Ο «τσιουλκισμός» και το «σλαβοφανές ιδίωμα»

Σε ένα άλλο άρθρο για τον εθνικιστικό καρακιτσαρισμό έτυχε να σχολιάσω καυστικά την «Ομηροπληξία» του Δομαζίτη και του Φαήλου. Ο πρώτος Έλληνας που υποβίβασε τις βουλγαρικές διαλέκτους της Μακεδονίας σε «σλαβοφανές ιδίωμα» ήταν ο Κωνσταντίνος Τσιούλκας το 1907. Ο άνθρωπος φυσικά δεν ήταν γλωσσολόγος ούτε έτρεφε κάποια επιθυμία για αντικειμενική γλωσσολογική περιγραφή των Βουλγαρικών διαλέκτων της Μακεδονίας. Ο σκοπός του ήταν να «υπερκεράσει» το χερντεριστικό πλεονέκτημα των Βουλγάρων. Ο Johann Gottfried Herder θεωρείται σήμερα ως ο πρωτο-φιλόσοφος του εθνικισμού. Ειδικότερα είναι αυτός που εξύψωσε τη γλώσσα σε volksgeist, δηλαδή στο ιδιάζον χαρακτηριστικό κάθε λαού. Η κληρονομιά του Herder στην εθνολογική σκέψη περί το 1900 ήταν η τάση ταύτισης γλωσσικής και εθνοτικής ταυτότητας. Αυτή η χερντεριστική τάση του «είσαι ό,τι μιλάς»  των Ευρωπαίων «διαιτητών» του Μακεδονικού ζητήματος έδινε ένα «πλεονέκτημα» στους Βούλγαρους μιας και η γλώσσα των σλαβόφωνων κατοίκων της Μακεδονίας ήταν τόσο αντικειμενικά όσο και υποκειμενικά (παραδοσιακή αντίληψη ομιλητών και μη ομιλητών) Βουλγαρική. Η θεωρία του Τσιούλκα επομένως πρέπει να ιδωθεί σαν μια προσπάθεια υπερκέρασης του Βουλγαρικού πλεονεκτήματος. Εκείνα τα χρόνια, μπορεί κάποιος να πει σήμερα, ήταν ένα «αναγκαίο κακό» της ελληνικής διπλωματίας.

Το πρόβλημα όμως είναι ότι ο «τσιουλκισμός» ζει και βασιλεύει ως τις μέρες μας. Κοινωνοί του δεν είναι μόνον τα ακριτόμυθα δεκαπεντάχρονα του διαδικτύου (η ακριτομυθία τους συγχωρείται δια το νεαρόν της ηλικίας τους), αλλά και πολλοί «πολιοκρόταφοι» αυτοανακηρυσσόμενοι εθνολόγοι-μελετητές οι οποίοι προσπαθούν ηλιθιωδώς να αποδείξουν ότι οι σλαβικές διάλεκτοι της Μακεδονίας όχι μόνον δεν είναι Βουλγαρικές διάλεκτοι (ή αν προτιμάτε το πολιτικά ορθό μακαρόνι «ανατολική ομάδα της νοτιοσλαβικής» των ημερών μας γι΄αυτό που 1000 χρόνια τώρα όλοι -ομιλητές και μη- ονόμαζαν Βουλγαρική γλώσσα), αλλά δεν είναι καν σλαβική γλώσσα, αλλά πρόκειται για ένα «σλαβοφανές ιδίωμα» (έχουν μάθει και τον όρο «πίντζιν» τρομάρα τους) που περιέχει μείγμα ελληνικών,σλαβικών,τουρκικών και φυσικά «ομηρικών» (το κερασάκι της τούρτας κάθε καρακιτσοειδούς εθνικιστή) λέξεων. Έτσι, αυτοί οι «τσιουλκιστές», από την μια προσπαθούν να αναδείξουν τις σαφώς γελοίες προσπάθειες των «χαζοσκοπιανών» για να αποβουλγαροποιήσουν το «μακεδονικό» τους παρελθόν, αλλά από την άλλη, οι ίδιοι πάντοτε «τσιουλκιστές» υποπίπτουν σε καρακιτσαρισμούς πολλές φορές γελοιότερους από αυτούς των γειτόνων.

Από γλωσσολογικής πλευράς, ο «τσιουλκισμός» δεν είναι παρά μια «ψυχανώμαλη διαστροφή της ιστορικής γλωσσολογίας» (a perversion of historical linguistics). Έτσι την χαρακτήρισε ο γλωσσολόγος Peter MackRidge του πανεπιστημίου της Οξφόρδης στην σελίδα 255 του βιβλίου του “Language and National Identity in Greece, 1766-1976” (Oxford University Press,2009):

Tsioulkas perversion

Δηλαδή το “vino” («κρασί») των «σλαβομακεδονικών» διαλέκτων δεν προέρχεται από το αρχαϊκό ελληνικό ϝοῖνος, αλλά όπως και το vino όλων των άλλων σλαβικών γλωσσών προέρχεται από το πρωτο-σλαβικό vino, που με τη σειρά του είναι λατινικό δάνειο στην πρωτο-σλαβική. Το λατινικό vinum είναι απλά ΙΕ συγγενής όρος του ελληνικού ϝοῖνος.

