὴν τῆς πόλεως ἔλυσε πολιορκίαν, δρασμῷ χρησαμένου τοῦ Νικολιτζᾶ σὺν τῷ Σαμουήλ. ἀλλ’ οὐκ εἰς τέλος διέδρα ὁ ἄπιστος. λόχῳ γὰρ περιπεσὼν Ῥωμαϊκῷ συνελήφθη, καὶ πρὸς τὸν βασιλέα δέσμιος ἀχθεὶς εἰς φυλακὴν ἐνεβλήθη ἐν Κωνσταντινουπόλει πεμφθείς.

        Αυτόν τον «ἀβεβαίου γνώμης άπιστον» Νικουλιτσά, ο Βουλγαροκτόνος τον διόρισε αρχηγό των Βλάχων του θέματος Ελλάδος και εγγονός του ήταν ο Λαρισαίος Δελφινάς Νικουλιτσάς, πεθερός του Κεκαυμένου (του οποίου ο παππούς εκ μητρός Δημήτριος Πολεμάρχιος ήταν Βούλγαρος Βοεβόδας = Πολέμαρχος του Σαμουήλ που τιμήθηκε με το αξίωμα του πατρικίου από τον Βουλγαροκτόνο).

      • Κουκόηλ'ς

        Kαλά, όταν μιλάμε για την εποχή του Βουλγαροκτόνου, ήταν “παρ’τ’αυγό και κούρευτο”. Ειδικά εκείνη την εποχή… Αυτοί που υπερασπιζόταν ένα Ρωμαϊκό κάστρο για τον Βασίλειο, τον άλλο μήνα μπορεί να πολιορκούσαν μια Ρωμαική πόλη για τον Σαμουήλ και το αντίστροφο. Κάποιοι από αυτούς που τύφλωσαν και από αυτούς που τυφλώθηκαν στο Κλειδί, μπορεί να υπήρξαν συμπολεμιστές σε κάποια άλλη μάχη είτε με το ένα είτε με το άλλο στρατόπεδο. Και παίζει και κάποιοι από αμφότερους να μην ήταν ούτε Σλαβοβούλγαροι ούτε Ρωμαίοι, αλλά Ρώσοι, Βλάχοι, Αρμένηδες ή δεν ξέρω εγώ τι μισθοφόροι.
        Ο Νικουλιτζάς που αναφέρεις δεν ήταν ο Ρωμαϊος φρούραρχος της Λάρισας, που την παρέδωσε στον Σαμουήλ και ο Σαμουήλ τον έκανε στρατηγό και τον έβαλε να πολιορκήσει και να καταλάβει τα Σέρβια. Μετά τα υπερασπίστηκε αέναντι στον Βασίλειο, και τα έχασε…

      • Στο Κλειδί είναι ζήτημα αν τυφλώθηκαν 15 νοματαίοι για παραδειγματισμό. Ο μύθος για τους 14000 τυφλωμένους πλάστηκε έναν αιώνα μετά τον θάνατο του βασιλείου. Η κοντινότερη πηγή μας στον Βουλγαροκτόνο είναι ο χριστιανός Άραβας Al Yahya, που γράφει ότι οι Βούλγαροι ζουπάνοι παραδώθηκαν στον Βασίλειο και αυτός «πάντρεψε Ρωμαίους γιους με Βουλγάρες κόρες και Βούλγαρους γιους με Ρωμαίες κόρες, ενώνοντας τους δύο λαούς σε έναν και λήγοντας με αυτόν το τρόπο την παλαιά τους έχθρα».

