Προπαγανδιστική ψευδογλωσσολογία

Ο Noel Malcolm έγινε γνωστός από τα βιβλία του για τη Βοσνία και το Κοσσυφοπέδιο, τα οποία όπως και ο ίδιος ισχυρίζεται, γράφθηκαν για να «καταρρίψουν τους Σερβικούς εθνικιστικούς μύθους». Μέχρι εδώ καλά. Βέβαια αυτό που δεν ξεκαθάρισε στο βιβλίο “Kososo: a Short History” είναι ότι πολεμάει τους σερβικούς εθνικιστικούς μύθους με εξίσου εθνικιστικούς αλβανικούς μύθους. Εδώ θα περιγράψω τη χρήση της ψευδογλωσσολογίας για την «απόδειξη» της Ιλλυρικής αυτοχθονίας των Αλβανών στο Κοσσυφοπέδιο. Το κείμενό του μπορείτε να το διαβάσετε εδώ.

Αφού παρουσιάζει τις δύο βασικές θεωρίες για την καταγωγή των Αλβανών, δηλαδή την Ιλλυρική και την «Θρακική» (την τελευταία δεν την χωρίζει καν σε Θρακική και Δακο-Μυσική, γιατί πιστεύει ότι οι δύο κλάδοι ταυτίζονται), στην συνέχεια αρχίζει την «γλωσσολογική»επιχειρηματολογία με την οποία προσπαθεί να πείσει τον αναγνώστη ότι η Ιλλυρική θεωρία είναι η πιο πιθανή.

Εδώ θα αναλύσω αυτό που ο ίδιος ο Malcolm ονομάζει το «ισχυρότερό του γλωσσικό επιχείρημα». Γράφει:

The strongest evidence, however, comes not from the meaning of the proper names (which is always open to doubt) but from their structure. Most Illyrian names are composed of a single unit; many Thracian ones are made of two units joined together. Several Thracian place-names end in -para, for example, which is thought to mean ‘ford’, or -diza, which is thought to mean ‘fortress’. Thus in the territory of the Bessi, a well-known Thracian tribe, we have the town of Bessapara, ‘ford of the Bessi’. The structure here is the same as in many European languages: thus the ‘town of Peter’ can be called Peterborough, Petrograd, Petersburg, Pierreville, and so on. But the crucial fact is that this structure is impossible in Albanian, which can only say ‘Qytet i Pjetrit’, not ‘Pjeterqytet’. If para were the Albanian for ‘ford’, then the place-name would have to be ‘Para e Besseve’; this might be reduced in time to something like ‘Parabessa’, but it could never become ‘Bessapara’. And what is at stake here is not some superficial feature of the language, which might easily change over time, but a profound structural principle. This is one of the strongest available arguments to show that Albanian cannot have developed out of Thracian.[42]

42. For this important argument see Gjinari, ‘De la continuation’. On Thracian compound names see Georgiev, ‘Thrace et illyrien’, p. 73; Katicic, Ancient Languages, pp. 139-41.

Έχουμε και λέμε:

1) Μας πληροφορεί ότι τα Ιλλυρικά ονόματα είναι μονοθεματικά ενώ τα Θρακικά είναι σύνθετα/διθεματικά.

2) Λέει στην συνέχεια ότι η Αλβανική γλώσσα δεν μπορεί να σχηματίσει σύνθετες λέξεις όπως η «Πετρούπολη», αλλά χρησιμοποιεί μόνον την περίφραση «η πόλη του Πέτρου».

3) Βαπτίζει αυτή την αδυναμία της αλβανικής «όχι επιφανειακό στοιχείο που μπορεί ν΄αλλάξει στο χρόνο, αλλά βαθιά δομική αρχή» και καταλήγει ότι αυτό είναι ένα από τα ισχυρότερα επιχειρήματα που δείχνουν ότι η Αλβανική δεν μπορεί να προέρχεται από την Θρακική.

Για να εξετάσουμε αυτό το «ισχυρό επιχείρημα» εφαρμόζοντας πραγματική γλωσσολογία.

α) Η αλβανική γλώσσα πρωτοαπαντά σε γραπτή μορφή μόλις τον 15ο αιώνα. Όντως από τότε μέχρι σήμερα δεν μπορεί να σχηματίσει σύνθετες λέξεις.