Όπως επισημαίνει ο MackRidge το γλωσσολογικό σφάλμα του Τσιούλκα (εκτός από τις παρετυμολογήσεις) είναι ότι επικεντρώθηκε μόνον στον τομέα του λεξιλογίου χωρίς να εξετάσει πιο θεμελιώδεις τομείς όπως η γραμματική, η μορφολογία και το συντακτικό. Το ίδιο σφάλμα έκαναν και οι πρώιμοι αρχαϊστές όταν έκριναν ότι η «γραικοβάρβαρος γλώσσα» (νεοελληνικές διάλεκτοι) δεν είναι γλώσσα, αλλά μείγμα «βάρβαρων» δανείων. Αυτό που δεν μπορούσαν να καταλάβουν είναι ότι η νεοελληνική γλώσσα είχε, όπως και κάθε άλλη γλώσσα, την δική της συστηματική δομή και ότι τα «βάρβαρα» δάνεια απορροφήθηκαν μέσα από γραμματικο-μορφολογική προσαρμογή. Έτσι όταν λέμε «μπαγιάτεψε ο καφές» μπορεί μεν να χρησιμοποιούμε δύο εν τέλει αραβικά δάνεια (μπαγιάτικος, καφές), αλλά το ρήμα «μπαγιατεύω» σχηματίστηκε κανονικότατα για την ελληνική με την προσθήκη του ρηματικού επιθήματος -εύω (λ.χ. ἀλιεύςἀλιεύω ~ ψαράς> ψαρεύω) στο οποίο εφαρμόστηκε κανονικότατα ο σιγματικός αόριστος -εύω > -εύσα ~ έψα (λ.χ. παύω>ἔπαυσα>ἔπαψα) και το τουρκικό kahve εισήλθε στην ελληνική με την καινοτομική κατάληξη αρσενικών σε -ες (καφές, μπαξές~μπαχτσές, φερετζές, λεκές) η οποία απέκτησε γραμματική οντότητα μέσα από την αναλογική μίμηση των ήδη υπαρχόντων καταλήξεων -ας,-ης (λ.χ. η ακολουθία σιγματική ονομαστική, ασίγματη γενική και αιτιατική, ανισοσύλλαβος πληθυντικός: ο καφές, του καφέ, οι καφέδες ~ ο ψαράς, του ψαρά, οι ψαράδες ~ ο μικρούλης, του μικρούλη, οι μικρούληδες). Με άλλα λόγια, η φράση «μπαγιάτεψε ο καφές» είναι 100% νεοελληνική, όπως η φράση ο «χρυσοῦς χιτών» είναι 100% αρχαιοελληνική ασχέτως εάν οι λέξεις χρυσέος~χρυσοῦς και χιτών είναι πρώιμα σημιτικά δάνεια στην αρχαία ελληνική.

MackRidge lexicon grammar

Επομένως, οι «τσουλκιστές» δεν μπορούν να κατανοήσουν (ή κάνουν πως δεν μπορούν) ότι οι σλαβομακεδονικές διάλεκτοι έχουν την ίδια γενική συστηματική δομή με τις βουλγαρικές διαλέκτους της Βουλγαρίας. Οι διαφορές τους είναι κυρίως φωνολογικές (όπως και σε κάθε σώμα διαλέκτων) και οι γραμματοσυντακτικές τους διαφορές ελάχιστες. Μία σημαντική γραμματική διαφορά λ.χ. είναι η ύπαρξη του παρακειμένου με το βοηθητικό ρήμα «έχω» (ima perfect) που περιορίζεται γεωγραφικά μόνο στις σλαβομακεδονικές διαλέκτους δυτικά του Αξιού. Οι σλαβομακεδονικές διάλεκτοι ανατολικά του Αξιού, όπως καιι όλες οι άλλες σλαβικές γλώσσες έχουν μόνον τον πρωτο-σλαβικό παρακείμενο που χρησιμοποιεί σαν βοηθητικό ρήμα το «είμαι» (sum perfect). Αυτή λ.χ. είναι πραγματική δομική διαφορά και οι γλωσσολόγοι την εξηγούν σαν βλαχικό γραμματικό δάνειο που προέκυψε από την προφανώς εκτεταμένη σλαβο-βλαχική διγλωσσία στην δυτική Μακεδονία.

Friedman ima perfect

Golab ima perfect

Από εκεί και μετά κάθε αντικειμενική μελέτη του σώματος των σλαβομακεδονικών διαλέκτων πρέπει να τις εξετάσει σε όλους τους τομείς της γλωσσολογικής ανάλυσης (φωνολογία, μορφολογία, συντακτικό, λεξιλόγιο κλπ) και να τις συγκρίνει με την πρωτο-σλαβική γλώσσα από την οποία κατάγονται.

Έτσι λ.χ. η φωνολογική μελέτη πρέπει να δείξει την γεωγραφική κατανομή των φωνολογικών εξελίξεων των πρωτο-σλαβικών φωνημάτων όπως το  yat, τα yers, τα έρρινα φωνήεντα, τα ουρανωμένα *(k)tj και *dj και τέλος φωνολογικές ιδιαιτερότητες όπως, η αποβολή ηχηρών μεσοφωνηεντικών συμφώνων, η απώλεια του αρκτικού #χ και η τροπή ή όχι του πρωτοσλαβικού συμπλέγματος *χv>f.

1) Το πρωτοσλαβικό yat αρχικά ακολούθησε «γιακαβιανή» (ě>ya) τροπή σε όλη την βουλγαρόφωνη ζώνη από το Ιόνιο μέχρι τον Εύξεινο πόντο. Πάνω σε αυτό το «γιακαβιανό» υπόστρωμα χώθηκε αργότερα σαν σφήνα ένα «εκαβιανό» (ě>e) επίστρωμα που χρησιμοποίησε τον οδικό άξονα Βελιγραδίου-Θεσσαλονίκης για την εξάπλωσή του. Το αποτέλεσμα ήταν η τριχοτόμηση των σλαβομακεδονικών διαλέκτων σε δυο «γιακαβιανά άκρα» και ένα «εκαβιανό» μέσο: οι διάλεκτοι της περιοχής Κορυτσάς-Καστοριάς δείχνουν γιακαβιανά «υπολείμματα» (λ.χ. (h)lyap, Dryanovo), οι υπόλοιπες δυτικά του Αξιού διάλεκτοι δείχνουν σταθερή εκαβιανή προφορά (λ.χ. (h)lep, Drenovo, Bela Reka), ενώ αυτές ανατολικά του Αξιού δείχνουν ισχυρό «γιακαβισμό» ((h)lyap, mlyako, Byala Ryaka κλπ.).

