Στερεοτυπικές περιγραφές λαών

Την ιδέα για την σημερινή ανάρτηση μου την έδωσαν οι συζητήσεις που έχουμε στα σχόλια άλλης ανάρτησης σχετικά με τα φυσικά ανθρωπολογικά χαρακτηριστικά των Ελλήνων και των άλλων λαών. Οι αρχαίοι και μεσαιωνικοί συγγραφείς μας έχουν αφήσει κάποιες στερεοτυπικές περιγραφές σχετικά με τα φυσικά ανθρωπολογικά χαρακτηριστικά των διαφόρων λαών. Όπως συμβαίνει συχνά με τα στερεότυπα είναι αμφίβολο να αντιστοιχούσαν ακριβώς στην πραγματικότητα και αυτό γιατί η έννοια του διακριτού «ανθρωπολογικού τύπου» είναι εφεύρεση του ανθρώπινου νου και όχι δημιούργημα της Φύσης. Ο ανθρώπινος νους προσπαθεί να κατατάξει σε διακριτές κατηγορίες με «σαφή» όρια. Ο κανόνας της φύσης από την άλλη είναι να απλώνεται με τρόπο αδιάκριτο και επικαλυπτικό πάνω σε φαρδιά φάσματα. Ο πιο συχνός τρόπος κατανομής που απαντάται στη φύση είναι η Γκαουσιανή καμπάνα, γι΄αυτό και το εναλλακτικό της όνομα είναι η «κανονική» συνάρτηση (normal distribution).

Τα δύο μεγέθη που περιγράφουν μια κανονική συνάρτηση είναι η μέση τιμή της (μ) που αντιστοιχεί στην κορυφή (κορυφή γιατί εκεί τα αντιστοιχούν τα περισσότερα άτομα) και η τυπική απόκλισή της (σ) που είναι μέτρο της διασποράς της πάνω στο φάσμα τιμών.  Όσο πιο μεγάλη είναι η σ τόσο πιο πολύ απλώνεται η συνάρτηση και χαμηλώνει η κορυφή της. Έτσι στην παρακάτω εικόνα η κόκκινη γκαουσιανή έχει μεγαλύτερη τυπική απόκλιση από την μπλε ενώ η τυπική απόκλιση της πράσινης είναι μεγαλύτερη της κόκκινης.

Gaussian

Όλες οι παραπάνω γκαουσιανές καμπάνες είναι κανονικοποιημένες, δηλαδή όλες έχουν το ίδιο συνολικό εμβαδόν AUC=1 (Area Under Curve). Σε μία κανονικοποιημένη γκαουσιανή, το εμβαδόν μεταξύ των τιμών [μ-σ] και [μ+σ] αντιστοιχεί σε ~0,68, δηλαδή περικλείει το 68% του πληθυσμού, ενώ το εμβαδόν μεταξύ των τιμών [μ-2σ] και [μ+2σ] αντιστοιχεί σε ~ 0,95, δηλαδή περικλείει το 95% του πληθυσμιού.

Empirical_Rule

Επικάλυψη (overlap) ονομάζεται το ποσοστό του εμβαδού μιας γκαουσιανής που βρίσκεται κάτω από μια άλλη. Στο παραπάνω σχήμα το σημείο τομής της πράσινης και της κόκκινης συνάρτησης είναι ελαφρώς πιο αριστερά του (-1). Το ποσοστό της πράσινης που επικαλύπτεται από την κόκκινη είναι το εμβαδό της πράσινης δεξιά από το σημείο τομής, ενώ το ποσοστό της κόκκινης που επικαλύπτεται από την πράσινη, είναι το εμβαδόν της κόκκινης αριστερά του σημείου τομής.

Με τον παραπάνω ορισμό της επικάλυψης μπορούμε να πούμε ότι αυτό που συνήθως παρατηρούν οι αρχαίοι και μεσαιωνικοί συγγραφείς στον «άλλον» είναι τα εξωτικά του χαρακτηριστικά. Και τα εξωτικά χαρακτηριστικά είναι αυτά στα οποία δεν υπάρχει επικάλυψη.

Για να καταλάβετε τι θα πει επικάλυψη ας θεωρήσουμε τα παρακάτω παραδείγματα. Αν σας ζητήσουν να βρείτε στο ζεύγος Michael Jordan  και Larry Bird ποιος είναι ο «λευκός» και ποιος ο «μαύρος» δεν θα έχετε κανένα πρόβλημα στην διάκριση:

MJ-LB

αν όμως σας ζητήσουν να βρείτε τον «λευκό» αναμεσα στον Kenny “The Skywalker” Walker και στον Μιχαλολιάκο εδώ τα πράγματα γίνονται πιο δύσκολα.

kenny

Ο μόνος λόγος που μας κάνει να θεωρούμε τον Kenny «μαύρο» ως προς τον άλλον είναι το ότι έχει κερδίσει διαγωνισμό καρφωμάτων πριν από τον Brent Barry, που έχει μείνει στην ιστορία ως ο πρώτος «λευκός»/«καυκάσιος» που κέρδισε διαγωνισμό καρφωμάτων:   🙂  🙂

Brent Barry: A White Man That Can Jump

He won the Slam Dunk Contest in the NBA All-Star Weekend in 1996 with a Julius Erving-inspired slam dunk in which he took off from the free throw line to sail in and dunk one-handed.[10] He was the first caucasian player to win the competition.

Ο τίτλος είναι παραλλαγή της θρυλικής ταινίας “White man can’t jump” .

.

Τώρα θα μου πείτε, τον Μιχαλολιάκο μάλλον με τον James Earl Jones έπρεπε να τον συγκρίνω που έχουν και το ίδιο χρώμα μαλλιά, παρά με τον “Skywalker” στα νιάτα του:

James

Τέλος πάντων, ελπίζω να καταλάβατε πόσο επινοημένες και ασαφείς είναι οι κατηγορίες «λευκός» και «μαύρος» που έχουμε εφεύρει και συνηθίζουμε να χρησιμοποιούμε και, ακόμα χειρότερα, οι υποκατηγοροποιήσεις «μεσογειακό» και «βορειο-ευρωπαϊκό» «τυπικό» χρώμα. Αν σας έλεγα ότι ο Rik Smits είναι Ολλανδός θα μου λέγατε «φαίνεται». Αν σας έλεγα ότι ο «Αγγελομάτης» (Angel Eyes) στο «Ο Καλός, ο Κακός και ο Άσχημος»  Lee Van Cleef είναι επίσης Ολλανδικής καταγωγής και από τους δύο γονείς του αυτό είμαι σίγουρος ότι δεν θα το περιμένατε.

Όλη αυτή η εισαγωγή ήταν για να σας δείξω πόσο σχετικά και επινοημένα είναι τα στερεότυπα που σχηματίζονται και αφήνονται στο χαρτί για να μπερδεύουν τους μεταγενέστερους. Ας περάσουμε σε αυτά τα στερεότυπα.

Α) Οι Αρχαίοι Έλληνες για τους μυθικούς τους Ήρωες.

Οι αρχαίοι Έλληνες είχαν την λόξα να θεωρούν ότι οι μυθικοί τους ήρωες ήταν ξανθοί. Φυσικά αυτοί οι όροι για τα μεσογειακά δεδομένα μάλλον σήμαιναν κάτι σαν «καστανός, καστανόξανθος». Οι ψευτο-Άριοι Γερμανοί του 19ου αιώνα δεν φτάνει ότι έκλεψαν το όνομα «Άριοι» από τους πραγματικούς Αρίους, αλλά προσπαθούσαν ν΄αποδείξουν μέσω αυτών των μυθικών αναφορών σε ανύπαρκτα μυθικά πρόσωπα ότι οι αρχαίοι Έλληνες ήταν «κατάξανθοι» και κατά συνέπεια «άριοι» σαν κι΄αυτούς.

Φυσικά, κανένας λογικός άνθρωπος δεν θα υπέθετε ότι ένας μεσογειακός λαός θα μπορούσε να ήταν «κατάξανθος» (μια βόλτα στην σημερινή Ελλάδα, στην Ιταλία και στην Ισπανία αρκεί για να πείσει τον καθένα), αλλά το πρόβλημα με τους γερμανούς (ρομαντικούς) ρατσιστές του 19ου αιώνα ήταν ακριβώς ότι δεν ήταν λογικοί.

Πάντως έχει ενδιαφέρον αυτή η λόξα των αρχαίων Ελλήνων. Η μόνη λογική εξήγηση γι΄αυτή την λόξα είναι ότι οι αρχαίοι Έλληνες ήθελαν να τονίσουν την ιδιαιτερότητα των μυθικών ηρώων τους και γι΄αυτό τους προίκιζαν με αυτήν την σπάνια (αλλά σίγουρα όχι ανύπαρκτη) για την Μεσόγειο χροιά. Θα αναφέρω μόνο μερικά παραδείγματα:

1) Ο Αχιλλέας. Στα έπη περιγράφεται με «ξανθή κόμη/χαίτη».

[Ιλ. 1.197]
ἄμφω ὁμῶς θυμῷ φιλέουσά τε κηδομένη τε:
στῆ δ᾽ ὄπιθεν, ξανθῆς δὲ κόμης ἕλε Πηλεΐωνα
οἴῳ φαινομένη: τῶν δ᾽ ἄλλων οὔ τις ὁρᾶτο:
θάμβησεν δ᾽ Ἀχιλεύς,

Η Αθηνά έπιασε την Ξανθή κόμη του γιου του Πηλέα (= Πηλεΐων).

[Ιλ. 23.141]

ἔνθ᾽ αὖτ᾽ ἄλλ᾽ ἐνόησε ποδάρκης δῖος Ἀχιλλεύς:
στὰς ἀπάνευθε πυρῆς ξανθὴν ἀπεκείρατο χαίτην,
τήν ῥα Σπερχειῷ ποταμῷ τρέφε τηλεθόωσαν:

Ο Αχιλλέας έκοψε την ξανθή του χαίτη και την αφιέρωσε στην πυρά του Πατρόκλου, χαίτη που την μεγάλωνε (= έτρεφε) για να την αφιερώσει αργότερα στον Σπερχειό ποταμό όταν θα γύριζε (φυσικά σε εκείνο το σημείο ήξερε ότι δε θα επέστρεφε αφού είχε ήδη κάνει την επιλογή του).

Αυτές οι περιγραφές που θέλουν τον Αχιλλέα ξανθό και γλαυκό χρησιμοποιήθηκαν από τον Λέοντα τον Διάκονο ως μία από τις «αποδείξεις» της «Σκυθικής» καταγωγής του Αχιλλέα:

Ἀρριανός γὰρ φήσιν ἐν τῷ Περίπλῳ, Σκύθην Ἁχιλλέαν τὸν Πηλέως πεφηνέναι, ἐκ τῆς Μυρμικιῶνος καλουμένης πολίχνης, παρὰ τὴν Μαιῶτιν λίμνην κειμένης. Ἀπελασθέντα δὲ πρὸς τῶν Σκυθῶν διὰ τὸ ἀπηνές, ὠμόν καὶ αὔθαδες τοῦ φρονήματος, αὔθις Θετταλίαν οἰκήσαι. Τεκμήρια τοῦ λόγου σαφῆ ἥ, τε τῆς ἀμπεχόνης σὺν τῇ πόρπῃ σκευὴ, καὶ ἡ πεζομαχία, καὶ ἡ πυρσὴ κόμη καὶ οἱ γλαυκιῶντες ὀφθαλμοί, καὶ τὀ ἀπονενοημένον, καὶ θυμοειδές καὶ ὠμὸν.

2) Ο Μενέλαος. Το πιο συχνό του επίθετο στον Ιλιάδα είναι «ξανθός».

[Οδ. 15.133]

τοὺς δ᾽ ἦγε πρὸς δῶμα κάρη ξανθὸς Μενέλαος.
ἑζέσθην δ᾽ ἄρ᾽ ἔπειτα κατὰ κλισμούς τε θρόνους τε.

[Ιλ. 17.113 και 17.673]

παχνοῦται, ἀέκων δέ τ᾽ ἔβη ἀπὸ μεσσαύλοιο:
ὣς ἀπὸ Πατρόκλοιο κίε ξανθὸς Μενέλαος.

ὣς ἄρα φωνήσας ἀπέβη ξανθὸς Μενέλαος,
πάντοσε παπταίνων ὥς τ᾽ αἰετός, ὅν ῥά τέ φασιν

3) Ο Οδυσσέας. Όταν η Αθηνά τον μεταμορφώνει σε γέρο ζητιάνο του λέει πως θα του αφαιρέσει «τις ξανθές τρίχες της κεφαλής του»:

[Οδ. 13.399]

ἀλλ᾽ ἄγε σ᾽ ἄγνωστον τεύξω πάντεσσι βροτοῖσι:
κάρψω μὲν χρόα καλὸν ἐνὶ γναμπτοῖσι μέλεσσι,
ξανθὰς δ᾽ ἐκ κεφαλῆς ὀλέσω τρίχας, ἀμφὶ δὲ λαῖφος
ἕσσω ὅ κε στυγέῃσιν ἰδὼν ἄνθρωπον ἔχοντα,

ὣς ἄρα μιν φαμένη ῥάβδῳ ἐπεμάσσατ᾽ Ἀθήνη.
κάρψεν μὲν χρόα καλὸν ἐνὶ γναμπτοῖσι μέλεσσι,
ξανθὰς δ᾽ ἐκ κεφαλῆς ὄλεσε τρίχας, ἀμφὶ δὲ δέρμα
πάντεσσιν μελέεσσι παλαιοῦ θῆκε γέροντος,

4) Ο Μελέαγρος που σκότωσε τον Καλυδώνιο Κάπρο.

