Εθνολογικές παρατηρήσεις στον Σκυλίτση #3

(συνέχεια από μέρος #2: Αντικειμενικά Κριτήρια Εθνοτικότητος > Θρησκεία)

9) Εκτός από τους εγχώριους Κρητικούς που αλλαξοπίστησαν, ο Σκυλίτσης επίσης αναφέρει σαν καλύτερο ναύαρχο των Σαρακηνών τον Λέοντα τον Τριπολίτη, έναν πρωην χριστιανό από την Αττάλεια που εξισλαμίστηκε και όχι μόνο έγινε η μάστιγα του Αιγαίου, αλλά ηγήθηκε της αραβικής άλωσης της γενέτειράς του Ατταλείας και αυτήν της Θεσσαλονίκης το 904 μ.Χ (στην οποία σύμφωνα με τον Ιωάννη Καμινιάτη οι Άραβες βοηθήθηκαν από τους Στρυμονίτες Σλάβους/Βουλγάρους).

Τῶν δὲ Βουλγάρων ταῖς ἐφόδοις Ῥωμαίους ἐπιτριβόντων, οἱ ἐξ Ἄγαρ μαθόντες τοῦτο στόλον ἐξαρτύσαντες κατὰ τῶν παραλίων τῆς ἀρχῆς Ῥωμαίων ἐκπέμπουσιν, ἐπιστήσαντες τῷ στόλῳ ναύαρχον Λέοντα τὸν Ἀτταλέα, τὴν Χριστιανῶν ἐξομοσάμενον πίστιν, κἀν τῇ Τριπόλει οἰκήσαντα, κἀξ αὐτῆς εἰληφότα τὴν προσηγορίαν. ἔφθασε δὲ τὸν βασιλέα ἡ περὶ τοῦ Τριπολίτου ἀγγελία κατὰ τὸ ἐμπόριον τοῦ Βοαιτίου, ἐκεῖσε γενόμενον ἐπὶ τῷ ἀνακαινίσαι τὴν μονὴν Χριστοφόρου πρωτοβεστιαρίου αὐτοῦ. προσετίθεσαν δ’ οἱ ἀγγελιαφόροι, ὡς κατ’ αὐτῆς ἔχει τὴν ὁρμὴν τῆς βασιλίδος. πέμπει οὖν ὁ βασιλεὺς Εὐστάθιον τὸν τηνικαῦτα δρουγγάριον τῶν πλωΐμων μετὰ τοῦ στόλου, ὃς μὴ δυνηθεὶς ἀντιτάξασθαι τῷ Τριπολίτῃ ὑπεστράφη κενός. ἑπόμενος δὲ τούτῳ ὁ Τριπολίτης εἰσῆλθεν εἰς τὰ στενὰ τοῦ Ἑλλησπόντου, καὶ μέχρι τοῦ Παρίου κατέλαβεν. ὅπερ τῷ βασιλεῖ ἀγγελθὲν εἰς μεγάλην ἐνέβαλεν ἀθυμίαν καὶ ταραχήν. Ἱμερίῳ γοῦν τῷ πρωτοασηκρῆτις τὴν ναυτικὴν ἐγχειρίσας δύναμιν κατὰ τοῦ Τριπολίτου ἀπέστειλεν, ὃς Ἄβυδον διελθὼν καὶ τὸ Αἰγαῖον πέλαγος Στροβίλῳ προσορμίζει, εἶτα καταίρει πρὸς Ἴμβρον. Σαμοθρᾴκην δὲ διαβὰς κατέλαβε τοὺς πολεμίους ναυλοχοῦντας ἐν Θάσῳ. πλὴν πλήθει τε καὶ προθυμίᾳ ὑπερέχοντας αὐτοὺς ἰδών, οὐδὲ πλησιάσαι τούτοις τετόλμηκεν. ὁ δὲ Τριπολίτης ὀπισθόρμητος γεγονὼς καὶ κατὰ Θεσσαλονίκην γενόμενος ταύτην ἐπολιόρκησε, κατασχεθέντος καὶ Λέοντος τοῦ στρατηγοῦ ἐν αὐτῇ, ᾧ Χατζιλάκιος τὸ ἐπώνυμον. ἐγένετο δὲ χύσις αἱμάτων πολλὴ καὶ αἰχμαλωσία.

10) Το τελευταίο χωρίο όπου ο Σκυλίτσης αναφέρει μεταβολή θρησκεύματος είναι η εγκατάσταση των Πατζινάκων του Κεγένη νοτίως του Δούναβη σε Ρωμαϊκό έδαφος. Ο Σκυλίτσης γράφει ότι με το που τιμήθηκαν με το βάπτισμα αναγράφθηκαν ανάμεσα στους «φίλους και συμμάχους των Ρωμαίων». Το χωρίο είναι ενδιαφέρον διότι δείχνει ότι η εγκατάσταση εντός των συνόρων της αυτοκρατορίας και ο εκχριστιανισμός ΔΕΝ αρκούν για να ενταχθεί κάποιος στο γένος των Ρωμαίων. Οι Πατζινάκοι ΔΕΝ έγιναν Ρωμαίοι, αλλά φίλοι και σύμμαχοι των Ρωμαίων.

δὲ Κεγένης εἰς τὴν βασιλίδα φοιτήσας, καὶ ἐς λόγους ἐλθὼν τῷ βασιλεῖ φιλοφρόνως τε καὶ μεγαλοπρεπῶς ὑπεδέχθη, καὶ ὑποσχόμενος αὐτός τε τὸ ἅγιον δέξασθαι βάπτισμα, παραπεῖσαι δὲ καὶ τοὺς συνόντας αὐτῷ τοῦτο ποιῆσαι, ἐς πατρικιότητά τε ἀνήχθη, καὶ φρούρια τρία ἀπὸ τῶν ἐν ταῖς ὄχθαις ἱδρυμένων τοῦ Ἴστρου εἰλήφει καὶ γῆς πολλὰ στάδια, καὶ  τοῦ λοιποῦ τοῖς φίλοις ἀνεγράφη καὶ συμμάχοις Ῥωμαίων. τὸ πλέον δ’, ὅτι καί, ὡς ὑπέσχετο, ἀνεδέξατο τὸ ἅγιον βάπτισμα αὐτός τε καὶ οἱ σὺν αὐτῷ, Εὐθυμίου τινὸς εὐλαβοῦς μοναχοῦ πεμφθέντος, τοῦ τὰ τοῦ θείου λουτροῦ παρὰ τῷ Ἴστρῳ ποταμῷ ἐκτελέσαντος καὶ πᾶσι μεταδόντος τοῦ ἁγίου βαπτίσματος.

