Ο ορισμός της φιλοσοφίας στο λεξικό Σούδα και η «εγκαινίασή» της από τον Ψελλό

Στην προηγούμενη ανάρτηση παρουσίασα την σημασία με την οποία ο Θεοφάνης ο Ομολογητής χρησιμοποιεί τους όρους «Ἕλλην», «ἑλληνόφρων» και «ἑλληνίζων». Από τις 40 περίπου απαντήσεις των όρων, μόνο μία αναφέρεται στο αρχαίο ελληνικό έθνος και, ειδικότερα στους Αχαιούς της Τροίας, ενώ όλες οι άλλες απαντήσεις αφορούν τους θρησκευτικούς «Ἑλληνες» (= ειδωλολάτρες) από την εποχή του Μεγάλου Κωνσταντίνου μέχρι και τις Αραβικές κατακτήσεις. Η γνώμη του Θεοφάνη γι΄αυτούς του «Ἑλληνες», «ἑλληνίζοντες» και «ἑλληνόφρονες» είναι πως ήταν «δυσσεβείς, άθεοι, δυσώνυμοι, παραβάτες, μυσαροί, μιαροί, άθλια σκυλιά» και, φυσικά, «κατὰ Χριστού» (εναντίον του Χριστού).

Στην σημερινή ανάρτηση θα ξεκινήσω παρουσιάζοντας έναν από τους πιο «διηνεκείς» ορισμούς της φιλοσοφίας. Στο λήμμα «φιλοσοφία», το λεξικό Σούδα (~1000 μ.Χ.) γράφει:

Φιλοσοφία γὰρ ἐστιν ἠθῶν κατόρθωσις μετὰ δόξης τῆς περὶ τοῦ ὄντος γνώσεως ἀληθοὺς. Ταύτης δὲ ἀπεσφάλησαν ἄμφω καὶ Ἰουδαῖοι καὶ Ἕλληνες, τὴν ἀπ΄οὐρανοῦ παραγενομένην σοφίαν παραιτησάμενοι καὶ χωρίς Χριστοῦ φιλοσοφεῖν ἐπιχειρήσαντες τοῦ μόνου παραδείξαντος ἔργῳ καὶ λόγῳ τὴν ἀληθῇ φιλοσοφίαν.

ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ:

Η φιλοσοφία είναι η κατόρθωση (= διόρθωση) των ηθών μέσα από την διδαχή περί της αληθούς γνώσεως του Όντος. Σε αυτήν [την φιλοσοφία] απέτυχαν τόσο οι Ιουδαίοι όσο και οι Έλληνες, επειδή απαρνήθηκαν την εξ ουρανού σοφία και επειδή επιχείρησαν να φιλοσοφήσουν χωρίς τον Χριστό, τον μόνο που έδειξε την αληθινή φιλοσοφία μέσα από το έργο και τα λόγια του.

Δηλαδή οι «Ἕλληνες» (= ειδωλολάτρες) φιλόσοφοι, που σήμερα ορθά θεωρούνται ως οι πρώτοι αληθινοί φιλόσοφοι και οι θεμελιωτές του Δυτικού πολιτισμού, για το λεξικό Σούδα είναι -μαζί με τους Ιουδαίους- οι «αποτυχημένοι φιλόσοφοι». Οι συγγραφείς του Σούδα έχουν αντιγράψει λέξη προς λέξη αυτόν τον ορισμό από ένα άλλο πόνημα των μέσων του 10ου αιώνα, που σήμερα ονομάζεται Excerpta de virtitibus et vitiis, και το οποίο συνεγράφη υπό την καθοδήγηση του Κωνσταντίνου Πορφυρογέννητου. Την γνώμη του Πορφυρογέννητου για τους αρχαίους Έλληνες, την γνωρίζουμε από το «περὶ τῶν θεμάτων»:

Στο θέμα Αιγαίου, αφού γράφει πως ο Αιγέας ήταν γιος του Ποσειδώνα, στη συνέχεια προσθέτει:

«οὐκ ἐστι δὲ νῦν χρεία τῆς Ἑλληνικῆς ἰστορίας διὰ τὸ εἶναι αὐτὴν ψεύδους μεμεστωμένην»

«σήμερα δεν υπάρχει καμία ανάγκη γνώσης της [αρχαίας] Ελληνικής ιστορίας επειδή είναι γεμάτη ψέματα».

Στο θέμα Μακεδονίας πάλι, αφού μιλάει για την Ηρακλειδική καταγωγή των Μακεδόνων βασιλέων, προσθέτει:

… ὡς Ἕλληνες ψευδολογούσι τοῖς γράμμασι

… όπως οι Έλληνες ψευδολογούνε στα γραπτά τους

Προσέξτε τον παράλογο ενεστώτα (ψευδολογούνε αντί ψευδολογούσαν) λες και οι αρχαίοι συγγραφείς ήταν σύγχρονοί του. Το ίδιο κάνει και με τον Ηρόδοτο στο θέμα των Αρμενιακών όταν γράφει:

Ὅμως πάντας τοὺς Καππαδόκας, καὶ τοὺς μέχρι θαλάττης τῆς Ποντικῆς κατοικούντας, Ἡρόδοτος Λευκοσύρους καλεῖ

«Ο Ηρόδοτος καλεί όλους τους Καππαδόκες Λευκοσύρους» λες και είναι κάποιος σύγχρονος του Πορφυρογέννητου.

Βέβαια, μπορεί οι [αρχαίοι] Έλληνες να θεωρούνται «ψευταράδες» και «αποτυχημένοι φιλόσοφοι που απαρνήθηκαν το Χριστό», αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι ο Πορφυρογέννητος έχει κάποιο πρόβλημα στο να ονομάσει την γλώσσα του «Ελληνική». Το είδαμε και στον Θεοφάνη τον Ομολογητή. Σύμφωνα με τον Πορφυρογέννητο, οι διάδοχοι του Ηράκλειου «ἑλλήνιζαν» όλο και περισσότερο μέχρι που εγκατέλειψαν τελείως την πάτριο Ρωμαϊκή τους γλώσσα (Λατινικά). Η λέξη «θέμα» έχει «ελληνική» ετυμολογία, ενώ το «Ὁψίκιον» (ob sequium) «ρωμαϊκή»:

Νυνὶ δὲ στενοθείσης κατὰ τὲ τὰς ἀνατολὰς καὶ δυσμάς τῆς Ρωμαϊκῆς βασιλείας καὶ ἀκροτηριασθείσης ἀπό τῆς ἀρχῆς Ἡρακλείου τοῦ Λίβυος. Οἱ ἀπ΄ἐκείνου κρατήσαντες … καὶ ἑλληνίζοντες καὶ τὴν πάτριον καὶ Ρωμαϊκήν γλῶτταν ἀποβαλόντες … αὐτό γὰρ τὸ ὄνομα τοῦ θέματος ἑλληνικόν ἐστί καὶ οὐ Ρωμαϊκόν, ἀπό τῆς θέσεως ὀνομαζόμενον.