[Ιλ. 2.642]

Αἰτωλῶν δ᾽ ἡγεῖτο Θόας Ἀνδραίμονος υἱός,
οἳ Πλευρῶν᾽ ἐνέμοντο καὶ Ὤλενον ἠδὲ Πυλήνην
Χαλκίδα τ᾽ ἀγχίαλον Καλυδῶνά τε πετρήεσσαν:
οὐ γὰρ ἔτ᾽ Οἰνῆος μεγαλήτορος υἱέες ἦσαν,
οὐδ᾽ ἄρ᾽ ἔτ᾽ αὐτὸς ἔην, θάνε δὲ ξανθὸς Μελέαγρος:
τῷ δ᾽ ἐπὶ πάντ᾽ ἐτέταλτο ἀνασσέμεν Αἰτωλοῖσι:
τῷ δ᾽ ἅμα τεσσαράκοντα μέλαιναι νῆες ἕποντο.

5) Η Αριάδνη. Ο Ησίοδος στην Θεογονία φανταζόταν τον χρυσοκόμη Διόνυσο να παντρεύεται την ξανθή Αριάδνη:

[Θγν. 947]

χρυσοκόμης δὲ Διώνυσος ξανθὴν Ἀριάδνην,
κούρην Μίνωος, θαλερὴν ποιήσατ᾽ ἄκοιτιν.
τὴν δέ οἱ ἀθάνατον καὶ ἀγήρω θῆκε Κρονίων.

Εδώ, για να κάνω και το απαραίτητο καλαμπούρι στον Ησίοδο, δυο γνωστές ξανθιές έβγαλε η Κρήτη: μία η Αριάδνη και η άλλη η Μενεγάκη.

Τέλος, η Σαπφώ που στα ποιήματά της παραπονιέται ότι ήταν κοντούλα και μελαχρινή περιγράφει την Ωραία Ελένη και την κόρη της Κλεΐδα ως «ξανθές» (για την Ελένη μπορεί να επηρεάστηκε από τον Όμηρο που χαρακτηρίζει «ξανθό» τον άνδρα της Μενέλαο).

Sappho-Helen

Απλώς παραθέτω τις λέξεις ξανθός και πυρρός από το LSJ για όποιον ενδιαφέρεται για άλλα παραδείγματα. Σημειώνω απλά τον ορισμό του Πλάτωνα (Τίμαιος, 68c) που θέλει το «πυρρὸν ξανθοῦ τε καὶ φαιοῦ κράσει γίγνεται»:

μέλανι λευκῷ τε κραθὲν ἁλουργόν: ὄρφνινον δέ, ὅταν τούτοις μεμειγμένοις καυθεῖσίν τε μᾶλλον συγκραθῇ μέλαν. πυρρὸν δὲ ξανθοῦ τε καὶ φαιοῦ κράσει γίγνεται, φαιὸν δὲ λευκοῦ τε καὶ μέλανος, τὸ δὲ ὠχρὸν λευκοῦ ξανθῷ μειγνυμένου.

Δηλαδή, κατά τον Πλάτωνα το «πυρρό» προκύπτει από ανάμειξη φαιού και ξανθού και το ωχρό προκύπτει από ανάμειξη λευκού και ξανθού.

Β) Οι Αρχαίοι Έλληνες για τους άλλους λαούς.

1) Οι Σκύθες (οι ιρανόφωνοι νομάδες των Ποντο-Κασπικών στεπών πριν τον ερχομό των Ούννων).

Ο Ηρόδοτος γράφει για τους Σκύθες Βουδίνους:

[4.108] Βουδῖνοι δὲ ἔθνος ἐὸν μέγα καὶ πολλὸν γλαυκόν τε πᾶν ἰσχυρῶς ἐστι καὶ πυρρόν

Δηλαδή όλοι τους ήταν εντόνως γλαυκοί (= ανοιχτομάτηδες) και πυρροί.

Ο Αμμιανός Μαρκελλίνος αργότερα, ακολουθώντας τον Ηρόδοτο, γράφει για τους Σκύθες Αλανούς:

[31.2.21] Proceri autem Halani paene sunt omnes et pulchri, crinibus mediocriter flavis, oculorum temperata torvitate terribiles, et armorum levitate veloces, Hunisque per omnia suppares, verum victu mitiores et cultu,

Moreover, almost all the Halani are tall and handsome, their hair inclines to blond, by the ferocity of their glance they inspire dread, subdued though it is. They are light and active in the use of arms. In all respects they are somewhat like the Huns, but in their manner of life and their habits they are less savage.

Είναι σχεδόν όλοι τους ψηλοί και όμορφοι (Proceri autem paene sunt omnes et pulchri) και τα μαλλιά τους καστανόξανθαμέσης ξανθότητος»). Στη συμπεριφορά τους μοιάζουν σε όλα τους Ούννους, αλλά είναι λιγότερο άγριοι στους τρόπους και τα ήθη τους.

Οι Ούννοι πάλι περιγράφονται από τον γότθο Ιορδάνη σαν το άκρως αντίθετο των Αλανών σε εμφάνιση: κοντοί, μαυριδεροί και άσχημοι, με χονδρά κεφάλια και μικρά μάτια (ίσως εννοεί ότι ήταν σχιστομάτηδες όπως οι Κινέζοι).

They made their foes flee in horror because their swarthy aspect was fearful, and they had, if I may call it so, a sort of shapeless lump, not a head, with pin-holes rather than eyes. Their hardihood is evident in their wild appearance, and they are beings who are cruel to their children on the very day they are born. For they cut the cheeks of the males with a sword, so that before they receive the nourishment of milk they must learn to endure wounds. Hence they grow old beardless and their young men are without comeliness, because a face furrowed by the sword spoils by its scars the natural beauty of a beard. They are short in stature, quick in bodily movement, alert horsemen, broad shouldered, ready in the use of bow and arrow, and have firm-set necks which are ever erect in pride. Though they live in the form of men, they have the cruelty of wild beasts.”

Η περιγραφή του Αττίλα που έκανε ο Πρίσκος (που τον είδε αυτοπροσώπως) ίσως να επηρέασε τον Ιορδάνη, γιατί οι δύο περιγραφές έχουν πολλές ομοιότητες.

Jordanes also recounted how Priscus had described Attila the Hun, the Emperor of the Huns from 434-453, as: Short of stature, with a broad chest and a large head; his eyes were small, his beard thin and sprinkled with grey; and he had a flat nose and tanned skin, showing evidence of his origin.”

Με άλλα λόγια, ο Αττίλας που είδε ο Πρίσκος δεν είχε καμία σχέση με τον «Λεωνίδα» Gerard Butler που τον υποδύθηκε στην ταινία Attila . Aν δείτε και πως παρουσιάζεται η Ανατολική Ρωμαϊκή αυτοκρατορία στην ταινία θα βάλετε τα γέλια!

2) Οι Θράκες. Ο Ξενοφάνης ο Κολοφώνιος σε ένα χωρίο όπου λέει πως ο κάθε λαός φαντάζεται τους θεούς του κατά την δική του εικόνα, περιγράφει τους Θράκες ως «πυρρούς τε και γλαυκούς», ενώ ο Πλούταρχος προσθέτει πως οι Ρωμαίοι στην μάχη της Πύδνας αρχικά τρόμαξαν όταν είδαν τους υψηλόσωμους Θράκες μισθοφόρους που οι Μακεδόνες είχαν βάλει μπροστά-μπροστά.

Αἰθίοπές τε <θεοὺς σφετέρους> σιμοὺς μέλανάς τε Θρῇκές τε γλαυκοὺς καὶ πυρρούς <φασι πέλεσθαι> [fr. B16]

[Πλ, Αιμίλιος Πάυλος, 18.3]

Πρῶτοι δ᾽ οἱ Θρᾷκες ἐχώρουν, ὧν μάλιστά φησιν ἐκπλαγῆναι τὴν ὄψιν, ἄνδρες ὑψηλοὶ τὰ σώματα, λευκῷ καὶ περιλάμποντι θυρεῶν καὶ περικνημίδων ὁπλισμῷ μέλανας ὑπενδεδυμένοι χιτῶνας, ὀρθὰς δὲ ῥομφαίας βαρυσιδήρους ἀπὸ τῶν δεξιῶν ὤμων ἐπισείοντες, παρὰ δὲ τοὺς Θρᾷκας οἱ μισθοφόροι παρενέβαλλον, ὧν σκευαί τε παντοδαπαὶ, καὶ μεμιγμένοι Παίονες ἦσαν ἐπὶ δὲ τούτοις ἄγημα τρίτον οἱ λογάδες, αὐτῶν Μακεδόνων ἀρετῇ καὶ ἡλικίᾳ τὸ καθαρώτατον, ἀστράπτοντες ἐπιχρύσοις ὅπλοις καὶ νεουργοῖς φοινικίσιν.

Έχει επίσης ενδιαφέρον ότι το πιο συχνό όνομα που οι Έλληνες έδιναν σε Θράκες δούλους ήταν «Πύρρος» (πυρρός). Γράφει ο David Konstan στην σελίδα 30 του βιβλίου “Ancient Perceptions of Greek Ethnicity” (επιμ. Irad Malkin):

For example, the red hair associated with Thracians and slaves generally in Classical antiquity, reflected in the common slave name “Pyrrhus”.

Έχοντας μιλήσει για το «τρομακτικό ύψος των Θρακών», έχει ενδιαφέρον ότι ο αυτοκράτορας Μαξιμίνος ο Θραξ έμεινε στην ιστορία για το «τρομακτικό του ύψος, την μυθική του σωματική δύναμή, το παραλυτικό του βλέμμα και την λαιμαργία του» με την Historia Augusta να λέει υπερβολικά πως ήταν 8,5 πόδια ψηλός (~ 2,5μ !!!) και Γοτθο-Αλανός αντί για Θράξ στην καταγωγή, κάτι που όμως είναι απίθανο δεδομένου ότι η πρώτη καταγεγραμμένη εισβολή των Γότθων σε Ρωμαϊκό έδαφος ήταν το 238 μ.Χ. ενώ ο Μαξιμίνος γεννήθηκε πριν το 200 μ.Χ.. Ο σύγχρονός του Ηρωδιανός απλά γράφει:

[7.1.2] His character was naturally barbaric, as his race was barbarian. He had inherited the brutal disposition of his countrymen, and he intended to make his imperial position secure by acts of cruelty, fearing that he would become an object of contempt to the Senate and the people, who might be more conscious of his lowly origin than impressed by the honor he had won. Everyone knew and spread the story that when he was a shepherd in the mountains of Thrace, he enlisted in a local auxiliary cohort because of his huge size and great strength, and by luck became the emperor of the Romans.

ότι ήταν ένας βάρβαρος ποιμένας στα βουνά της Θράκης, που κατατάχθηκε στην τοπική auxilia λόγω του τεράστιου μεγέθους του και της πολλής του δύναμης και από τύχη κατέληξε Αυτοκράτωρ των Ρωμαίων.

Maximinus

3) Οι Παννόνιοι. Ο Ηρωδιανός γράφει για τους Παννόνιους ότι

[2.9.11] Although the men of those regions have huge and powerful bodies and are skillful and murderous in battle, they are dull of wit and slow to realize that they are being deceived. Hence they believed Severus when he said that he was enraged and wished to avenge the murder of Pertinax; and, putting themselves in his hands, they made him emperor and turned the control of the empire over to him.

Αν και έχουν τεράστια και δυνατά σώματα και είναι ικανότατοι στη μάχη, τους λείπει το μυαλό και αργούν να καταλάβουν ότι έχουν εξαπατηθεί.

Ο διάδοχος του Ιουλιανού του Αποστάτη Ιοβιανός που γεννήθηκε στο Singidunum/Σιγγιδώνα (Βελιγράδι), γράφει ο Αμμιανός Μαρκελλίνος, είχε γκριζογάλαζα μάτια (oculis caesiis) και ήταν τόσο ψηλός (vasta proceritate et ardua , κατά λέξη «και τέτοια μεγάλη και απότομη υψηλότητα») που όταν ανακηρύχθηκε αυτοκράτορας καμία από τις διαθέσιμες αυτοκρατορικές ενδυμασίες δεν τον χωρούσε:

[25.10.14] Incedebat autem motu corporis gravi, vultu laetissimo, oculis caesiis, vasta proceritate et ardua, adeo ut diu nullum indumentum regium ad mensuram eius aptum inveniretur. Et aemulari malebat Constantium, agens seria quaedam aliquotiens post meridiem, iocarique palam 1 cum proximis assuetus.