        Η Βουλγαρική αριστοκρατία απορροφήθηκε αμέσως και χωρίς πρόβλημα. Λίγο μετά την κατάκτηση της Βουλγαρίας, ένας στρατηγός Σάμου έχει το σλαβικό όνομα Βεριβόης (Borivoje), ενώ οι τρεις γιοι του Ιβάν Βλάντισλαβ έγιναν όλοι θεματικοί στρατηγοί: Ο Προυσιάνος στατηγός του θέματος Βουκελλαρίων, Αλουσιάνος έγινε στρατηγός του θέματος Θεοδοσιοπόλεως και ο αδελφός του Ααρών στρατηγός «Μηδίας» (Βασπουρακάν). Ο Ιβάτζης από τον «Βροχωτό» (vrhot = «κορυφή») του όρους Τόμορ ήταν ο βούλγαρος ζουπάνος που αντιστάθηκε μέχρι τέλους στον Βασίλειο και τυφλώθηκε από τον Δαφνομήλη. Ο εγγονός του Μιχαήλ Ιβάτζης ήταν σύμβουλος του αυτοκράτορα Μιχαήλ μέχρι που ξέσπασε η εξέγερση του Πέτρου Δελεάνου, όπου πήγε με τους Βούλγαρους επαναστάτες. Στην δε εξέγερση του Γεωργίου Βόϊτεχ, ο βούλγαρος διοικητής της Καστοριάς Βόρις Δαβίδ συμπεριφέρθηκε σαν νομιμόφρονος βυζαντινός διοικητής και πολέμησε κατά των στασιαστών. Αν διάβασες τις αναρτήσεις για την Αλεξιάδα θα είδες τους «παραδυναστεύοντες» συμβούλους του Νικηφόρου Βοτανειάτη Βορίλο και Γερμανό και για τον ευγενή Βούλγαρο Ροδομηρό που πολέμησε μαζί με τον Αλέξιο στην μάχη του Λεβουνίου.

        Όλοι αυτοί όχι μόνο μιλούσαν ελληνικά, αλλά μάλλον μιλούσαν και λογιότατα ελληνικά.

      • Κουκόηλ'ς

        Ήξερα ότι τα μεσαιωνικά κείμενα δίνουν τους αριθμούς πολλαπλασιασμένους αλλά δεν περίμενα να ήταν μόνο 15 οι τυφλωμένοι, παρ’όλο που διάβασα την ανάρτησή σου για το μύθο του Βουλγαροσκτόνου! Αυτό σημαίνει μάλλον ότι ο Σαμουήλ τελικά δεν πέθανε από τη θλίψη του ή την ταραχή του που είδε το στρατό του τυφλωμένο, αλλά από άγνωστες αιτίες.
        Για την Βουλγαρική ελίτ δεν έχω καμιά αμφιβολία ότι εξελληνίστηκε πανεύκολα. Ο Άντερσεν στο “Φαντασιακές κοινότητες” γράφει ότι η Ρώσικη ελίτ ήταν Γαλλόφωνη (δίγλωσση) ως το 1917.
        Με τον απλό λαό έχω απορρία. Δεν μου κάθεται καλά να είναι ελληνόφωνοι οι χωρικοί στην ευρύτερηπεριοχή των Σερβίων από τον 14ο αιώνα, και γύρω από τη Θεσσαλονίκη να υπάρχουν Σλαβόφωνοι μέχρι …σήμερα. Νομίζω είναι σχεδόν σίγουρο ότι έχουμε πολλές, μα πολλές μετακινήσεις πληθυσμών.
        Σ’ευχαριστώ όπως και να’χει για τις πληροφορίες που μας δίνεις.

      • Κουκόηλ'ς

        Το παράδειγμα όμως με τις φρουρές δεν είναι κατατοπιστικό, γιατί οι φρουρές είναι για έρχονται και να φεύγουν. Με τον ντόπιο λαϊκό πληθυσμό όμως τι γίνεται; Εκεί θα ήταν χρήσιμο να ξέρουμε από ήταν οι δούλοι και οι δουλοπάροικοι που κουβαλούσαν οι Ρωμαϊοι γαιοκτήμονες από τα σκλαβοπάζαρα τις Θεσσαλονίκης, και οι Βούλγαροι από τις επιδρομές τους όταν ο καθένας τους αναλάμβανε τη γη. Δυστυχώς τέτοιες αναφορές σπανίζουν, πέρα από το ότι ο Σαμουήλ γέμισε τις Πρέσπες με Λαρισαίους αιχμαλώτους (Ρωμαϊους, Βλάχους, Σλάβους; Όλα αντάμα;) όπως γράφει ο Κεδρηνός.

      • Κουκόηλ'ς

        Για το Σινιάτσικο το ήξερα. Πραγματικά είναι κατάλευκο τις περισσότερες μέρες του Χειμώνα. Είναι και φαλακρό στην κορυφή, δίχως δέντρα (Άσκιο).