Τὸ δὲ θέμα τὸ καλούμενον Ὀψίκιον πᾶσιν ἔχει γνώριμον τὴν προσηγορίαν. Ὀψίκιον γᾶρ ρωμαϊστὶ λέγεται, ὅπερ σημαίνει τῇ τῶν Ἑλλήνων φωνῇ τοὺς προπορευομένους ἔμπροσθεν τοῦ βασιλέως ἐπί εύταξίᾳ καὶ τιμῇ.

Με άλλα λόγια, μια απ΄τα ίδια με τον Θεοφάνη.

Τα Excerpta πάλι που συνεγράφησαν υπό την εποπτεία του Πορφυρογέννητου, αντέγραψαν λέξη προς λέξη τον ορισμό της φιλοσοφίας από τον Γεώργιο τον Μοναχό/Αμαρτωλό (~865 μ.Χ.) ο οποίος, με τη σειρά του, αντέγραψε λέξη προς λέξη τον Νείλο τον Σιναΐτη/Αγκυρίτη που έζησε στο πρώτο τρίτο του 5ου μ.Χ. αιώνα.

Με άλλα λόγια, ο ορισμός της φιλοσοφίας στον οποίον οι «Ἕλληνες» αναφέρονται σε παρελθοντικό χρόνο (ἀπεσφάλησαν, παραιτησάμενοι, ἐπιχειρήσαντες) μαζί με τους Ιουδαίους ως «αποτυχημένοι φιλόσοφοι και αρνητές Χριστού» έχει μια συνεχή παρουσία 600 ετών στο «Βυζάντιο» (400-1000 μ.Χ.). Σε προηγούμενη ανάρτηση έδειξα ότι η παράδοση που θέλει τον Αχιλλέα και τους Μυρμιδόνες του ως προγόνους των βαρβάρων και «Ἑλλήνων» (=ειδωλολατρών) «Σκυθών» («Σκύθαι» Βούλγαροι και «Ταυροσκύθαι» Ρώσοι) είχε επίσης μια μακρά ιστορία περίπου 500 ετών !!!

Ανάμεσα στον Γεώργιο τον Αμαρτωλό και τον Πορφυρογέννητο, ο Ιωάννης Καμινιάτης, γράφοντας λίγο μετά την αραβική άλωση της Θεσσαλονίκης (904 μ.Χ.) γράφει πως οι Έλληνες μάταια εψευδοκτύπησαν με κενολογίες και ληρήματα (= παπαρολογίες) όπως ο μυθικός Ορφέας, η Ομηρική Μούσα και οι Σειρήνες, έχοντας χάσει την αληθή γνώση των πραγμάτων, αντίθετα με «εμάς» (τους Χριστιανούς Ρωμαίους) που υμνούμε και σεβόμαστε το αληθές.

Kameniates

Μετά τον Πορφυρογέννητο, ο Λέων ο Διάκονος (~990 μ.Χ.) εκτός από την «σκυθική» καταγωγή του Αχιλλέα και την «ελληνική» καταγωγή των Ρώσων γράφει:

ἀλλὰ ταῦτα μὲν ἡ τῶν Ἑλλήνων εἰκαιομυθία πρὸς τὸ ταύτῃ δοκοῦν ἐξηγήσατο. ἐγὼ δὲ τῷ θείῳ Δαβὶδ συνεπόμενος, ἐπισκοπῇ φαίην τοῦ Θεοῦ πρὸς ἡμᾶς τὸν τοσοῦτον κλόνον ἐγγίνεσθαι

Δηλαδή, ο Λέων απορρίπτει την «εἰκαιομυθία» (άσκοπα/άχρηστα λόγια) των Ελλήνων και των «μαθηματικών» και, «ακολουθώντας το παράδειγμα το θεϊκού Δαβίδ», προτιμά να εξηγήσει το φαινόμενο του σεισμού (ἔνοσις) σαν κλόνο παραγόμενο κατά την «επισκοπή» (επίσκεψη) του Θεού «πρὸς ἡμᾶς».

Έτσι αν κάνουμε μια σόμα όλων των παραπάνω,  για 500 χρόνια (500-1000 μ.Χ.) οι «Βυζαντινοί» πίστευαν πως οι ειδωλολάτρες Έλληνες ήταν:

1) δυσσεβείς, άθεοι, μιαροί, μυσαροί, άθλια σκυλιά και εχθροί του Χριστού

2) ψευταράδες, παπαρολόγοι, εικαιολόγοι, αποτυχημένοι φιλόσοφοι που έχουν χάσει την αληθή γνώση των πραγμάτων

3) βιολογικοί πρόγονοι των βάρβαρων και μη χριστιανικών εχθρών των «Βυζαντινών», όπως οι «Σκύθαι» Βούλγαροι και οι «Ταυροσκύθαι» Ρώσοι, στους οποίους κληροδότησαν τις «ἑλληνικές» τους αιματηρές θυσίες και τα «ἑλληνικά» όργια.

Τώρα σας παραθέτω παρακάτω μία διπλή σελίδα, όπου στα αριστερά και επάνω δεξιά ο John Duffy εξηγεί την ιστορία του Σουδικού ορισμού της φιλοσοφίας και στα κάτω δεξιά (κάτω από το Ancyra) παραθέτω ένα χωρίο του Μιχαήλ Ψελλού, ενός από τους πρώτους «Βυζαντινούς» που αρχίζουν να αποκαθιστούν λίγο την εικόνα των αρχαίων Ελλήνων ως «απεχθείς ειδωλολάτρες μεν, αλλά σοφοί φιλόσοφοι δε»:

philisophy Suda

Ταῦτα δὲ πάντα διηριθμησάμην ὁμοῦ μὲν ὑμᾶς εἰς πολυμάθειαν ἄγων, ὁμοῦ δὲ καὶ ταῖς Ἑλληνικαῖς δόξαις ποιούμενος ἐντριβεῖς. Καὶ οἶδα ὡς ἐνίαις γε τούτων ἀντιπεσεῖται τὰ ἡμέτερα δόγματα. Ἐγὼ γὰρ οὐχ ὥστε τούτων ἐκεῖνα ἀνταλλάξασθαι διεσπούδασα πρὸς ὑμᾶς -μαινοίνην γὰρ ἄν- ἀλλ΄ ἵνα τούτοις μὲν ἦτε προσκείμενοι, ἐκείνων δὲ μόνον τὴν εἴδησιν ἔχητε. Εἰ δὲ πῃ καὶ συνεργοῖεν ὑμῖν πρὸς τὸν ἀληθῆ λόγον διακινδυνεύοντα, καὶ χρήσασθε.

