Οι παρεξηγημένοι «Βυζαντινοί» #2

(συνέχεια από το μέρος #1)

Όσον αφορά την υποτιμητική χρήση του όρου Graecus από τους δυτικούς και τους γερμανούς (Βανδάλους, Γότθους κλπ) για τους Ανατολικούς Ρωμαίους έχουμε:

[Προκόπιος, πόλεμοι, 4.27.38]

And Gontharis, after conferring with Pasiphilus,consented, indeed, to equip his whole army, but purposed to place a guard in Carthage, and in person to lead the army against the enemy. Each day, therefore, he was destroying many men toward whom he felt any suspicion, even though groundless. And he gave orders to Pasiphilus, whom he was intending to appoint in charge of the garrison of Carthage,to kill all the Greeks without any consideration.

Τῷ δὲ Πασιφίλῳ ἐπέστελλεν, ὃν δὴ καταστήσεσθαι ἐπὶ Καρχηδόνος φυλακῇ ἔμελλε, τοὺς Γραικοὺς ἅπαντας οὐδὲν ὑπολογισαμένῳ κτεῖναι.

Να σημειωθεί ότι ο Προκόπιος χρησιμοποιεί τον όρο «Γραικοί» μόνον όταν μεταφέρει τα λόγια δυτικών και γερμανών (ητική αντίληψη). Στην γενική του διήγηση χρησιμοποιεί τον όρο «Ρωμαίοι» λ.χ.:

[4.27.8] καὶ ὃς αὐτοὺς ἀσμένως τῇ πόλει ἐδέξατο. ἦσαν δὲ Ῥωμαῖοι μὲν πεντακόσιοι, Οὖννοι δὲ ὀγδοήκοντα μάλιστα, οἱ δὲ λοιποὶ Βανδίλοι ἅπαντες.

[4.27.12-14] ὁ μὲν γὰρ στρατιὰν ἀξιολογωτάτην καὶ χρήματα μεγάλα παρὰ βασιλέως λαβὼν ἐνταῦθα ἧκεν, ἄρχοντας μὲν ἔχων τούς οἱ ἑπομένους καὶ ξυμβούλους πολλούς, στόλον δὲ νηῶν οἷον οὔπω ἡμεῖς ἀκοῇ ἴσμεν, ἵππον τε πολλὴν καὶ ὅπλα καὶ τὰ ἄλλα ἁπλῶς εἰπεῖν ἅπαντα ἐπαξίως οἱ παρεσκευασμένα τῆς Ῥωμαίων ἀρχῆς. οὕτω τε πόνῳ πολλῷ ἀνεσώσατο Λιβύην Ῥωμαίοις. ἅπερ ἅπαντα οὕτως ἀπόλωλεν ὥστε, εἰ μηδὲ ἀρχὴν ἐγεγόνει, ἔν γε τῷ παρόντι ἐν ἴσῳ εἶναι: πλήν γε δὴ ὅτι ἀποκέκριται Ῥωμαίοις τανῦν ἐκ τῆς Βελισαρίου νίκης τοῖς τε σώμασι καὶ τοῖς χρήμασιν ἐζημιῶσθαι, καὶ πρός γε τὸ μηδὲ φυλάξαι τἀγαθὰ δυνατοῖς γεγονέναι.

[4.27.17] πολλὰ γοῦν σοι ἔργα ὑπὲρ τῆς ἐλευθερίας θαυμαστὰ πέπρακται. Ἀκάκιον γάρ, νέος ὢν ἔτι, τὸν Ἀρμενίων ἄρχοντα, καὶ Σίτταν τὸν Ῥωμαίων στρατηγὸν ἔκτεινας, καὶ ἀπ̓ αὐτοῦ Χοσρόῃ βασιλεῖ γνώριμος γεγονὼς ξὺν αὐτῷ ἐπὶ Ῥωμαίους ἐστράτευσας.