2) Τα yers όλων των σλαβομακεδονικών διαλέκτων ακολούθησαν την ίδια παμβουλγαρική τροπή. Σε ασθενή θέση χάθηκαν (όπως και σε όλες τις σλαβικές γλώσσες), ενώ σε ισχυρή θέση φωνηεντοποιήθηκαν σε /e/, αντίθετα λ.χ. με την Σερβο-Κροατική όπου φωνηεντοποιήθηκαν σε /a/. Έτσι τα πρωτο-σλαβικά *dĭnĭ «ημέρα» και *ocĭtŭ «ξύδι» έγιναν dan, ocat στην Σερβο-Κροατική και den,ocet παμβουλγαρικώς.

3) Τα πρωτο-σλαβικά έρρινα φωνήεντα ę και ǫ  κατά κανόνα απορρινοποιήθηκαν, αλλά με διαφορετικό τρόπο σε διαφορετικές περιοχές. Ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι διαλεκτικές νησιδες Καστοριάς-Κορυτσάς και αυτές ΒΑ της Θεσσαλονίκης που έχουν (τουλάχιστον όταν μελετήθηκαν στο πρώτο μισό του 20ου αιώνα)  διατηρήσει την ερρινότητα (λ.χ. enzik, rănka, Dămbeni) όπως και η πολωνική γλώσσα (λ.χ .język, ręka).

4) Τα πρωτοσλαβικά συμπλέγματα *(k)tj και *dj στις σλαβικές διαλέκτους της ελληνικής Μακεδονίας συνεχίζουν την βουλγαρική και παλαιοσλαβωνική ανάπτυξη δισυμφωνικών συμπλεγμάτων št/šč και žd/žđ αντίστοιχα. Εξαίρεση αποτελούν οι περιοχές όπως η Φλώρινα και η Έδεσσα που γειτνιάζουν άμεσα με την Πρώην Γιουγκο-Μακεδονία οι οποίες δείχνουν τα ουρανωμένα k’,g’ όπως η πρότυπος Σλαβομακεδονική της ΠΓΔΜ που βασίστηκε για την κωδικοποίησή της στις διαλέκτους της Πελαγονίας. Έτσι οι περισσότερες σλαβικές διάλεκτοι της ελληνικής Μακεδονίας έχουν nošt/nošč για τη «νύχτα», ενώ οι συνοριακές έχουν nok’ όπως η πρότυπος σλαβομακεδονική των γειτόνων, αλλά όπως γράφει και ο Friedmann, ακόμη και στην ΠΓΔΜ τα ουρανωμένα k’,g’ είναι ιστορικά νεωτερισμός που αναπτύχθηκε πάνω σε αρχικά δισυμφωνικό έδαφος:

Friedmann ktj-dj

5) Τα δευτερογενές ένηχο συλλαβικό *l. που προέκυψε μετά την αποβολή του συνοδευτικού yer ανέπτυξε /ο/ στις δυτικά του Αξιού διαλέκτους (λ.χ. volk = «λύκος», poln = «γεμάτος»), το οποίο διαλεκτικά μπορεί να τραπεί σε /u/ (λ.χ. vulk, puln) όπως και στις βόρειες ελληνικές διαλέκτους (λ.χ. άνθρουπους), ενώ σε αυτές ανατολικά του Αξιού έχουμε schwaποίηση όπως στις Βουλγαρικές (vŭlk, pŭl(e)n).

6) Ένα φωνολογικό χαρακτηριστικό που χαρακτηρίζει όλες τις χαμηλότερες κοινωνιόλεκτους της Βουλγαρικής είναι η απώλεια του αρκτικού #h (λ.χ. hlep/hlyap> lep/lyap «ψωμί»). Οι κωδικοποιήτες της προτύπου σλαβομακεδονικής το ενσωμάτωσαν στην πρότυπο γλώσσα των γειτόνων γιατί προσθέτει έναν αέρα «μη βουλγαρικότητας» από τη στιγμή που η πρότυπος βουλγαρική διατηρεί το #h.  Στον ανεπίσημο όμως και καθημερινό λόγο, ακόμα και οι Bούλγαροι τείνουν να μην προφέρουν το αρκτικό αυτό #h.

7) Οι σλαβομακεδονικές διάλεκτοι εμφανίζουν την τάση τροπής -hv->f (λ.χ. fati < hvatati) αλλά σίγουρα δεν είναι αποκλειστικό σλαβομακεδονικό φαινόμενο (λ.χ. Hvos(t)no> Fos(t)no).

8) Οι δυτικές σλαβομακεδονικές διάλεκτοι έτρεψαν το νυν και κάποτε μεσοφωνηεντικό -h- > -v- έτσι ώστε σήμερα ν΄απαντούν οι μορφές όπως vrv (<vrh), suv , Vlav (<Vlah) και grah > grav το φασόλι και gravče tavče ο φασουλο-ταβάς. Και η σερβο-κροατική τείνει μερικές φορές προς αυτήν την τάση (λ.χ. muha > muva).

9) Όπως σε όλες τις χαμηλότερες κοινωνιολέκτους, υπάρχει η τάση αποβολής του μεσοφωνηεντικού  ηχηρού συμφώνου λ.χ. glava> glaa~glᾶ και čovek > čoek. Βρήκα σε «τσιουλκιστή» του διαδικτύου το επιχείρημα ότι επειδή η Θεο-τόκος Bogo-rodica προφέρεται Boguroica το «ιδίωμα» της Mακεδονίας είναι διαφορετικής φύσεως από τα Βουλγαρικά και την πρότυπο σλαβομακεδονική της ΠΓΔΜ. Από γλωσσολογικής άποψης αυτό είναι όσο γελοίο είναι το να λέμε ότι όποιος λέει «διάολος»,«διαόλι» και «λέω» μιλάει διαφορετική γλώσσα από αυτόν που λέει «διάβολος», «διαβόλι» και «λέγω».