He walked with a dignified bearing; his expression was very cheerful. His eyes were gray. He was so unusually tall that for some time no imperial robe could be found that was long enough for him. He took as his model Constantius, often spending the afternoon in some serious occupation, but accustomed to jest in public with his intimates.

4) Οι Κέλτες. Ένας άλλος βόρειος λαός που συχνά περιγράφεται ως υπερβολικά ψηλός και κοκκινόξανθος στις ελληνο-ρωμαϊκές πηγές.

Από τα γραπτά του Καίσαρα γνωρίζουμε ότι οι Κέλτες κορόιδευαν τους Ρωμαίους για το «μικρό τους μπόι» όταν αυτό αντιπαραβαλλόταν στο δικό τους «μεγάλο μπόι» :

Caesar Gauls

Ο Αρριανός που έγραψε την Ανάβαση του Αλεξάνδρου γύρω στο 150 μ.Χ. , γράφει για τους Κέλτες που το 335 π.Χ. κατοικούσαν προς τον μυχό της Αδριατικής («Ιόνιος κόλπος») και έστειλαν πρέσβεις στον Αλέξανδρο που είχε τότε υποτάξει τους Γέτες στον Δούναβη:

[1.6.4] ἐνταῦθα ἀφίκοντο πρέσβεις ὡς Ἀλέξανδρον παρά τε τῶν ἄλλων ὅσα αὐτόνομα ἔθνη προσοικεῖ τῷ Ἴστρῳ καὶ παρὰ Σύρμου τοῦ Τριβαλλῶν βασιλέως: καὶ παρὰ Κελτῶν δὲ τῶν ἐπὶ τῷ Ἰονίῳ κόλπῳ ᾠκισμένων ἧκον: μεγάλοι οἱ Κελτοὶ τὰ σώματα καὶ μέγα ἐπὶ σφίσι φρονοῦντες: πάντες δὲ φιλίας τῆς Ἀλεξάνδρου ἐφιέμενοι ἥκειν ἔφασαν.

Και όταν ο Αλέξανδρος τους ρώτησε τι φοβούνται περισσότερο στον κόσμο, αυτοί απάντησαν πως δεν φοβούνται τίποτε εκτός από ένα μόνο πράγμα: να μην πέσει ο ουρανός στο κεφάλι τους!

[1.6.8] τῷ δὲ παρ᾽ ἐλπίδα ξυνέβη τῶν Κελτῶν ἡ ἀπόκρισις: οἷα γὰρ πόρρω τε ᾠκισμένοι Ἀλεξάνδρου καὶ χωρία δύσπορα οἰκοῦντες καὶ Ἀλεξάνδρου ἐς ἄλλα τὴν ὁρμὴν ὁρῶντες ἔφασαν δεδιέναι μήποτε ὁ οὐρανὸς αὐτοῖς ἐμπέσοι, Ἀλέξανδρόν τε ἀγασθέντες οὔτε δέει οὔτε κατ᾽ ὠφέλειαν πρεσβεῦσαι παρ᾽ αὐτόν. καὶ τούτους φίλους τε ὀνομάσας καὶ ξυμμάχους ποιησάμενος ὀπίσω ἀπέπεμψε,τοσοῦτον ὑπειπὼν ὅτι ἀλαζόνες Κελτοί εἰσιν.

Όσοι διαβάσατε/διαβάζετε Αστερίξ και Οβελίξ ξέρετε ότι αυτός είναι ο μόνιμος φόβος του αρχηγού του χωριού Μαζεστίξ :

The introduction to each story states that Vitalstatistix has only one fear “that the sky may fall on his head tomorrow”; however, he rarely alludes to this in an actual story, and then only as a rallying cry: “We have nothing to fear but …”. This characteristic is based on a real historical account where Gallic chieftains were asked by Alexander the Great what they were most afraid of in all the world, and replied that their worst fear was that the sky might fall on their heads.

Βέβαια υπάρχει κάτι χειρότερο από τον μεγάλο του φόβο: τα τραγούδια του Κακοφωνίξ !!!

Vitalstatistix

Ο Στράβων γράφει για τους Κέλτες και τους Γερμανούς ότι:

[7.1.2] εὐθὺς τοίνυν τὰ πέραν τοῦ Ῥήνου μετὰ τοὺς Κελτοὺς πρὸς τὴν ἕω κεκλιμένα Γερμανοὶ νέμονται, μικρὸν ἐξαλλάττοντες τοῦ Κελτικοῦ φύλου τῷ τε πλεονασμῷ τῆς ἀγριότητος καὶ τοῦ μεγέθους καὶ τῆς ξανθότητος, τἆλλα δὲ παραπλήσιοι καὶ μορφαῖς καὶ ἤθεσι καὶ βίοις ὄντες, οἵους εἰρήκαμεν τοὺς Κελτούς. διὸ δὴ καί μοι δοκοῦσι Ῥωμαῖοι τοῦτο αὐτοῖς θέσθαι τοὔνομα ὡς ἂν γνησίους Γαλάτας φράζειν βουλόμενοι: γνήσιοι γὰρ οἱ Γερμανοὶ κατὰ τὴν Ῥωμαίων διάλεκτον.

δεν διαφέρουν πολύ μεταξύ τους σε μέγεθος (ύψος), ξανθότητα και περίσσεια αγριότητος και είναι παραπλήσιοι σε μορφή, ήθη και τρόπο του βίου.

Στους Βυζαντινούς συγγραφείς, ο κλασσικίζων όρος «Κελτοί» περιγράφει όλα τα «ξανθά και θρασύμαχα γένη» της βορειοδυτικής Ευρώπης, όπως ο όρος «Σκύθαι» περιγράφει όλους τους νομαδικούς λαούς των Στεπών.

Celts

Το επαναλαμβανόμενο αυτό στερεότυπο των «ξανθών, θρασύμαχων αλλά και αγρίων και ολιγόνοων» βορείων βαρβάρων πάει πίσω στα Πολιτικά του Αριστοτέλη όταν γράφει για τα δύο είδη βαρβάρων:

[1327b] σχεδὸν δὴ κατανοήσειεν ἄν τις τοῦτό γε, βλέψας ἐπί τε τὰς πόλεις τὰς εὐδοκιμούσας τῶν Ἑλλήνων καὶ πρὸς πᾶσαν τὴν οἰκουμένην, ὡς διείληπται τοῖς ἔθνεσιν. τὰ μὲν γὰρ ἐν τοῖς ψυχροῖς τόποις ἔθνη καὶ τὰ περὶ τὴν Εὐρώπην θυμοῦ μέν ἐστι πλήρη, διανοίας [25] δὲ ἐνδεέστερα καὶ τέχνης, διόπερ ἐλεύθερα μὲν διατελεῖ μᾶλλον, ἀπολίτευτα δὲ καὶ τῶν πλησίον ἄρχειν οὐ δυνάμενα: τὰ δὲ περὶ τὴν Ἀσίαν διανοητικὰ μὲν καὶ τεχνικὰ τὴν ψυχήν, ἄθυμα δέ, διόπερ ἀρχόμενα καὶ δουλεύοντα διατελεῖ: τὸ δὲ τῶν Ἑλλήνων γένος, ὥσπερ μεσεύει κατὰ [30] τοὺς τόπους, οὕτως ἀμφοῖν μετέχει. καὶ γὰρ ἔνθυμον καὶ διανοητικόν ἐστιν: διόπερ ἐλεύθερόν τε διατελεῖ καὶ βέλτιστα πολιτευόμενον καὶ δυνάμενον ἄρχειν πάντων, μιᾶς τυγχάνον πολιτείας. τὴν αὐτὴν δ᾽ ἔχει διαφορὰν καὶ τὰ τῶν Ἑλλήνων ἔθνη πρὸς ἄλληλα: τὰ μὲν γὰρ ἔχει [35] τὴν φύσιν μονόκωλον, τὰ δὲ εὖ κέκραται πρὸς ἀμφοτέρας τὰς δυνάμεις ταύτας.

Κατά τον Αριστοτέλη λοιπόν, τα έθνη της ψυχρής Ευρώπης είναι ελεύθερα και θυμού (=τσαγανού/θάρρους) πλήρη, αλλά απολίτευτα και ενδεέστερα σε διάνοια και τέχνη. Αντίθετα, τα έθνη της Ασίας είναι «διανοητικά» και «τεχνικά», αλλά «ἄθυμα» και δουλικά.

Το γένος των Ελλήνων, συνεχίζει ο Αριστοτέλης, επειδή «μεσεύει» ως προς τους δύο τύπους βαρβάρων είναι ένα κράμα που περιέχει τα πλεονεκτήματα και των δύο και κανένα από τα ελαττώματά τους: είναι και ένθυμο και διανοητικό, και ελεύθερο και άριστα πολιτευόμενο και, το βασικότερο, «καὶ δυνάμενον ἄρχειν πάντων, μιᾶς τυγχάνον πολιτείας» = «και σε θέση να εξουσιάσει όλα τ΄άλλα αν ποτέ βρεθεί πολιτικά ενοποιημένο».

Εδώ ο Αριστοτέλης οραματίζεται κάτι που όλοι οι άλλοι Έλληνες δεν μπορούσαν καν να διανοηθούν, ένα ενιαίο αρχαίο Ελληνικό κράτος.

5) Οι Γερμανοί.

Όπως ήδη ανέφερα περιγράφοντας το χωρίο του Στράβωνα, τα Γερμανικά φύλα είχαν τα ίδια χαρακτηριστικά με τα Κελτικά φύλα, τόσο στα μάτια των Ελλήνων όσο και σε αυτά των Ρωμαίων συγγραφέων. Τα γερμανικά φύλα είναι υψίσωμα, ξανθά/πυρρά, θρασύμαχα αλλά άγρια και βάρβαρα. Σε προηγούμενη ανάρτηση έχω περιγράψει τον «αντι-σκυθικό» (= αντι-γερμανικό) λόγο του Συνέσιου όπου παροτρύνει τον αυτοκράτορα Αρκάδιο να εκκαθαρίσει τον Ρωμαϊκό στρατό από τους γερμανούς φοιδεράτους/foederati, τους οποίους περιγράφει ως «ξανθούς και σισυροφόρους βαρβάρους».

toga-sisyra

Εδώ θα περιγράψω μόνο την περιγραφή που κάνει ο Σιδώνιος Apollinaris για τους νέους Βουργουνδούς αφέντες του γύρω στο 470 μ.Χ. στην Γαλλία:

Sidonius

Οι Βουργουνδοί είναι «επτά-ποδοι γίγαντες» (7 ρωμαϊκά πόδια ~ 2μ άρα «δίμετροι γίγαντες») και «γερμανόφωνες ορδές μακρυμάλληδων και λαίμαργων βαρβάρων που πασαλείβουν τα γένια τους με ταγγισμένο βούτυρο». Για να περιγράψει τον εκβαρβαρισμό της κοινωνίας γράφει: Η Ποίηση διώχθηκε από τα βάρβαρα ταμπούρλα και η Μούσα εγκατέλειψε το εξάποδο μέτρο όταν αντίκρισε τους νέους επτάποδους αφέντες!

6) Οι Σλάβοι. Αντιθέτως με ότι νομίζουν πολλοί, οι πρώτες πηγές που αναφέρουν τους Σλάβους ΔΕΝ τους περιγράφουν ως ιδιαίτερα λευκόχροο και ξανθό πληθυσμό, όπως λ.χ. οι Γερμανοί και οι Κέλτες.

Slavs

Ο Προκόπιος τους περιγράφει σαν «ιδιαίτερα ψηλούς και δυνατούς, ΜΑΥΡΙΔΕΡΟΥΣ και με καστανόξανθα μαλλιά», ενώ ο Ιορδάνης τους περιγράφει με τα λόγια: «όλοι τους είναι ψηλοί και δυνατοί, ΤΟ ΔΕΡΜΑ ΚΑΙ ΤΑ ΜΑΛΛΙΑ ΤΟΥΣ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΟΥΤΕ ΠΟΛΥ ΣΚΟΥΡΑ ΟΥΤΕ ΠΟΛΥ ΑΝΟΙΚΤΑ, αλλά όλοι τους έχουν κοκκινωπά πρόσωπα».

Ο Πέρσης Ibn Al-Faqih λέει πως υπήρχαν δύο ειδών Saqaliba (Σκλαβηνοί):

The Persian chronicler Ibn al-Faqih wrote that there were two types of saqaliba: those with swarthy skin and dark hair that live by the sea and those with fair skin and light hair that live farther inland.

Οι παραθαλάσσιοι ήταν ΜΑΥΡΙΔΕΡΟΙ και ΜΕΛΑΧΡΙΝΟΙ, ενώ οι ενδοχωρικοί ήταν λευκόχροοι και ξανθόμαλλοι.