β) Η αλβανική γλώσσα όμως ανήκει στον κλάδο των ΙΕ γλωσσών και, κατά συνέπεια, κατάγεται από την ίδια μητρική ΠΙΕ, όπως και οι άλλες θυγατρικές γλώσσες. Η ΠΙΕ γλώσσα όμως ασφαλώς είχε την ικανότητα να σχηματίζει σύνθετες λέξεις. Το ελληνικό τετράπους/τετράποδος και το λατινικό quadrupes/quadrupedus προέρχονται από τον κοινό ΠΙΕ τους πρόγονο *kwetwr.-pod-, όπως το ελληνικό δυσμενής και το περσικό dusmanah προέρχονται από τον κοινό ΠΙΕ τους πρόγονο *dus-menes-. Επιπλέον, όλες οι θυγατρικές γλώσσες κληρονόμησαν το συζευκτικό -i- του Caland με το οποίο ο κοινός τους πρόγονος σχημάτιζε σύνθετες λέξεις: ελληνικά Κυδ-ι-άνειρα, τερπ-ι-κέραυνος, Ὑψ-ι-βρεμέτης, Κλεισθένης (< *k’lew-i-sthenes-), ὀρεσ-ί-τροφος, ἀλγεσ-ί-δωρος, λατινικά luc-i-fer, fruct-i-fer, art-i-fex, Pont-i-fex, σλαβικά Vlad-i-mir, Čest-i-slav, Bož-i-dar, Ιρανικό dərəz-i-raθa κλπ.

Caland

PIE compounds

Επομένως από την στιγμή που η αλβανική είναι ΙΕ γλώσσα αυτό σημαίνει ότι σίγουρα κληρονόμησε από την ΠΙΕ της μητέρα την ικανότητα να σχηματίζει σύνθετες λέξεις,την οποία έχασε στη συνέχεια, όπως τα φίδια κληρονόμησαν από τον τετράποδο πρωτο-ερπετικό πρόγονό τους τα τέσσερα άκρα, αλλά, αντίθετα από τα υπόλοιπα ερπετά, τα έχασαν στην εξελικτική τους πορεία (εκτός απο τους πύθωνες και τους βόες που διατηρούν πολύ μικροσκοπικά κάτω άκρα σαν υπολειμματικά όργανα):

vestigial legs

Στην παρακάτω εικόνα μπορείτε να δείτε το έμβρυο ενός πύθωνα να σχηματίζει, όπως και κάθε άλλο τετράποδο προεξοχές στο ύψος των εξωτερικών γεννητικών οργάνων, που στα υπόλοιπα τετράποδα γίνονται κανονικά κάτω άκρα, αλλά στα φίδια εξελίσσονται σε υπολειμματικά όργανα.

embryo

Από την άλλη το λεγόμενο «τυφλόφιδο» δεν είναι φίδι, αλλά σαύρα που έχασε τα πόδια της έτσι για να μας δείχνει τι συνέβη προ πολλού στους προγόνους των φιδιών.

Εάν λοιπόν ο Noel Malcolm είχε την διάθεση να κάνει σοβαρή γλωσσολογική ανάλυση, θα έβρισκε ότι στην αλβανική έχουν επιβιώσει μερικά «υπολειμματικά» σύνθετα -ενδεικτικά της προϊστορίας της γλώσσας- τα οποία επιβεβαιώνουν αυτό που είπαμε παραπάνω: ότι δεν νοείται απόγονος της ΠΙΕ γλώσσας χωρίς ικανότητα παραγωγής σύνθετων λέξεων !!!

Albanian compounds

Η λέξη «αδελφός» της αλβανικής vëlla προέρχεται από το πρώιμο πρωτο-αλβανικό (EPA) *swe-lauda που σημαίνει «ομόφυλος, ομοεθνής» με δεύτερο συνθετικό τη ρίζα *h1leudh– που έδωσε το ελληνικό ελεύθερος, το λατινικό liber, το γερμανικό Leute και το σλαβικό ljudi.

H λέξη «κύριος» της αλβανικής zot προέρχεται από το EPA *w(i)ts-pati «φύλαρχος» το οποίο αποτελείται από το ρίζα *weik’- «χωριό,οικισμός» (οἶκος, vicus κλπ.) και από την ρίζα *potis = «αφέντης» (πότις, δεσπότης, gos-pod, hos-pes κλπ).

Τέλος ένα από τα «υπολειμματικά» συνθετικά είναι το thënukël < *thënubël < EPA *tsunu-abōla = «σκυλό-μηλο», όπως το δακικό κινου-βοίλα και το λιθουανικό šuno-buolas.