Αλλά ας συνεχίσουμε με το ητικό και υποτιμητικό «Γραικός» των δυτικών και των Γότθων και Βανδάλων:

[5.18.39-40] Οὐίττιγις δέ, Ῥωμαίων ἔτι ἐν θορύβῳ πολλῷ καθεστώτων, ἐς πύλην Σαλαρίαν τῶν τινα ἀρχόντων, Οὔακιν ὄνομα, ἔπεμψεν, οὐκ ἀφανῆ ἄνδρα.ὃς ἐνταῦθα ἐλθὼν καὶ Ῥωμαίους τῆς ἐς Γότθους ἀπιστίας κακίσας τὴν προδοσίαν ὠνείδιζεν ἣν αὐτοὺς ἐπί τε τῇ πατρίδι πεποιῆσθαι καὶ σφίσιν αὐτοῖς ἔλεγεν, οἳ τῆς Γότθων δυνάμεως Γραικοὺς τοὺς σφίσιν οὐχ οἵους τε ἀμύνειν ὄντας ἠλλάξαντο, ἐξ ὧν τὰ πρότερα οὐδένα ἐς Ἰταλίαν ἥκοντα εἶδον, ὅτι μὴ τραγῳδούς τε καὶ μίμους καὶ ναύτας λωποδύτας.

But Vittigis, while the Romans were still in great confusion, sent to the Salarian Gate one of his commanders, Vacis by name, a man of no mean station. And when he had arrived there, he began to reproach the Romans for their faithlessness to the Goths and upbraided the latter for the treason which he said they had committed against both their fatherland and themselves, for they had exchanged the power of the Goths for Greeks who were not able to defend them, although they had never before seen any of their kind come to Italy except actors of tragedy and mimes and thieving sailors.

[5.29.11] (μεταφέρει λόγια του Gelimer προς τους Βάνδαλους) εὔδηλόν τε ὡς, ἢν μετὰ τούτων ὑμεῖς τῶν λογισμῶν τήνδε τὴν ξυμβολὴν διενέγκητε, ῥᾷστα μὲν τοὺς ἐναντίους νικήσετε, ὀλίγους τε ὄντας καὶ Γραικούς, κολάσετε δὲ αὐτοὺς αὐτίκα δὴ μάλα τῆς τε ἀδικίας καὶ ὕβρεως ἧς ἐς ἡμᾶς ἦρξαν.

[7.9.11-12] (αποδίδει γράμμα του οστρογότθου Totila προς την δυτικορωμαϊκή σύγκλητο) καίτοι οὐκ ἔστι τούτων οὐδέτερον. οὐ γὰρ ἐπὶ φαύλοις τισὶν οὐδὲ εἰς τοὺς ὑμετέρους τὰς χάριτας αὐτούς, κατὰ δὴ τὸν παλαιὸν χρόνον, ἐπιδεδεῖχθαι ξυνέβη, ἀλλ̓ ἐν τοῖς ἀναγκαιοτάτοις ἔς γε ὑμᾶς αὐτοὺς ἔναγχός τε καὶ ἐξ ὑπογυίου, ὦ φίλοι Ῥωμαῖοι. ἀλλὰ τὴν Γραικῶν ἐς τὸ ὑπήκοον ἀρετὴν ἢ ἀκοῇ λαβόντες ἢ πείρᾳ μαθόντες οὕτω δὴ προήσεσθαι αὐτοῖς τὰ Γότθων τε καὶ Ἰταλιωτῶν πράγματα ἔγνωτε;

[7.21.4] Τῇ δὲ ὑστεραίᾳ Γότθους ἅπαντας ξυγκαλέσας ὁ Τουτίλας ἔλεξε τοιάδε: … λέγω δὲ ὅτι πρώην μὲν ἐς μυριάδας εἴκοσι μαχιμωτάτων ξυνιόντες στρατιωτῶν πλούτῳ τε ὑπερφυεῖ χρώμενοι καὶ ἵππων τε καὶ ὅπλων περιουσίαν τινά, ὡς ἔνι μάλιστα, ἐνδεικνύμενοι, καὶ γερόντων ξυνετωτάτων πολὺν ὅμιλον, ὅπερ τοῖς ἐς ἀγῶνας καθισταμένοις ξυμφορώτατον εἶναι δοκεῖ, πρὸς ἀνδρῶν ἑπτακισχιλίων Γραικῶν ἡσσηθέντες, τήν τε ἀρχὴν καὶ τὰ ἄλλα ξύμπαντα λόγῳ οὐδενὶ ἀφῃρήμεθα.