7) Οι Άραβες για τους Rum («Βυζαντινοί»).

Αυτό το λάθος στερεότυπο το έχω περιγράψει σε προηγούμενη ανάρτηση. Περιέργως, οι Άραβες νόμιζαν πως οι γυναίκες της Ρωμαΐδος (Rumiyya = Ρωμαίες/Ρωμιές) ήταν οι πιο όμορφες γυναίκες του κόσμου και ήταν λευκόχροες με ξανθά και ίσια μαλλιά και γαλανά μάτια.

Rumiyya beauty

Αυτό φυσικά δεν μπορεί να ευσταθεί. Προφανώς αυτά ήταν τα χαρακτηριστικά που οι Άραβες θεωρούσαν εξωτικά και τα έβλεπαν μόνο σε μερικές Rumiyya, που τους εντυπωσίαζαν τόσο πολύ ώστε να μονοπωλούν την φαντασία τους. Με άλλα λόγια, επαληθεύεται ακόμα μία φορά αυτό που είπα στην αρχή για την περιγραφή όχι του μέσου, αλλά του εξωτικού, δηλαδή του μη επικαλυπτόμενου φάσματος.

Advertisements

31 Comments

Filed under Αρχαιότητα, Ιστορία, Μεσαίωνας

31 responses to “Στερεοτυπικές περιγραφές λαών

  1. Kostas

    Την διάβασα την συζήτηση σας στο άλλο άρθρο και την βρίσκω πολύ ενδιαφέρουσα. Αυτή η ανθρωπολογία του καναπέ με επιχειρήματα τύπου καφενείου είναι συναρπαστικότατη! Να σου δώσω δύο παραδείγματα, χτυπητά κατά την άποψη μου:

    “Οι ξανθοί κρητικοί κατάγονται από τους αρχαίους Έλληνες. Αυτοί με ανοιχτό δέρμα και μάτια αλλά σκούρα μαλλιά από τους μινωίτες και οι μελαχρινοί φουλ από τους τούρκους” -Φίλος κρητικός και μάλιστα μοριακός βιολόγος!

    “Οι Δωριείς ήταν ξανθοί και ψηλοί και οι Ίωνες μελαχρινοί, οπότε με το παιδωμάζωμα οι τούρκοι φυσικά διάλεγαν τους ψηλούς (γιατί κάναν καλύτερους στρατιώτες φυσικά…) και γιαυτό στην σύγχρονη Ελλάδα επικρατεί ο ιωνικός μελαχρινός τύπος” (!!!) -Τυπάς σε φόρουμ.

    Κάπως έτσι σκέφτονται πολλοί άνθρωποι. Τώρα γιατί οι μινωίτες είχαν ανοιχτό δέρμα και μάτια, γιατί οι Δωριείς ήταν ξανθοί και βασικά γιατί οι τούρκοι μελαχρινοί, ένας θεός ξέρει!

    Αυτές οι ιδέες δεν περιορίζονται μόνο σε λαϊκούς και εθνικιστικούς κύκλους. Πρόσφατα δεν βγήκε κάποιος Αμερικάνος και είπε ότι το μωσαϊκό στην Αμφίπολη παριστάνει τον Φίλιππο και την Ολυμπιάδα (τελείως ανιστόρητη άποψη) γιατί έχουν κόκκινα μαλλιά και αυτά ήταν κοινά στην Ήπειρο? Από που και ως που ήταν κοινά στην Ήπειρο? Το λέει κάποιο αρχαίο κείμενο αυτό? Τέτοιου είδους απόψεις είναι κοινές και σε Έλληνες και σε ξένους και μάλλον προέρχονται από τις φυλετικές θεωρίες της περιόδου 1850-1950. Χαρακτηριστικό παράδειγμα από το 1897:

    http://query.nytimes.com/mem/archive-free/pdf?res=9E00E5DE1638E433A25757C0A9649D94669ED7CF

    Ο άνθρωπος αναρωτιέται μήπως τελικά οι Έλληνες ήταν μελαχρινοί και δεν είχαν την χαρακτηριστική μύτη! Φαντάσου τι περίεργες ιδέες θεωρούνταν δεδομένες τότε!

    Τελικά όμως κάποια αλήθεια πρέπει να κρύβεται πίσω απόλα αυτά. Πράγματι πολλοί κρητικοί έχουν χαρακτηριστική εμφάνιση όπως και πολλοί Κύπριοι και πολλοί άλλοι. Αν και οι εμμονή κάποιων να συνδέουν “φυλετικούς τύπους” με πολιτισμούς και μεταναστεύσεις και φύλα (ή γλωσσικές ομάδες) της ιστορικής εποχής είναι προβληματική, δεν μπορεί παρά να ισχύει σε κάποιες περιπτώσεις.

    Η ανάλυση σου σχετικά με τα στερεότυπα όπου εισάγεις τις έννοιες της επικάλυψης, του εξωτικού και της “μη φυσικής διακρισιμότητας” είναι σωστή αλλά πιστεύω μπορούν να ειπωθούν και άλλα σχετικά με αυτά. Πρώτα απόλα μπορεί να υπάρχει επικάλυψη σε ένα χαρακτηριστικό αλλά όσα περισσότερα λαβαίνεις υπόψη τόσο η συνολική επικάλυψη μειώνεται. Οι φυλετιστές δεν κατηγοριοποιούν τους ανθρώπους σύμφωνα με μόνο ένα χαρακτηριστικό. Δεύτερον το εξωτικό δεν είναι απαραίτητα κάτι το οποίο δεν βρίσκεται στον δικό σου πληθυσμό αλλά και κάτι το οποίο μπορεί να βρίσκεται αλλά να έχει διαφορετική κατανομή. Φαντάσου το χρώμα μαλλιών ενός σχετικά ανοιχτομάλλη Έλληνα και μετά έναν πληθυσμό που να έχει σχεδόν ομοιόμορφα το ίδιο χρώμα μαλλιών ενώ έχει τυπικά ελληνικά χαρακτηριστικά. Προφανώς θα μπορούσες να κάνεις την διάκριση εύκολα και θα ήταν κάτι που θα χτύπαγε στο μάτι. Ο φυλετισμός τελικά αποτυγχάνει όχι επειδή δεν υπάρχουν αυτές οι κατηγορίες που δημιουργεί αλλά γιατί είναι αυθαίρετες και πάντα γίνονται με υποκειμενικά κριτήρια σε κάποιο βαθμό και ενδεχομένως να μην είναι καλός δείκτης κοινής καταγωγής.(και φυσικά γιατί η σύνδεση αυτών των κατηγοριών με κάποια “φύση” ή “χαρακτήρα” της φυλής είναι τελείως αντιεπιστημονική). Παρόλα διακρίσεις μπορούν να γίνουν και ίσως να μπορούν να βοηθήσουν σε κάτι τέτοια επιχειρήματα. Δυστυχώς όλες οι πηγές που βρίσκω έχουν πάντα μια ιδεολογική βάση και μία τραγική προχειρότητα οπότε δεν μπορώ να τις εμπιστευτώ.

    Για παράδειγμα η ερώτηση του Θανάση: “Αλλά τότε πώς εξηγείται ότι εμείς κάτω απ’ το αυλάκι είμαστε *και* μελαχρινοί *και* σλαβόσποροι; Αν είχαμε το ίδιο ποσοστό σλαβικότητας με τους Μακεδόνες, δεν θα έπρεπε να είμαστε πιο ανοιχτόχρωμοι; ”

    Είναι εύλογη αλλά προϋποθέτει ότι για παράδειγμα οι σλάβοι που ήρθαν στην Πελοπόννησο ήταν οι ίδιοι με τους προγόνους των βόρειων μας σλάβικων λαών ενώ αυτοί προφανώς θα κατάγονται και από άλλους πληθυσμούς και σχετική ξανθότητα τους μπορεί να προέρχεται από εκεί. Πάντως πιστεύω γενικά σαν επιχείρημα στέκει. Εφόσον όλοι οι βόρειοι λαοί είναι πιο ανοιχτόχρωμοι των Ελλήνων δεν είναι λογικό οι Έλληνες να κατάγονται σε πολύ μεγάλο ποσοστό από αυτούς (χωρίς να είναι εύκολο να το ποσοτικοποιήσεις πάντως). Για να αποφύγεις το συμπέρασμα πρέπει να κάνεις περίεργες ad hoc παραδοχές (που θα μπορούσαν να ισχύουν φυσικά). Επίσης αυτό που λες για τα παράλια και τα ψάρια δεν μπορεί να είναι και τόσο σημαντικό γιατί οι πιο ανοιχτόχρωμοι λαοί σήμερα τουλάχιστον κατοικούν γύρω από την βαλτική. Τουλάχιστον και άλλοι παράμετροι θα παίζουν μεγαλύτερο ρόλο.

    Από την άλλη όσοι προτάσσουν επιχειρήματα ότι οι Έλληνες δεν ήταν ξανθοί κλπ. (αν και συμφωνώ), πάντα υποπίπτουν σε κάποια λάθη.

    Για παράδειγμα:
    http://dienekes.awardspace.com/texts/nordicism_revisited.pdf

    σε αυτό το πολύ ενδιαφέρον κείμενο στην σελίδα 353 λέει ότι οι Έλληνες όταν συνάντησαν πραγματικά ξανθούς λαούς δεν ήξεραν πως να τους περιγράψουν οπότε υιοθέτησαν λέξεις που χαρακτήριζαν το χρώμα των μαλλιών των ηλικιωμένων.

    Από την άλλη εδώ:

    http://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Diod.++5.+28.+1&fromdoc=Perseus%3Atext%3A2008.01.0540

    βλέπουμε ότι το ξανθός χρησιμοποιείται για το χρώμα των μαλλιών των κελτών (όποιο και αν ήταν αυτό!) οπότε το παραπάνω δεν είναι απολύτως αληθές.

    Ένα άλλο παράδειγμα:

    http://dienekes.awardspace.com/articles/hellenes/

    Εδώ δεν σχολιάζεται η λέξη χαρωπός (για τα μάτια) όταν αναφέρεται στους Έλληνες αλλά εδώ:

    http://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A2008.01.0132%3Achapter%3D11%3Asection%3D3

    Βλέπουμε τον ίδιο σχεδόν όρο για τα μάτια των Γερμανών.

    Εν πάσει περιπτώσει, επειδή το παρατράβηξα, έχεις άλλες πηγές που να αναλύουν αυτό το θέμα ? Έχω βαρεθεί να διαβάζω ηλίθια φόρουμ και άρθρα που να λένε ότι πολλοί συγγραφείς αναφέρουν ότι οι Μακεδόνες ή οι ηπειρώτες ή οι Δωριείς ήταν ξανθοί χωρίς να δίνουν αναφορές. Από την άλλη έχω βαρεθεί να διαβάζω και σοβαρότερα άρθρα στα οποία μπορώ να φέρω καλά αντεπιχειρήματα με 5 λεπτά γκουγκλάρισμα!

    • Εν πάσει περιπτώσει, επειδή το παρατράβηξα, έχεις άλλες πηγές που να αναλύουν αυτό το θέμα ? Έχω βαρεθεί να διαβάζω ηλίθια φόρουμ και άρθρα που να λένε ότι πολλοί συγγραφείς αναφέρουν ότι οι Μακεδόνες ή οι Ηπειρώτες ή οι Δωριείς ήταν ξανθοί χωρίς να δίνουν αναφορές.

      Δεν γνωρίζω κάποια πηγή που να ισχυρίζεται ότι οι Μακεδόνες, οι Ηπειρώτες και, ακόμα χειρότερα, οι «Δωριείς» ήταν ξανθοί. Λέω ακόμα χειρότερα, διότι αν οι κατηγορίες «Μακεδόνες» και «Ηπειρώτες» ήταν μια φορά επινοημένα κοινωνικά κατασκευάσματα, όπως κάθε εθνοτική ταυτότητα, η κατηγορία «Δωριείς» ήταν δύο φορές πιο επινοημένη διότι επινοήθηκε για να εξηγήσει λ.χ. την διαλεκτική ομοιότητα ορισμένων περιοχών όπως η Λακωνία, η Κρήτη, η Κως κλπ.

      Αν διαβάσεις το “ethnic identity in Greek antiquity” του JM Hall όπου στην ουσία περιγράφει πως επινοήθηκαν οι κατηγορίες Δωριείς, Ίωνες και Αιολείς, θα καταλάβεις πόσο γελοίο είναι να μιλάμε για «τυπικά» ιωνικά και τυπικά δωρικά χαρακτηριστικά.


      σε αυτό το πολύ ενδιαφέρον κείμενο στην σελίδα 353 λέει ότι οι Έλληνες όταν συνάντησαν πραγματικά ξανθούς λαούς δεν ήξεραν πως να τους περιγράψουν οπότε υιοθέτησαν λέξεις που χαρακτήριζαν το χρώμα των μαλλιών των ηλικιωμένων.