[Ψελλός, philosophica minora, I.7.117-123, Duffy]

Μετάφραση:

Έχω επαριθμήσει όλα αυτά και για να σας άγω στην πολυμάθεια και για να σας εξοικειώσω με τις ελληνικές φιλοσοφικές θεωρίες. Φυσικά γνωρίζω ότι τα δικά μας [χριστιανικά] δόγματα συγκρούονται με μερικές από αυτές [τις ελληνικές φιλοσοφικές θεωρίες]. Δεν σας τις διδάσκω για να αντικαταστήσετε τα μεν με τις δε – θα ήμουν τρελός αν το έκανα αυτο- αλλά γιατί θέλω να αφοσιωθείτε στα δικά μας και να έχετε απλά και γνώση των άλλων. Και αν ποτέ τύχει και αυτές [οι ελληνικές θεωρίες] σας βοηθήσουν στην αναζήτηση της αλήθειας, τότε χρησιμοποιείστε τες.

Ο Ψελλός είναι ο πρώτος Βυζαντινός λόγιος που θ΄αρχίσει ν΄ασχολείται συστηματικά με την (νεο-)πλατωνική φιλοσοφία. Ίσως να τον πρόλαβε ο δάσκαλός του Ιωάννης Μαυρόπους, διότι σε ένα του ποίημα παρακαλεί τον φιλεύσπλαγχνο Χριστό «αν έχει διάθεση να σώσει κάναν «Ἑλληνα» (= παγανιστή) από τα καζάνια της κολάσεως ( 🙂 ), ας σώσει τον Πλάτωνα και τον Πλούταρχο, διότι αν και αγνοούσαν ότι ο Χριστός είναι ο ένας και μοναδικός Θεός, τουλάχιστον «ακολουθούσαν» τις διδαχές του χωρίς να το ξέρουν:

Mauropous Plato Plutarch

Βέβαια, για να μην παρερμηνεύσουν οι νεαροί, ο Ψελλός και ο Μαυρόπους δεν είναι οι πρώτοι εθνοτικοί Έλληνες, αλλά οι πρώτοι μεσαιωνικοί Χριστιανοί Ρωμαίοι που άρχισαν να εκτιμούν την σοφία των αρχαίων Ελλήνων φιλοσόφων, χωρίς να τους τυφλώνει το παραδοσιακό χριστιανικό μίσος για τους «Ἕλληνες» (= ειδωλολάτρες). Ο Ψελλός διαχωρίζει τα «ημέτερα δόγματα» (δικές μας διδαχές) από τις «ελληνικές δόξαις» (ελληνικές φιλοσοφικές θεωρίες), όπως διαχωρίζει το «γένος μας» (Χριστιανοί) από τα άλλα σοφά γένη του παρελθόντος (Έλληνες, Χαλδαίοι, Ιουδαίοι και Αιγύπτιοι).

«Εμείς» (οι Χριστιανοί), λέει, απορρίψαμε τελείως την σοφία των Αιγυπτίων και των Χαλδαίων, απορρίψαμε σχεδόν όλη την σοφία των Ελλήνων εκτός από λίγα μόνο πράγματα «φυσιολογίας» (γνώσεως του φυσικού κόσμου) και, απορρίψαμε σχεδόν όλη την σοφία και τα βιβλία των Ιουδαίων, εκτός από εκείνα τα χωρία τους που προμηνύουν τον ερχομό του Χριστού.

Psellos 5 philosophies

Μόνον όταν έχουμε επίγνωση των παραπάνω (οι Έλληνες ήταν άλλο γένος από εμάς τους Χριστιανούς, αλλά ενάρετοι) μπορούμε να κατανοήσουμε το χωρίο από την χρονογραφία του Ψελλού όπου λέει ότι το 1042 μ.Χ. ο όχλος επέλεξε τον πατρίκιο Κωνσταντίνο Καβάσιλα ως αρχηγό του (από οικογένεια που είχε ήδη δώσει έναν δούκα Θεσσαλονίκης το 1022 και που θα έχει στη συνέχεια λαμπρή συμμετοχή στα ανώτερα κλιμάκια):

[5.36] Περὶ τῆς τοῦ ὄχλου ἀπαγωγῆς πρὸς τὴν αὐγούσταν Θεοδώραν. Ὁ τοίνυν δῆμος, ὥς μοι λέλεκται, κατὰ τοῦ τυραννεύσαντος στασιάσας καὶ δεδιὼς μήτε ἄλλως τὰ πράγματα ἕξουσι, καὶ ἡ τυραννικὴ αὐτοῦ κατισχύσει χεὶρ, καὶ οὐδέν τι πλέον τοῦ θορύβου γενήσεται, ἐπειδὴ τὴν πρώτην βασιλίδα ἑλεῖν οὐχ οἷόςτε ἦν, τοῦ τυράννου ταύτην προκατασχόντος καὶ οἷον ἐλλιμενίσαντος, ἐπὶ τὴν ἀδελφὴν τρέπεται, ὡςδεύτερον αἷμα βασίλειον, οὐ ταραχωδῶς οὐδὲ συγκεχυμένως, ἀλλἕνα τῶν πατρῴων αὐτῇθεραπόντων ὥσπερ τινὰ στρατηγὸν τῆς ἑαυτοῦ προστήσας τάξεως, ἄνδρα τὸ μὲν γένος οὐχ Ἕλληνα, τὸ δὲ ἦθος τοῦ καλλίστου γένους, ἡρωϊκὸν δὲ τὸ εἶδος, καὶ τὸ σεβάσμιον ἐξ ἀρχαίας εὐτυχίας κεκτημένον, φάλαγξιν ὅλαις σὺν φαλαγγάρχῃ γενναίῳ ἐπὶ τὴν Θεοδώραν ἀπῄει.

Τι θέλει να πει εδώ ο Ψελλός;

Γνωρίζοντας ότι οι [αρχαίοι] Ἕλληνες στα μάτια του Ψελλού ήταν ενάρετοι αλλογενείς ως προς τους Ρωμαίους Χριστιανούς, ο Καβάσιλας, ως Χριστιανός Ρωμαίος, δεν ήταν Έλλην το γένος, αλλά είχε όλες τις αρετές των [αρχαίων] Ελλήνων.

