Βεζεῖτε, Βεζεῖτε, Τζάσαρ !!!

Το 1017 μ.Χ. ο Βασίλειος Βουλγαροκτόνος πολιόρκησε το βουλγαρικό κάστρο της Σέτενας (σημερινός Σκοπός/Σέτινα Φλώρινας). Η  Βουλγαρική ηγεμονία εκείνη την εποχή βρισκόταν στα χέρια του Ivan Vladislav, ο οποίος δολοφόνησε τον γιο του Τσάρου Σαμουήλ (και ξάδελφό του) Γαβριήλ-Radomir/Ρωμανό. Ο Ivan Vladislav μνημονεύεται στην επιγραφή του Μοναστηρίου/Bitola. Πατέρας του ήταν ο αδελφός του Σαμουήλ Ααρών, ο οποίος εκτελέστηκε από τον Σαμουήλ μαζί με όλη την οικογένειά του κατηγορούμενος για «φιλορωμαϊκή στάση» («τὰ Ῥωμαίων φρονοῦντα», ή όπως θα έλεγαν οι Βούλγαροι εθνικιστές του 19ου/πρώιμου 20ου αιώνα, για «γραικομανισμό») όπως μας πληροφορεί ο Σκυλίτσης:

καὶ τὸν Ἀαρὼν δὲ τὰ Ῥωμαίων, ὡς λέγεται, φρονοῦντα ἀνεῖλεν ὁ ἀδελφὸς Σαμουὴλ παγγενῆ, κατὰ τὴν ιδʹ τοῦ Ἰουνίου (Ἰουλίου C) μηνὸς ἐν τῇ τοποθεσίᾳ τῆς Ῥαμετανίτζας (Ῥωμετανίτζας Α/Ῥαμιτζανίτζας U) μόνου Σφενδοσθλάβου τοῦ καὶ Ἰωάννου διασωθέντος, τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ, παρὰ Ῥαδομηροῦ τοῦ καὶ Ῥωμανοῦ, τοῦ υἱοῦ τοῦ Σαμουήλ.

Δηλαδή, ο «Ιωάννης Σφενδοσθλάβος» σκότωσε τον ίδιο τον ξάδελφό του Ραδόμηρο-Ρωμανό που του είχε σώσει τη ζωή παλαιότερα. Η κόρη του Σαμουήλ Μιροσλάβα επίσης εγκατέλειψε τον πατέρα της για να καταλήξει «Ζωστή Πατρικία» στην Κωνσταντινούπολη επειδή ερωτεύτηκε παράφορα τον Αρμένιο «Ασώτιο» (Ashot), τον γιο του Αρμένιου δούκα της Θεσσαλονίκης Γρηγόριου Ταρωνίτη, τον οποίον ο Σαμουήλ κρατούσε σαν όμηρο, και εκβίασε τον πατέρα της πως εάν δεν την πάντρευε με τον Ασώτιο θ΄αυτοκτονούσε. Το ζευγάρι αφού παντρέυτηκε, απέδρασε με καράβι από το Δυρράχιο, το οποίο ήλεγχε εκείνη την περίοδο ο μάλλον αρμενικής καταγωγής πεθερός του Σαμουήλ Ιωάννης Χρυσήλιος. Φτάνοντας στην Πόλη, το ζέυγαρι παρέδωσε ένα γράμμα του Χρυσηλίου στον Βασίλειο στο οποίο δήλωνε ότι ήταν διατεθειμένος να παραδώσει το Δυρράχιο στο Βυζάντιο εάν οι δύο γιοι του χρίζονταν Πατρίκιοι.