      Αυτό είναι ηλίθιο επιχείρημα, όπως πολλά από αυτά αυτού του «Ποντικού». Εδώ ο «Ποντικός» μπερδεύει την γλωσσική ομάδα με την εθνοτική ομάδα των Ελλήνων, η οποία γι΄αυτόν είναι «φυλή» με δεδομένα χαρακτηριστικά.

      Τι θέλω να πω. Η λέξη πυρρός (πρωτο-ελληνικό πυρσϝός) δεν έχει καμμία σχέση με το χρώμα των ηλικιωμένων και είναι ΙΕ καταγωγής (*peh2ur > πῦρ). Η ταύτιση είναι με το χρώμα της φωτιάς και, όπως έχω δείξει σε προηγούμενη ανάρτηση, οι Θράκες είχαν το όνομα Πυρούλας, που προφανώς έχει την ίδια ετυμολογία με το ελληνικό πυρρός/Πύρρος. Ακριβώς η ίδια ταύτιση κρύβεται πίσω από το λατινικό flavus (παράγωγο του *bhleH- όπως το flamma = φωτιά). Το αγγλικό blond ομοίως μάλλον προέρχεται από την ίδια ΙΕ ρίζα με το λατινικό flavus και είναι συγγενής του σανσκριτικού bradhná = «πυρρός, κοκκινομάλλης».

      Επομένως, όλοι αυτοί οι λαοί έκαναν την λογικότατη συσχέτιση ξανθό = χρώμα της φωτιάς που δεν έχει καμία σχέση με τους ηλικιωμένους ούτε έχει καμία σχέση με το αν οι Έλληνες γνώριζαν ή όχι ξανθούς λαούς.

      Δεν ήταν ανύπαρκτο χρώμα το ξανθό, όπως και δεν είναι, στην Μεσόγειο, απλώς δεν είναι συχνό, όπως είναι στις βορειότερες περιοχές.

      Οι «Έλληνες» ως συνειδητά αυτοπροσδιοριζόμενη εθνοτική ομάδα προέκυψαν γύρω στο 600 π.Χ. στον περι-αιγαιακό χώρο από μια γλωσσική ομάδα που ζούσε στον περιαιγαιακό χώρο από το 2000 π.Χ. πάνω κάτω. Η ελληνική γλώσσα όμως κάθε άλλο παρά αιγαιακή καταγωγή έχει και αυτό δείχνει περίτρανα πόσο ηλίθιο είναι το επιχείρημα του «Ποντικού».


      Επίσης αυτό που λες για τα παράλια και τα ψάρια δεν μπορεί να είναι και τόσο σημαντικό γιατί οι πιο ανοιχτόχρωμοι λαοί σήμερα τουλάχιστον κατοικούν γύρω από την βαλτική. Τουλάχιστον και άλλοι παράμετροι θα παίζουν μεγαλύτερο ρόλο.

      Σαφώς υπάρχουν και άλλοι λόγοι τους οποίους εξηγεί η ανθρωπολόγος στο βίντεο. Αν πρόσεξες μιλάει και για την θερμοκρασία και για την ένταση της ηλιακής ακτινοβολίας που είναι με΄γιστη στον ισημερινό και ελαττώνεται προς τους πόλους. Όσο πιο κρύο είναι το κλίμα τόσο περισότερα ρούχα φοράνε οι άνθρωποι, επομένως υπάρχει λιγότερο ποσοστό δέρματος που εκτίθεται στον ήλιο, για να παράξει βιταμίνη D. Αυτό σημαίνει ότι η φυσική επιλογή πάλι επιλέγει λευκότερες χροιές γιατί το λίγο δέρμα που εκτίθεται πρέπει να κάνει όλη τη δουλειά.

    • Για παράδειγμα η ερώτηση του Θανάση: “Αλλά τότε πώς εξηγείται ότι εμείς κάτω απ’ το αυλάκι είμαστε *και* μελαχρινοί *και* σλαβόσποροι; Αν είχαμε το ίδιο ποσοστό σλαβικότητας με τους Μακεδόνες, δεν θα έπρεπε να είμαστε πιο ανοιχτόχρωμοι; ”

      Είναι εύλογη αλλά προϋποθέτει ότι για παράδειγμα οι σλάβοι που ήρθαν στην Πελοπόννησο ήταν οι ίδιοι με τους προγόνους των βόρειων μας σλάβικων λαών ενώ αυτοί προφανώς θα κατάγονται και από άλλους πληθυσμούς και σχετική ξανθότητα τους μπορεί να προέρχεται από εκεί. Πάντως πιστεύω γενικά σαν επιχείρημα στέκει.

      Πρόσεξε τώρα πόσο απλοϊκό όμως είναι αυτό το επιχείρημα. Όπως είπα και στον Θανάση, δεν γνωρίζω την κληρονομικότητα της χροιάς του δέρματος και πιστεύω ότι θα είναι πολύπλοκη διαδικασία, όπως λ.χ. αυτή που καθορίζει το χρώμα των ματιών.

      Ας υποθέσουμε όμως, για τη χάρη της συζήτησης του καφενείου που έχουμε, ότι η χροιά του δέρματος ακολουθεί την τυπική μεντελιανή κληρονομικότητα. Επαναλαμβάνω πως υπάρχει κάθε λόγος να υποθέσουμε πως η κληρονομικότητα της χροιάς του δέρματος είναι πολυπλοκότερη του απλού μεντελιανού μοντέλου.

      Η μεντελιανή κληρονομικότητα περιλαμβάνει δύο γονίδια Α,α εκ των οποίων το ένα είναι «επικρατές» (dominant) και το άλλο «υπολειπόμενο» (recessive). H «επικράτεια» καθορίζεται από το πιο γονίδιο υπερισχύει στον υβριδικό γονότυπο Αα.

      Αν υποθέσουμε λοιπόν ότι το «σκούρο χρώμα δέρματος» καθορίζεται από το επικρατές γονίδιο Α και το «ανοικτό χρώμα δέρματος» από το υπολειπόμενο α τότε υπάρχουν τρεις πιθανοί γονότυποι και δύο πιθανοί φαινότυποι.

      Οι πιθανοί γονότυποι για ένα διπλοειδές ζώο όπως ο άνθρωπος είναι: ΑΑ, Αα, αα

      Οι τύποι ΑΑ,αα ονομάζονται ομοζυγωτικοί γονότυποι (γιατί περιέχουν το ίδιο γονίδιο δύο φορές) και ο τύπος Αα ονομάζεται ετεροζυγωτικός.

      Οι φαινότυποι όμως είναι μόνο δύο:

      Οι γονότυποι ΑΑ, Αα θα δώσουν «σκούρο χρώμα δέρματος» επειδή το γονίδιο της «σκουρότητας» είναι επικρατές, ενώ ο γονότυπος αα θα δώσει «ανοικτό χρώμα δέρματος», γιατί το υπολειπόμενο γονίδιο εξ ορισμού εκδηλώνεται μόνο σε ομοζυγωτική κατάσταση.

      Ας υποθέσουμε λοιπόν ότι σε μια μεσογειακή περιοχή το 80% του πληθυσμού έχει «σκούρο» χρώμα δέρματος και το 20% «ανοικτό».

      Στην διπλοειδία οι πιθανότητες των γονοτύπων είναι (Ὰ+α)^2 = Α^2+2Αα+α^2 =1, γιατί για τις γονιδιακές συχνότητες ισχύει Α+α=1.

      0,8 = Α^2 + 2Αα
      0,2 = α^2

      Αν κάνεις τις πράξεις βγάινει περίπου ότι α=0,45 και Α=0,55

      Δηλαδή η φαινοτυπική αναλογία 80:20 = 4:1 προκύπτει από την μικρή ελαφρά υπεροχή 55:45 του επικρατούς γονιδίου.

      Αν υποθέσουμε ότι οι «κατάξανθοι Σλάβοι» έποικοι είχαν την αντίθετη αναλογία, δηλαδή 80% «ανοικτόχρωμοι» και 20% «σκουρόχρωμοι» τότε προκύπτει από τις ίδιες πράξεις ότι Α=0,45 και α=0,55, δηλαδή οι γονιδιακές συχνότητες είναι αντεστραμμένες.

      Ας υποθέσουμε ότι οι δύο πληθυσμοί αναμειγνύονται 1:1 και ζητάμε να βρούμε ποια θα είναι η φαινοτυπική κατανομή του προκύψαντος πληθυσμού.

      Αφού οι δύο πληθυσμοί αναμείχθηκαν 1:1 τότε οι νέες γονιδιακές συχνότητες είναι:

      Α = 0,55+0,45 = 1
      α = 0,45+0,55 = 1

      Α+α = 2 που σημαίνει ότι πρέπει να διαιρέσω με το 2 για να κανονικοποιήσω τον πληθυσμό. Άρα Α=α= 1/2 = 0,5

      Δηλαδή η 1:1 ανάμειξη πληθυσμών (0,8-0,2) και (0,2-0,8) εξίσωσε τις γονιδιακές συχνότητες.

      Πως θα είναι οι νέοι φαινότυποι;

      Το ανοικτό χρώμα θα είναι α^2= 0,5^2 = 0,25 και το «σκούρο» χρώμα θα είναι 0,75.

      Με άλλα λόγια, η 1:1 ανάμειξη απλώς μείωσε την «σκουροχρωμία» από 80% σε 75%.

      Αν οι Σλάβοι στο παραπάνω απλοϊκό μοντέλο ήταν 2 φορές περισσότεροι, δηλαδή είχαμε αναλογία 1:2 τι φαινοτυπικές συχνότητες θα είχαμε;

      Ξανά κάνεις

      Α= 0,55+2*0,45 = 1,45
      α= 0,45+2*0,55 = 1,55

      Τα οποία πρέπει τώρα να διαιρέσεις με το 3 (1:2 > 1+2 =3) για να τα κανονικοποιήσεις και προκύπτουν οι γονιδιακές συχνότητες:

      Α= 0,48333
      α= 0,51666

      Ή φαινοτυπική κατανομή θα είναι:

      «ανοικτό» χρώμα = α^2 = 0,267 και «σκούρο» χρώμα 1-0,267 = 0,733.

      Δηλαδή, η ανάμειξη με διπλάσιο «ανοικτόχρωμο» πληθυσμό απλώς μείωσε την «σκουροχρωμία» από το 80% στο 73,3%.

      Αυτό συνέβη επειδή τα δύο αλληλόμορφα γονίδια δεν είναι ισοεπικρατή, αλλά θεωρήθηκαν ότι έχουν την μεντελιανή σχέση επικρατούς/υπολειπόμενου.

      Επομένως, η γενετικά καθοριζόμενη «χροιά» ακόμα και στο απλούστερο μεντελιανό μοντέλο απέχει πολύ από την «μπακάλικη» ανάμειξη «μπογιάς» που έχουμε κατά νού.

      Φυσικά επαναλαμβάνω για πολλοστή φορά, είναι σίγουρα βέβαιο ότι η κληρονομικότητα της χροιάς του δέρματος ΔΕΝ ακολουθεί την απλή μεντελιανή κληρονομικότητα, αλλά παίζει να είναι εμπλεκόμενα περισσότερα ζεύγη γονιδίων με αθροιστική ιδιότητα ώστε να υπάρχει ένα πιο συνεχές «φάσμα» φαινοτύπων (υπάρχουν πολλοί ενδιάμεσοι φαινότυποι ανάμεσα στον Μιχαλολιάκο και στον Paul Bettany καλή ώρα).

      Λ.χ. στο μοντέλο δύο εμπλεκόμενων ζευγών αλληλομόρφων (Α,α) και (Β,β) οι πιθανοί γονότυποι γίνονται 16=4×4:

      Και κατατάσσονται φαινοτυπικά στις 4 κατηγορίες:

      ΑΒ = ΑΑΒΒ,ΑΑΒβ,ΑΑβΒ,ΑαΒΒ,ΑαΒβ,ΑαβΒ,αΑΒΒ,αΑΒβ,αΑβΒ
      Αβ = ΑΑββ,Ααββ, αΑββ
      αΒ = ααΒΒ, ααΒβ, ααβΒ
      αβ = ααββ

      με Α+α=1 και Β+β=1

      Όπως βλέπεις, εξαιτίας της επικράτειας των Α,Β ο διπλά επικρατής φαινότυπος «ΑΒ» περιέχει 9 πιθανούς γονότυπους, ενώ ο διπλά υπολειμματικός «αβ» μόνο έναν.

      Αυτή η περίπτωση όμως σου επιτρέπει ένα πιο συνεχές φάσμα τιμών, μιας και υπάρχουν και οι «ενδιάμεσοι» φαινότυποι «Αβ» και «αΒ».