[7.21.12-14] Τοσαῦτα ὁ Τουτίλας ἐς τοὺς Γότθους εἰπὼν καὶ τοὺς ἐκ τῆς Ῥωμαίων βουλῆς ξυγκαλέσας πολλὰ ὠνείδισέ τε καὶ ἐκάκισεν, οἳ δὴ πολλὰ  πρός τε Θευδερίχου καὶ Ἀταλαρίχου ἀγαθὰ πεπονθότες, ἐπί τε τῆς ἀρχῆς ἁπάσης αὐτοὶ ἐς ἀεὶ καταστάντες καὶ τήν τε πολιτείαν διοικησάμενοι, πλούτου τε περιβεβλημένοι μέγα τι χρῆμα, εἶτα ἐς Γότθους τοὺς εὐεργέτας πολλῇ ἀγνωμοσύνῃ ἐχόμενοι, ἐς ἀπόστασίν τε οὐ δέον ἐπὶ τῷ σφετέρῳ πονηρῷ ἴδοιεν καὶ τοὺς Γραικοὺς ἐπὶ τῇ πατρίδι ἐπαγάγοιντο, προδόται σφῶν αὐτῶν ἐκ τοῦ αἰφνιδίου γεγενημένοι. καὶ ἀνεπυνθάνετο μὲν εἴ τι πρὸς Γότθων πάθοιεν αὐτοὶ κακὸν πώποτε. λέγειν δὲ ἠνάγκαζεν, εἴ τι ἀγαθὸν σφίσι πρὸς Ἰουστινιανοῦ βασιλέως ξυμβαίνοι, καταλέγων ἐφεξῆς ἅπαντα, ὅτι δὴ τὰς μὲν ἀρχὰς ἀφῄρηντο σχεδόν τι ἁπάσας, πρὸς δὲ τῶν καλουμένων λογοθετῶν αἰκιζόμενοι λογισμοὺς ἐκτίνειν τῶν σφίσιν ἐς Γότθους πεπολιτευμένων ἀναγκασθεῖεν καὶ τῷ πολέμῳ κεκακωμένοι φόρους τοὺς δημοσίους οὐδέν τι ἐνδεέστερον ἢ ἐν τῇ εἰρήνῃ τοῖς Γραικοῖς φέροιεν: ἄλλα τε πολλὰ ἐνετίθει τῷ λόγῳ, ὅσα δεσπότην δυσμενῆ τοὺς δεδουλωμένους ὀνειδίζειν εἰκός.

[8.23.25] (καὶ οἱ Γότθων δὲ ἄρχοντες τοιάνδε τὴν παράκλησιν ἐποιήσαντο) … δείξατε τοίνυν αὐτοῖς ὅτι τάχιστα ὡς Γραικοί τέ εἰσι καὶ ἄνανδροι φύσει καὶ ἡσσημένοι θρασύνονται, μηδὲ συγχωρήσητε τὴν διάπειραν αὐτοῖς πρόσω ἰέναι.

Τελειώσαμε δηλαδή από εκεί που αρχίσαμε. Βλέπουμε εδώ τους Γότθους να θεωρούν τους ανατολικούς Ρωμαίους «Γραικούς και φύσει άνανδρους», ενώ τελειώσα το πρώτο μέρος με την αναφορά του Προκοπίου σε λατινόφωνους αξιωματικούς της Ανατολικής αυτοκρατορίας οι οποίοι αποκαλούσαν υποτιμητικά τους στρατιώτες από την Ελλάδα «Γραικούς» υπονοώντας ότι ήταν άνανδροι. Εδώ έχουμε ένα τυπικό παράδειγμα όπου η «ητική» αντίληψη επηρεάζει την «ημική». Οι λατινόφωνοι Ρωμαίοι της Ανατολής θεωρούσαν προσβλητικό το ότι τους αποκαλούσαν οι δυτικοί και οι γερμανοί «άνανδρους Γραικούς» και έβγαζαν τα απωθημένα τους στους (ελληνόφωνους) Ρωμαίους στρατιώτες από την Ελλάδα (Graecia).

Από τα παραδείγματα επίσης καταλαβαίνουμε ότι για τους γερμανικούς λαούς οι «γνήσιοι Ρωμαίοι» ήταν οι δυτικοί λατινόφωνοι, ενώ οι ανατολικοί Ρωμαίοι ήταν «Γραικοί». Αυτό θα μας ξαναπασχολήσει όταν θα εξετάσουμε την ητική αντίληψη των Σλάβων για τους «Βυζαντινούς».