Αυτή είναι λίγο πολύ η φωνολογική ανάλυση. Στην γραμματική υπάρχει επιθηματικό οριστικό άρθρο, απώλεια σχεδόν όλων των πρωτο-σλαβικών πτώσεων (με εξαίρεση την κλητική λ.χ. majka> lele majko! «Αχ μάνα») και περιφραστικό απαρέμφατο όπως η Βουλγαρική και οι σερβικές διάλεκτοι της Σερβίας, αλλά όχι αυτές της Βοσνίας που, όπως και η Κροατική έχουν μόνο το πρωτο-σλαβικό απαρέμφατο (-ti). Έτσι η μεσαιωνική/νεοελληνική χρήση της υποτακτικής σαν περιφραστικό απαρέμφατο («θέλω να φάω») έδρασε σαν συντακτικό μοντέλο για το βουλγαρικό iskam da jam και το σλαβομακεδονικό sakam da jadam. Οι Κροάτες από την άλλη, χρησιμοποιούν αποκλειστικά την μορφή želim jesti (θέλω φάγειν), ενώ οι Σέρβοι χρησιμοποιούν στον καθημερινό λόγο το želim da jedem και σε πιο επίσημο λόγο το απαρεμφατικό želim jesti.

Στο λεξιλόγιο αξίζει να τονισθούν ορισμένες αποκλειστικά βουλγαρικές εξελίξεις: το πρωτο-σλαβικό bolje («καλύτερος», ΙΕ συγγενής του ελληνικού βέλτερος και το λατινικού debilis) αντικαταστάθηκε με το περιφραστικό podobre («πιο καλός»), το πρωτοσλαβικό ρήμα jĭskati = «αναζητώ», στην βουλγαρική υπέστη σημασιολογική μεταβολή και έγινε το πρωταρχικό ρήμα με τη σημασία «θέλω». Ανατολικά της Σόφιας λέγεται iskam και δυτικά της Σόφιας sakam. Τέλος υπάρχει μια σειρά αποκλειστικά βουλγαρικών λέξεων που δεν απαντούν σε άλλες σλαβικές ή βαλκανικές γλώσσες για τις οποίες έχει προταθεί πρωτο-βουλγαρική (δηλαδή η τουρκική γλώσσα των βουλγάρων του Βόλγα) καταγωγή. Μια τέτοια λέξη είναι το (h)ubav «όμορφος» το οποίο έχει σλαβικό μεν επιθετικό επίθημα -av, αλλά θέμα μη σλαβικό και θυμίζει το Ιρανικό hub = όμορφος των παμιρικών γλώσσών. Θυμίζω ότι ο δημιουργός της Δουναβικής Βουλγαρίας Ασπαρούχ είχε Ιρανικό όνομα.

Τέλος για να κλείσουμε με τους «τσιουλκιστές» και το «σλαβοφανές» τους ιδίωμα που είναι μείγμα λέξεων … παραθέτω μια σκηνή από την βουλγαρική ταινία με τον αρχετυπικό μυθιστορηματικό Bούλγαρο του Aleko Konstantinov Baj Ganjo Balkanski («ο μπαρμπα-Γκάνιο ο Βαλκάνιος») μέσα από τον οποίο ο Konstantinov θέλησε να δείξει κωμικά τις διαφορές μεταξύ των Ευρωπαίων και των Βουλγάρων που μέχρι πρόσφατα (στα χρόνια του) ήταν υπό Τουρκικό ζυγό.

Βάλτε στο [23:11] και ακούστε τον να χρησιμοποιεί το ελληνικό δάνειο «λείψω» για να πει «Πατριώτη, θα μου λείψεις» (λ.χ. ρουμανικό lipsi) και μετά ακούστε για λίγα λεπτά τη σκηνή στην κουζίνα, όπου προσπαθεί να δείξει στις Τσέχες που τον φιλοξενούν πως μαγειρεύεται το ψάρι. Αυτές δεν μπορούν να τον καταλάβουν εξαιτίας του αυξημένου αριθμού ελληνικών δανείων που χρησιμοποιεί λ.χ. «πράσο», «άιντε κουτό», «τσούσκα» (η καυτερή πιπεριά εκ του «τσούζω»), «ψάρι στην πλάκα» (riba plakija), «σχάρα»:

Για να τις κάνει να καταλάβουν τι εννοεί με τη λέξη «σκάρα» λέει αυτό που στάζει και κάνει «τσβουρ-τσβουρ» στη φωτιά.

Που είναι οι Τσιουλκιστές να μας πουν ότι ο Baj Ganjo στην ταινία δεν μιλάει βουλγαρικά, αλλά κάποιο «σλαβοφανές ιδίωμα» που στο κάτω κάτω έχει και την πραγματική ομηρική λέξη ἐσχάρα αντίθετα με τους ψευδομηρισμούς του Τσιούλκα;

Για να καταλήξω, δεν χρειάζονται παραμύθια για ανθρώπους όπως οι προνεωτερικοί Βούλγαροι που συμμετείχαν εξαρχής και στον νεοελληνικό διαφωτισμό και στο μεγαλύτερο προϊόν του,δηλαδή την νεοελληνική εθνοτική ταυτότητα. Ο νυν διευθυντής τους Κέντρου Νεοελληνικών Ερευνών Πασχάλης Κιτρομιλίδης έχει χαρακτηρίσει τον Ευγένιο Βούλγαρη σαν τον «Πατριάρχη του Νεοελληνικού Διαφωτισμού». Όταν ο Βούλγαρης συστήθηκε στην Τσαρίνα Αικατερίνη είπε πως ήταν «Σλαβο-Βούλγαρος στην καταγωγή, αναθρεμμένος από γεννησιμιού του σαν Γραικός και φιλορώσος στις πολιτικές του πεποιθήσεις».