      • Kostas

        Είσαι λίγο ζοχάδας ώρες ώρες ρε παιδί μου!
        Πρώτα απόλα όταν ζητούσα πηγές εννοούσα πηγές σαν αυτές που σου έδωσα εγώ. Δηλαδή πηγές που να αναλύουν τα δεδομένα από την τέχνη, την φιλολογία και οτιδήποτε άλλο για να βγάλουν τα συμπεράσματα που βγάζεις εσύ στο άρθρο ή /και να εξηγούν αυτές τις περίεργες ιδέες που προανέφερα και να τις εντοπίζουν ιστορικά (όπως πρόχειρα έκανα εγώ).
        Δεύτερον το αν μία ομάδα είναι επινοημένη ή όχι δεν έχει σημασία στο κατά πόσον μπορούμε να της αποδώσουμε κάποια χαρακτηριστικά. Εξάλλου οι Μακεδόνες ή οι Ηπειρώτες μπορούν να αναλυθούν ως γεωγραφικά ορισμένοι πληθυσμοί. Οι ορισμοί είναι πάντα αυθαίρετοι αλλά αυτό δεν σημαίνει οτι δεν μπορείς να κάνεις ανάλυση. Αν πχ. οι Έλληνες αποκαλούσαν πυρρούς τους θράκες εμείς μπορούμε να συζητήσουμε το τι σημαίνει πυρρός και τι σημαίνει θράκας και πως τα στερεότυπα αντιστοιχίζονται με μετρήσιμα μεγέθη και να βγάλουμε τα ανάλογα συμπεράσματα.
        Τρίτον το κείμενο αυτό δεν είναι του Ποντικού. Δεν κάνει καμία αναφορά σε ελληνική φυλή (και απόσο βλέπω ούτε ο ποντικός κάνει). Επίσης δεδομένα χαρακτηριστικά έχουν όλοι οι πληθυσμοί ανεξάρτητα από το πως τους ορίζεις (όπως είπα και παραπάνω). Δεν αναφέρεται η λέξη πυρρός αλλά υπονοείται η λέξη πολιός (η οποία και αναφέρεται στο δεύτερο κείμενο που είναι του ποντικού). Ο μόνος λόγος που το ανέφερα είναι για να δείξω αργότερα ότι ,σε αντίθεση με ότι λέει, οι Έλληνες πράγματι χρησιμοποίησαν την λέξη ξανθός για τα μαλλιά βόρειων λαών.
        Όσον αφορά το τελευταίο επιχείρημα, ναι προφανώς είναι απλοϊκό. Αν και μιλάμε για “ξανθότητα”, στην πραγματικότητα μιλάμε για πολύ περισσότερα χαρακτηριστικά (χρώματα μαλλιών, ματιών, δέρματος, μορφολογία προσώπου,σωματότυπος κτλπ.) οπότε η ανάλυση για ένα μόνο γονίδιο είναι άχρηστη. Προφανώς υπάρχουν πολλά σχετικά γονίδια με ενδεχομένως πολλά αλληλόμορφα για το καθένα. Επίσης η σχέση αλληλόμορφων δεν είναι πάντα σχέση επικρατούς-υπολειπόμενου οπότε αυτό το μοντέλο που περιγράφεις δεν είναι το “απλούστερο” όπως λες αλλά ένα συγκεκριμένο και πολύ απίθανο μάλιστα. Δεν έλεγξα τις πράξεις σου να σου πω την αλήθεια. Η ουσία είναι ότι αν οι πληθυσμοί (προσοχή! πληθυσμοί και όχι συγκεκριμένα άτομα) μπορούν να διακριθούν σε σχέση με διάφορα χαρακτηριστικά, δεν είναι πολύ λογικό να υποθέτεις κοινή καταγωγή (σε πολύ μεγάλο βαθμό) στο πρόσφατο παρελθόν.
        Επίσης αν κοιτάξεις γενετικά δεδομένα θα δεις ότι οι (νεο) έλληνες κατάγονται σε μεγαλύτερο βαθμό από μεσανατολίτες (πιθανότατα από τους ανθρώπους που έφεραν την γεωργία στην ευρώπη) και λιγότερο από “βαλκάνιους” ή “ευρωπαίους”. Γιαυτό προφανώς πολλοί Έλληνες έχουν μεσανατολίτικη εμφάνιση. Το θέμα όμως είναι ότι έτσι δεν εξηγείται πως μπορεί να κατάγονται σε μεγάλο βαθμό από πληθυσμούς του βορρά οι οποίοι διακρίνονται από την αυξημένη “ευρωπαικότητα” τους. Κοινώς η εμφάνιση και το DNA(Υ χρωμοσώματα στην συγκεκριμένη) , λένε το ίδιο: Οι νεοέλληνες κατάγονται σε πολύ μεγάλο βαθμό από ανθρώπους που ήρθαν από την ανατολή.

      • Δεν αναφέρεται η λέξη πυρρός αλλά υπονοείται η λέξη πολιός (η οποία και αναφέρεται στο δεύτερο κείμενο που είναι του ποντικού). Ο μόνος λόγος που το ανέφερα είναι για να δείξω αργότερα ότι ,σε αντίθεση με ότι λέει, οι Έλληνες πράγματι χρησιμοποίησαν την λέξη ξανθός για τα μαλλιά βόρειων λαών.

        Και η λέξη «πολιός» τι σχέση έχει με την «ξανθός» και με την «ξανθότητα» των βορείων λαών; Δεν βρήκα πουθενά Έλληνα συγγραφέα να χρησιμοποιεί τον όρο «πολιός» για να δηλώσει την «ξανθότητα» των βορείων. Τις λέξεις «ξανθός» και «πυρρός» χρησιμοποιούν οι έλληνες συγγραφείς που χρησιμοποιούν για να περιγράψουν και Έλληνες.

        Δηλαδή τι σχέση έχει ο «πολιός» με τον «ξανθό Αχιλέα», τον «ξανθό Μενέλαο», τους «πυρρούς Θράκες και Αλανούς» και την «ξανθότητα» των Γερμανών και των Κελτών που αναφέριε ο Στράβων;

        ——
        Όσον αφορά το τελευταίο επιχείρημα, ναι προφανώς είναι απλοϊκό. Αν και μιλάμε για “ξανθότητα”, στην πραγματικότητα μιλάμε για πολύ περισσότερα χαρακτηριστικά (χρώματα μαλλιών, ματιών, δέρματος, μορφολογία προσώπου,σωματότυπος κτλπ.) οπότε η ανάλυση για ένα μόνο γονίδιο είναι άχρηστη. Προφανώς υπάρχουν πολλά σχετικά γονίδια με ενδεχομένως πολλά αλληλόμορφα για το καθένα. Επίσης η σχέση αλληλόμορφων δεν είναι πάντα σχέση επικρατούς-υπολειπόμενου οπότε αυτό το μοντέλο που περιγράφεις δεν είναι το “απλούστερο” όπως λες αλλά ένα συγκεκριμένο και πολύ απίθανο μάλιστα. Δεν έλεγξα τις πράξεις σου να σου πω την αλήθεια.
        ——
        Λοιπόν, επειδή με έβαλες να το ψάξω λίγο θέμα. Η κατανομή της χροιάς μπορεί να προσσεγιστεί αρκετά καλά με ένα μοντέλο δύο ζευγών (Α,α,Β,β).

        Δύο πράγματα καθορίζουν την χροιά του δέρματος:

        1) Αν έχεις το γονίδιο της ευμελανίνης ή της φαιομελανίνης, με την δεύτερη να εμφανίζεται σε πιο ανοικτόχρωμα άτομα.
        2) πόση ποσότητα μελανίνης παράγουν τα μελανοκύτταρα που σχετίζεται με αλληλόμορφα γονίδια που καθορίζουν την έκφραση του ενζύμου τυροσινάση.

        Επομένως ο συνδυασμός (ευμ,φαιομ)x(πολύ παραγωγή, λίγη παραγωγή) μπορεί να προσεγγιστεί χονδρικά από το μοντέλο δύο ζευγαριών γονιδίων.

        A= αλληλόμορφο ευμελανίνης
        α= αλληλόμορφο φαιομελανίνης
        Β= αλληλόμορφο αυξημένης μελανινικής παραγωγής
        β= αλληλόμορφο μειωμένης μελανινικής παραγωγής

        Αυτό μας δημιουργεί 16 διαφορετικούς γονότυπους, όπως είπα στο τέλος της προηγούμενης ανάρτησης.

        Ο «σκουρότερος» γονότυπος θα είναι ο ΑΑΒΒ = και τα δύο αλληλόμορφα ευμελανίνης και και τα δύο γονίδια μεγάλης παραγωγής.
        Ο «ανοικτότερος» γονότυπος θα είναι ο ααββ = και τα δύο αλληλόμορφα φαιομελανίνης και και τα δύο γονίδια μικρής παραγωγής.

        ανάμεσα σε αυτά τα άκρα (4 κεφαλαία και κανένα κεφαλαίο) υπάρχουν οι περιπτώσεις:

        3 κεφαλαία γράμματα: ΑΑΒβ,ΑΑβΒ,ΑαΒΒ,αΑΒΒ
        2 κεφαλαία γράμματα: ΑΑββ,ΑαΒβ,ΑαβΒ,αΑΒΒ,αΑβΒ,ααΒΒ
        1 κεφαλαίο γράμμα: Ααββ,αΑββ,ααΒβ,ααβΒ

        Άρα έχουμε ένα φάσμα με 5 διαβαθμίσεις που κυμαίνεται από «κανένα/0 κεφαλαίο» μέχρι «4 κεφαλαία» γράμματα.

        Η κατανομή γονοτύπων γίνεται συμμετρική καμπάνα με κορυφή στην τιμή «2 κεφαλαία γράμματα» (υπάρχουν 6 γονότυποι).

        εκατέρωθεν την κορυφής 6 υπάρχουν οι τιμές 4 και 1.

        Δηλαδή αν κάνεις το ιστόγραμμα θα έχεις:

        1 γονότυπο με κανένα κεφαλάιο
        4 γονότυπους με 1 κεφαλαίο
        6 γονότυπους με 2 κεφαλαία
        4 γονότυπους με 3 κεφαλαία
        1 γονότυπο με 4 κεφαλαία

        Αυτό το φάσμα είναι πολύ κοντά στην πραγματικότητα γιατί μπορείς να αντιστοιχίσεις τα 4 κεφαλαία στον Μιχαλολιάκο και το 1 στον Paul Bettany που ανέφερα και να πεις τα «3 κεφαλαία» αντιστοιχούν στους μελαχρινούς που είναι πιο ανοιχτόχρωμοι από τον ΜΛ, τα «2 κεφαλαία» ο μέσος μελαχρινο-καστανός» και το «1 κεφαλαίο» ο καστανόξανθος που απαντά στα μεσογειακά κλίματα (λ.χ. Γκλέτσος).

        Το μόνο που πρέπει να υπολογίσεις είναι οι γονιδιακές συχνότητες Α+α=1 και Β+β=1, για να προσαρμοστούν οι συχνότητες στα δεδομένα σου, που υποτίθεται έχεις συλλέξει από έρευνα.
        Λ.χ. αν θέσουμε πειραματικά α=Α=Β=β=0,5 τότε οι συχνότητες χροιάς είναι συμμετρική γκαουσιανή. Αυτή η περίπτωση όμως δεν ισχύει φυσικά στην Ελλάδα διότι υπάρχουν πολλοί περισσότεροι Μιχαλολιάκοι απ΄ότι Paul Bettany, άρα στην ελληνική περίπτωση Α>0,5 και Β>0,5. Το αντίστροφο θα ισχύει λ.χ. στην Νορβηγία ή στην Αγγλία λ.χ. όπου ο PB είναι πιο συχνός του ΜΛ.

        Αυτό είναι ένα μοντέλο που χονδρικά θα αντιστοιχεί στην πραγματικότητα. Τώρα αυτό που δεν κατάλαβα είναι τι ακριβώς θέλουμε ν΄αποδείξουμε και συζητάμε για τέτοια μοντέλα.

      • Θεωρώ την υποθετική περίπτωση Α=Β=0,75 και α=β=0,25

        Η συχνότητα του Μιχαλολιάκειου τύπου σε αυτήν την περίπτωση γίνεται 0,75^4 = 0,3164 ή 31,64% του πληθυσμού, ενώ η συχνότητα του τύπου Paul Bettany γίνεται 0,25^4= 0,00390625 ή περίπου 0,4%.

        Ισχύει στην Ελλάδα ότι σε κάθε 81 Μιχαλολιάκους υπάρχει 1 Paul Bettany; (0,3164/0,00390625 = 80,9984)

        Είμαστε κάπου εκεί;

        Αν ισχύει τότε οι κατονομές γίνονται:

        4 κεφαλαία = 0,3164
        3 κεφαλαία = 0,421875
        2 κεφαλαία = 0,2109375
        1 κεφαλαίο = 0,046875
        0 κεφαλαίο = 0,0039625

        Άθροισμα όλων 1.0 ή 100%

        Με την υποθετική περίπτωση Α=Β=0,75 βγαίνει ότι σε κάθε 100 Έλληνες υπάρχουν περίπου 31 Μιχαλολιάκοι, 42 μελαχρινοί μεν αλλά ανοικτότεροι του Μιχαλολιάκου, 21 σκούροι καστανοί και 5 Γκλέτσοι και λιγότερο από ένας Paul Bettany.