2) Έλληνες και Χριστιανοί

Σαν να μην έφτανε η δυτική υποτιμητική συσχέτιση «Γραικός» = «άνανδρος» που στιγμάτιζε τους ελληνόφωνους της Ανατολής, ένα άλλο βαρύτερο στίγμα έκανε την «ελληνική» ταυτότητα κοινωνικά ανεπιθύμητη. Οι πρώτοι χριστιανοί έμαθαν να αυτοπροσδιορίζονται αντιθετικά ως προς το ελληνιστικό πολιτισμικό στρώμα μέσα στο οποίο ζούσαν. Με άλλα λόγια, ο όρος «Ἕλλην» από νωρίς απέκτησε την θρησκευτική σημασία του «μη Χριστιανού». Όσο περισσότερο κέρδιζε έδαφος κοινωνικά ο Χριστιανισμός (και κυβερνητική υποστήριξη) τόσο περισσότερο στιγματιζόταν ο όρος «Ἕλλην». Θυμίζω ότι ο 4ος αιώνας τελειώνει με τον αυτοκράτορα Θεοδόσιο να απαγορεύει  «δια πυρός και σιδήρου» την «Ελληνική» θρησκεία (όλες τις μορφές πολυθεϊσμού και ειδωλολατρείας) και να ακυρώνει τους Ολυμπιακούς αγώνες, ενώ ο 5ος αιώνας ξεκινά με το λυντσάρισμα της Υπατίας και λοιπών «Ελλήνων» της Αλεξάνδρειας (συνιστώ την ταινία Agora [2009] με τη Rachel Weisz για το θέμα) από τον φανατισμένο χριστιανικό όχλο που παρακινήθηκε από τον «σκληροπυρηνικό» Κύριλλο. Ο μαθητής της Υπατίας Συνέσιος είναι από εκείνους τους «Ἕλληνες» που προσαρμόστηκαν στην νέα «χριστιανοκρατική» πραγματικότητα. Από τη μια συγγράφει ποιήματα στην Κυρηναϊκή δωρική διάλεκτο όπου αναφέρει ότι κατάγεται από τους Ηρακλείδες βασιλείς της Σπάρτης και από την άλλη χειροτονείται αρχιεπίσκοπος Πτολεμαΐδος. Επισκέφθηκε την Αθήνα όπου συγχύστηκε από την παρακμή της ως πνευματικό κέντρο, ενώ στην Κωνσταντινούπολη εκφώνησε έναν σημαντικό λόγο μπροστά στον αυτοκράτορα Αρκάδιο από τον οποίο ζητά επειγόντως την «απογοτθοποίηση» του Ρωμαϊκού στρατού. Θυμίζω ότι στη μάχη του ποταμού Frigidus το 394 μ.Χ. η πλειοψηφία των στρατιωτών και αξιωματικών (Arbogast, Stilicho, Alaric I, Gainas κλπ.) που συγκρούστηκαν ήταν γερμανοί foederati. Ο Συνέσιος έκρινε ότι η απομάκρυνση των «κοκκινοτρίχηδων σισυροφόρων βαρβάρων» από τον στρατό [14,15 εδώ] και ο σχηματισμός ενός στρατού πολιτών που πρέπει να συνειδητοποιήσουν ότι η φύλαξη της αυτοκρατορίας και η διατήρηση της Pax Romana είναι υποχρέωσή τους ήταν βασικά βήματα για την επιβίωση της αυτοκρατορίας.

Η Αρβελέρ έχει την άποψη ότι ο Μέγας Κωνσταντίνος αποφάσισε να υποστηρίξει τον χριστιανισμό (χωρίς να έχει ο ίδιος βαπτιστεί) έχοντας κατά νου την επικείμενη σύγκρουση με την Σασσανιδική Περσία. Ο χριστιανισμός μπορούσε να δράσει σαν ενωτικό στοιχείο των ποικιλόγλωσσων και ποικιλόεθνων πληθυσμών της Ανατολής που θα έπρεπε να αντιμετωπίσουν τους Πέρσες.