  5. Κουκόηλ'ς

    Η διγλωσία κρατάει όσο κρατάει η χρησιμότητά της. Όταν άλλη γλώσσα μιλάς έξω στη “δουλειά” και άλλη με τη μάνα σου και τη γυναίκα σου στο σπίτι τότε υπάρχει διγλωσσία. Όταν αρχίσεις και μιλάς “μέσα στο σπίτι” τη γλώσσα που μιλάς και έξω – ασχέτως ποια είναι η μητρική σου – τότε η διγλωσία σταματά ή τουλάχιστον δεν μεταφέρεται στην επόμενη γενιά. Για να να αλλάξει γλώσσα ένας πληθυσμός, -ασχέτως πόσο κρατάει η διγλωσία του – πρέπει να είναι σε στενή επαφή για αρκετό χρονικό διάστημα με ένα σημαντικό πληθυσμό που μιλάει τη γλώσσα μετάβασης. Δε χρειάζεται να ήταν περισσότεροι οι Ελληνόφωνοι για να εξελληνίσουν τους σλαβόφωνους, Αλλά πρέπει να ήταν αρκετοί. Βέβαια, πολλά σενάρια μπορούν να γίνουν. Το σενάριο να είχαν μείνει στην περιοχή Ελληνόφωνοι από τον 6ο αιώνα χωρίς να να σλαβοφωνήσουν το αποκλείω. Άρα ήρθαν από κάπου αλλού.

    • Δε χρειάζεται να ήταν περισσότεροι οι Ελληνόφωνοι για να εξελληνίσουν τους σλαβόφωνους, Αλλά πρέπει να ήταν αρκετοί. Βέβαια, πολλά σενάρια μπορούν να γίνουν.
      —–

      Μα δεν είπε κανένας ότι οι Σλάβοι εξαφάνισαν τελείως τους ελληνόφωνους. Προς θεού, δεν ήταν ανθρωποφάγοι οι άνθρωποι! Αν έχεις διαβάσει μία σελίδα της Αρβελέρ που έχω παραθέσει μιλάει για ελληνόφωνους που ασφυκτιούσαν εντός των τειχών των πόλεων που βρίσκονταν σε σλαβοκρατούμενες επαρχίες.

      Τώρα στον εξελληνισμό μην ξεχνάς τον θεσμό του θεματικού στρατού. Κάθε 5-6 χωριά σχημάτιζαν ένα βάνδον, 3 βάνδα έναν δρούγγο, 3 δρούγγοι μία τούρμα, και 3 τούρμες ένα θέμα. Κάθε τόσο τα θεματικά στρατέυματα συγκεντρώνονταν για εκπαίδευση και παρελάσεις κατά το αδνούμιον, όπου και πληρώνονταν. Στην εκπαίδευση αναγκαστικά οι σλαβόφωνοι έρχονταν σε επαφή με την ελληνική γλώσσα του στρατού. Βέβαια πρέπει να ξεκαθαρίσουμε εδώ ότι υπήρχε μια σλαβόφωνη ελίτ που ήταν σε μεγάλο βαθμό δίγλωσση και μία σλαβόφωνη μάζα που είχε λιγότερη επαφή μετην ελληνική γλώσσα και λάμβανε τις εντολές σλαβιστί από την ελίτ με έκανε την μετάφραση.

  6. Κουκόηλ'ς

    Ποιες να ήταν αυτές οι πόλεις Σμερδαλέε μου; Στο τρίγωνο Βέρροια – Λάρισα – Καστοριά, οι μόνες πόλεις ήταν τα Σέρβια και το Σισάνι. άντε και η Καισάρεια. Εκεί μέσα ασφυκτιούσαν οι Χριστιανοί; Μεσαιωνικά Ελληνικά ή Ρωμαϊκά τοπωνύμια δεν έχουν μείνει όπως πολύ συχνά το τονίζεις στον Ψέκκα.

    • Ναι βρε εσύ, μην τα πάρεις και κυριολεκτικά τα λόγια της Αρβελέρ. Αυτό που ήθελε να πει είναι πως ακόμα και στην αποκορύφωση του σλαβικού εποικισμού επιβίωσαν ελληνόφωνοι πληθυσμοί. Ο Αυτοκράτορας Μαυρίκιος στο Στρατηγικόν του που περιγράφει τους υπερδουνάβιους ακόμα Σλάβους γράφει πως όταν αιχμαλώτιζαν κάποιον τον κρατούσαν ως δούλο για λίγο καιρό και μετά του έδιναν δικαίωμα να διαλέξει αν θέλει να φύγει ή να ζήσει ελεύθερος μαζί τους.

      http://postimg.org/image/vtjdsmf8v/

      Άρα θα υπήρχαν και ελληνόφωνα χωριά στην σλαβοκρατούμενη επαρχία κατοικημένα από ελευθερωμένους ελληνόφωνους αιχμαλώτους και, φυσικά, θα υπήρχαν ανάμεικτα χωριά σλαβοφώνων και ελληνοφώνων (αυτοί που επέλεξαν να ζήσουν μαζί με τους σλάβους ως ελεύθερα μέλη της σλαβικής κοινωνίας). Αυτό μας λέει ο Μαυρίκιος.