11) Θα κλείσω το κεφάλαιο της θρησκείας ως αντικειμενικού κριτηρίου εθνοτικότητας με δύο χωρία του Σκυλίτση που δείχνουν τους Άραβες σαν ομόπιστον έθνος και αλλόφυλους και αλλόπιστους των Ρωμαίων ανθρώπους:

Το πρώτο χωρίο περιγράφει το γράμμα προειδοποίησης που έδωσε μέσα σε κερί ο Σαρακηνός στην καταγωγή Σαμόνας σε έναν άλλον Σαρακηνό με εντολή να το παραδόσει στον ηγεμόνα του Ουζήρ εάν τον ενδιέφερε η επιβίωση του έθνους του και των ομόπιστών του, όπου αναφέρει τα σχέδια των Ρωμαίων, ενώ το δεύτερο είναι η προσωπική γνώμη του Σκυλίτση πως μια Χριστιανική πολιτεία όπως η Ρωμαϊκή δεν πρέπει να εκτίθεται στα μάτια αλλόφυλων και αλλόπιστων ανθρώπων:

ἀπελθόντα γοῦν τὸν Σαρακηνὸν προσλαβόμενος ἰδίᾳ ὁ Σαμωνᾶς· ’οἶδας, ὃ κατέχεις;‘ ἠρώτα, τὸν κηρὸν αἰνιξάμενος. ἀγνοεῖν δ’ ἐκείνου φήσαντος ’ὁ δοθείς σοι κηρός, ὦ φίλος,‘ ἔφη, ’τῆς Συρίας ἐστὶν ἡ ἀπώλεια. καὶ εἴ τι κήδῃ τοῦ ἔθνους τοῦ σοῦ καὶ τῶν ὁμοπίστων, χερσὶ κατάθου τοῦτο τοῦ Οὐζήρ.

τοῦτο δὲ ἀνάξιον ἦν Χριστιανικῆς καταστάσεως, ἀλλοφύλοις ἀνθρώποις καὶ ἀλλοπίστοις ἐκθεατὰ ποιεῖν τὰ καὶ τοῖς μὴ καλῶς βιοῦσιν εὐσεβέσιν ἀθέατα.

Ενδυμασία:

Υπάρχουν μερικά χωρία του Σκυλίτση που δείχνουν ότι το κάθε «γένος» είχε την δική του χαρακτηριστική ενδυμασία.

1) Έδειξα ήδη ότι η «στολή» είναι ένα από εκείνα τα χαρακτηριστικά που δείχνουν ότι οι οικήτορες της Ιταλικής Καλλίπολης ήταν Ρωμαίοι άποικοι:

Ἑπεὶ δὲ καὶ οἰκητόρων ἔδει αὐτῇ, ἐκ τοῦ Πόντου ἀγαγῶν λαὸν ταύτην ἐνῲκισεν, ἐκ πόλεως Ἡρακλείας τοῦτων λαβών, Καλίπολιν ἐπονομάσας αὐτὴν. Ὄθεν καὶ Ρωμαϊκοῖς ἔθεσι καὶ στολαῖς καὶ τῇ ἄλλη πάσῃ πολιτικῇ καταστάσει ἄγονται ἄχρι τῆς σήμερον.

2) Επίσης ήδη ανέφερα ότι η «ΞΕΝΗ καθόπλισις» (στρατιωτική στολή) των ελευθερωμένων Ρωμαίων στρατιωτών ήταν ένα από τα χαρακτηριστικά που κατέπληξαν τους Πέρσες αποστάτες και τους έκαναν να συνειδητοποιήσουν ότι δεν είχαν αντιμέτωπους Άραβες, Σαρακηνούς ή άλλα υπήκοα στον καλίφη έθνη:

γενομένης δὲ ἀντιπαρατάξεως, καὶ μετὰ ῥύμης σφοδρᾶς τῶν περὶ τὸν Σκληρὸν ἐπιθεμένων τοῖς Πέρσαις, ἐκεῖνοι τῷ ξένῳ τῆς καθοπλίσεως καὶ τῷ ἀήθει τῆς φωνῆς καὶ τῷ ἀγνώστῳ τῆς παρατάξεως, τὸ δὲ πλέον καὶ τῇ ῥαγδαίᾳ φορᾷ καὶ ῥύμῃ τῶν Ῥωμαίων καταπλαγέντες τρέπονται κατὰ κράτος καὶ πίπτουσι πανσυδί

3) Όταν ξέσπασε η Βουλγαρική αποστασία των Κομητόπουλων, ο τελευταίος Βούλγαρος αυτοκράτορας Βόρις ζούσε σαν πατρίκιος στην Κωνσταντινούπολη. Μόλις έμαθε ότι ξέσπασε Βουλγαρική αποστασία, έφυγε από την πόλη για την Βουλγαρία όπου φονέυθηκε κατά λάθος από Βούλγαρο σκοπό, ο οποίος τον πέρασε για Ρωμαίο επειδή φορούσε ρωμαϊκά ρούχα.

 ἐκεῖθεν ἀποδιδράσκουσι, καὶ τὴν Βουλγαρίαν φθάσαι ἠπείγοντο. καὶ ὁ μὲν Βορίσσης τόξῳ βληθεὶς ἐν τῷ διϊέναι κατά τινα λόχμην παρά τινος Βουλγάρου νομίσαντος Ῥωμαῖον αὐτὸν εἶναι (ἐνεδέδυτο καὶ γὰρ στολὴν Ῥωμαϊκήν) ἀπόλλυται,

4) Ένας από τους απογόνους του τελευταίου Βούλγαρου Τσάρου Ιβάν Βλάντιλαβ ήταν ο Αλουσιάνος. Μετά την παράδοση των Βουλγάρων στάλθηκε σαν διοικητής της Θεοδοσιουπόλεως στα ανατολικά σύνορα της αυτοκρατορίας. Μόλις έμαθε ότι ξέσπασε η Βουλγαρική αποστασία του Πέτρου Δελεάνου, επειδή εκεί είχε αδίκως κατηγορηθεί, εγκατέλειψε τη θέση του και μεταμφιεζόμενος σαν Αρμένιοςστολὴν λαβὼν Ἀρμενίων») έφτασε στην Θεσσαλονική και από εκεί ύστερα συνάντησε τον Δελεάνο που ήταν στρατοπεδευμένος στον Οστροβό (σημερινή Άρνισσα στην λίμνη Βεγορίτιδα, ostrovo = «νησί» σλαβιστί, κυριολεκτικά «γη που περιβάλλεται από ποτάμι/ρυάκι», o-strov-ŭ, η πρόθεση o- στις σλαβικές γλώσσες αντιστοιχεί στην ελληνική πρόθεση περι- λ.χ. o-graditi = περι-τοιχίζω/περι-φράσσω).