Η προσφορά της Ιουδο-χριστιανικής παράδοσης στην πολιτική ιδεολογία του Βυζαντίου ήταν σημαντικότατη. Ο Ρωμαίος αυτοκράτορας γινόταν ο defensor christianitatis και ο μόνος πολιτικός εκπρόσωπος του Θεού στη γή, κάτι που δικαιολογούσε την επέκταση της εξουσίας του σε όλη την οικουμένη (συμβολικά στις εικόνες αυτό εκφράζεται με την σφαίρα που κρατάνε οι Βυζαντινοί αυτοκράτορες και οι οποίες φέρουν τον σταυρό). Την ίδια στιγμή, οι υπήκοοι του Ρωμαίου αυτοκράτορα γινόταν ο «Νέος Ισραήλ», δηλαδή ο νέος «Περιούσιος λαός», ο οποίος είχε την υποστήριξη του μόνου αληθινού θεού. Τα νομίσματα του αυτοκράτορα Ηρακλείου -σε μια στιγμή όπου η αυτοκρατορία μάχεται για την επιβίωσή της- φέρουν την λατινική επιγραφή “Deus adiuta Romanis” («Ο Θεός βοηθάει τους Ρωμαίους»):

Heraclius coin1

Heraclius coin2

Ο Ηράκλειος αποφάσισε ν΄αποθανατίσει συμβολικά τον θρίαμβό του εναντίον των Σασσανιδών Περσών στην μάχη της Νινευί (627 μ.Χ.) παρουσιάζοντας τον εαυτό του σαν τον «εκλεκτό του θεού» Δαβίδ που νίκησε τον ισχυρό Γολιάθ:

Heraclius David

Η ιουδο-χριστιανική ιδεολογία επιπλεόν επιτρέπει την εξήγηση των συμφορών και των αποτυχιών σαν προσωρινές τιμωρίες που ο Θεός επιβάλλει στον «Περιούσιο Λαό» του για να τον συνετίσει επειδή αμάρτησε. Υπό αυτό το πρίσμα το ρήμα «παιδεύω» άλλαξε σημασία και από «εκπαιδεύω» έγινε «βασανίζω», όπως σοφά παρατηρεί η Αρβελέρ:

Επειδή κατά την πρώτη φάση του ώριμου Βυζαντίου (610-850 μ.Χ.) ο κύριος εχθρός είναι οι αλλόθρησκοι Άραβες (και για λίγο στην αρχή οι αλλόθρησκοι Πέρσες), η κοινή χριστιανική θρησκεία παίζει έναν πολύ σημαντικό ρόλο στην συνοχή, συσπείρωση και κινητοποίηση των ετερογενών πληθυσμών της αυτοκρατορίας.

Ο Ηράκλειος στην τελική σειρά των αναμετρήσεων που οδήγησαν στη μάχη της Νινευί το 627 μ.Χ. έπαιξε το χαρτί του θρησκευτικού φανατισμού με μεγάλη δεξιοτεχνία. Πρώτον, η αναμέτρηση παίρνει τη μορφή ιερού πολέμου αφού υποτίθεται ότι οι Ρωμαίοι εισέβαλαν στην Περσία για να πάρουν πίσω τον Τίμιο Σταυρό που οι Πέρσες -υποτίθεται- πως πήραν από την Ιερουσαλήμ και δεύτερον, σε έναν λόγο του προς το στρατό τον οποίο ο Stephen Mitchell παρομοίασε με λόγο σημερινού φονταμενταλιστή ηγέτη ο Ηράκλειος ζητά από τους στρατιώτες του να θυσιαστούν και να γίνουν μάρτυρες για την θρησκεία τους και να γνωρίζουν ότι με την βοήθεια του Θεού ένας Ρωμαίος μπορεί να τρέψει σε άτακτο φυγή 1000 Πέρσες.

Heraclius cross

Αργότερα, άλλα τέτοια θρησκευτικά αντικείμενα όπως το Μανδύλιον (ένα μαντύλι με το οποίο ο Χριστός σκούπισε τον ιδρώτα του όταν κουβαλούσε τον σταυρό και αποτυπώθηκε σε αυτό το πρόσωπό του) θα εμφανιστούν ως λάφυρα πολέμων με αλλόθρησκους (Άραβες), ενώ ο Λέων ο Σοφός και ο Νικηφόρος Φωκάς ήταν υπέρ της υιοθέτησης  της ισλαμικής τζιχάντ από την ορθοδοξία, γιατί παρατήρησαν ότι οι Άραβες στρατιώτες και στρατολογούνται πιο έυκολα και μάχονται αποφασιστικότερα εξαιτίας της. Σε μια στιγμή γνήσιας χριστιανικής διαφώτισης, η επίσημη εκκλησία αρνήθηκε την υιοθέτηση της ισλαμικής jihad.