Ὁ Σαμουὴλ δὲ πρὸς τὰ οἰκεῖα ἀνασωθεὶς γαμβρὸν ἄγεται ἐπὶ τῇ αὐτοῦ θυγατρὶ Ἀσώτιον τὸν τοῦ Ταρωνίτου υἱόν, τῶν δεσμῶν ἐλευθερώσας· πρὸς τοῦτον γὰρ ἡ παῖς αὐτοῦ Μιροσθλάβα ἐρωτικῶς διατεθεῖσα ἐξάξειν ἑαυτὴν ἠπείλει, εἰ μὴ νομίμως αὐτῷ συναφθείη. ἐκτελέσας δὲ τοὺς γάμους ἐκπέμπει μετ’ αὐτῆς τοῦτον εἰς τὸ Δυρράχιον, ἐπὶ φυλακῇ τάχα τῆς χώρας. ὁ δὲ ἐκεῖσε γενόμενος καὶ τῇ συζύγῳ κοινολογησάμενος καὶ πείσας φεύγει μετ’ αὐτῆς εἰς τὰς ἐν τῷ τόπῳ φυλακῆς χάριν παραπλεούσας Ῥωμαϊκὰς τριήρεις, καὶ δι’ αὐτῶν εἰς τὸν βασιλέα ἀνασῴζεται, τιμηθεὶς μάγιστρος καὶ ἡ τούτου σύζυγος ζωστή. διεκόμισε δ’ οὗτος καὶ γράμματα δυνάστου τινός, ἑνὸς τῶν ἐν Δυρραχίῳ, Χρυσηλίου τοὔνομα, ὑπισχνουμένου παραδοῦναι τὴν τοῦ Δυρραχίου  πόλιν τῷ βασιλεῖ, εἰ τιμηθείη αὐτός τε καὶ οἱ δύο υἱοὶ αὐτοῦ πατρίκιοι. γράμμασι δὲ τοῦ βασιλέως ἐπιτελεῖς τὰς ὑποσχέσεις ποιῆσαι βεβαιώσαντος, παρεδόθη τὸ Δυρράχιον Εὐσταθίῳ πατρικίῳ τῷ Δαφνομήλῃ, καὶ οἱ τοῦ Χρυσηλίου υἱοὶ τετίμηντο πατρίκιοι, ἐκείνου φθάσαντος καταστρέψαι τὴν ζωήν.

Θα κλείσω την λίστα των «φιλορωμαϊζόντων» συγγενών του Σαμουήλ με τον Δοβρόμηρο, τον άρχοντα της Βέροιας που είχε πατρευτεί μια ανηψιά του Σαμουήλ. Αφού παρέδωσε την Βέροια στην Ρωμαϊκή αρχή, τιμήθηκε με τον τίτλο του ανθύπατου και κατέληξε να ζει στην παλαιά βουλγαρική πρωτεύουσα Preslav ως βυζαντινός δούξ:

Τῷ δ’ ἐπιόντι πάλιν ἔτει ἄπεισι κατὰ Βουλγαρίας ὁ βασιλεὺς διὰ Θεσσαλονίκης, καὶ προσερρύη αὐτῷ Δοβρομηρὸς ὁ τῆς Βερροίας κατάρχων, ἐπ’ ἀνεψιᾷ γαμβρὸς τοῦ Σαμουήλ, παραδοὺς καὶ τὴν πόλιν τῷ βασιλεῖ καὶ ἀνθύπατος τιμηθείς.

Φυσικά, δεν υπήρχαν μόνο «φιλορωμαΐζοντες» εξέχοντες Βούλγαροι, αλλά και «φιλοβουλγαρίζοντες» εξέχοντες Ρωμαίοι («τὰ Βουλγάρων φρονοῦντες»), μεταξύ των οποίων ήταν και ο πρόγονος του μετέπειτα αυτοκράτορα της Νίκαιας Ιωάννη Βατάτζη από την Αδριανούπολη, ο οποίος κατηγορήθηκε ότι σχεδίαζε να παραδώσει την Αδριανούπολη στον Σαμουήλ:

Τούτῳ τῷ χρόνῳ Παῦλος μάγιστρος ὁ Βωβός, ἀνὴρ τῶν ἐν Θεσσαλονίκῃ τὰ πρῶτα, καὶ Μαλακινὸς πρωτοσπαθάριος ἐπὶ συνέσει καὶ λόγῳ ἐμπρέπων, διαβληθέντες, ὡς τὰ Βουλγάρων φρονοῦντες μετῳκίσθησαν, ὁ μὲν Παῦλος εἰς τὴν ἐν Θρᾳκησίῳ πεδιάδα, ὁ δὲ Μαλακινὸς ἐς Βυζάντιον. τοῦτο παθεῖν φοβηθέντες καί τινες τῶν ἐκ τῆς Ἀδριανουπόλεως ἰλλούστριοι καὶ στρατηγικαῖς ἀρχαῖς διαπρέψαντες, διὰ τὸ ὑποπτεύεσθαι τῷ Σαμουὴλ προσερρύησαν, ὁ μὲν Βατάτζης πανοικί, μόνος δὲ Βασίλειος ὁ Γλαβᾶς. οὗ τὸν υἱὸν ὁ βασιλεὺς καθεῖρξε καὶ ἐπὶ τρεῖς ὅλους ἐνιαυτοὺς κατεῖχεν, εἶτα ἀπέλυσε.

Με άλλα λόγια, τύφλα νά΄χει η «Λάμψη» του Φώσκολου!

Αλλά ας γυρίσουμε στην μάχη της Σέτενας και στο πως μας την περιγράφει ο Σκυλίτσης. Όταν ο Βουλγαροκτόνος είδε ότι τα στρατεύματα που είχε στείλει εναντίον του στρατοπέδου του Ιβάν Βλάντισλαβ τα είχαν βρει σκούρα, καβαλίκεψε το άλογό του φωνάζοντας «όποιος θεωρεί τον εαυτό του αληθινό πολεμιστή ας μ΄ακολουθήσει» και επέδραμε προς το βουλγαρικό στρατόπεδο. Όταν οι Βούλγαροι σκοποί είδαν τον Βασίλειο να έρχεται προς το μέρος τους, πανικοβλημένοι έτρεξαν πίσω στο στρατόπεδο φωνάζοντας «βεζεῖτε, ὁ Τζέσαρ!» κατά Σκυλίτζη και «βεζεῖτε, βεζεῖτε, Τζάσαρ!» κατά Κεδρήνο:

διὸ καὶ ὑποστρέψας πολιορκεῖ φρούριον ἄλλο τὴν Σέτεναν, ἐν ᾗ βασίλεια ἦσαν τοῦ Σαμουὴλ καὶ σῖτος ἀπέκειτο πολύς, ὃν τῷ λαῷ διαρπάσαι κελεύσας, τἆλλα πάντα κατέφλεξεν. ἐξέπεμψε δὲ καὶ κατὰ Ἰωάννου οὐ μακρὰν ἀπέχοντος τὸ τάγμα τῶν σχολῶν τῆς δύσεως καὶ τὸ τῆς Θεσσαλονίκης, ἡγεμόνα ἔχοντα Κωνσταντῖνον τὸν Διογένην. τούτοις ἀπιοῦσιν ἐνήδρευσεν ὁ Ἰωάννης. μαθὼν δὲ τοῦτο ὁ βασιλεὺς ἐξιππασάμενος, καὶ μηδὲν ἄλλο εἰπών, ἀλλ’ ἢ ‘ὅστις πολεμιστής, ἀκολουθείτω μοι,’ ἀπῄει κατὰ σπουδήν. τοῦτο γνόντες οἱ τοῦ Ἰωάννου σκοποὶ μετὰ φόβου πρὸς τὸ τοῦ Ἰωάννου στρατόπεδον ἔρχονται, καὶ δειλίας καὶ ταραχῆς τοῦτο ἐνέπλησαν, μηδὲν ἄλλο βοῶντες, ἀλλ’ ἢ ‘βεζεῖτε, ὁ τζέσαρ.’ πάντων οὖν φευγόντων ἀκόσμως σὺν τῷ Ἰωάννῃ, οἱ περὶ τὸν Διογένην ἀναθαρρήσαντες κατόπιν ἐδίωκον.

Ο μελετητής των Βλάχων Tom Winnifrith μας πληροφορεί ότι ως γλώσσα των σκοπών του βουλγαρικού στρατοπέδου κατά την περίοδο των βαλκανικών εθνικών ανταγωνισμών έχουν προταθεί η βουλγαρική/σλαβική, η βλάχικη και η «διεφθαρμένη ελληνική» (κάνας «τσιουλκιστής» θα το πρότεινε αυτό).