Voulgaris

Στο κάτω κάτω ο Θούριος του Ρήγα έχει τους στίχους:

Βουλγάροι κι᾿ Ἀρβανίτες, Ἀρμένοι καὶ Ῥωμιοί,
Ἀράπηδες καὶ ἄσπροι, μὲ μιὰ κοινὴν ὁρμή,
Γιὰ τὴν ἐλευθερίαν, νὰ ζώσωμεν σπαθί,
πῶς εἴμαστ᾿ ἀντριωμένοι, παντοῦ νὰ ξακουσθῇ.

Και η πρώτη εφημερίδα στην νεοελληνική γλώσσα («απλά ρωμέικα») εκδόθηκε στη Βιέννη από Σιατιστινούς Βλάχους:

Efimeris

Δεν χρειάζονται καρακιτσαρισμοί για ν΄«αποδείξουν» το ήδη αποδεδειγμένο και αυτονόητο.

Advertisements

14 Comments

Filed under Μυθοθρυψία, Σλαβικές γλώσσες

14 responses to “Ο «τσιουλκισμός» και το «σλαβοφανές ιδίωμα»

  1. Αγγελος

    Το βιβλίο του Τσιούλκα το είχε η βιβλιοθήκη του σχολείου μου, μαζί με ένα πολύ λεπτότερο που προσπαθούσε ν’ αποδείξει ότι τα αρβανίτικα της Βοιωτίας είναι ελληνική διάλεκτος, και το είχα ξεφυλλίσει μαθητής — κι ακόμα και σ’ εκείνη την ηλικία μου ‘κανε (κακή) εντύπωση το ότι πρώτον, ο συγγραφέας ομολογούσε ότι ήταν ανίδεος από σλαβικές γλώσσες, δεύτερον, ότι αφιέρωνε πολλές σελίδες στην κατ’ αυτόν πρέπουσα ορθογραφία (και όχι στο φθογγολογικό του ιδιώματος του Μοναστηριού, στο οποίο προφανώς βασιζόταν) και στήριζε συμπεράσματα στους ορθογραφικούς ακροβατισμούς του, και τρίτον ότι στο λεξικό του κατέγραφε πλήθος ρήματα από πο- ως παράγωγα ελληνικών σύνθετων ρημάτων με πρώτο συνθετικό το από, ενώ ακόμη κι εγώ ήξερα ότι το πο- είναι κοινότατο σλαβικό ρηματικό πρόθεμα. Και βρέθηκε ογδόντα χρόνια αργότερα κοτζάμ Μάρτης να προλογίσει την επανέκδοση!

    • Ξέρεις ποιο είναι το αστείο Άγγελε;

      Οι ουρανοτοξίτες δεν είναι σοβαροί … απλώς είναι λιγότερο γελοίοι από την επίσημη ελληνική θέση στο θέμα του «σλαβοφανούς» ιδιώματος.
      Μερικές φορές βέβαια οι ουρανοτοξίτες καταφέρνουν και γίνονται εξίσου γελοίοι, όπως στο παρακάτω βίντεο:

      Υποθέτω ότι ο μπάρμπας μιλάει για την διατήρηση της «σλαβομακεδονικής» παράδοσης (και καλά κάνει). Αυτο που κατάλαβα από την εικόνα με τα σβησμένα κυριλλικά και την λέξη «τσιρίλιτσα» που λέει είναι ο βανδαλισμός που έγινε στις εκκλησίες από το ελληνικό κράτος, όταν σβήστηκαν οι κυριλλικές γραφές. Ειρωνίκά… το ίδιο αλφάβητο που εφηύραν οι Βυζαντινοί Κύριλλος και Μεθόδιος, για να προσεταιριστούν τους σλάβους των Βαλκανίων τον 9ο αιώνα όταν ήταν η καθολική εκκλησία που είχε απαγορέψει την χρήση της «βαρβαρικής» σλαβικής γλώσσας στην εκκλησία και επέτρεπε μόνο την λατινική (στην Κροατία έγινε αυτό).

      Βέβαια, ο ήχος του βίντεο χαλάει «όλως τυχαίως» στο [01:52] όταν ο μπάρμπας λέει “ezik” αντί για το πρότυπο σλαβομακεδονικό jazik …

      Με άλλα λόγια … «ναι στην παράδοση» … αλλά όχι στο παραδοσιακό ezik των διαλέκτων της ελληνικής μακεδονίας επειδή είναι ολόιδιο με το ezik της προτύπου βουλγαρικής [με την εξαίρεση των δύο διαλεκτικών νησίδων (Καστοριά-Κορυτσά και ΒΔ Θεσσαλονίκης) που διατηρούν το πρωτοσλαβικό έρρινο και κατά συνέπεια λένε enzik, όπως λένε rănka και dămb].

      Άντε να τους εξηγήσεις ότι ο λόγος που η ζώνη Οχρίδος-Στιπ (και, κατά συνέπεια, η πρότυπος σλαβομακεδονική) έχει jazik, zajak και οι νοτιότερες και ανατολικότερες παραδοσιακές βουλγαρικές (ή ο πολιτικά ορθός όρος των ημερών μας … ανατολικές νοτιοσλαβικές) διάλεκτοι λένε ezik,zaek είναι η λεγόμενη «σύγχυση των έρρινων φωνηέντων» που χαρακτηρίζει ήδη από τον 11ο αιώνα την Οχριδική ποικιλία της Παλαιοσλαβωνικής. Σε ατήν την ποικιλια, το έρρινο ę μετά από j τρέπεται σε ǫ το οποίο εξελίχθηκε στο «σλαβομακεδονικό» a (λ.χ. rǫka > raka), με την εξαίρεση της Δίβρας (Debar) όπου έγινε /o/ (λ.χ. roka). Το αποτέλεσμα ήταν τα παλαιοσλαβωνικά językŭ «γλώσσα» και zajękŭ «λαγός» να γίνουν jazik (Δίβρα jozik) και zajak στην ζώνη Οχρίδος-Στιπ και σε όλο το υπόλοιπο «ανατολικό νοτιοσλαβικό» συνεχές ezik, zaek, μετά την απλοποίηση je>e (λ.χ. polje>pole).