Leo Phokas jihad

(συνεχίζεται στο μέρος #3)

Advertisements

19 Comments

Filed under Εθνολογία, Ιστορία, Μεσαίωνας

19 responses to “Οι παρεξηγημένοι «Βυζαντινοί» #2

  1. Ιωάννης

    “ο Λέων ο Σοφός και ο Νικηφόρος Φωκάς ήταν υπέρ της υιοθέτησης της ισλαμικής τζιχάντ από την ορθοδοξία, γιατί παρατήρησαν ότι οι Άραβες στρατιώτες και στρατολογούνται πιο έυκολα και μάχονται αποφασιστικότερα εξαιτίας της. Σε μια στιγμή γνήσιας χριστιανικής διαφώτισης, η επίσημη εκκλησία αρνήθηκε την υιοθέτηση της ισλαμικής jihad”.

    Ελπίζω η τελευταία πρότασή σου να μην είναι ειρωνική. Πράγματι πρόκειται για στιγμή γνήσιας χριστιανική διαφώτισης. Αυτή η διαφώτιση κάνει διαφορετική την Ορθοδοξία από το Ισλάμ. Δεν είναι άλλη μια μικρή λεπτομέρεια. Όπως επίσης, αν κάνω λάθος διάψευσέ με, ο Νικηφόρος Φωκάς ζήτησε την αγιοκατάταξη πεσόντων στρατιωτών με σκοπό την ενθάρρυνση και εμψύχωση του υπολοίπου στρατεύματος και η Εκκλησία και πάλι αρνήθηκε. Διότι όταν κάποιος έχει ως δουλειά τη βία και τη θανάτωση άλλων ανθρώπων, αυτό δεν επιτρέπει αγιοκατάταξη. Να βλέπουμε και τα θετικά.

    • Ελπίζω η τελευταία πρότασή σου να μην είναι ειρωνική.

      Γεια σου Γιάννη. Δεν ήταν καθόλου ειρωνική η φράση μου «Σε μια στιγμή γνήσιας χριστιανικής διαφώτισης, η επίσημη εκκλησία αρνήθηκε την υιοθέτηση της ισλαμικής jihad», αλλά κυριολεκτικότατη.

      • Ιωάννης

        Ισχύει η περίπτωση περί αγιοκατάταξης στρατιωτών που ζήτησε ο Νικηφόρος Φωκάς και αρνήθηκε η Εκκλησία;

      • Τι ακριβώς ρωτάς δεν κατάλαβα;

        Ρωτάς αν όντως ο Φωκάς ζήτησε από την εκκλησία να υιοθετήσιε την τζιχάντ; Το έκανε.

        Βέβαια, για να πούμε του στραβού το δίκαιο, ο Ηράκλειος έκανε «τζιχάντ» πριν εμφανιστεί το Ισλάμ. Στην τελική του εισβολή στην Περσία που οδήγησε στην οριστική ρωμαϊκή νίκη κατά των Περσών στη Νινευί το 627, ο Ηράκλειος λέει στους άνδρες του που περιμένουν την επίθεση του «Σαρβάρου», να φορέσουν το στεφάνι του μάρτυρα και να θυσιαστούν για την υπεράσπιση των ομοπίστων αδελφών, γιατί ο θεός θα ανταμείψει την θυσία τους και «θεοῦ γὰρ θέλοντος, εἶς διώξει χιλίους» (θεού θέλοντος ο ένας πιστός νικά 1000 απίστους).

        τῷ Σαρβάρῳ ἐχώρει κατὰ Ἡρακλείου. ὁ δὲ βασιλεὺς ἐπισυνάξας τὸν στρατὸν λόγοις ἀνεπτέρωσε καὶ παραινέσει τούτους ἤλειφε λέγων· “τὸ πλῆθος ὑμᾶς τῶν ἐχθρῶν, ἀδελφοί, μὴ ταραττέτω. θεοῦ γὰρ θέλοντος, εἷς διώξει χιλίους. θύσωμεν οὖν τῷ θεῷ ἑαυτοὺς ὑπὲρ τῆς τῶν ἀδελφῶν ἡμῶν σωτηρίας. λάβωμεν στέφος μαρτύρων, ἵνα καὶ ὁ μέλλων ἡμᾶς χρόνος ἐπαινέσῃ, καὶ ὁ θεὸς τοὺς μισθοὺς ἀποδώσῃ.” τούτοις καὶ ἄλλοις πλείοσι λόγοις παραθαρσύνας τὸν στρατὸν φαιδρῷ τῷ προσώπῳ παρατάττει τὸν πόλεμον,