Winnifrith vezeite

Το ότι ο Σκυλίτσης, που γράφει 2 γενιές αργότερα χωρίς να γνωρίζει Βουλγαρικά για ένα ελληνόφωνο κοινό, αποδίδει την φράση σαν «βεζεῖτε, ὁ τζέσαρ» με ελληνικό οριστικό άρθρο «ὁ» και ρηματική κατάληξη 2ου πληθυντικού «-εῖτε» δεν σημαίνει ότι αποδίδει αυτούσια τα λόγια των πανικοβλημένων σκοπών. Θέλει απλά να αποδώσει στο περίπου τα λόγια των τελευταίων, όπως ο Αριστοφάνης στον στίχο 100 των Αχαρνέων βάζει κάτι που έμοιαζε με Περσικά στα αφτιά του ελληνόφωνου κοινού του.

Ψευδαρτάβας
ἰαρταμὰν ἐξάρξαν ἀπισσόνα σάτρα.

Πρέσβυς
ξυνήκαθ᾽ ὃ λέγει;

Δικαιόπολις

μὰ τὸν Ἀπόλλω ‘γὼ μὲν οὔ.

Πρέσβυς
πέμψειν βασιλέα φησὶν ὑμῖν χρυσίον. λέγε δὴ σὺ μεῖζον καὶ σαφῶς τὸ χρυσίον.

Ψευδαρτάβας
οὐ λῆψι χρῦσο χαυνόπρωκτ᾽ Ἰαοναῦ.

Η μόνη αλήθεια λέγεται σε «κακά ελληνικά» παρακάτω (ώστε να την καταλάβει το ελληνόφωνο κοινό) και είναι η χρήση του όρου «Ἴωνες» με τη σημασία «Ἕλληνες» (πράγματι, οι Πέρσες έλεγαν τους Έλληνες “Yauna“) και η Περσική πεποίθηση ότι οι Έλληνες ήταν «εθισμένοι» στο εμπορικό κέρδος, και αλληλο-αγοροπωλούνται στις αγορές τους όπως μας πληροφορεί ο Ηρόδοτος, αντίθετα με τους Πέρσες που δεν χρησιμοποιούσαν [τόσο πολύ] τις αγορές.

[Ηρδ. 1.153] ταῦτα ἐς τοὺς πάντας Ἕλληνας ἀπέρριψε ὁ Κῦρος τὰ ἔπεα, ὅτι ἀγορὰς στησάμενοι ὠνῇ τε καὶ πρήσι χρέωνται: αὐτοὶ γὰρ οἱ Πέρσαι ἀγορῇσι οὐδὲν ἐώθασι χρᾶσθαι, οὐδέ σφι ἐστὶ τὸ παράπαν ἀγορή.

Επομένως, τα λόγια που αποδίδουν ο Σκυλίτσης και ο Κεδρήνος είναι «κάτι που μοιάζει σαν βουλγαρικά»:

bezeite tzesar

bezeite tzasar

Η φράση των Βυζαντινών ιστορικών είναι μια προσπάθεια να αποδώσουν την βουλγαρική φράση “běžite, běžite, Čěsarĭ !” = «φύγετε, φύγετε, [έρχεται] ο Βασιλεύς !».

Το cěsarĭ είναι ο παλαιοσλαβωνικός πρόγονος της λέξης «τσάρος» (car), ενώ το běžite είναι η προστακτική 2ου πληθυντικού του ρήματος běgati = «φεύγω, υποχωρώ» που προέρχεται από την ΙΕ ρίζα *bhegw– που έδωσε και τα ελληνικά φέβομαι και φόβος. Το yat (ě) στον σλαβικό όρο οφείλεται στην έκταση που προκάλεσε η εφαρμογή του νόμου του Winter. O τελευταίος λέει ότι στην κοινή βαλτο-σλαβική γλώσσα το φωνήεν που βρίσκεται σε κλειστή συλλαβή και πριν από ηχηρό κλειστό σύμφωνο (b,d,g) εκτείνεται.