Ο Αντώνης Καλδέλλης αναλύει το εν λόγω χωρίο, στο τέλος του κεφαλαίου του για τον Μιχαήλ Ψελλό και την εγκαινίαση της φιλοσοφίας (Michael Psellos and the instauration of philosophy), στις σελίδες 223-4 του βιβλίου του “Hellenism in Byzantium: The Transformation of Greek Identity and the Reception of the Classical Tradition” (CUP, 2007):

Still, he [Psellos] never called himself a Greek. […] Let us close with an episode that illustrates the ambiguity that attends all notions of Hellenic identity in the eleventh century and the conceptual obstacles that the Byzantines had to overcome before they could reassert any notion of ethnic or national Hellenism. In his dramatic account of the fall of Michael V in 1042, Psellos notes that the urban mob marched to secure Theodora, the sister of empress Zoe, after having chosen as its leader “one of the top men who had served her father [Konstantinos VIII] … a man who was not Greek by genos, but whose character was still of the noblest birth, his stature heroic, and the respect that he inspired rooted in ancestral pride” (5.36). This unprecedented attestation of Greek genos in Byzantium hardly proves that the Byzantines believed that they were ethnic Greeks. But what did Psellos mean? He could not have meant that this man was not from the region of Greece, for why would he bother to note that? Most Byzantines were not. In fact, we happen to know who he was: he was the patrikios Konstantinos Kabasilas, from a family that had already produced a doux of Thessalonike in 1022 and that would have an illustrious future in high office. Whatever Kabasilas’ precise ethnic ancestry, Psellos goes out of his way to praise his ancient nobility, which means that he wanted his readers to believe that he was a native Roman of noble descent. What did it mean, then, that he was not a Greek by genos? I believe that Psellos is making an ethical comparison here: even though Kabasilas was not one of the (ancient) Greeks (a standard for heroic nobility), still he possessed the noble qualities that we associate with them. This is consistent with Psellos’ high estimation of the moral qualities of the Greeks in the Chronografia and elsewhere and prefigures their elevation to the pinnacle of natural virtue by the humanists of the twelfth century.

 

Advertisements

58 Comments

Filed under Εθνολογία, Ιστορία, Μεσαίωνας

58 responses to “Ο ορισμός της φιλοσοφίας στο λεξικό Σούδα και η «εγκαινίασή» της από τον Ψελλό

  1. Γιαννάκης

    Πολύ σωστά αναφέρει το λεξικό της Σούδας ότι οι Έλληνες και οι Ιουδαίοι δε φιλοσόφησαν αρκετά κα ικανοποιητικά περί του θείου.

    Η ελληνική φιλοσοφία ήταν και είναι ανούσια και παγανιστική.Χωρίς νόημα.Ωθεί τον άνθρωπο στην ειδωλολατρία.Ο Αριστοτέλης κάπως ξεχωρίζει.

    Τελευταίο δείγμα ο δειλός μωροφιλόσοφος Λιαντίνης.

    • Καλά τον Λιαντίνη ποιος τον χέζει. Αλλά οι αρχαίοι φιλόσοφοι (ιδίως οι προσωκρατικοί που είναι και οι αγαπημένοι μου) ήταν μορφάρες και δικαιολογημένα οι «Θεμελιωτές της Δυτικής Σκέψης» (πολύ ωραίο βιβλίο, ο Βαμβακάς είναι Χημικός Μηχανικός).

      • Γιαννάκης

        Ναι αλλά δεν έχουν διασωθεί πολλά έργα των προσωκρατικλων.Ούτε του Δημόκριτου , ούτε του Ηράκλειτου , ούτε του Αναξίμανδρου.

        Άλλο παραμύθι κι αυτό.Η Ελλάδα ποτέ δεν άνηκε στη Δύση.Ο δυτικός πολιτισμός είναι άσχετος με την Ελλάδα.

      • Αυτά που έχουν σωθεί μπορείς να τα διαβάσεις. Λ.χ. εγώ έχω τον Ηράκλειτο και τον Δημόκριτο των εκδόσεων Ζήτρος (αποσπάσματα και μετάφραση ξένων συγγραφέων που αναλύουν τη σκέψη τους λ.χ. ο Ηράκλειτος αναλύεται από τον σκωτσέζο Guthrie) και έχω αγοράσει τους Προσωκρατικούς των Diels-Kranz όπου υπάρχουν συγκεντρωμένες όλες οι ρήσεις των προσωκρατικών (ο πρώτος τόμος που έχω σταματάει γύρω στο 400 και λείπει ο Δημόκριτος που στην πραγματικότητα είναι ιδεολογικά προσωκρατικός, αλλά χρονολογικά μετασωκρατικός).

    • Θα σου πω ένα παράδειγμα από τον λιγότερο γνωστό που για μένα ήταν το μεγαλύτερο αλάνι. Ο Αναξαγόρας ο Κλαζομένιος.

      Σήμερα η «ατομική θεωρία» θεωρείται επινόηση των 2 «ατομικών» Λεύκιππος και Δημόκριτο. Η αλήθεια είναι πως η αρχή γίνεται με τον Αναξαγόρα, απλώς η θεωρία τελειοποιήθηκε με τον Δημόκριτο.

      Ο Αναξαγόρας έθεσε την απλή ερώτηση «πως γὰρ γένοιτο θρῖξ ἐκ μὴ τριχός καὶ σάρξ ἐκ μή σαρκός ;», δηλαδή «πως γίνεται να παράγεται τρίχα από μη τρίχα και σάρκα από μη σάρκα» ή, με άλλα λόγια, «πως γίνεται να τρώω ψωμί και από το ψωμί που τρώω να προκύπτουν τα υλικά για να μεγαλώσουν οι τρίχες και οι μύες μου;».

      Η μόνη λογική απάντηση είναι πως το ψωμί, η σάρκα και η τρίχα είναι φτιαγμένα από τους ίδιους στοιχειώδεις δομικούς λίθους. Δηλαδή, με μια απλή ερώτηση έφτασε στο συμπέρασμα ότι η ύλη είναι φτιαγμένη από τα ίδια συστατικά.

      Το βιολογικό παράδειγμα της ερώτησής του ισχύει διότι το ψωμί αποτελείται από πρωτεΐνες, σάκχαρα και λίπη (τα λεγόμενα βιολογικά μακρομόρια) που διασπούνται σε αμινοξέα, υδατάνθρακες και λιπαρά οξέα.