      Έτσι στις τορλακικές διάλέκτους έχεις jezik, zajec όπως η σερβική, στην ζώνη Οχρίδας-Στιπ jazik,zajak και στις υπόλοιπες διαλέκτους ezik,zaek.

      http://en.wikipedia.org/wiki/Old_church_slavonic#Macedonian_recension

      A feature called “mixing (confusion) of the nasals” so that /ɔ̃/ became [ɛ̃] after /rʲ lʲ nʲ/, and in a cluster of a labial consonant and /lʲ/. /ɛ̃/ became [ɔ̃] after sibilant consonants and /j/.

      Το ίδιο φαινόμενο απαντά στην Τσακαβιανή διάλεκτο της Κροατικής μόνο που εκεί το παραχθέν jazik ύστερα από μετάθεση έγινε zajik:

      http://en.wikipedia.org/wiki/%C4%8Cakavian#Dialects

      phonological features that yield /a/ for Old Slavic phonemes in characteristic positions: “language” is jazik (or zajik) in Chakavian and jezik in Shtokavian;

      http://en.wiktionary.org/wiki/Appendix:Proto-Slavic/%28j%29%C4%99zyk%D1%8A
      http://en.wiktionary.org/wiki/zaj%C4%85c

  2. patatas

    – η μητρικη γλωσσα του Τσιουλκα ηταν η βουλγαρικη και οχι η ελληνικη.

    -εχεις καμια αποψη γιατι τα χωρια της μακεδονιας μεχρι μια γραμμη μιλουσανε βουλγαρικα και απο εκει και κατω ελληνικα τον 19ο αιωνα και αρχες 20ου;
    Από ποτε μιλάει βαουλγαρικα αυτη η περιοχη; Οφειλεται σε προσφατη βουλγαρικη μετακινηση η σε καποια μεσαιωνικα βουλγαρικα συνορα ή μηπως ακομα στην αρχαια σλαβικη μετακινηση;

    – μου αρεσε πολυ το χιουμορ σου για “το πολιτικά ορθό μακαρόνι «ανατολική ομάδα της νοτιοσλαβικής» των ημερών μας γι΄αυτό που 1000 χρόνια τώρα όλοι -ομιλητές και μη- ονόμαζαν Βουλγαρική γλώσσα”. Αληθεια ως γλωσσολογος πως κρινεις το λημα της βικιπιντιας για την σλαβομακεδονικη γλωσσα οπου παρουσιαζει την φοβερη ταξινομηση :

    Βαλτοσλαβικές
    Σλαβικές
    Νότιες σλαβικές
    Ανατολικές νότιες σλαβικές

    ενω στην αγγλικη εκδοχη :

    Balto-Slavic
    Slavic
    South Slavic
    Eastern South Slavic
    Macedonian

    ειναι ταμπου να πουν βουλγαρικη στο εξωτερικο; Στην Ελλαδα τη βουλγαροφοβια την καταλαβαινω. Στο εξωτερικο δεν θελω να διανοηθω οτι……….

    • Πρώτα πρώτα, δεν είμαι γλωσσολόγος, απλώς είναι χόμπι μου η γλωσσολογία.

      Τώρα σχετικά με το όνομα, μέχρι το 1950 παντού οι γλωσσολόγοι ονόμαζαν τις σλαβομακεδονικές διαλέκτους «Βουλγαρικές». Μόλις ιδρύθηκε η σοσιαλιστική δημοκρατία, προέκυψε ένα νέο «εθνικό κέντρο» που άρχισε να προωθεί τον όρο «Μακεδονική» γλώσσα μαζί με την «Μακεδονική» εθνική ταυτότητα και άρχισε να έχει «αλλεργία» στο όνομα «Βούλγαροι,Βουλγαρική».

      Η παγκόσμια κοινότητα απλώς προσπάθησε να μην έχει πρόβλημα με κανέναν. Έτσι αυτό που ήταν παλιά ο Βουλγαρικός κλάδος έγινε «ανατολικός νοτιοσλαβικός» κλάδος και έσπασε σε «Μακεδονικό» και «Βουλγαρικό», ενώ ο «δυτικός νοτιοσλαβικός» κλάδος περιέχει την Σερβο-Κροατική και την Σλοβενική.

      Η διάσπαση της Γιουγκοσλαβίας, δημιούργησε νέα προβλήματα με τον όρο «Σερβο-Κροατική». Οι Κροάτες πιστεύουν ότι δεν υπάρχει μια κοινή Σερβο-Κροατική γλώσσα, αλλά υπάρχουν ξεχωριστές γλώσσες όπως Κροατική και Σερβική. Οι Μουσουλμάνοι της Βοσνίας αντιδρούν στον όρο Σερβο-Κροατική, γιατί λείπει το όνομά τους (σήμερα θα δεις γραμμένο BCS = «Βοσνιο-Κροατο-Σερβική») και, με τη σειρά τους, πιστεύουν ότι υπάρχει μία τρίτη ξεχωριστή γλώσσα, η «Βοσνιακή». Τέλος, μπήκαν και στο παιχνίδι οι Μαυροβούνιοι, που κωδικοποίησαν μια «Μαυροβουνική» γλώσσα.