Σήμερα, οι Βούλγαροι λένε bjagajte/begajte και οι Σέρβοι bežite/begajte , τουλάχιστον αυτά μου δίνει το βικιλεξικό:

bežite

bjagajte

Advertisements

37 Comments

Filed under Βαλκανικές γλώσσες, Γλωσσολογία, Ιστορία, Ινδοευρωπαϊκά θέματα, Μεσαίωνας, Σλαβικές γλώσσες

37 responses to “Βεζεῖτε, Βεζεῖτε, Τζάσαρ !!!

  1. Dejan

    Little bit out of topic, some Albanian marine terminology: κύμα

    http://translate.google.com/#en/sq/wave
    but Romanian VAL
    http://en.wiktionary.org/wiki/val#Romanian
    and Srb/Cro VAL
    http://en.wiktionary.org/wiki/val#Serbo-Croatian

  2. Dejan

    Actually “no surprise” is srb. synonym more commonly used here TALAS (for κύμα, not for θαλασσα) 🙂

  3. edokieki

    έχουμε και κοτζάμ Τάλω
    http://en.wikipedia.org/wiki/Talos

    • Λες το τουρκικό talaz να σχετίζεται με τον Τάλω/Τάλωνα αντί να είναι παραφθορά του όρου «θάλασσα»;

  4. Antonios

    To βεζείτε υπάρχει και στη Βλάχικη, αλλά μόνο στο α’ πληθ. και β’ πληθ. οριστικής ενεστώτα αλλά και της προστακτικής ως εξής : noi vdzimu, voi vdzits και vdzits = πάντε, φύγετε. Kαι ενώ, υπάρχει κανονικά σε χρήση το fugire, είθισται τις περισσότερες φορές να χρησιμοποιούνται το vdzim, και vdzits αλλα και το vdzire όταν ο χρήστης του ρήματος δεν δηλώνει επιτακτικά τη σημασία του ρήματος. Πλην των ως άνω, χρησιμοποιείται κανονικά το fugire σε κάθε περίπτωση. Επίσης, δεν ξέρω πόσο ενδιαφέρον μπορεί να έχει το γεγονός ότι στις περισσότερες περιπτώσεις οι Βλάχοι χρησιμοποιούν ταυτόχρονα για την περιγραφή της ιδίας έννοιας και αντικειμένου και το σλαυικό δάνειο και το πρωτότυπο Βλάχικο (σήμερα πλέον, και το ελληνικό παράλληλα με το Βλάχικο).

    • Antonios

      Διόρθωση του σχολίου μου : Επίσης, δεν ξέρω πόσο ενδιαφέρον μπορεί να έχει το γεγονός ότι στις περισσότερες περιπτώσεις ΌΤΑΝ οι Βλάχοι χρησιμοποιούν ταυτόχρονα για την περιγραφή της ιδίας έννοιας και αντικειμένου σλαυικό δάνειο σχεδόν ποτέ δεν εγκαταλείπουν το πρωτότυπο Βλάχικο (σήμερα πλέον, και το ελληνικό παράλληλα με το Βλάχικο).

    • Ωραίος ο Αντώνης.

  5. bill

    φιλε smerd,στα ντοπικα-σλαβικα που μιλαμε εδω υπαρχει η λεξη μπαζιτε που σημαινει σκιαχτειτε-φοβηθητε.μπαζλιφ-bazliv ειναι ο κατα καποιο τροπο ο φοβιτσιαρης.οχι ο γενναιος.μπαζιτε ειναι φυλαχτειτε-φοβηθητε κατα καποιο τροπο.το λεμε και κοροιδευτικα για καποιον φοβιτσιαρη.χερετισματα!

    • Ωραία λέξη. Δε μου λες το «ζ» είναι «παχύ» (ž) όπως στο žena = γυναίκα, έτσι;

      To επίθημα -iv (/-if/) είναι από το πρωτοσλαβικό -īvŭ που έχει την ίδια ΙΕ καταγωγή (ΠΙΕ *-i-h2-wos) με το λατινικό επίθημα -īvus (λ.χ. activus = ενεργός, “active” που λένε και οι άγγλοι). Το ίδιο επίθημα υπάρχει λ.χ. και στο σερβο-κροατικό nelomljiv = άθραυστος (ne + lomiti = «σπάω»).