      Όλα τα αμινοξέα είναι 20 και ο συνδυασμός τους φτιάχνει τις πρωτεΐνες του ψωμιού όπως φτιάχνει τις κερατίνες των τριχών.

      • Γιαννάκης

        Μάλιστα.Αυτό όμως δεν είναι φιλοσοφία αλλά φυσική ή φυσιολογία.

      • Πολύ σωστή η παρατήρησή σου. Όντως ο Αριστοτέλης γράφει πως «επὶ Σωκράτους τὸ δὲ ζητεῖν τὰ περὶ φύσεως ἔλαβε τέλος», δηλαδή ο Σωκράτης είναι το σημείο τομής που χωρίζει τους «φυσικούς» από τους «μεταφυσικούς».

        Ωστόσο αυτό που λείπει από τους αρχαίους «Φυσικούς» φιλοσόφους για να χαρακτηριστούν επιστήμονες είναι η πειραματική επιβεβαίωση που αποτελεί την ραχοκοκαλιά της Δυτικής επιστήμης.

        Ήταν μεγάλα μυαλά, βαθύνοοι που έφταναν μακριά με τη σκέψη τους αλλά δεν μπορούσαν να αποδείξουν πειραματικά τις υποθέσεις τους.

        Ο Αναξίμανδρος πρόλαβε τον Δαρβίνο στην Εξέλιξη όταν είπε ότι άνθρωπος κατάγεται από το ψάρι. Φυσικά δεν μπορούσε να το αποδείξει. Οστόσο η σκέψη του ήταν και τολμηρή και βαθιά. Η διαφορά είναι ότι ο Δαρβίνος βρήκε τον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί η εξέλιξη (η φυσική επιλογή που ιεραρχεί την ποικιλότητα σε κάθε είδος επιλέγοντας τον καλύτερα προσαρμοσμένο τύπο).

      • Γιαννάκης

        Τι κάνει ο άνθρωπος;

        …..Σιγά μην κατάγεται κι από τα κοχύλια.Ότι έχουμε ομοιότητες με τα ζώα ναι.Αλλά όχι ότι καταγόμαστε από αυτά.

  2. Γιαννάκης

    Απορρώ πως ένα μεγάλο μέρος του κόσμου δέχεται αυτές τις βλακείες.Ότι δηλαδή ο άνθρωπος κατάγεται από τα ζώα.

    • Μα αυτή είναι αλήθεια βρε. Εμείς και τα σημερινά ζώα έχουμε σαν προγόνους ζώα που πλέον δε υπάρχουν. Διάβασε αυτήν την ανάρτηση αν σε ενδιαφέρει το θέμα.

      • Γιαννάκης

        Δε το δέχομαι ούτε με σφαίρες αυτό.Και δεν υπάρχουν και αποδείξεις κιόλας.Θεωρία είναι η της εξέλιηξης του Δαρβίνου.

        Με αυτόν το τρόπο υποτιμάται και η φύση του ανθρώπου αλλά καικ οι πραγαμτικές του δυνατότητες , καθιστώντας παράλληλα εφικτό και απ΄λό τον ηθικό μαρασμό και ξεπεσμό και την αδιαφορία για τη φύση και τον συνάνθρωπο.Αν είσαι επιστήμονας , θα πρέπει να βλέπεις και τις συνέπειες της κάθε φιλοσοφίας ή θεωρίας.

      • Δε το δέχομαι ούτε με σφαίρες αυτό.Και δεν υπάρχουν και αποδείξεις κιόλας.Θεωρία είναι η της εξέλιηξης του Δαρβίνου.

        Τώρα μου θύμισες την πρώτη μέρα που ήρθες στο ιστολόγιο και έβριζες για κάνα δίωρο. 🙂 🙂

        Σαφώς ισχύει η εξέλιξη των ειδών και είναι η πραγματικότητα που διδάσκεται σε όλα τα πανεπιστήμια.
        Και εδώ φυσικά χρειάζεται μία προετοιμασία για να μπορείς να κατανοήσεις τις αποδείξεις.

      • Γιαννάκης

        Ε καλά στο σύγχρονο κόσμο της μόνιμης ξεφτίλας και σήψης , της ηθικής παρακμής και της αθείας φυσικά και διδάσκεται σε όλα τα πανεπιστήμια.Το ότι διδάσκεται σε όλα τα πανεπιστήμια δε μου λέει τίποτα.

        Θα ήταν προτιμότερο να κατανοήσεις τι συνέπειες προκαλεί αυτή η θεωρία.Και φυσικά καλό θα είναι να ξέρεις και πως ο Δαρβίνος έγραψε αυτές τις μπούρδες όταν έγινε άθεος.

      • Το ότι διδάσκεται σε όλα τα πανεπιστήμια δε μου λέει τίποτα.

        Θα έπρεπε όμως όσο μεγαλώνεις. Δεν είπες ότι είσαι στο πανεπιστήμιο; Δεν πιστεύεις αυτό που διδάσκεσαι;

        ΥΓ. Σήμερα διδάσκεται η μετα-δαρβινική θεωρία εξέλιξης. Ο Δαρβίνος δεν ήξερε τίποτε για γονίδια, DNA και τυχαίες μεταλλάξεις. Ο μηχανισμός που βρήκε ήταν σωστός αλλα΄αυτό που δεν ήξερε είναι ότι η πηγή της ενδοειδικής ποικιλότητας πάνω στην οποία δουλεύει η φυσική επιλογή είναι οι τυχαίες μεταλλάξεις.

      • Γιαννάκης

        Μάλλον αγαπητέ πρέπει να είσαι της θετικής κατεύθυνσης,Γιατί φαίνεται πως είναι κοινό σας προνόμιο να απαντάτατε στον συνομιλητή σας χωρίς ίχνος επιχειρήματος.

        Το ότι διδάσκεται σε όλα τα πανεπιστήμια δε σημαίνει ότι είναι και σωστή.Τέτοιες θεωρίες διευκολύνουν την προώθηση της αθείας , τοης ξεφτίλας και του ηθικού μαρασμού.Γιατί στην ουσία υποβιβάζει την πραγματική υποστατική ιδιότητα του ανθρώπου σε κάτι τυχαίο , σε κάτι σποραδικό , που προέρχεται από κάποιο ζωό ή κοχύλι και έτσι πιστεύουν όλοι ότι “εντάξει μωρέ ζώο είναι ο άνθρωπος , φόνους και πολέμους θα κάνει”.