  2. Ιωάννης

    Σου ανέφερα και μία ακόμη περίπτωση χριστιανικής διαφώτισης. Και πάλι την περίοδο του Νικηφόρου Φωκά, ο ίδιος ζητά από την Εκκλησία την αγιοκατάταξη πεσόντων στρατιωτών με σκοπό την ενθάρρυνση και εμψύχωση του υπολοίπου στρατεύματος και η Εκκλησία και πάλι αρνείται. Κατάλαβες; Έχουμε και πάλι δηλαδή σαφέστατη αντίδραση της Εκκλησίας κατά της βίας και του πολέμου, άλλη μια χριστιανική διαφώτιση, όπως το λες εσύ.

  3. Ιωάννης

    Τέλος πάντων. Για κάποιο περίεργο λόγο, δεν θέλεις να καταλάβεις τι σου λέω. Αν θέλεις ξαναδιάβασε το διάλογό μας από την αρχή. Όπως κι αν έχει καλή συνέχεια.

    • Γιατί να μην θέλω να σε καταλάβω;

      Για εξήγησε μου λίγο. Αναφέρεσαι σε κάποιο άλλο περιστατικό με τον Νικηφόρο Φωκά από αυτό στο οποίο αναφέρθηκα εγώ στην ανάρτηση; Αυτό ρωτάω.

      • Ιωάννης

        Ε τρίτη φορά το γράφω φίλε μου. Μετά θα μου λες ότι έγινα κουραστικός. Ναι αναφέρομαι σε άλλο περιστατικό. Το ξαναγράφω. Ο Νικηφόρος Φωκάς ζητά από την Εκκλησία την αγιοκατάταξη πεσόντων στρατιωτών με σκοπό την ενθάρρυνση και την εμψύχωση του υπολοίπου στρατεύματος και η Εκκλησία και πάλι αρνείται. Έχουμε και πάλι δηλαδή σαφέστατη αντίδραση της Εκκλησίας κατά της βίας και του πολέμου, άλλη μια χριστιανική διαφώτιση, όπως το λες εσύ.

        Γνωρίζεις αν ισχύει αυτή η ιστορική μαρτυρία; Αυτό ρωτάω ο άνθρωπος.

      • Μη φοβάσαι, δεν γίνεσαι καθόλου κουραστικός, όσο είμαι εγώ αυτός που σου ζητάει να εξηγήσεις καλύτερα αυτό που λες.

        Θα το ψάξω καλύτερα και θα σου πω.

  4. Ιωάννης

    Έκανα ένα μικρό λάθος τελικά, το οποίο όμως δεν αλλάζει την ουσία του πράγματος. Ο Νικηφόρος Φωκάς ζήτησε να αναγνωρίζονται ως μάρτυρες της πίστεως (και όχι άγιοι όπως έιπα εγώ) οι Ρωμαίοι στρατιώτες που σκοτώνονται στους πολέμους. Η Εκκλησία δεν δέχθηκε.

    Ψάξε στον Ιωάννη Ζωναρά.

    • Ιωάννης

      ὅθεν καὶ δόγμα ὅσον τὸ κατ’ ἐκεῖνον ἐθέσπισε τοὺς ἐν πολέμοις ἀνῃρημένους στρατιώτας ἐπ’ ἴσης τιμᾶσθαι τοῖς μάρτυσι καὶ ὕμνων ὁμοίων τυγχάνειν καὶ παραπλησίως γεραίρεσθαι. καὶ εἰ μὴ ὁ πατριάρχης καί τινες τῶν ἀρχιερέων, ἀλλὰ μὴν καὶ ἔνιοι τῶν λογάδων τῆς γερουσίας γενναίως ἀντέστησαν, λέγοντες “πῶς ἂν οἱ ἐν πολέμοις ἀναιροῦντες καὶ ἀναιρούμενοι λογίζοιντό τισι μάρτυρες ἢ τοῖς μάρτυσιν ἰσοστάσιοι, οὓς οἱ θεῖοι κανόνες ὑπὸ ἐπιτίμιον ἄγουσιν, ἐπὶ τριετίαν τῆς φρικώδους καὶ ἱερᾶς αὐτοὺς ἀπείργοντες μεταλήψεως,”

      • Γιάννη νομίζω πως αναφερόμαστε στο ίδιο ακριβώς γεγονός, αλλά θα το ξαναψάξω για να σιγουρευτούμε.