      Όντως το λαρυγγικό *h2 με την συλλογική του λειτουργία δίνει στην λέξη την ιδιότητα της συνήθειας/επαναλήψεως.

      ebrius = μεθυσμένος
      ebriacus = μεθύστακας, μέθυσος (αυτός που έχει την συνήθεια να μεθάει).

      Στο παραπάνω παράδειγμα το *h2 συνοδεύεται από -k- (*-ie-h2k-os), ενώ στην περίπτωση που συζητάμε συνοδεύεται από *w (*-i-h2w-os).

      nelomljiv = αυτό που δεν θα σπάσει όσες φορές κι αν προσπαθήσεις να το σπάσεις, γι΄αυτό «άθραυστο».

      O «φοβιτσιάρης» είναι αυτός που έχει την συνήθεια να φέβεται (= το βάζει στα πόδια ~ begati).

      Αν σε ενδιαφέρει έχω περιγράψει αυτό το λαρυγγικό *h2 που δηλώνει ιδιότητα συνήθειας σε ανάρτηση όπου εξετάζω την λειτουργία του επιθήματος *-h2k- (λ.χ. νέᾱξ ~ novak).

      Αν θέλεις, γράψε όσες λέξεις γνωρίζεις που τελειώνουν σε -ιφ και μπορεί να βγει μια πολύ ωραία ανάρτηση.

    • Βρήκα λέξη με παρόμοια σημασία και ίδιο τρόπο λεξιπλασίας.

      Το πρωτο-σλαβικό straχŭ = «φόβος, τρόμος» έδωσε το βουλγαρικό επίθετο straχliv = «φοβιτσιάρης, άνανδρος».

  6. bill

    ναι bazlivu το λεμε να περιγραψουμε τον χαρακτηρα καποιου ως χεστη-φοβιτσιαρη σαν να λεμε πχ στα ελληνικα εεε ομορφε!και οχι εισαι ομορφος!δεν ξερω να περιγραφω καλα τους χρονους(ως προς την γραμματικη τους).ελπιζω να με καταλαβαινεις.bazliv si ειναι ο χαρακτηρισμος κατα προσωπο σε καποιον φοβιτσιαρη(εισαι φοβιτσιαρης).το ζ δεν ειναι παχυ οπως πχ λεμε τον βατραχο ζζαμπα-zaba.

  7. bill

    ηθελα να πω πριν αντι να πεις εισαι εσυ φοβιτσιαρης κατα προσωπο λες εε bazlivu δηλ εεε φοβιτσιαρη

  8. bill

    λεξεις σε iv ειναι πολλες.stramliv=ντροπαλος.milosliv=αγαπητος.rabotliv=εργατικος.

  9. bill

    brzliv=γρηγορος

  10. bill

    ο παππους μου μου ελεγε οταν βιαζομουν να παμε στα χωραφια εεε vasil mnogu brzliv si!τι θυμηθηκα τωρα.

  11. bill

    ναι strahliv ειναι ο φοβιτσιαρης(το λεμε και εμεις) αλλα γενικα οταν υπαρχει λογος καποιος να φοβαται.bazliv ειναι κατα καποιο τροπο αυτος που φοβαται και την σκια του!

  12. bill

    επισης supliv χαρακτηριζουμε καποιον με οχι σταθερο χαρακτηρα που μπορει να σε προδωσει σε κατι (σε φιλια )(σε μπεσα).κανονικα supliv ειναι κατι κουφιο-τρυπιο.οταν μικροι μαζευαμε καρυδια και ηταν σαπια-κουφια τα χαρακτηριζαμε suplivi.μετεφορικα το λεμε και για χαρακτηρες ανθρωπων.

  13. bill

    μεταφορικα

  14. bill

    smrdliv=βρωμερος

  15. bill

    ωχχ μολις προδωσα το ονομα σου!