        Αυτή η θεωρία έχει καταστροφικές συνέπειες για την ανθρωπότητα και θα πρέπει να απαγορευθεί ή να επανεξεταστεί.

      • Γιαννάκη, όλες οι αποδείξεις θα σου γίνουν αντιληπτές και κατανοητές όταν θα τελειώσεις με το καλό το σχολείο και θα μπεις στο πανεπιστήμιο.

        Επειδή φαίνεται ότι είσαι ακόμα μαθητής σχολείου και σου το λέω φιλικά και με όλο το σεβασμό, το μόνο που σου εύχομαι είναι να βρεις τι σου αρέσει και να το ακολουθήσεις. Ό,τι χρειάζεται για την κατανόησή του θα το βρεις μπροστά σου φίλε μου. Μην ανήσυχεις.

      • Γιαννάκης

        Τελειώνω ήδη το πτυχίο της φιλοσοφικής και μετά θα δώσω εξετάσεις για θεολογική.Το να μου απαντάς ότι είμαι ακόμα στο σχολείο , επιβεβαιώνει πανηγυρικά το επιχείρημά μου ότι οι θετικοί δεν έχετε ιδέα από επιχειρηματολογία και αρκείστε σε μια ξερή κατάθεση απόψεων χωρίς ίχνος λογικής επιχειρηματολογίας.

      • Δεν με πείθεις φιλαράκο, θα ήξερες καλύτερη προσωκρατική φιλοσοφία.

        Μιας και υποτίθεται ότι θα κάνεις σε λίγο θεολογία την εντολή «ου ψευδομαρτυρήσεις» έπρεπε να τη σεβόσουν. Έτσι δεν είναι;

      • Σε ποιο πανεπιστήμιο έκανες φιλοσοφία;

      • Γιαννάκης

        Ναι.

        Τέλος πάντων,Δικαίωμά σου να πιστεύεις ότι προέρχεσαι από κοχύλια και όστρακα.Εγώ θα στο αλλάξω αυτό;όχι.

        Ό,τι πει ο άθεος Δαρβίνος.

      • Σου το λέω γιατί είχα κοπέλα στη φιλοσοφική και μια χαρά τους μιλούσαν για τον Δαρβίνο και την εξέλιξη (εννοείται χωρίς τις βιολογικές, γενετικές και ανατομικές λεπτομέρειες).

        Από εκεί και μετά, η μόνη συμβουλή που έχω να σου δώσω είναι να μην δέχεσαι τίποτα ξερά χωρίς να το ερευνάς. Αλλά να το ερευνάς πραγματικά, δηλαδή να μάθεις τις αρχές που διέπουν τα φαινόμενα.

        Εγώ δεν σου λέω να δεχθείς την Εξέλιξη τώρα … αλλά περίμενε να μεγαλώσεις λίγο και αν με το καλό βρεθείς να κάνεις μάθημα βιολογίας ή συγκριτική ανατομική σε κάποιο πανεπιστήμιο τότε θα σου λυθούν όλες οι απορίες.

        Επομένως μην σε απασχολούν τώρα αυτά τα πράγματα. Δεν είναι επί του παρόντος για εσένα. Είναι για αργότερα.

      • Γιαννάκης

        Δεν είμαι εδώ για να περιαυτολογήσω και να κάνω show.Και πολλά είπα.Σιγά μη σου δώσω και ταυτότητα.

      • Γιαννάκης

        Μα φυσικά και μιλάνε για την εξέλιξη.Αφού όλοι είναι αριστεροί εκεί μέσα , αφιλοσόφητοι μαρξιστές και δεν έχουν το Θεό τους.Για αυτό θα κάνω τώρα την πραγματική φιλοσοφία.Δηλαδή τη θεολογία.Φιλοσοφία χωρίς θεολογία είναι μπούρδες.Για αυτό και δεν είναι τίποτα σπουδαίο οι έλληνες φιλόσοφοι.

      • Γιαννάκης

        Και καλά που υπήρχε ο Αριστοτέλης και είπε κάποια σωστά.Και φυσικά από αυτόν επέλεξα θεολογία γιατί την κατατάσσει στην κορυφή των επιστημών.

      • Για πες σε ποιο βιβλίο το λέει αυτό;

      • Γιαννάκης

        Στο Μετά τα φυσικά αναφέρει ότι η θεολογική επιστήμη είναι η βέλτιση των θεωρητικών επιστημών.

        Μισό λεπτό να βρω το ακριβές απόσπασμα.

      • Γιαννάκης

        Βιβλίο 11(Κ) , Μετά τα φυσικά

        [1064β]

        δῆλον τοίνυν ὅτι τρία γένη τῶν θεωρητικῶν ἐπιστημῶν ἔστι, φυσική, μαθηματική, θεολογική. βέλτιστον μὲν οὖν τὸ τῶν θεωρητικῶν γένος, τούτων δ᾽ αὐτῶν ἡ τελευταία λεχθεῖσα: περὶ τὸ τιμιώτατον [5] γάρ ἐστι τῶν ὄντων, βελτίων δὲ καὶ χείρων ἑκάστη λέγεται κατὰ τὸ οἰκεῖον ἐπιστητόν

      • Ωραία, τώρα όσο εγώ κάνω copy-paste την δική μου αγαπημένη ρήση του Αριστοτέλη, πες μου τι λέει η Θεολογική θεωρία του Αριστοτέλη. Σε ποιον θεό λ.χ. πίστευε.

      • «… ἄνευ μὲν γὰρ τοῦ καθόλου οὐκ ἔστιν ἐπιστήμην λαβεῖν» [Μεταφυσικά 1086.b5]

        «…διότι χωρίς την ένταξη του μεμονωμένου σε γενικότερο πλαίσιο δεν υπάρχει επιστήμη [πραγματική γνώση του φαινομένου]»

        «Εἰ δὲ μὴ καθόλου [αἱ ἄρχαί] ἀλλ΄ὡς τὰ καθ΄ἕκαστα, οὐκ ἔσονται ἐπιστηταί, καθόλου γὰρ ἡ ἐπιστήμη πάντων» [Μεταφυσικά 1003.a15]

        «Διότι εάν οι αρχές που αναζητούμε δεν είναι καθολικές, αλλά μεμονωμένες τότε δεν μπορούν να προσδιοριστούν, γιατί η πραγματική γνώση όλων των φαινομένων προκύπτει από την αναγωγή σε γενικότερο πλαίσιο».