Ἀλουσιάνος πατρίκιος καὶ στρατηγὸς Θεοδοσιουπόλεως, ὁ τοῦ Ἀαρὼν δεύτερος υἱός [**σημ. εγγονός του Ααρών του αδελφού του Σαμουήλ, αδελφός του Ααρών «του νεωτέρου» και υιος του Ιβάν Βλάντισλαβ], ἄφνω τῆς πόλεως ἀποδρὰς τῷ Δελεάνῳ προσέρχεται ἐξ αἰτίας τοιαύτης. ἐν Θεοδοσιουπόλει καὶ γὰρ στρατηγῶν οὗτος καὶ ὡς ἄδικος κατηγορηθείς, πρὶν ἢ ἐξετάσει δοθῆναι τὰ κατ’ αὐτοῦ λεγόμενα, ἀπῃτήθη παρὰ τοῦ Ἰωάννου λίτρας χρυσίου πεντήκοντα, προσαφῃρέθη δὲ καὶ γυναικεῖον χωρίον, ὅπερ εἶχεν ἐν τῷ Χαρσιανῷ κάλλιστον. δεηθεὶς δὲ περὶ τούτου τοῦ βασιλέως πολλὰ καὶ μὴ τυχὼν ἐπιστροφῆς, πάντοθεν ἀπογνούς, στολὴν λαβὼν Ἀρμενίων, καὶ ὡς τάχα θεράπων τοῦ Θεοδωροκάνου Βασιλείου ἐς τὸν βασιλέα εἰς Θεσσαλονίκην ἀπιών, λαθὼν πάντας ἔφυγε καὶ ἐν Ὀστροβῷ διασῴζεται, ἐκεῖσε πανσυδὶ τοῦ Δελεάνου ἐστρατοπεδευμένου τυγχάνοντος.

Τα παραπάνω χωρία δείχνουν ότι οι Ρωμαίοι, οι Βούλγαροι, οι Αρμένιοι και οι εγχώριοι Ιταλοί είχαν διαφορετικές ενδυμασίες και ότι η ενδυμασία κάποιου ήταν δηλωτική του γένους του.

Γ) «ΒΑΡΒΑΡΟΙ»:

Οι αρχαίοι Έλληνες από την κλασική περίοδο και μετά ως γνωστόν αποκαλούσαν «βάρβαρους» τους άλλους λαούς. Οι Ρωμαίοι κληρονόμησαν την τάση αυτή από τους Έλληνες και κατέληξαν τα ονομάζουν ως Barbaricum, τα εδάφη εκτός της Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας. Επομένως, δεν μας εκπλήσσει που οι Βυζαντινοί όντας οι γλωσσικοί απόγονοι των Ελλήνων και οι πολιτικοί απόγονοι των Ρωμαίων, χρησιμοποιούν τον όρο «βάρβαροι» για τους αλλοεθνείς τους (ιδίως τους εχθρικούς αλλοεθνείς τους).

1) Ο Πρωτο-Βούλγαρος ηγεμόνας Κρουμ, που ήπιε κρασί στο κρανίο του αυτοκράτορα Νικηφόρου, φυσικά χαρακτηρίζεται βάρβαρος:

 Ἀλλὰ ταῦτα μὲν συνετίθετο οὕτως. συνέβη δὲ καὶ δι’ ἄλλας μὲν αἰτίας Ῥωμαίοις τε καὶ Βουλγάροις ἀναρριπισθῆναι τὸν προρρηθέντα πόλεμον, οὐχ ἥκιστα δὲ καὶ διὰ τὴν ῥηθήσεσθαι μέλλουσαν. Βούλγαροί τινες ἐξ ἠθῶν ἀναστάντες τῶν πατρῴων τὴν Ῥωμαίων καταλαμβάνουσι παγγενεὶ καὶ παρὰ τοῦ βασιλέως προσδεχθέντες Μιχαὴλ ἐν διαφόροις κατοικίζονται χώραις. καί τινες δὲ Ῥωμαῖοι τῶν ἐν τοῖς προηγησαμένοις αἰχμαλωτισθέντων πολέμοις τὰ δεσμὰ διαρρήξαντες εἰς τὰς ἑαυτῶν ἐπανῆκον πατρίδας. τούτους ἅπαντας ὁ τῶν Βουλγάρων ἀρχηγὸς Κροῦμος ἐκδοθῆναί οἱ ἀπῄτει. τισὶ μὲν οὖν τῶν Ῥωμαίων ἐπαινετὴ ἐδόκει ἡ ἔκδοσις, ᾗτινι καὶ ὁ βασιλεὺς καί τινες ἀξιόλογοι συγκατετίθεντο μοναχοί (ᾤοντο γὰρ διὰ τῆς τῶν προσφύγων ἐκδόσεως τῆς βαρβαρικῆς ἀπαλλαγήσεσθαι λεηλασίας) τινὲς δ’ ἀπηρέσκοντο πρὸς τὴν γνώμην, ὧν κορυφαῖος ἐτύγχανε Νικηφόρος ὁ πατριάρχης καὶ ὁ μάγιστρος Θεόκτιστος ἐπ’ ἀρετῇ καὶ συνέσει πρωτεύων τῷ τότε, καὶ ἄλλοι δὲ οὐκ ὀλίγοι, ἐφεῖναι λέγοντες τὰ καθ’ ἑαυτοὺς τῷ θεῷ, καὶ μὴ διὰ προσφύγων ἐκδόσεως τὴν τοῦ θεοῦ παραλιπόντας παναλκῆ βοήθειαν τὴν τοῦ βαρβάρου ἐξευμενίζεσθαι ἀλαζονείαν. μηδαμῶς δὲ τῆς τοιαύτης ἐπιτάσεως συμβάσης τοῦ Κρούμου ὁ προλεχθεὶς ἀνερριπίσθη πόλεμος, καὶ ἡ τροπὴ καὶ ὁ πολὺς φθόρος τῶν Ῥωμαίων ἐπηκολούθησεν, ἄλλο τι τοῦ θεοῦ, ὡς ἔοικε, προοικονομοῦντος.