  7. Ψέκκας

    το σιγουρο ειναι οτι ο ελληνισμος περιχαρακωθηκε καποια στιγμη στα ιδια συνορα που σημερα χωριζονται οι γλωσσες. Σιγουρα γινανε αγωνες για την περιχαρακωση αυτη που δημιουργησε τον διαχωρισμο των λαων.

    • το σιγουρο ειναι οτι ο ελληνισμος περιχαρακωθηκε καποια στιγμη στα ιδια συνορα που σημερα χωριζονται οι γλωσσες

      Ψέκκα, η περιοχή της Βουλγαρίας έβγαλε περισσότερους νεοέλληνες διαφωτιστές από την περιοχή που το 1831 κατέληξε να είναι το πρώτο ελληνικό κράτος.

      Ποιος ο λόγος;

      Η Βουλγαρία ήταν περισσότερο αστικοποιημένη από τα κατώτερα ελλαδικά μέρη, όπου δεν υπήρχε ούτε μία τωόντι πόλη.

      Ο «ελληνισμός» είναι κάτι που διαμορφώθηκε κατά το δεύτερο μισό του 18ου αιώνα, από ορθόδοξους λογίους που έμεναν σε αυτά τα αστικά κέντρα, όπου βρίσκονταν σε εμπορική και, το βασικότερο, πολιτισμική επάφη με την Ευρώπη.

      Για ένα φεγγάρι, η «καρδιά» του «Ελληνισμού» ήταν το Βουκουρέστι και το Ιάσιο.

      Στο Βουκουρέστι ο Καστοριανός Χριστόπουλος, για τελειοποίηση των σπουδών του, στο Ιάσιο και ο Δανιήλ Φιλιππίδης.

    • το σιγουρο ειναι οτι ο ελληνισμος περιχαρακωθηκε καποια στιγμη στα ιδια συνορα που σημερα χωριζονται οι γλωσσες
      —-

      Παράρτημα, για να δεις πόσο έξω έπεσες με αυτήν την δήλωση.

      Ο γνωστός Ρώσος συγγραφέας Anton Chekhov γεννήθηκε στο Taganrog, μία σημαντική εμπορική πόλη, γιατί από εκεί περνούσε το χαβιάρι που ερχόταν στην Ευρώπη. Φυσικά ήταν εγκατεστημένοι «Γραικοί» έμποροι. Γράφω «Γραικοί», γιατί δεν σημαίνει ότι όλοι τους ήταν απόγονοι ελληνοφώνων. Ήταν «κατακτητές Ορθόδοξοι Βαλκάνιοι έμποροι» (τίτλος βιβλίου του Τράγιαν Στογιάνοβιτς) κάποιοι Ρωμιοί και κάποιοι ελληνομαθείς αλλόγλωσσοι.

      Αυτοί οι «Γραικοί» ίδρυσαν το πιο περίοπτο σχολείο του Taganrog, για τα παιδιά τους όπου διδάσκονταν αρχαία και νέα ελληνική. Ο πατέρας του Τσέχωφ έστειλε τους γιους του στο «Γραικικό» αυτό σχολείο διότι, όπως έλεγε, όποιος έβγαινε από αυτό το σχολείο «δεν σήκωνε τσουβάλι στην ζωή του». Στην χειρότερη των περιπτώσεων κατέληγε γραφιάς σε δουλειά γραφείου. Ο επτάχρονος Τσέχωφ δεν άντεξε το «τριπλό φορτίο» (αρχαία Ελληνική, νέα και «διόρθωμένη» νέα/καθαρεύουσα) και τα παράτησε μετά από έναν χρόνο.

      http://postimg.org/image/g5o8kqugl/

      Ποια εφτάχρονα «περικεχαρακωμένα εντός του γλωσσικού συνόρου», όπως γράφεις και εσύ, την ίδια εποχή μάθαιναν αρχαία Ελληνικά;

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s