      Τώρα στο άλλο θέμα που ρωτάς, για τα όρια της Βουλγαρικής γλώσσας, αυτά στο παρελθόν κατέβαιναν πιο νότια στην Ελλαδικη χερσόνησο (λ.χ. ο Κεκαυμένος περιγράφει Βούλγαρους στην Θεσσαλία και τα σλαβικά τοπωνύμια της Θεσσαλίας δείχνουν ειδικές βουλγαρικές τροπές όπως *dy>žd (Μεζδάνι, 2η στήλη,79) και *ě>ya (Λιάσκαβο, Δριάνοβο, 2η στήλη 69, 3η στήλη 11)

      http://www.promacedonia.org/en/mv/mv_3_5.htm

      Οι εκαβιανή εξέλιξη του yat (*ě>ya) αρχικά ήτνα παμβουλγαρικη και απλωνόταν από το Ιόνιο μέχρι τον Εύξεινο. Σε κάποια φάση, η εκαβιανή προφορά (*ě>e) άρχισε να κατεβαίνει χρησιμοποιώντας τον άξονα Βελιγραδίου-Θεσσαλονίκης (ή Μοράβα-Αξιού) και το αποτέλεσμα ήταν η τριτόμηση σε δύο γιακαβιανά άκρα και ένα εκαβιανό μέσο.

      Οι διάλεκτοι Κορυτσάς-Καστοριάς και αυτές ανατολικά του Αξιού είναι γιακαβιανές και αυτές ανάμεσά τους είναι εκαβιανές.

      Έτσι έχεις στη νότια Καστοριά Dryanovo (το οποίο τον 19ο αιώνα ήτνα ελληνόφωνο αν δεν απατόμαι), και στην γειτονική Φλώρινα Drenovo και, ανατολικά του Αξιού πάλι Dryanovo:

      http://en.wikipedia.org/wiki/Dryanovo

      Από εκεί και μετά, τα σημερινά γλωσσικά σύνορα του Ελλάδικού χώρου διαμορφώθηκαν με την σταδιακή υποχώρηση των σλαβικών ιδιωμάτων και την επέκταση της Ελληνικής.

      Τα σλαβικά τοπωνύμια της Πελοποννήσου και οι βυζαντινές πηγές δείχνουν ότι η σλαβική γλώσσα ήταν κάποτε εκτεταμένη στην Πελοπόννησο. Από το 950 μ.Χ. μέχρι το 1500 μ.Χ., οι μόνοι σλάβοι που ακούγονται είναι οι Εζερίτες και οι Μηλιγγοί του Ταϋγέτου και, από το 1500 και έπειτα, φαίνεται ότι και οι τελευταίοι είχαν απωλέσει την σλαβική τους γλώσσα.

  3. IN

    Βρέθηκα εδώ από παραπομπή στο ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου. Πολύ ενδιαφέροντα αυτά που γράφεις. Δύο παρατηρήσεις: α) Από πού το έβγαλε ο Peter MackRidge ότι οι brothers Markides Pouliou came from an Aroumanian background? Τι λέει αυτή η υποσημείωση 133; Δεν το θεωρώ και εντελώς αδύνατο αλλά η Σιάτιστα είναι ελληνόφωνη πόλη και δεν υπάρχουν σοβαρές ενδείξεις ότι οι κάτοικοί της κάποτε μιλούσαν βλάχικα. β) Το Dryanovo στην “Νότια Καστοριά” που αναφέρεις είναι, προφανώς, το χωριό του Βοΐου (Ν. Κοζάνης, στα σύνορα όμως με το Ν. Καστοριάς) που παλιά ονομαζόταν Ντράνοβο και σήμερα ονομάζεται “Δρυόβουνο” (επί το Ελληνικότερον). Είναι όντως Ελληνόφωνο χωριό, στο Βόιο δεν είχε σλαβόφωνους.

    Το θέμα που θέτει άλλος σχολιαστής παραπάνω, πότε και πώς δημιουργήθηκε το “γλωσσικό σύνορο” που όντως υπάρχει στη Δυτική Μακεδονία ανάμεσα σε σλαβόφωνους και Ελληνόφωνους ντόπιους είναι πολύ ενδιαφέρον, το έχω σκεφτεί κι εγώ. Το σύνορο αυτό στην δική μας περιοχή (Δυτική Μακεδονία) ξεκινάει λίγο βόρεια της πόλης της Κοζάνης. Ότι μπορεί στο παρελθόν να βρισκόταν πιο νότια δεν είναι απάντηση, το θέμα είναι πότε και γιατί παγιοποιήθηκε εκεί που παγιοποιήθηκε και γιατί παγιοποιήθηκε. Για μεγάλο χρονικό διάστημα, εκτός από τις διάφορες κωμικές (ή κωμικοτραγικές) υποσχέσεις σλαβόφωνων χωριών “να ομιλούν πλέον μόνον την Ελληνικήν” υπό την πίεση των Ελληνικών τοπικών αρχών στη δεκαετία του ’50, δεν νομίζω (ή εγώ τουλάχιστον δεν ξέρω) παράδειγμα χωριού της περιοχής που να είναι γνωστό ότι άλλαξε τη γλώσσα του, έστω και σταδιακά.

    • Καλώς ήρθες ΙΝ.

      1) Δυστυχώς, η υποσημείωση 133 απλώς παραθέτει στην Άλκηστη Σόφου (2007) χωρίς να εξηγεί περισσότερο.
      2) Ναι μπορεί να μπέρδεψα τους νομούς, επειδή κοιτούσα τον Αυστρο-Ουγκρικό χάρτη του 1904:

      Νοτιοανατολικά του Βογατσικού (στο χάρτη Bogacko):

      http://postimg.org/image/gh539lbg3/

      Τώρα στο θέμα με τους αδελφούς από τη Σιάτιστα, δεν γνωρίζω την δημογραφική ιστορία της περιοχής, αλλά δεν θα με εξέπληττε εάν σε ένα παραδοσιακά ελληνόφωνο χωριό κατέληγαν Βλάχοι έμποροι.