2) Ο Θωμάς ο Σλάβος επίσης περιγράφεται ως βάρβαρος στην καταγωγή του. Αν και οι πρόγονοί του θεωρούνται Σλάβοι που οι Βυζαντινοί εγκατέστησαν στην Μικρά Ασία, ο Σκυλίτσης περιέργως τον θεωρεί Αρμενικής καταγωγής. Το περίεργο είναι ότι πουθενά αλλού στο έργο του ο Σκυλίτσης δεν χαρακτηρίζει τους Αρμένιους «βαρβάρους». Πάντως, η Ρωμαϊκότητα του ίδιου του Θωμά δεν αμφισβητείται μιας και η αποστασία του θεωρείται εμφύλιος πόλεμος (είχε φτάσει να είναι αρχηγός όλων των Ρωμαϊκών δυνάμεων της Ασίας/Ανατολής) και ιστορικά δεν διαφέρει σε τίποτα από τις αποστασίες του Βαρδά Σκληρού και του Ισαάκιου Κομνηνού. Αφού ο Σκυλίτσης γράφει ότι οι γονείς του ήταν άσημοι, πενιχροί και βάρβαροι το γένος, παρακάτω γράφει για τον Θωμά πως αν και βάρβαρος το γένος και κουτσός στο ένα πόδι ήταν ευπροσήγορος και «αστείος» (= μιλούσε με εκλεπτυσμένο αστό τρόπο) και είχε ευγενές παρουσιαστικό που τον έκαναν ιδιαίτερα δημοφιλή στους στρατιώτες (στρατιώτης λεώς = αττικ-ιων μορφή της λέξης λᾱός, προϊόν της ποσοτικής μετάθεσης).

σὺν τούτῳ δὲ καὶ Μιχαὴλ τὸν ἐξ Ἀμωρίου τὸν τραυλόν, ὃν προείπομεν, καί τινα πρὸς τούτοις Θωμᾶν ἕλκοντα μὲν τὸ γένος ἐξ Ἀρμενίων, τὴν οἴκησιν δ’ ἔχοντα κατὰ τὴν λίμνην τοῦ Γαζουροῦ

Κατὰ γὰρ τὸν καιρὸν τοῦτον ὁ ἐμφύλιος πόλεμος ἀρχὴν εἰληφὼς ἐξ ἀνατολῆς παντοίων ἐνέπλησε τὴν οἰκουμένην κακῶν, φθόρον δὲ πολὺν τῶν ἀνθρώπων, καὶ παρὰ τοῦτο ὀλιγανδρίαν εἰργάσατο. Θωμᾶς ἦν τῆς ἀποστάσεως ἔξαρχος, περὶ οὗ διττοὶ φέρονται λόγοι, ὧν ὁ μὲν εἷς ὁρμᾶσθαι τοῦτόν φησιν ἐξ ἀσήμων γονέων καὶ πενιχρῶν καὶ τὸ γένος βαρβάρων, ἐπὶ πολὺ δὲ πενίᾳ συζῆν διὰ τῆς τῶν χειρῶν ἐργασίας τὰ πρὸς τὸ ζῆν ποριζόμενον, ἐνίοτε δὲ καὶ θητεύοντα.

ὁ Θωμᾶς δέ, εἰ καὶ θάτερον τῶν ποδῶν εἶχε πεπηρωμένον καὶ τὸ γένος βάρβαρος ἦν, ἀλλ’ οὖν τῇ γε πολιᾷ αἰδέσιμος ἐτύγχανεν ὢν καὶ τὸ εὐπροσήγορον καὶ ἀστεῖον εἶχεν, ἅπερ φιλεῖ ὁ στρατιώτης λεώς, καὶ τῶν κατὰ γενναιότητα σώματος οὔ τινος ἐφαίνετο δεύτερος.

3) Οι Σαρακηνοί/Άραβες ονομάζονται «βάρβαροι» και η είσοδος στην χώρα τους σημαίνει διέλευση των «βαρβαρικών ὁρίων».

ὃς δὴ ἀφικόμενος πρὸς τὴν Βαβυλῶνα, Βαγδὰ νῦν ὀνομαζομένην, πολὺς μὲν ἐφαίνετο ἐκ τῆς τοῦ λόγου εὐροίας, πολὺς δὲ καὶ ἐκ τοῦ ἔξωθεν αὐτῷ ἐπανθοῦντος πλούτου, οὐ μικρά τινα τοῖς ἀποστελλομένοις ὡς αὐτὸν καὶ φοιτῶσι διδούς, μεγάλα δὲ καὶ τῷ βασιλεῖ Ῥωμαίων προσήκοντα. ἐθαυμάζετό τε παρὰ τῶν Σαρακηνῶν καὶ ἐπὶ μέγα ἐξῄρετο. ἀλλὰ ταῦτα μὲν ἐγίνετο τῶν βαρβαρικῶν ὁρίων ἐπιβάντος αὐτοῦ. ἐπεὶ δὲ πλησιάσοι  καὶ τῷ ἄρχοντι καὶ τοὺς ἐκ βασιλέως δεδώκει λόγους, ἄπεισι πρὸς τὸ τῆς ἀναπαύσεως καταγώγιον. ἐνταῦθα τὸ ἑαυτοῦ διέδειξε μεγαλόφρον καὶ πρὸς ἅπαντα δεξιόν. ἐξαίρων γὰρ τὰ Ῥωμαίων πράγματα καὶ μεγαλύνων τοῖς ἐφ’ οἱᾳδήποτε αἰτίᾳ πρὸς αὐτὸν φοιτῶσι καὶ πεμπομένοις μεγάλῃ τε καὶ μικρᾷ σκεῦός τι ἀργύρεον χρυσίου πληρῶν ἐπεδίδου. καί ποτε δὲ τοῖς βαρβάροις συνεστιώμενος τῶν εἰρημένων δύο πολυτελῶν ἐκείνων σκευῶν παρήγγειλε τοῖς διακόνοις ἑκουσίως ἀπολέσαι τὸ ἕτερον.ὡς δὲ θροῦς τις οὐκ ἀγεννὴς ἐπὶ τῇ τούτου ἀπωλείᾳ ἐγένετο καὶ πάντες οἱ βάρβαροι τῷ κάλλει τοῦ σκεύους ἐκπεπληγμένοι ἐτέτρωντο τὴν ψυχὴν καὶ πολλὴν ἐποιοῦντο ἔρευναν καὶ ζήτησιν, ὥστε τὸ κλαπὲν εὑρεθῆναι, τηνικαῦτα οὗτος τὸ ἕτερον ἐκβαλεῖν κελεύσας, καὶ τὸ ἀπολωλὸς ἐᾶν φθείρεσθαι ἐπειπών, εἰς θάμβος ἤγαγε τοὺς Σαρακηνούς, τὴν τοιαύτην ζήτησιν ὁμαλῶς καταπαύσας.