        Εγώ θα έλεγα ότι πάνω κάτω εκεί είμαστε. Τι λες;

  2. Kostas

    Γενικά ναι, κάπως έτσι το αντιλαμβάνομαι και γω. Κι αυτή η ανάλυση όμως είναι σε επίπεδο στερεοτύπων. Πρώτον γιατί τα άτομα αυτών των κατηγοριών μπορούν να διακριθούν σε άλλες υποκατηγορίες σύμφωνα με άλλα χαρακτηριστικά και δευτερον γιατί η πραγματική ανάλυση θα έπρεπε να γίνει σαν μια κατανομή σε ένα δισδιάστατο χώρο (με μια διάσταση την ανακλαστικότητα και στην άλλη την χροιά, ή αλλιώς ποσότητα ευμελανίνης και ποσότητα φαιομελανίνης). Αυτή η κατανομή για παράδειγμα θα μπορούσε να μας δείξει αν το μοντέλο σου θα μπορούσε να ισχύει. Αλλά αντ΄αυτής έχουμε απλά κάποια στερεότυπα.

    Αυτό είναι τελικά αυτό που θέλω να πω. Αφενός να κοιτάς μόνο το ένα χαρακτηριστικό δεν έχει νόημα ειδικά αν το χαρακτηριστικό αυτό μπορεί να βρέθηκε υπό εξελικτική πίεση. Αφετέρου δεν έχει νόημα να φτιάχνουμε γονιδιακά μοντέλα γιατί θα μπορούσα να σου φτιάξω ένα τελείως διαφορετικό το οποίο θα μπορούσα πολύ εύκολα να το συμφιλιώσω με τα στερεότυπα (εφόσον δεν έχουμε την πραγματική κατανομή. Προφανώς λιγότερα μοντέλα θα ήταν συμβατά με την πραγματική κατανομή). Απλά το γενικότερο συμπέρασμα μου είναι ότι οι νεοέλληνες κατάγονται σε μεγάλο βαθμό από ανατολίτες και όχι βόρειους. Τώρα το πως όλα αυτά συνδέονται με ιστορικές μεταναστεύσεις και λαούς δεν έχω ιδέα. Μπορεί τώρα αυτοί οι “σλάβοι” να κατάγονταν σε μεγάλο βαθμό από τους νεολιθικούς αγρότες (άρα εμείς καταγόμαστε περισσότερο από τους “σλάβους” απότι οι πιο βόρειοι! )και έτσι να εξηγούνται αυτά τα δύο φαινομενικά αντιφάσκοντα δεδομένα. Ποιος ξέρει.

    Όσον αφορά το πυρρός και το πολιός, δεν ξέρω τι σχέση μπορεί να έχουν! Δεν το λέω εγώ αλλά αυτοί οι δύο που ανέφερα. Δεν μας λένε που ακριβώς βρίσκουν το πολιός ως επίθετο των μαλλιών των βορείων ενώ εγώ βρήκα το ξανθός να χρησιμοποιείται έτσι. Αυτό ήθελα να πω, ότι δεν μας τα λένε και πολύ καλα…

    • Αφετέρου δεν έχει νόημα να φτιάχνουμε γονιδιακά μοντέλα γιατί θα μπορούσα να σου φτιάξω ένα τελείως διαφορετικό το οποίο θα μπορούσα πολύ εύκολα να το συμφιλιώσω με τα στερεότυπα (εφόσον δεν έχουμε την πραγματική κατανομή.

      Ναι βρε. Άμα χάσουμε 2-3 μέρες και μαζέψουμε ακριβή στατιστικά στοιχεία φτιάχνουμε μοντέλο κάτσε καλά που θα εξηγεί και το κόκκινο αντί για ξανθόχρώμα καλή ώρα κλπ.

      χονδρικό μοντέλο έκανα.

      —-
      Τώρα το πως όλα αυτά συνδέονται με ιστορικές μεταναστεύσεις και λαούς δεν έχω ιδέα. Μπορεί τώρα αυτοί οι “σλάβοι” να κατάγονταν σε μεγάλο βαθμό από τους νεολιθικούς αγρότες (άρα εμείς καταγόμαστε περισσότερο από τους “σλάβους” απότι οι πιο βόρειοι! )και έτσι να εξηγούνται αυτά τα δύο φαινομενικά αντιφάσκοντα δεδομένα. Ποιος ξέρει.
      —-
      Τι νόημα έχει να ψάξουμε να βρούμε πόσο «σλαβικό» ή «ασιατικο-νεολιθικό» «αίμα» έχουμε ότνα ξέρουμε ότι όλοι οι άνθρωποι είμαστε Αφρικάνοι που βγήκαν από την Αφρική κατάμαυροι 50.000 χρόνια πριν;

      🙂

      —-
      Όσον αφορά το πυρρός και το πολιός, δεν ξέρω τι σχέση μπορεί να έχουν! Δεν το λέω εγώ αλλά αυτοί οι δύο που ανέφερα. Δεν μας λένε που ακριβώς βρίσκουν το πολιός ως επίθετο των μαλλιών των βορείων ενώ εγώ βρήκα το ξανθός να χρησιμοποιείται έτσι. Αυτό ήθελα να πω, ότι δεν μας τα λένε και πολύ καλα…
      —-

      Γενικώς αυτόν τον «Ποντικό» μην τον πολυεμπιστεύεσαι …

  3. Mpampis

    Το πρόγραμμα εξελληνισμού των Σλάβων είχε στο πακέτο και βαφή μαλλιών?

    ΥΓ. Δεν θα αφήσω ασχολίαστη τη συνεισφορά του Περτίνακα, ο οποίος έχει άποψη χωρίς να είναι προκατειλημμένος όπως ο νοικοκύρης εδώ, αλλά να ξέρει ο κόσμος οτι οταν παραθέτει κάποιος πρωτογενείς πηγές εδώ υπάρχει μεγάλη πιθανότητα να μη δημοσιεύονται.

    • Μπάμπη, δεν δημοσιευόνται τα σχόλια ατόμων που μου γράφουν να πάω να τα φτιάξω με καμιά λευκορωσσίδα επειδή μιλάω για τον Σλαβικό εποικισμό.

      Δηλαδή αν μιλήσω για τους Αρμένιους θα μου πεις να πάω να τα φτιάξω με την Kim Kardashian;

      Όχι ότι με χαλάνε η Kardashian και η Vesta Senaja βέβαια … «μλκς είσαι;» όπως λέει χαρακτηριστικά ένας κολλητός για τέτοια τυχερά.

      ΥΓ. Μπάμπη, οι σλάβοι πρόγονοι του Vlade Đurović και του Bogdan Tanjević τι χρωστικό μαλλιών χρησιμοποίησαν;


      .

      • Mpampis

        Καλά δεν είναι και κατάρα αυτό που σου είπα…

        Αλλά αφού θες να το πάμε στο φυλετικό και στα μαλλιά, και αφού μου δείχνει σέρβους, θα σου πω οτι η πιο προφανής εξήγηση είναι η αφομοίωση στο σλαβικό εποικιστικό κορμό μεγάλου αριθμού ντόπιων (προφανώς λατινόφωνων Βλάχων τότε).
        Ήταν όμως και αδύναμος αστικά πληθυσμός, δεν είχε ερείσματα σε κάποια κρατική οντότητα και ούτε είχε και πολύ συγκεκριμένη δυνατή εθνοτικά-γλωσσικά και πολιτισμικά φυσιογνωμία. Έτσι αφομοιώθηκε, όπως δεν έγινε στον ελληνικό κορμό, οπου η γραικική πλειοψηφία αφομοίωσε τη σλαβική μειοψηφία.

      • Κάτσε να δώσω πρώτα σύνδεσμο για την Vesta Senaja για να καταλάβουν οι αναγνώστες για τι μιλάω.

        Πρώτα απ΄όλα αν διάβασες την ανάρτηση θα είδες ότι οι πρώτες μας πηγές που περιγράφουν τους Σλάβους πριν «τις επιμειξίες» τους με ιθαγενείς Βαλκάνιους τους περιγράφουν με φυσιολογική χροιά («ούτε πολύ ανοιχτούς ούτε πολύ σκούρους») όχι κατάξανθους σαν τους Κελτο-Γερμανούς.

        Από εκεί και μετά αν οι Σλάβοι ήταν τόσο κατάξανθοι και οι Θράκες «πυρροί τε και γλαυκοί» τότε οι Βούλγαροι σήμερα δεν θα έπρεπε να ήταν ο πιο ξανθός λαός της γής;

  4. Kostas

    Τι νόημα έχει να ψάξουμε να βρούμε πόσο «σλαβικό» ή «ασιατικο-νεολιθικό» «αίμα» έχουμε ότνα ξέρουμε ότι όλοι οι άνθρωποι είμαστε Αφρικάνοι που βγήκαν από την Αφρική κατάμαυροι 50.000 χρόνια πριν;
    🙂

    Ναι άλλα τι νόημα έχει να αναρωτιόμαστε από που ήρθε η τάδε γλώσσα ή ο τάδε αρχαιολογικός πολιτισμός αφού στην τελική όλα προέρχονται από την Αφρική ? 🙂

    Απλώς προσπαθούμε να ανακατασκευάσουμε το παρελθόν, το απώτερο και το πιο σύγχρονο. Το “pots are not people” για παράδειγμα θα μπορούσε να διαψευστεί ή να επαληθευτεί μέσω γενετικών δεδομένων. Ότι στοιχεία έχουμε για την ανακατασκευή του παρελθόντος είναι χρήσιμα. Δεν νομίζεις ότι θα ήταν ενδιαφέρον το πόσοι σλάβοι τελικά ήρθαν εδώ? Δεν θα χρησίμευε σε ιστορικές γλωσσικές μελέτες όσον αφορά τον τρόπο με τον οποίο πληθυσμοί αλλάζουν γλώσσα, το τι γίνεται όταν δυο γλώσσες έρχονται σε επαφή και το τι τελικά παίζει με τα τοπωνύμια και το πως και πότε αυτά αλλάζουν? Όλα αυτά είναι αλληλένδετα.Το πρόβλημα είναι ότι δεν έχω βρει κάπου αυτά να συζητώνται χωρία να μπλέξουν κάποια φυλετιστικά ή εθνικιστικά συμφέροντα. Ο ποντικός που λες είναι εθνικιστής (όχι ΧΑ ή λιακόπουλος φυσικά αλλά και πάλι) οπότε δεν τον εμπιστεύομαι και πολύ όπως λες.

  5. Mpampis

    “Κάτσε να δώσω πρώτα σύνδεσμο για την Vesta Senaja για να καταλάβουν οι αναγνώστες για τι μιλάω.”

    Είχε ήδη γοογλαρηθεί με ταυτόχρονο αναθεματισμό στα μεσαιωνικά κάστρα των Γραικών που δεν άφησαν τους λαούς αυτούς να επικρατήσουν κάτω…

  6. Kostas

    Ώπα και τσόντα στο σμερδαλαίο! Για δώσε μας και άλλα παραδείγματα “φαινότυπων” (το φαι με μου) από το playboy να εμπλουτίσουμε την σοβαρότατη ανθρωπολογική μας συζήτηση….

    • Μάγκες δεν ήταν για χόρταση … το ιστολόγιο έχει και ένα επίπεδο να κρατήσει 🙂 🙂

    • Ώπα και τσόντα στο σμερδαλαίο! Για δώσε μας και άλλα παραδείγματα “φαινότυπων” (το φαι με μου) από το playboy να εμπλουτίσουμε την σοβαρότατη ανθρωπολογική μας συζήτηση….

      Πάντως Κώστα σε ενδιαφέρει η «ανθρωπολογία» όπως ενδιέφερε η «μόδα» τον Χαϊκάλη και τον Σπυριδάκη στο [00:43:50]

      • Στο [42:30] έχει καλύτερη αττάκα.

        Κιμούλης: Τι κάνετε εδώ ρε λαδοπόντικες;
        Σπυριδάκης: Ήρθαμε να μάθουμε κ΄εμείς τη δουλειά ρε …

      • Kostas

        Συγνώμη, προς τι η ειρωνεία? Εγώ δεν είπα “χρώματα μαλλιών, ματιών, δέρματος, μορφολογία προσώπου,ΣΩΜΑΤΟΤΥΠΟΣ κτλπ” ?
        Γιαυτό λέω ότι το λινκ που παρέθεσες συνεισφέρει ουσιαστικά στην συζήτηση μας και μερικά ακόμα παραδείγματα θα μπορούσαν να προσθέσουν στην συζήτηση μας σχετικά με το κατά πόσον υπάρχει αλληλοεπικάλυψη των Ελλήνων με τους βόρειους λαούς, ένα ζήτημα το οποίο αξίζει να αναλυθεί…

        Έτσι, από καθαρά επιστημονικό ενδιαφέρον….

      • Ποια ειρωνία βρε, εγώ καλαμπούρι έκανα.

        θυμήθηκα απ΄τη συζήτηση την αττάκα από την λούφα και παραλλαγή.