Επομένως η «ισχυρή πεποίθηση» του Malcolm ότι η αδυναμία της αλβανικής για συνθετικά είναι «αμετάβλητη βαθιά δομική αρχή» αποδείχθηκε γίγαντας με πύλινα πόδια. Ίσως εάν δεν χρησιμοποιούσε για πηγές του Αλβανούς εθνικιστές και άνοιγε κάνα σοβαρό βιβλίο δεν θα πατούσε την μπανανόφλουδα. Αλλά πάμε παρακάτω.

Στην τσαπατσούλικη εξέταση της Ιλλυρικής γλώσσας, ο Malcolm ισχυρίστηκε ότι η Ιλλυρική δεν είχε συνθετική ικανότητα επειδή τα Ιλλυρικά ονόματα είναι μονοθεματικά. Όντως τα Ιλλυρικά ονόματα είναι συνήθως μονοθεματικά, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι δεν υπήρχαν και σύνθετα. Μερικά παραδείγματα είναι τα Skerd-i-laidas, Scerv-i-aedus, Sceno-barbus, Laed-i-calius, Tem-i-teuta. Όχι μόνο βλέπουμε τον τυπικό ΙΕ τρόπο σχηματισμού σύνθετων λέξεων με χρήση του συζευκτικού -i- του Caland, αλλά τα δύο πρώτα μπορούμε και να τα ετυμολογήσουμε.

Το δεύτερο συνθετικό του Σκερδ-ι-λαΐδα είναι το ίδιο με το πρώτο του Laed-i-calius και εμφανίζεται και σε πολλά άλλα Ιλλυρικά ονόματα όπως Laedio, Laedius, L(a)edra, Laidros κλπ. Μπορεί να εξηγηθεί με τη ρίζα *leit- που έδωσε το αγγλικό lead kai leader. Το πρώτο συνθετικό από την άλλη απαντά και σαν μονοθεματικό όνομα Scerdis. Έχει συσχετιστεί με το λιθουανικό skerdžius = «ποιμένας» που ανάγεται στην IE ρίζα *(s)kerdheh2 που έδωσε το αγγλικό herd «κοπάδι,αγέλη» και το νοτιοσλαβικό črěda με την ίδια σημασία. Επομένως, ο Σκερδιλαΐδας γίνεται ο «αρχηγός της αγέλης», δηλαδή κάτι σαν τον βουαγό των Σπαρτιατών (η «βουά» ήταν μικρή ομάδα/αγέλη εφήβων της οποίας ο αρχηγός ήταν ο «βουαγός») !!!

skerdzius

To Scervi-aedus από την άλλη μπορεί να ετυμολογηθεί σαν «αυτός που έχει ευγενές αίμα» με το πρώτο συνθετικό να προέρχεται από την ρίζα *(s)krewh2- που έδωσε το ελληνικό κρέας, το αγγλικό raw, το σλαβικό krv = «αίμα», το Ιρλανδικό cro = «αίμα» και το λιθουανικό kraujas = «αίμα» και το δεύτερο συνθετικό να προέρχεται από την ρίζα *aidh– «λάμπω,καίω» (αἶθος, αίθριος) που στον γερμανικό κλάδο έκανε την σημασιακή πορεία φωτεινός > περίλαμπρος > ευγενής και απαντά στα ονόματα Adolf («ευγενής λύκος») και Audrey (<Æþelþryþ = «ευγενής ισχύς»).

Με άλλα λόγια, το «ισχυρότερο» επιχείρημα του Malcolm καταρρίφθηκε πανεύκολα ακόμα σε ένα του σημείο. Αν είχε αποφασίσει να κάνει σοβαρή δουλειά και όχι προπαγάνδα θα συνειδητοποιούσε ότι η παλαιοβαλκανική γλώσσα που εμφανίζει τις περισσότερες ομοιότητες με την αλβανική ήταν η Δακο-Μυσική.

Advertisements

5 Comments

Filed under Βαλκανικές γλώσσες, Γλωσσολογία, Ινδοευρωπαϊκά θέματα, Μυθοθρυψία

5 responses to “Προπαγανδιστική ψευδογλωσσολογία

  1. edokieki

    κάτι σαν τον βουαγό των Σπαρτιατών (η «βουά» ήταν μικρή ομάδα/αγέλη εφήβων της οποίας ο αρχηγός ήταν ο «βουαγός»)

    Το όνομα Μπούας από εκεί βγαίνει;
    Ηταν και αρχηγός φάρας.