        και

        «τὸ μὲν γὰρ εἰκός ἐστι τὸ ὡς ἐπί τὸ πολύ γινόμενον» [Ρητορική 1.2.15]

        «πιθανό είναι ό,τι συνήθως συμβαίνει»

      • Γιαννάκης

        Καταρχήν ο Αριστοτέλης υποστήριξε την αυτόνομη ύπαρξη του κάθε όντος στο σύμπαν.Μόνο και μόνο αυτό έρχεται σε σύγκρουση με τον Δαρβίνο.

        Αλλά τότε ήταν άλλες οι εποχές.

        Προσπάθησε να εξηγήσει την ουσία του πρώτου κινούντος ακινήτου.Να βρει την πρώτη αιτία του κόσμου.

      • Καλά εννοείται ότι δεν μίλησε για εξέλιξη. Είπαμε μόνον ο Αναξίμανδρος έφτασε ως εκεί.

        Τώρα κατάφερε να βρεί τον πρώτο ακίνητο κινούντα και να τον κατονομάσει;

      • Για να σου κάνω και μία άλλη ερώτηση;

        Στο σχολείο σου έμαθαν πως ο όγκος σφαίρας είναι (4π/3)R^3. Πως εσύ σαν Γιαννάκης μπορείς να επαληθεύσεις αν σου λένε αλήθεια ή ψέματα;

      • Γιαννάκης

        Ναι.Η αιώνια ουσία , δηλαδή το πρώτον κινούν ακίνητο είναι ο Θεός.Έδινε μεγάλη έμφαση στο νου του ανθρώπου , που πίστευε ότι είναι θεικός.Άλλο ένα στοιχείο που έρχετια σε αντίθεση με τον Δαρβίνο.Και φυσικά κανένα ζώο ούτε την εποχή του Αριστοτέλη ούτε τώρα διαθέτει τον ανθρώπινο νου και την ίδια αντιληπτική ικανότητα.

      • Ναί, βέβαια αυτό έγινε μέσα από τη διαδικασία της «εγκεφαλοποίησης» όπου ο όγκος του εγκεφάλου μας συνεχώς αυξανόταν από την Λούσι (τον πρώτο δίποδο συγγενής μας) μέχρι και τον ξάδελφό μας τον Neanderthal και εμάς τους Homo Sapiens. Ρίξε μια ματιά στις κρανιακές χωρητικότητες (cranial capacity) των διαφόρων προγόνων μας.

      • Γιαννάκης

        Δε ξέρω.Δε τα πήγαινα καλά στα μαθηματικά από το λύκειο και μετά.Ενώ μέχρι το γυμνάσθο τα κατάφερνα.Κακώς.Ίσως να φταίνε οι καθηγητές , σίγουρα εγώ και σίγουρα ο κοινωνικός κοσμικός ιστός.

      • ΟΚ. Λοιπόν αν θέλεις μπορώ να σου δείξω βήμα βήμα πως προκύπτει η απόδειξη ότι ο όγκος της σφαίρας είναι τόσος, σε μια ανάρτηση.

        Για να αρχίσουμε λίγο να συζητάμε την έννοια της απόδειξης.

      • Γιαννάκης

        Ποιας σφαίρας ο όγκος εννοείς;

        Στη φυσική και στη χημεία υπάρχει η έννοια της απόδειξης.

      • Στη φυσική, στη χημεία, στα μαθηματικά, στην Ιατρική και σε όλες τις πραγματικές επιστήμες.

        Η σφαίρα είναι ένα στερεό (τρισδιάστατο σχήμα). Η μόνη της προσδιοριστική παράμετρος είναι η ακτίνα. Απόδειξη του όγκου ή της επιφάνειάς της είναι η διαδικασία που δείχνει πως προσδιορίζονται αυτά τα μεγέθη από τις προσδιοριστικές παραμέτρους που ορίζουν το στερεό (στην συγκεκριμένη περίπτωση είναι μόνο η ακτίνα λόγω συμμετρίας).

      • Γιαννάκης

        Τι θα πει πραγματικές και μη πραγματικές επιστήμες;

        Συμβατικά είναι αυτά και αλλάζουν με τον καιρό.Σου έδειξα το χωρίο όπου ο Αριστοτέλης κατατάσσει τα μαθηματικά και τη φυσική στις θεωρητικές επιστήμες.Αυτό αν το πεις σήμερα θα σε κρεμάσουν ανάποδα.Γιατί εφευρέθηκε το πείραμα.Σήμερα πραγαμτικές επιστήμες θεωρούντα αυτές που αποδεικνύονται πειραματικά;

        Αργότερα πολλοί λόγιο ,στο 17-18ο αιώνα , π.χ. τη θεολογία την κατέτασσαν στις φυσικές επιστήμες.

      • Σήμερα πραγαμτικές επιστήμες θεωρούντα αυτές που αποδεικνύονται πειραματικά;

        Αυτό θεωρείται σύγχρονη επιστήμη. Όσο κάτι δεν αποδεικνύεται πειραματικά είναι υπόθεση.

      • Γιαννάκης

        Αυτό που θέλω να πω είναι ότι ζούμε στην εποχή του θετικισμού.Κι αυτό δεν είναι απαραίτητα καλό.Κακό είναι βασικά.Γιατί με αυτόν τον τρόπο η πειραματική επιστήμη εξαφανίζει την πίστη και την ελπίδα.

  3. Γιαννάκης

    Έτσι καταρχή προσβάλλεται η ίδια η φύση του ανθρώπου.

  4. Γιαννάκης

    Και φυσικά οδηγεί συνειδητά και στην αθεία.

  5. Pertinax

    Γιαννάκη μια ερώτηση: πιστεύεις στην εξ Αποκαλύψεως αλήθεια;

    • Γιαννάκης

      Αν αυτή μπορεί να δικαιολογηθεί με τεκμήρια επαρκώς , ναι.

      • Pertinax

        Όταν λες τεκμήρια τι εννοείς; τα θαύματα και την ησυχαστική “θεοπτία”; Με ποιά λογική είναι ανώτερη η χριστιανική φιλοσοφία/θεολογία, τη στιγμή που εγκλωβίζεται στα στενά όρια του δόγματος της μοναδικής και εξ΄αποκαλύψεως αλήθειας;

      • Γιαννάκης

        Καμία σχέση,Τα θαύματα είναι για τους θρησκόληπτους.Όχι ότι δεν υπάρχουν όμως.

        Είναι ανώτερη γιατί οδηγεί τον άνθρωπο στη θέωση.Ο σκοπός της είναι κάπως διαφορετικός από της ελληνικής φιλοσοφίας.Επίσης η χριστιανική θεολογία έχει εκ των προτέρων ως πρώτο αίτιο το Θεό.Δηλαδή φιλοσοφεί κάτω από αυτή τη βάση.Στην ελληνική φιλοσοφία δεν υπάρχει κάποια βάση.