  16. bill

    mocliv=κατουρλιαρης

    • Πολύ ωραία παραδείγματα Billy. Σ΄ευχαριστώ. Νομίζω πως μπορεί να γίνει μια καλή ανάρτηση για τα σλαβικά επιθήματα επιθέτων σε -iv και -av (λ.χ. χubav = «όμορφος»).

  17. bill

    ναι καντο.εψαχνα σε ενα σερβοκροατικο λεξικο την λεξη bazliv.δεν την βρηκα.ρε γαμωτο λεω που την βρηκαμε και την λεμε?και τελικα την βρηκα στα τσεχικα στην μεταφραση του google.την εξηγει ως μικροψυχος.δηλαδη αυτο που εννοουμε και εμεις bazliv=δειλος,λιποψυχος.

    • Ναι, έτσι είναι όπως τα λες. Και οι Τσέχοι έχουν το bazlivy = «δειλός, φοβιτσιάρης» (αυτός που έχει την συνήθεια να φοβάται/τρομάζει εύκολα).

      Τα τσέχικο δεδομένο δείχνει ότι το /a/ είναι πρωτοσλαβικό και άρα ανάγεται σε ΠΙΕ μακρό ā ή ō (λ.χ. *dōr- > δρον = σλαβ. dar, *g’nō- > γιγνώσκω = σλαβ znati).

      Ίσως πρόκειται για τον ο-βαθμό του *bhegw- bhogw- (φέβομαι, φόβος) μόνο που η συγκεκριμένη ρίζα στον Βαλτο-Σλαβικό κλάδο υπέστη την έκταση του νόμου του Winter άρα η εναλλαγή ablaut είναι μεταξύ bhēgw- (= běg-) και *bhōg- (= bag-).

      Πρέπει να το ψάξω περισσότερο για να σου πω για κάτι πιο βέβαιο.

  18. Simplizissimus

    χubav = «όμορφος».

    Υπάρχει νεοελληνικό οικογενειακό επίθετο Χούμπαυλης ή Χούμπαβλης

    • Και ξέρεις πιο είναι το καλό με το βουλγαρικό χubav; Το θέμα του χub- δεν είναι σλαβικής ετυμολογίας και παραμένει άγνωστο. Σλαβικό είναι μόνο το επιθετικό επίθημα -av.

      Υπάρχει το γερμανικό hübsch με την ίδια σημασία, αλλά μάλλον δνε σχετίζεται.

      • Melikertis

        Θυμήθηκα, διαβάζοντας τα παραπάνω, πως χωρίο ονομασμένο ως Χούμπαβο/Χούμπαβα υπήρχε στην περιοχή της Λοκρίδας, όπως μαρτυρείται στις οθωμανικές απογραφές που συμπεριλαμβάνονται στο “Ost-Lokris in türkischer und neugriechischer Zeit (1460-1981)” των M.Kiel και Fr.Sauerwein.
        Η δε πληθυσμιακή του σύνθεση καταγράφεται από τον απογραφέα ως Αλβανική.

      • Καλώς τον Μελικέρτη!

        Άρα πρόκειται ένα «Ωραίο» χωριό.

  19. bill

    μηπως το ubav ειναι θρακικο?smrdliv εσυ κατι θα ξερεις!

    • Δεν έχω βρει τίποτε το χειροπιαστό για το θέμα του χub-av Billy.

      Μπορεί κάλλιστα να είναι υποστρωματικό (δηλαδη Θρακικό), όπως μπορεί κάλιστα να είναι και επιστρωματικό από την Τουρκική γλώσσα των Πρωτο-Βουλγάρων που εξουσίαζαν τους σλάβους μέχρι να αφομοιωθούν από τους τελευταίους.

      Το μόνο σίγουρο είναι ότι δεν είναι ούτε σλαβικό, ούτε ελληνικό, ούτε λατινικό.

  20. bill

    ναι σωστα!μυστηριο η λεξη.

  21. bill

    ωραια περιμενω!στα φινλανδικα βρηκα την λεξη hyva=καλος.νομιζω μογγολικη γλωσσα εχουν οι φινλανδοι.ρε μπας?μπααα.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s