  5. Ιωάννης

    Δεν ξέρω αν είναι το ίδιο γεγονός. Δεν είναι τζιχάντ αυτό πάντως. Τζιχάντ θα ήταν αν ο Φωκάς έλεγε στην Εκκλησία να διδάσκει στους πιστούς να σκοτώνουν τους άλλους για χάρη της πίστης και της διάδοσης της πίστης.

    Το συμπέρασμα όμως είναι ότι η Εκκλησία, η Ορθόδοξη βέβαια, μόνο η Ορθόδοξη είναι η Εκκλησία, φαίνεται να αρνείται την βία και τον πόλεμο πρώτον και δεύτερον και πιο σημαντικό διαχωρίχζει τη θέση της από την πολιτική εξουσία και σε καμία περίπτωση δεν είναι υποτακτικό υποχείριό της.

    • Δεν ξέρω αν είναι το ίδιο γεγονός. Δεν είναι τζιχάντ αυτό πάντως. Τζιχάντ θα ήταν αν ο Φωκάς έλεγε στην Εκκλησία να διδάσκει στους πιστούς να σκοτώνουν τους άλλους για χάρη της πίστης και της διάδοσης της πίστης.

      Έτσι είναι όπως τα λες, απλώς προσθέτω ότι αυτός που συμμετέχει σε τζιχάντ βρίσκεται «καθ΄οδόν προς το Θεό» και όποιος πεθάνει σε τζιχάντ θεωρείται μάρτυρας (Shahid), δηλαδή παίρνει άφεση αμαρτιών και πάει στον παράδεισο.

      One who died ‘on the path of God’ was a martyr, (Shahid), whose sins were remitted and who was secured “immediate entry to paradise.”[58] However, some argue martyrdom is never automatic because it is within God’s exclusive province to judge who is worthy of that designation.

  6. Ιωάννης

    Πολύ ωραία. Άρα όλοι να σταματήσουν επιτέλους να πολτοποιούν την κατάσταση και να βάζουν στο ίδιο τσουβάλι τον Βατικανό, ή το Ισλάμ με την Εκκλησία που έχει τη δική της διδασκαλαία και οδηγεί στην ειρήνευση της ψηχής και στην αγιότητα. Και επίσης να σταματήσουν επιτέλους αυτήν την καραμέλα, αυτή τη συκοφαντία, ότι η Εκκλησία έκανα κουμάντο στη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία. Γιατί αυτά ακούγονται σκανδαλωδώς και είμαι σίγουρος ότι τα γνωρίζεις κι εσύ.

    • Τα γνωρίζω πολύ καλά και όποιος ΄γνωρίζει την βυζαντινή ιστορία ξέρει την αρχή που είπαν ο Αμβρόσιος των Μεδιολάνων στον Μεγάλο Θεοδόσιο και ο Ιωάννης Τζιμισκής στον Πατριάρχη που τον έστεψε. Και οι δύο τόνισαν την ανεξαρτησία πολιτικής εξουσίας και εκκλησίας.

      Σκοπός της εκκλησίας -θεωρητικά- ήταν η «αγωγή των ψυχών», για την εξασφάλιση της αιωνιότητας.

      Αυτό ήταν κάτι διαφορετικό από την λειτουργία του ρωμαϊκού κράτους που έπρεπε να πολεμήσει ομόθρησκους και αλλόθρησκους για να υπερασπίσει και να εξαπλώσει τα σύνορά του.

      Ο μεν Αμβρόσιος είπε στον Θεοδόσιο το «Έξελθε βασιλεύ! Η πορφύρα ποιεί βασιλείς και όχι ιερείς», ο δε Τζιμισκής μίλησε για τις δύο αρχές (ιερωσύνη και βασιλεία) που δεν πρέπει να μπλέκεται η μία στις υποθέσεις της άλλης.

      • Λοιπόν, η Αρβελέρ εξηγεί τον διαχωρισμό βασιλείας/Αρχής των Ρωμαίων και εκκλησίας/ιερωσύνης στο παρακάτω βίντεο [13:20]

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s