  2. Faon Perrovarri

    Εαν είχατε ιδέα περί ιεραρχικής εξέλιξης των αρθρωτικων σημιων ,δε θα κάνατε τη χαζομάρα να αναφέρεται το ΙΕ ρίζα *gwous , ως αφετηρία της ελληνικης λεξης Βούς ,γιατη η ρίζα *gwous εχει τρις ταυτότητες απάνω της ,το G ,W και S.
    Και δεύτερον ,ο gjin BUE shpata, στα ελληνικά προσφέρεται ΜΠΟΥΕ,και όχι ΒΟΥΑ,
    Και το τελευτεα,το φθογγο ΜΠ=B ως αρχικος(nistor) φθογγο εχει μόνο μια πιθανότητα να προέρχεται ως φωνητική μετ’αλαξης,απο το φθογγο Π ,και το φθογγο ΓΚ=G δε μπορι να αποτέλεσε ρίζα ,για το απλούστατο λογο :ειναι το τελευτεο στη ιεραρχική εξέλιξης μιας ολόκληρης ομάδα άρθρων.

    • Δηλαδή αν κατάλαβα καλά, ήρθατε για να μας «πληροφορήσετε» ότι όλη η παγκόσμια ακαδημαϊκή γλωσσολογική κοινότητα κάνει λάθος όταν ετυμολογεί το ελληνικό βοῦς από το PIE *gwous;

      http://en.wiktionary.org/wiki/Appendix:Proto-Indo-European/g%CA%B7%E1%B9%93ws

      Λες και είναι κάτι το περίεργο το ΠΙΕ χειλοϋπερωικό *gw να γίνει b στην αρχαία ελληνική πριν από οπίσθιο φωνήεν;

      Παραθέτω παραδείγματα έτσι για του λόγου το αληθές:

      *gwols- > βούλομαι:

      http://en.wiktionary.org/wiki/%CE%B2%CE%BF%CF%8D%CE%BB%CE%BF%CE%BC%CE%B1%CE%B9

      *gwem > *gwm.tòs > βατός, βαίνω:

      http://en.wiktionary.org/wiki/%CE%B2%CE%B1%CE%AF%CE%BD%CF%89

      *gwabh- > βαφή/βάπτω:

      http://en.wiktionary.org/wiki/%CE%B2%CE%AC%CF%80%CF%84%CF%89

      *gwerh3> βιβρώσκω:

      http://en.wiktionary.org/wiki/Appendix:Proto-Indo-European/g%CA%B7erh%E2%82%83-

      *gwelh1- > βάλλω,βλητός

      http://en.wiktionary.org/wiki/%CE%B2%CE%AC%CE%BB%CE%BB%CF%89

      *gwelh2- > βάλανος (βελανίδι,βελανιδιά):

      http://en.wiktionary.org/wiki/%CE%B2%CE%AC%CE%BB%CE%B1%CE%BD%CE%BF%CF%82

      Μπορώ επίσης να ρωτήσω εάν η ένστασή σας προς την παγκόσμια γλωσσολογική ακαδημαϊκή κοινότητα επικεντρώνεται μόνο στο *gwous> βοῦς ή περιλαμβάνει και τις ιταλο-κελτικές εξελίξεις:

      *gwous> λατιν. bos/bovis και κελτ. bow-

      τα οποία μπορείτε να δείτε στον σύνδεσμο με τους απογόνους του PIE *gwous.

      Όσο για το όνομα Μπούας που αναφέρατε το θέμα δεν είναι πως το απέδωσαν οι έλληνες συγγραφείς, αλλά πια είναι η αλβανική προφορά του ονόματος.

      Νομίζω ότι θέλετε να μου πείτε ότι στα τοσκικά προφέρεται Bua και στα γκέγκικα Bue όπως συμβαίνει με την λέξη για την πηγή krua~krue:

      http://en.wiktionary.org/wiki/krua

      Αυτό θέλετε να μου πείτε κύριε Perrovarri;

      Αν θέλετε μπορούμε να συζητήσουμε για το πως προέκυψε η διαλεκτική ποικιλία ua~ue στις δύο διαλέκτους της Αλβανικής.

      Οι περιπτώσεις είναι δύο:

      1) τονισμένα μακρά α,ο πριν από ν (το krua επάνω)
      2) το σύμπλεγμα -ΦvΦ- (όπου Φ οποιοδήποτε Φωνήεν).

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s