  7. Kostas

    Ε και γω καλαμπούρι κάνω, δεν είναι προφανές?? Ποιο επιστημονικό ενδιαφέρον ??

  8. Ρωμηός=Έλληνας=Γραικός Όλα δικά μας είναι.

    Πολύ ωραία ανάρτηση με πλήθος πληροφοριών !!!
    Ιδιαιτέρως μου άρεσαν οι πληροφορίες για τον Μαξιμίνο.
    Όσο μπορείς και έχεις χρόνο φίλε να κάνεις άρθρα για την Ρωμαική Αυτοκρατορική περίοδο ( και ιδιαίτερα για τα εθνολογικά που με ενδιαφέρουν πολύ ) γιατί πιστεύω ότι είναι μια περίοδος με την οποία δεν ασχολείται αρκετά η ελληνική βιβλιογραφία.

  9. Καλά, με τον Νταρθ Βέιντερ κλέβεις, δείξε νεανικές φωτογραφίες του δίπλα στον Μιχαλολιάκο 🙂 Γενικώτερα, είναι γνωστό ότι οι Αφροαμερικανοί έχουν πολύ μεγάλη επιμιξία με λευκούς, πρβλ. Ομπάμα, ο οποίος ενώ είναι μισός μισός για κάποιον περίεργο λόγο (= ιστορικό λόγο) θεωρείται μαύρος.

    Από κει και πέρα, αποκλίσεις φυσικά υπάρχουν, αλλά και τα στερεότυπα έχουν συνήθως κόκκο αληθείας. Δεν μπορούμε να ξεχωρίσουμε Έλληνα από Σέρβο σε ατομική βάση ένα προς ένα, αλλά είναι μάλλον απίθανο σε ένα τυχαίο δείγμα 50 Ελλήνων και Σέρβων να μην μαντεύαμε ποιοι είναι ποιοι.

    • Στο δείγμα των 50 Σέρβων είναι ζήτημα αν οι 10 από αυτούς δεν θα σου φαίνονται σαν Έλληνες (λ.χ. αν σου τύχει κάποιος σαν τον Ζάρκο Πάσπαλι καλή ώρα που κάνει μπάμ).

      Από εκεί και μετά, οι περισσότεροι θα είναι σαν τον “Crni Gruja” (υποτίθεται στην ταινία ότι ήταν ανιψιός του Σέρβου Καραγιώργη Πέτροβιτς) στο παρακάτω βίντεο που λέει όλη την ώρα “bre”, ενώ ο Σλοβένος συνομιλητής του (Σέρβος ηθοποιός πάντα) με το αλπικό καπέλο μιλάει «σπαστά/αμερικανάτα» τα σλαβικά για να καυτεριάσει κωμικά την γερμανοφιλία των Σλοβένων που πολλοί ήταν δίγλωσσοι.

      Σε αυτήν την σκηνή ονειρεύονται «μπίζνες στα Βαλκάνια, μόλις φύγουν οι Τούρκοι».

      Θα τον έκανες «Σέρβο» αν τον πετύχαινες στο δρόμο και δεν μιλούσε;

  10. S G

    Εγω παντως ημουν τις προαλλες σε μια σερβικη ταβερνα και απο τις 10 κοπελες που καθοντουσαν διπλα μας θα εβαζα και στοιχημα οτι τουλαχιστον την μια την λεγανε Μαρια Παπαδοπουλου, τρεις ηταν απτην Κυψελη και αλλες δυο απ’την Κρητη. Ολες Σερβες τελικα (που εγινε και λιγο προφανες οταν σηκωθηκαν να χορεψουν, μια και τα σωματα δυστυχως διαφερουν ακομα 🙂 ).

    Τωρα, για να πουμε κατι πιο επιστημονικο, ενας συναδελφος μου γραφει αυτες τις μερες θεωρια δημιουργιας στερεοτυπων και νομιζω μοιαζει πολυ με την θεωρια που φαινεται να υποβοσκει στο (πολυ ενδιαφερον) κειμενο αυτο, οτι τα στερεοτυπα δημιουργουνται με βαση αυτο που κανει δυο κατανομες να διαφερουν, οχι με τον χαρακτηριστικοτερο τυπο στην καθε μια.

    Οριστε και ενα λινκ
    https://www.dropbox.com/s/8no5j4pblk2l7pc/Stereotypes_June_6.pdf?dl=0

  11. S G

    Κατα τα αλλα, και ενα σχολιακι για το ποσο ασταθη ειναι τα σωματικα χαρακτηριστικα των πληθυσμων (που κανει ακομα πιο ακυρες αυτες τις συζητησεις απο ποιους καταγεται ποιο εθνος κτλ):

    το υψος και η επιδερμιδα και ακομα και το χρωμα των μαλλιων εξαρτωνται παρα πολυ απο το περιβαλλον. Οι νομαδες και οι αγροτες φαινονται σκουροχρωμοι στους κατοικους των πολεων, γιατι μαυριζουν στον ηλιο που καθονται ολη την ωρα (ναι, ακομα και στην Γερμανια, αν εισαι συνεχως εξω εισαι σχετικα μαυρισμενος).

    Απτην αλλη, οι νομαδες και οι “βαρβαροι” φαινονται μεγαλοσωμοι στους περισσοτερους αστικους πολιτισμους της αρχαιοτητας για τον απλο λογο οτι ετρωγαν πολυ καλυτερα! Η γεωργια και η δημιουργια σταθερης εγκαταστασης καπου (=πολεων) επετρεψε αυξηση των πληθυσμων, αλλα με βαρυ κοστος για την υγεια και την διαπλαση τους. Αλλο να τρως λιγο ψωμακι και ελιτσες καθε μερα, και αλλο να κυνηγας βισωνες και να τρως τυρι.

    Με λιγα λογια, δυο πληθυσμοι που ξεκιναν ιδιοι γενετικα, μπορει πολυ γρηγορα να μοιαζουν πολυυυυ διαφορετικοι, χωρις να σημαινει οτι εγινε καμμια θεμελιωδης αλλαγη

    (βλ και το κλασικο και φρικτο παραδειγμα των Βορειοκορεατων που εχουν μεινει εως και 7 εκατοστα πιο βραχυσωμοι απο τους Νοτιοκορεατες λογω ασιτιας
    http://www.bbc.co.uk/news/magazine-17774210 )

    • Ευχαριστώ για τα σχόλια SG, έτσι όπως τα λες τα βρίσκω και εγώ.

      —-
      Οι νομαδες και οι αγροτες φαινονται σκουροχρωμοι στους κατοικους των πολεων, γιατι μαυριζουν στον ηλιο που καθονται ολη την ωρα
      —-

      Αυτό που λές έχει ενδιαφέρον διότι είναι ο λόγος που εξηγεί το επίθετο της Ήρας «λευκώλενος» (= με λευκά χεριά). Επειδή τα χέρια ήταν το σημείο του σώματος που ήταν ορατό επειδή δεν καλυπτόταν από ρούχα, το χρώμα τους ήταν ενδεικτικό της χροιάς του δέρματος ενός ανθρώπου.

      Η Ἠρά ήταν «λευκώλενος» επειδή ήταν η θεοποίηση της «κυρίας συζύγου», και η «καθώς πρέπει» κυρίες της αρχαίας Ελλάδος ήταν κλεισμένες στο σπίτι και δεν έβγαιναν καθόλου έξω … επομένως ήταν «λευκώλενες» επειδή δεν τις μαύριζε ο Ήλιος.

  12. ΣΓ, επ, τι κάνεις εσύ εδώ; 🙂

    “τα στερεοτυπα δημιουργουνται με βαση αυτο που κανει δυο κατανομες να διαφερουν, οχι με τον χαρακτηριστικοτερο τυπο στην καθε μια.”

    Το στερεότυπο όμως των Αφρικανών είναι ότι είναι μαύροι!

    Παραπληρωματικό του “λευκώλενος” είναι φυσικά το “γαλαζοαίματος”.

    • Το στερεότυπο όμως των Αφρικανών είναι ότι είναι μαύροι!

      Αν σου πω ότι στην Αμερική της «μεταναστοφοβίας» … στις νότιες και δυτικές πολιτείες οι νόμοι που ίσχυαν για τους μαύρους ίσχυαν και για εμάς τους Έλληνες;

      [29:17]

      Δεν επιτρεποταν να βλέπουμε σινεμά μαζί με τους «λευκούς» και πηγαίναμε στον εξώστη μαζί με τους μαύρους.

      Τίτλος αμερικανικής εφημερίδας «Λευκή εθεάθη με Έλληνα» … 🙂

    • Λοιπόν, τώρα που το έφερε η συζήτηση υπάρχει ακόμα ένα στερεότυπο. Για εμάς του Μεσόγειους Ευρωπαίους και τους Μεσανατολίτες που δεν είμαστε ούτε μαύροι ούτε κατάλευκοι όπως οι βορειοευρωπαίοι, υπήρχε η ρατσιστική αγγλική προσφώνηση “wog“.

      Στα αμερικάνικα αγγλικά ο όρος δεν κράτησε, στην Αγγλία λέγεται αλλά ελάχιστα, ενώ διατηρήθηκε και η συχνότητά του αυξήθηκε στα Αγγλικά της Αυστραλίας.

      Στην ρατσιστική ορολογία ο όρος σήμαινε «όχι εντελώς «λευκός»» αλλά, όπως γίνεται συχνά με τους ρατσιστικούς προσδιορισμούς, απέκτησε και τη σημασία «τριτοκοσμικός/υπανάπτυκτος».

      Παραδείγματα χρήσης:

      1) Στην Θρυλική Ταινία «η Πτήση του Φοίνικα» (1965) υπάρχει και ένας έλληνας στρατιώτης που προσφέρει ούζο στους βρετανούς και παίζει μπουζουκάκι.

      Αν βάλετε την ταινία στο [01:08] παίζει μπουζούκι και στο [03:45] βγάζει το ούζο και κερνάει και στο [04:05] ένας που πίνει από το ούζο που κερνάει ο Έλληνας λέει:
      “listening to that WOG music is giving me a headache” (αυτή η “wog” μουσική μου προκάλεσε πονοκέφαλο).

      2) Στην άλλη θρυλική ταινία “Wag the Dog” (1997) όπου εφευρίσκουν ανύπαρκτο πόλεμο στην Αλβανία, για να καλύψουν ένα ροζ σκάνδαλο του Αμερικανού προέδρου και πρέπει να βρουν την αιτία της αμερικανικής εισβολής στην Αλβανία … ο Dustin Hoffmann λέει:

      [02:06] «Μόλις μάθαμε ότι έχουν πυρηνική βόμβα !» και παρακάτω στο [02:20] αυτοδιορθώνεται λέγοντας «όχι, όχι δεν είναι δυνατόν να έχουν πυρηνικό πύραυλο επειδή είναι ένα τσούρμο “WOG” (cause they are a bunch of WOGS)».

      Αυτό για να δείτε πως χρησιμοποιείται ρατσιστικά/προσβλητικά ο όρος.

      Τώρα στους Έλληνες της Αυστραλίας έχει συμβεί το εξής αστείο. Όπως οι μαύροι στην Αμερική έχουν «αφοπλίσει» την ρατσιστική σημασία του κάποτε προσβλητικού “niger” και τώρα είναι οι μόνοι που χρησιμοποιούν το όρο σαν συνώνυμο του “bro” (αδελφέ), όπως λ.χ. στην παρακάτω σκηνή από την ταινία “Poolhall Junkies” (2002) (όσοι δεν την έχετε δει δείτε την ιδίως αν σας αρέσει το μπιλιάρδο), όπου ο μάυρος εξηγεί στον λευκό πως προφέρεται και τι σημαίνει το “nigga”:

      έτσι και στην Αυστραλία μια σειρά ηθοποιών ελληνικής και εν γένει βαλκανικής/μεσογειακής καταγωγής (λ.χ. ο Κροάτης Eric Banadinović > “Bana” που έκανε τον Έκτορα στο Troy) κατάφεραν, μέσα από υπερ-αυτο-χρήση του όρου “Wog” στις ταινίες τους, να αφοπλίσουν την προσβλητική/ρατσιστική σημασία του. Λ.χ. η ταινία “The WOG boy” του Νικ Γιαννόπουλου.

      More recently, Southern European-Australian performing artists have taken ownership of the term “wog”, defusing its original pejorative nature—the popular 1980s stage show Wogs Out of Work created by Nick Giannopoulos and Simon Palomares was an early example. The production was followed on television with Acropolis Now, starring Giannopoulos, Palomares, George Kapiniaris and Mary Coustas, and films The Wog Boy and Wog Boy 2: Kings of Mykonos and parodies such as those of Santo Cilauro (Italian), Eric Bana (Croatian-German), Vince Colosimo (Italian), Nick Giannopoulos (Greek), Frank Lotito (Italian), Mary Coustas (Greek) and SBS Television’s offbeat Pizza TV series have continued this change in Australian cultural history—with some even classifying a genre of ‘wogsploitation’ of pop-culture products being created by and for a proudly “wog” market.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s