  6. Γιαννάκης

    Η χριστιανική θεολογία θεωρεί τον άνθρωπο ως δημιούργημα του Θεού κατ΄εικόνα και καθ΄ομοίωση.Φαντάσου τι δυνατότητες δίνει και μόνο αυτό στον άνθρωπο αλλά και τι υποχρεώσεις με την καλή έννοια του δημιουργεί.

    Εσύ τώρα μπορεί να φαντάζεσαι τις γιαγιάδες και τους παππούδες στις εκκλησίες και να λες τι βλακείες μου λέει αυτός.

  7. Γιαννάκης

    Θα σου πω τι εννοώ εγώ τεκμήρια.Είναι θέμα του καθενός το πως θα πάρει τη Βίβλο.Ας πούμε εγώ , δε μπορώ να σκεφτώ ότι όλα αυτά με τον Χριστό ήταν ψέματα και ότι κάθισαν κάποιοι πριν 2000 χρόνια και έγραψαν τόσα πράγματα.Τι φαντασία είχαν , αν όλα αυτά δε συνέβησαν;

    Επίσης , δε μπόρώ να σκεφτώ πως κάποιοι άνθρωποι αποφάσισαν να διδάξουν το Χριστό σε όλο τον κόσμο.Εσύ θα ξεκινούσες να διδάξεις πριν 2000 χρόνια(δηλαδή με το να γυρίζεις τον κόσμο με τα πόδια στην ουσία) κάτι ψεύτικο;Γιατί να το κάνουν αυτό και μετά όλοι τους να πεθάνουν με φρικτό θάνατο;Όλα αυτά για ένα ψέμα;

    • δε μπορώ να σκεφτώ ότι όλα αυτά με τον Χριστό ήταν ψέματα και ότι κάθισαν κάποιοι πριν 2000 χρόνια και έγραψαν τόσα πράγματα.Τι φαντασία είχαν , αν όλα αυτά δε συνέβησαν;

      Και γιατί να είναι η αλήθεια στα Χριστιανικά βιβλία και όχι τα Εβραϊκά (που συμφωνούν τέλος πάντων στα θέματα της Παλαιάς Διαθήκης, αλλά δεν δέχονται τον Χριστό ως Γιο του Θεού), στα Ισλαμικά ή τα Βουδιστικά;

      Είναι ένα ιστορικό ατύχημα το ότι κάποιος σήμερα βαπ΄τιζεται Χρστιανός επειδή γεννιέται μεγαλώνει σε ένα Χριστιανικό κράτος. Αν μόλις γεννηθεί τον δώσουμε σε μία ισλαμική οικογένεια θα γίνει φανατικός μωαμεθανός σαν τον παρακάτω Εβραίο από το Μπρούκλιν που πήγε να ζήσει στην Γάζα και στην πορεία έγινε Μωαμεθανός και πιστεύει πως αν δεν γινόταν το κράτος του Ισραήλ σε «καθαρά ισλαμική γη» δεν θα συνέβαινε το 9-11 στην Αμερική. Λέει επίσης ότι οι χριστιανές είναι ντυμένες σαν «πόρνες» επειδή δεν φοράνε φερετζέ. Και ο εξελικτικός βιολόγος Richard Dawkins του λέει ότι οι γυνάικες στα μέρη μας είναι ελεύθερες να ντύνονται όπως θέλουν.

      • Γιαννάκης

        Αυτό μετά το κρίνει ο καθένας , ψάχνοντας σε πηγές κλπ.
        Αν κάποιος θεωρεί ότι ο χριστιανισμός και το ισλάμ είναι το ίδιο πράγμα σε διαφορετικές ηπείρους και ότι έχουν τα ίδια αποτελέσματα για τον άνθρωπο , τότε ok.Δεν ασχολείται παραπάνω και τελείωσε το θέμα.

        Το Ταλμούδ γράφτηκε αργότερα(4ο-5ο αιώνα) και δε δέχεται το Χριστό.Ε πως να τον δεχτεί αφού αυτόι τον σταύρωσαν.Για χαζούς τους έχεις;

        Το κοράνι δέχεται το Χριστό αλλά ως προφήτη όχι ως Θεό.

      • Γιαννάκης

        Αυτός ο τύπος που δείχνει το βίντεο φαίνεται από τα μάτια του τι κακία κρύβει.Δε το κατάλαβες;

      • Δεν είναι κακία, αλλά φανατισμός αυτό που βλέπεις στα μάτια του.

        Σε κάποια φάση λέει θέλουμε τους kufar (= άπιστους) έξω από τη γη «μας» και πιο κάτω πιστέυει ότι είναι βέβαιο ότι το Ισλάμ θα κατακτήσει τον κόσμο.

        Όλα αυτά από έναν άνθρωπο που γεννήθηκε Εβραίος Joseph Cohen στο Brooklin.

      • Δες τώρα για σύγκριση τον πασίγνωστο γλωσσολόγο Εβραϊκής καταγωγής Νόαμ Τσομσκι, να λέει ότι το Ισραήλ και η Αμερική έχουν επιλέξει τον λάθος δρόμο στην Παλαιστίνη, αλλά να το λέει ανθρώπινα και πολιτισμένα.

      • Γιαννάκης

        Το ίδιο είναι.Ο φανατισμός γεννάει την κακία.

      • Γιαννάκης

        Πρόβλημα με τους Εβραίους δεν έχω.Γιατί βλέπω ότι το τονίζεις.

        Δε κρίνω με τις πολιτικές ιδέες του 19ου και του 20ου αιώνα.Αυτές οι ιδέες είναι ό,τι χειρότερο.

      • Δεν το τονίζω γιατί πιστεύω ότι έχεις πρόβλημα. Απλώς σου παρέθεσα δύο αντιδιαμετρικά παραδείγματα ανθρώπων κονής καταγωγής που συμφωνούν μερικώς, αλλά η διαφορά τους είναι το ότι ο ένας υπερφανατίστηκε και βγάζει λόγια σαν ρομποτάκι και ο άλλος είναι πλήρως εκκοσμικευμένος και ευφυής κάτι που του επιτρέπει να βλέπει τα πράγματα ήρεμα και αντικειμενικά.

      • Γιαννάκης

        Εκκοσμίκευση.Άλλο τεράστιο θέμα.

        Αυτά είναι φιλοσοφικά ζητήματα.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s