4) Ο εκχριστιανισμένος Βούλγαρος ηγεμόνας Βόρις-Μιχαήλ επίσης είναι ένας άλλος βάρβαρος στον Σκυλίτση:

Βόγορις δὲ ὁ Βουλγάρων ἀρχηγὸς γυναῖκα ἄρχειν Ῥωμαίων ἀκηκοὼς μετὰ παιδὸς ἁπαλοῦ εἰς θράσος ἤρετο. ὅθεν καί τινας ἀγγέλους ἀπέστειλε πρὸς τὴν βασιλίδα, ἀπειλῶν λύειν τὰς συνθήκας καὶ εἰσβολὴν ποιεῖσθαι κατὰ Ῥωμαίων. ἡ δὲ βασιλὶς μηδὲν ἀγεννὲς μηδὲ γυναικεῖον ἐννοήσασα· ‘καὶ ἐμὲ εὑρήσεις’, μηνύει, ‘ἀντιστρατεύουσαν, θεοῦ δὲ νεύσει καὶ κατισχύουσαν. εἰ δ’, ὅπερ οὐκ ἔνι, ὑπερέξεις αὐτός, καὶ οὕτως ἡ νίκη ἐμή. γυναῖκα γὰρ ἔσῃ, ἀλλ’ οὐκ ἄνδρα νενικηκώς.’ οἷς ὁ βάρβαρος διαταραχθεὶς ἡσυχίαν ἠσπάσατο καὶ τὰς προηγησαμένας ἀνενέου σπονδάς.

5) Ο Αλ Μαμούμ που ενδιαφερόταν για την γεωμετρία και την ἐλληνική παιδεία επίσης χαρακτηρίζεται βάρβαρος:

ὁ δὲ τοῦδε καιροῦ τῶν Ἰσμαηλιτῶν κατάρχων Μαμοὺμ ἄλλοις τε μαθήμασιν Ἑλληνικοῖς σχολάζων, καὶ δὴ καὶ γεωμετρίας διαφερόντως ἐξεχόμενος ἦν. λόγου δέ ποτε κινηθέντος παρὰ τοῦ τὸν νεανίαν ἔχοντος δεσπότου περὶ τῆς εἰς τὰ μαθήματα σπουδῆς τοῦ ἀμερμουμνῆ καὶ τῆς περὶ τὴν γεωμετρίαν ἐπιμελείας, ‘ἀκοῦσαι τούτου,’ εἶπεν ὁ νεανίας, ‘ἐπιθυμῶ καὶ τῶν αὐτοῦ διδασκάλων, καὶ ἣν ἔχουσι περὶ τὴν γεωμετρίαν κατανοῆσαι σπουδήν.’ ἔμαθε τοῦτο ὁ Μαμούμ, καὶ μετὰ περιχαρείας εἰσκαλεῖται τὸν νέον πολλῆς, καὶ παραγενόμενον ἐπυνθάνετο, εἰ γνῶσιν ἔχει τῆς τοιαύτης δυνάμεως. συγκαταθεμένου δ’ ἐκείνου ἠπίστει ὁ βάρβαρος καὶ διετείνετο μηδένα ἕτερον εἶναι, πλὴν τῶν ἐκείνου διδασκάλων τῆς γεωμετρικῆς ἐπιστήμης εἰδήμονα κατὰ τὴν τότε ἡμέραν.

6) Ο ηγεμών  των αιρετικών Παυλικιανών/Μανιχαίων Χρυσόχειρ της Τεφρικής και ο λαός του επίσης χαρακτηρίζονται ως βάρβαροι με την θρησκευτική διάσταση να τονίζεται ιδιαίτερα (οι Ρωμαίοι φωνάζουν το «σταυρὸς νενίκηκε» πριν κατατροπώσουν τους βαρβάρους).

 Τῷ δ’ ἐπιόντι χρόνῳ τοῦ τῶν Μανιχαίων ἐξηγουμένου Χρυσόχειρος εἰς τὴν τῶν Ῥωμαίων ἐμβαλόντος βαρεῖ στρατῷ καὶ ταύτην ληϊζομένου ἀποστέλλει κατ’ αὐτοῦ συνήθως ὁ βασιλεὺς τὸν τῶν σχολῶν ἐξηγούμενον. οὗτος δὲ πάντα τὸν Ῥωμαϊκὸν στρατὸν συμπαρειληφώς, ἐπειδὴ σταδαίᾳ μάχῃ κρῖναι τὸ πᾶν ἐδειλία, παρείπετο τέως αὐτῷ ἀπό τινος διαστήματος καὶ τὰς μερικὰς ἀνεῖργε καταδρομὰς καὶ οὐ συνεχώρει κατὰ τῆς χώρας ἀδεῶς διασκίδνασθαι. ὡς οὖν τὰ μὲν δρῶν, τὰ δὲ ἀπρακτῶν ὁ βάρβαρος ἤδη καὶ τῆς πρὸς τὰ οἴκοι ἐπανόδου ἐμέμνητο, … καὶ τὸ μὲν ἔκκριτον ταύτης ἄχρις ἑξακοσίων μετ’ αὐτῶν γε τῶν στρατηγῶν προσβαλεῖν ἐκρίθη τῷ τῶν βαρβάρων στρατῷ. τὸ δὲ λοιπὸν καὶ εὐαρίθμητον τῆς Ῥωμαϊκῆς στρατιᾶς εἰς δόκησιν πλήθους αὐτοῦ που συσκευάσαντες πρὸς τὰ μετέωρα καὶ σύνθημα δόντες, ἵν’ ὅταν οὗτοι προσβάλωσι τοῖς ἐχθροῖς …  καὶ τὸ ’σταυρὸς νενίκηκε‘ συμβοήσαντες ἐπιτίθενται τοῖς ἐχθροῖς, συνεπαλαλαξάντων ἀπὸ τοῦ ὄρους καὶ τῶν λοιπῶν. εὐθὺς οὖν οἱ βάρβαροι τῷ ἀνελπίστῳ καταπλαγέντες καὶ μήτε συστῆναι, μήτε τὸ ἐπιὸν πλῆθος, ὅσον ἐστί, λαβόντες καιρὸν κατιδεῖν, μήτ’ ἄλλο τι σωτήριον ἑαυτοῖς ἐκ τοῦ παραχρῆμα βουλεύσασθαι, ὥρμησαν πρὸς φυγήν. τῶν οὖν διωκόντων Ῥωμαίων

7) Σε ένα χωρίο ο εμίρης της Ταρσού στέλνει γράμμα στον δομέστικο των σχολών Ανδρέα τον Σκύθη λέγοντας του πως όταν θέλει να δει όταν θα επιτεθεί με τον στρατό του αν ο Χριστός ή η μητέρα του Μαρία θα βοηθήσουν τους Χριστιανούς. Ο Ανδρέας ο Σκύθης (=βαρβαρικής καταγωγής ή Βούλγαρος, ή Χάζαρος ή Ούγγρος) κοίταξε προς την εικόνα της Παναγιάς που είχε και είπε «ορίστε πως αυτός ο προσβλητικός βάρβαρος προσβάλλει εσάς και παρενοχλεί τον Περιούσιο λαό σας»:

Ἤδη δὲ τῆς Τεφρικῆς ἀπομαρανθείσης ἡ τῶν Ταρσιτῶν ἰσχὺς θάλλειν καὶ αὐξάνεσθαι ἤρχετο, καὶ πάλιν ἀπὸ τούτων αἱ τῶν Ῥωμαϊκῶν ὁρίων ἐσχατιαὶ δεινῶς ἐπιέζοντο. καθ’ ὧν Ἀνδρέας ἐκεῖνος ὁ στρατηλάτης ὁ ἐκ Σκυθῶν πολλάκις ἠνδρίσατο, καὶ πολλοὺς τῶν εἰς προνομὴν ἐκτρεχόντων ἀνῄρει καὶ αἰχμαλώτους ἐλάμβανεν. ὃν ὁ βασιλεὺς πατρικιότητί τε ἐτίμησε καὶ εἰς τὴν ἀρχὴν τῶν σχολῶν προβιβάζει. τότε δὴ μᾶλλον ἀπὸ μείζονος ἐξουσίας τε καὶ δυνάμεως ὁ Ἀνδρέας ἐμφανέσι μάχαις πολλάκις πρός τε τοὺς ἀπὸ Μελιτηνῆς καὶ τοὺς ἀπὸ Ταρσοῦ παρετάξατο καὶ νενίκηκε. καί ποτε μετὰ φρυάγματος γράμματα πέμψαντος τῷ Ἀνδρέᾳ τοῦ ἀμηρεύοντος τῆς Ταρσοῦ βλασφημίας ἀνάπλεα, δηλοῦντα ὡς· ’ἴδω, εἴ σε ὁ τῆς Μαρίας ὠφελήσει υἱὸς καὶ αὕτη ἡ τοῦτον τεκοῦσα, ὅταν  ἐξέλθω κατὰ σοῦ μετὰ τῆς περὶ ἐμὲ δυνάμεως,‘ τὸ λοίδορον γραμματεῖον οὗτος δεξάμενος τῇ εἰκόνι τῆς θεομήτορος ἀπεκρέμασεν, ἐπειπών· ’ἴδε, ὦ μῆτερ τοῦ λόγου τε καὶ θεοῦ, καὶ σύ, ὁ ταύτης υἱός τε καὶ θεός, οἷα ὠνείδισε καὶ ἐφρυάξατο κατὰ σοῦ καὶ τοῦ σοῦ περιουσίου λαοῦ ὁ βάρβαρος οὗτος καὶ ἀλαζών.‘ ταῦτα δὲ εἰπὼν ἄρας τὰς Ῥωμαϊκὰς δυνάμεις ἐπῄει κατὰ Ταρσοῦ.

8) Οι «Καρχηδόνιοι» Σαρακηνοί/Αγαρηνοί που είχαν εξαπλώσει την κυριαρχία τους στην Σικελία και την νότιο Ιταλία επίσης χαρακτηρίζονται Βάρβαροι και τα μέρη που κατείχαν ελευθερώθηκαν από την βαρβαρική χείρα από τον βυζαντινό ναύαρχο Νάσαρ (αν το όνομα αποδίδει το Nasr τότε ήταν Κούρδος όπως ο Θεόφοβος-Νασρ)

περαιωθεὶς δὲ καὶ πρὸς τὰ τῆς Ἰταλίας μέρη ὁ αὐτὸς στόλος καὶ ταῖς ἐκεῖσε ἱππικαῖς Ῥωμαϊκαῖς δυνάμεσιν ἑνωθείς, ὧν Προκόπιος ἡγεῖτο ὁ τοῦ βασιλέως πρωτοβεστιάριος καὶ Λέων πατρίκιος ὁ Θρᾳκῶν καὶ Μακεδόνων ἀρχηγέτης, ὃν Ἀποστύπην ἐκάλουν, ἀξιέπαινα ἔργα εἰργάσατο. τόν τε γὰρ ἐξ Ἀφρικῆς πάλιν ἐξελθόντα στόλον ἐν τῇ νήσῳ ταῖς Στήλαις συγκυρήσας κατεπολέμησε καὶ τὰ ὑπὸ τῶν Ἀγαρηνῶν κατεχόμενα φρούρια ἔν τε Καλαβρίᾳ καὶ Λογγιβαρδίᾳ πλὴν ὀλίγων τῆς βαρβαρικῆς χειρὸς ἠλευθέρωσε καὶ τῇ Ῥωμαϊκῇ ἐξουσίᾳ ἐπανεσώσατο. καὶ ὁ μὲν Νάσαρ καὶ ὁ μετ’ αὐτοῦ Ῥωμαϊκὸς στόλος τοιούτων τροπαίων εὐμοίρησεν ἐκ θεοῦ καὶ μετὰ πολλῶν λαφύρων καὶ νικητικῶν στεφάνων ἐπανῆλθε πρὸς βασιλέα.

9) Οι Ρῶς ονομάζονται βάρβαροι όταν ένας Χριστιανός Ρωμαίος τους έδειξε την δύναμη του μόνου αληθινού θεού:

 ’δόξασόν σου τὸ ἅγιον ὄνομα, Ἰησοῦ Χριστέ, ὁ θεὸς ἡμῶν‘ εἰπόντος, ἐν ὀφθαλμοῖς τοῦ ἔθνους τουτουῒ ἐρρίφη εἰς τὴν κάμινον ἡ τοῦ ἁγίου εὐαγγελίου βίβλος. ἐφ’ ὥρας δὲ ἱκανὰς τῆς καμίνου ἐκκαιομένης, εἶτα καὶ τέλεον μαρανθείσης, εὑρέθη τὸ ἱερὸν πυκτίον διαμεῖναν ἀπαθὲς καὶ ἀλώβητον, μηδεμίαν ὑπὸ τοῦ πυρὸς δεξάμενον λύμην. ὅπερ ἰδόντες οἱ βάρβαροι, καὶ τῷ μεγέθει καταπλαγέντες τοῦ θαύματος, ἀνενδοιάστως πρὸς τὸ βάπτισμα ηὐτομόλουν.

10) Ο όρος «βάρβαρος» μπορεί να χρησιμοποιηθεί από έναν Βυζαντινό σε άλλο σαν προσβολή. Όταν ο Βασίλειος ο παρακοιμώμενος επί βασιλείας Ιωάννη Τσιμισκή εξώρισε την Θεοφανώ στο θέμα των Αρμενιακών, η τελευταία τον αποκάλεσε «Σκύθη και Βάρβαρο»:

εὐθέως οὖν ὁ Ἰωάννης ἐκείνους τε ἐξῶσε τῆς πόλεως καὶ τὴν Θεοφανὼ ἐν Προικοννήσῳ ἐξώρισεν. ἥτις ἐκεῖθεν ὕστερον λάθρᾳ φυγοῦσα καὶ τῇ μεγάλῃ προσφυγοῦσα ἐκκλησίᾳ, διὰ τοῦ παρακοιμωμένου Βασιλείου ἐκβληθεῖσα ἐν τῷ θέματι τῶν Ἀρμενιακῶν ἐξωρίσθη εἰς τὴν παρὰ τοῦ βασιλέως νεουργηθεῖσαν μονὴν τὴν Δαμίδειαν, ἐνυβρίσασα πρότερον εἰς τὸν βασιλέα πολλὰ καὶ ἐς τὸν Βασίλειον, Σκύθην καὶ βάρβαρον ἀποκαλέσασα καὶ κατὰ κόρρης αὐτῷ κονδύλους ἐπιτρίψασα.

11) Στις Ρωσο-Βυζαντινές μάχες που διεξάχθησαν για το ποιος θα κατακτούσε την Βουλγαρία, οι «Σκύθες» Ρῶς σταθερά αποκαλούνται βάρβαροι:

ἤδη δὲ καὶ τοῦ στόλου καταλαβόντος ἐπεχείρει τῇ τειχομαχίᾳ ὁ βασιλεύς, καὶ πολλάκις ἐπεκδραμόντας τοὺς Σκύθας ἐτρέψατο. μιᾷ δὲ τῶν ἡμερῶν σκεδασθεῖσι τοῖς Ῥωμαίοις εἰς ἄριστον περὶ δείλην ὀψίαν οἱ βάρβαροι, εἰς δύο διαιρεθέντες μέρη, ἱππεῖς καὶ πεζοὶ ἐκ πυλίδων δύο τῆς πόλεως, τῆς τε κατὰ ἀνατολάς, ἣν φρουρεῖν ἐτέτακτο Πέτρος ὁ στρατοπεδάρχης μετὰ Θρᾳκῶν καὶ Μακεδόνων, καὶ τῆς πρὸς δύσιν, ὅπου Βάρδας ὁ Σκληρὸς μετὰ  τῶν ἑῴων δυνάμεων τὴν φυλακὴν ἐπετέτραπτο, ἐξῆλθον παραταξάμενοι, τότε πρῶτον φανέντες ἔφιπποι. τὰς γὰρ προηγησαμένας μάχας πεζοὶ διηγωνίσαντο. οὓς εὐρώστως οἱ Ῥωμαῖοι δεξάμενοι ἐκθύμως ἐμάχοντο. καὶ μέχρι πολλοῦ ἰσοτάλαντος ἦν ὁ ἀγών. τέλος δὲ τῇ σφετέρᾳ ἀρετῇ Ῥωμαῖοι τρέπουσι τοὺς βαρβάρους καὶ πρὸς τεῖχος συγκλείουσι …

12) Οι Ρως Βάραγγοι μισθοφόροι των Ρωμαίων επίσης χαρακτηρίζονται βάρβαροι, όπως σε ένα συμβάν που περιγράφει ο Σκυλίτσης, όταν ένας εξ αυτών προσπάθησε να βιάσει μια γυναίκα η οποία αμυνόμενη τον σκότωσε στο θέμα Θρακησιών:

Τούτῳ τῷ χρόνῳ καὶ ἄλλο τι συνέβη ἀξιαφήγητον. τῶν εἰς παραχειμασίαν ἐν τῷ θέματι τῶν Θρᾳκησίων διεσπαρμένων Βαράγγων γυναῖκά τις ἐγχωρίαν εὑρὼν ἐπ’ ἐρημίας ἀπεπειρᾶτο τῆς σωφροσύνης αὐτῆς. ὡς δ’ οὐκ ἔπειθε, καὶ βίαν ἤδη ἐπῆγεν, ἡ δὲ τὸν ἀκινάκην σπασαμένη τἀνδρὸς παίει κατὰ καρδίας τὸν βάρβαρον καὶ εὐθὺς ἀναιρεῖ.

13) Οι Ρῶς χαρακτηρίζονται «Σκύθες» και «βάρβαροι» όταν επιχείρησαν να επιτεθούν στην Κωνσταντινούπολη τον Ιούλιο του 1043:

 ὁ μὲν οὖν βασιλεὺς μετὰ τὴν τῶν Σκυθῶν ἧτταν ἐφ’ ὅλας δύο προσμείνας ἡμέρας, κατὰ τὴν τρίτην ὑπέστρεψεν εἰς τὴν βασιλίδα, δύο τάγματα καταλιπὼν καὶ τὰς λεγομένας ἑταιρείας, ὑφ’ ἡγεμόνι ταττόμενα Νικολάῳ τῷ παρακοιμωμένῳ καὶ Βασιλείῳ μαγίστρῳ τῷ Θεοδωροκάνῳ, ἐφ’ ᾧ τοὺς αἰγιαλοὺς ἐπισκοπεῖν καὶ παρατρέχειν καὶ φυλάττεσθαι, μή τις ἀπόβασις γένηται τῶν βαρβάρων, τὸν δὲ πάντα στόλον κατὰ τὸν Φάρον προσμένειν κελεύσας. καὶ ὁ μὲν βασιλεὺς ταῦτα διαπραξάμενος εἰσῆλθεν εἰς τὸ Βυζάντιον, οἱ περὶ τὸν παρακοιμώμενον δὲ καὶ τὸν Θεοδωροκάνον τοὺς αἰγιαλοὺς περιϊόντες, ἔνθα μετὰ τὴν τροπὴν ἐξεβράσθη τὰ σώματα τῶν βαρβάρων, πολλῆς λείας καὶ σκύλων ἐγένοντο κύριοι. καὶ τριήρεις δὲ τέτταρες ἐπὶ εἴκοσι τοῦ λοιποῦ διαιρεθεῖσαι στόλου εἵποντο φεύγουσι τοῖς βαρβάροις.

14) Ο Πατζινάκος Κεγένης (που είδαμε πιο πάνω ότι βαπτίσθηκε, τιμήθηκε σαν πατρίκιος και του δόθηκαν ορισμένα φρούρια στο Παραϊστριον) λέει μια βάρβαρη παροιμία, την οποία όμως ο Σκυλίτσης (γνωρίζοντας τα προβλήματα που δημιούργησαν στη συνέχεια οι Πατζινάκοι στους Βυζαντινούς) λέει ότι «νοῦν δὲ πολὺν ἔχουσα» και κακώς οι Βυζαντινοί δεν την ακολούθησαν. Όταν το χειμώνα κατάφεραν με δυσκολία να αποκρούσουν και να κατανικήσουν τους Πατζινάκους εισβολείς, ο Κεγένης είπε «το φίδι σκοτώνεται πιο έυκολα το χειμώνα που δεν μπορεί να κουνήσει την ουρά του», υπονοώντας ότι τώρα έπρεπε να θανατωθούν οι περισσότεροι Πατζινάκοι που εισέβαλαν νοτίως του Δούναβη, γιατί την άνοιξη θα ξαναδυναμώσουν. Οι Βυζαντινοί απέρριψαν την πρόταση σαν κτηνώδη και βάρβαρη που δεν άρμοζε σε Χριστιανούς και πολιτισμένους Ρωμαίους. Προτίμησαν να διασπείρουν τους Πατζινάκουςς εδώ κι εκεί στις πεδιάδες της Βουλγαρίας, κυρίως στην περιοχή γύρω από την Σαρδική (Σόφια), την Ναϊσσό (Νις) και την Ευτζέπολι (Ovče Pole =σλαβιστί Προβατόκαμπος), να τους φορολογήσουν και να τους χρησιμοποιούν σαν επικουρικό σώμα στους πολέμους εναντίον των Τούρκων και των άλλων ετερόφυλων εθνών.

ὁ μὲν οὖν Κεγένης συνεβούλευε καὶ διεμαρτύρετο πάντας ἡβηδὸν ἀποσφάξαι, ἔλεγε δὲ καὶ παροιμίαν βάρβαρον μέν, νοῦν δὲ πολὺν ἔχουσαν, ὡς ἔτι χειμῶνος ὄντος δεῖ τὸν ὄφιν ἀποκτεῖναι, ὁπηνίκα τὴν κέρκον κινεῖν οὐ δύναται· ὑπὸ ἡλίου γὰρ θαλφθεὶς κόπους ἡμῖν παρέξει καὶ πράγματα. τοῦτο δὲ τοῖς ἄρχουσιν οὐκ ἐδόκει Ῥωμαίων, ἀλλὰ βαρβαρικὸν τὸ ἔργον καὶ ἀνόσιον ἐνομίζετο καὶ Ῥωμαϊκῆς ἀνάξιον ἡμερότητος. μᾶλλον μὲν οὖν συμφέρον ἐνόμιζον διασκεδάσαι τούτους ἐν ταῖς ἐρήμοις τῆς Βουλγαρίας πεδιάσι καὶ ἄλλους ἀλλαχοῦ ἐγκατοικίσαι καὶ φόρους αὐτοῖς ἐπιθεῖναι· ἔσεσθαι γὰρ οὐκ εὐαρίθμητον τὸν ἀπὸ τῶν τοιούτων δασμόν· εἰ δεήσει δὲ τῷ βασιλεῖ καὶ στρατοῦ πρός τε τοὺς Τούρκους καὶ πρὸς ἄλλα ἑτερόφυλα ἔθνη, καθοπλίζειν ἀπ’ αὐτῶν. πολλῶν οὖν λόγων ῥηθέντων ἐνίκησεν ἡ τῶν Ῥωμαίων γνώμη· καὶ ὁ μὲν Κεγένης, ὅσους ἔλαβε ζωγρίας, πλὴν ὧν ἀπημπόληκε, τοὺς πάντας ἀποσφάξας ὑπενόστησεν οἴκαδε, τὰς δὲ τῶν Πατζινάκων μυριάδας ὁ τῆς Βουλγαρίας παραλαβὼν ἄρχων Βασίλειος ὁ Μοναχὸς ἐγκαθιδρύει ἀνά τε τὰς πεδιάδας τῆς Σαρδικῆς, τῆς Ναϊσσοῦ καὶ τῆς Εὐτζαπόλεως διασπείρας πάντας καὶ πᾶν ὅπλον ἀφελόμενος διὰ τὸ ἀνεπιβούλευτον.

15) Ο τελευταίος βάρβαρος του Σκυλίτση είναι ο Ερβέβιος Φραγγόπουλος, ο αρχηγός των Φράγγων μισθοφόρων που οι Βυζαντινοί εγκατέστησαν στην Μηδία (Βασπουρακάν) για να πολεμήσουν τους Σελτζούκους Τούρκους. «Σαν αληθινός βάρβαρος που είναι», γράφει ο Σκυλίτσης, σε κάποια φάση αφού τον εξέβρισε κάποιος Ρωμαίος άρχισε να σκέφτεται την συμμαχία με τους Τούρκους έναντι των Ρωμαίων:

ὁ δὲ Ἐρβέβιος, οἷα βάρβαρος καὶ τὴν ὀργὴν ἀκατάσχετος, οὐ μετρίως ἐνεγκὼν τὴν ὕβριν, ἀγνοῶν δὲ καὶ τὴν μελετωμένην παρὰ τῶν Ῥωμαίων συσκευήν, οὐκ ἐκαρτέρησεν, ἀλλὰ σπουδάζων ἀμύνασθαι τὸν ὑβριστήν, ἐξαιτησάμενος ἐπ’ οἴκου πορευθῆναι καὶ ἀφεθείς, τῷ βασιλεῖ  προσειπὼν τὰ ἐξιτήρια, ἐξῆλθεν εὐθύς, καὶ πρὸς τὴν ἕω περαιωθεὶς ἀνῆλθεν ἐν τῇ κατὰ τὸν Ἀρμενιακὸν οἰκίᾳ αὐτοῦ, τῇ Δαγαράβῃ. καὶ κοινολογησάμενός τισι τῶν Φράγγων ἐκεῖσε τότε διεσπαρμένοις οὖσιν εἰς παραχειμασίαν καὶ τριακοσίους ἄνδρας ἐκ τούτων ὑποφθείρας, ἀπῇρεν ἐκεῖθεν, καὶ ἀνελθὼν ἐν Μηδίᾳ κοινοπραγεῖ τῷ Σαμοὺχ ἐκεῖσε ἐνδιατρίβοντι, ὥστε πολεμεῖν Ῥωμαίοις.

(συνέχεια στο μέρος #4)

Advertisements

Leave a comment

Filed under Βυζαντινολογία, Εθνολογία, Ιστορία, Μεσαίωνας

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s