      Θυμίζω ότι μετά την μεγάλη έξοδο των Βλάχων από την Ήπειρο (εξαιτίας της διπλής φορολογίας του Αλή Πασά και τις παρενοχλήσεις των «Τουρκαλβανών», ο αριθμός των Βλάχων της Μακεδονίας σχεδόν διπλασιάστηκε.

      Λ.χ. στο Βογατσικό, σύμφωνα με τον Αστέριο Κουκούδη (που χρησιμοποιεί τις στατιστικές του σέρβου Gopčević), οι Βλάχοι αποτελούσαν το 25% του πληθυσμού.

      http://www.vlahoi.net/diaspora-ton-vlahon/i-vlahiki-parousia-stin-perioxi-tis-kastorias.html

      Παραδόσεις από το γειτονικό Βογατσικό αναφέρουν πως, προς τα τέλη του 18ου αιώνα, οι Καστοριανοί είχαν αποτρέψει την εγκατάσταση κάποιων ηπειρωτών προσφύγων στην πόλη τους. Έτσι, 70 περίπου οικογένειες από διάφορα μέρη και κυρίως από τη Μοσχόπολη, τη Φούρκα, το Σούλι και την Πάργα, εγκαταστάθηκαν τελικά στο Βογατσικό. Στη στατιστική του 1889 του Σέρβου Spiridon Gopgevic το Βογατσικό παρουσιάζεται να κατοικείται από 3.000 ελληνόφωνους και βλαχόφωνους χριστιανούς, ενώ σε μία άλλη επισήμανση του ίδιου αναφέρεται η συνύπαρξη 400 ελληνόφωνων και 100 βλαχόφωνων φορολογούμενων. Με τον καιρό, οι Βλάχοι μέτοικοι του Βογατσικού αφομοιώθηκαν και χάθηκαν ανάμεσα στους πολυπληθέστερους ελληνόφωνους συμπολίτες τους. Ανάλογη ήταν η τύχη μίας μικρότερης ομάδας βλάχικων οικογενειών από το Λινοτόπι που είχαν εγκατασταθεί στο γειτονικό Νεστόριο και εξελικτικά αφομοιώθηκαν ανάμεσα στους παλαιότερους σλαβόφωνους κατοίκους. Σε στατιστική των αρχών του 20ου αιώνα αναφέρεται πως ανάμεσα στα 455 νοικοκυριά σλαβόφωνων οικογενειών του Νεστορίου υπήρχαν ακόμη 16 βλάχικα νοικοκυριά.

  4. patatas

    λοιπον αναψε η συζητηση :))
    1. Για το Δρυανοβο. Διπλα απο το Βογατσικο υπαρχει το Νρυάνοβο που έγινε Δρυόβουνο και ανηκει στο νομο κοζανης. Δεν ειναι Δρανοβο οπως λεει ο φιλος πιο πανω αλλα Νρυάνοβο και οι κατοικοι του λεγοταν Ντρυανοβνοί.
    Εκτος απο το Δρυοβουνο-Νρυανοβο υπαρχει στο νομο Καστοριας και ενα χωριο στην περιοχη του Νεστροριου ενα βουργαροφωνο χωριο το οποιο λεγεται Ντράνοβο ή Ντρένοβο.
    Επισης βλεπω στην παραπανω παραθεση οτι υπαρχει και στη Θεσσαλια Ντρυανοβο.
    2. Το Βογατσικο απο το οποιο καταγομαι πιθανοτατα δεχτηκε Βλαχους αλλα η παραδοση αυτη εχει ξεχαστει εντελως. Η παραδοση που εχει μεινει ειναι οτι ηρθαν Σουλιωτες μετατην καταστροφη του Αλη Πασα. Πιθανον να πηγαν και στην Σιατιστα. Διπλα στην Σιατιστα υπαρχει το Βλαχικο χωριο Γαλατινη ετσι κιαλλιως. Αλλα το να λεει καποιος οτι οι Αδερφοι Πουλιου ηταν Βλαχοι αυτο 99% το βγαζει απο το μυαλο του. Τα ονοματα Πουλιος Τουλιος κλπ σε -ουλιος ηταν κλασικα ονοματα της περιοχης αλλα τωρα εχουν εξαφανιστει.
    (Παρολα αυτα υπαρχει σιγουρα ενας γνωστος Βλαχος που μεγαλωσε στην Σιατιστα και ειναι ο ηρωας Κασομουλης. Αλλα να λεμε οτι οι Σιατιστινοι ειναι Βλαχοι ειναι σιγουρα τοσο λαθος οσο να λεμε οτι οι Σιατιστινοι ειναι σημερα Ποντιοι)
    3. οτι εχουμε μεχρι την θεσσαλια στα τοπονυμια το φαινομενο αυτο της Βουλγαρικης γλωσσας δειχνει οτι τα τοπονυμια αυτα δοθηκαν απο Βουλγαρους δηλαδη δεν ανηκουν στην καθοδο των Σλαβων του 6ου αιωνα. Ειναι δηλαδη φαινομενο πιο προσφατο.
    4. Οτι εχουμε τοπονυμια μεχρι τοσο νοτια δεν εξηγει τη γλωσσικη γραμμη καθολου.
    -Απο το βουνο Ασκιο και νοτια δεν υπαρχουν καθολου σλαβοφωνα χωρια παρα μονο ελληνικα παρολα αυτα τα τοπονυμια ειναι κυριως σλαβικα.
    – πολλα σλαβικα χωρια εχουν ελληνικα ονοματα και επισης πολλα βλαχικα χωρια εχουν σλαβικα ονοματα. Χωρια ελληνοφωνα μουσουλμανικα παλι εχουν σλαβικα ονοματα. Δεν φαινεται πουθενα η γλωσσικη γραμμη να εχει σχεση με την καταγωγη των τοπονυμιων. Δεν μειωνονται τα σλαβικα ονοματα στις ελληνοφωνες και βλαχοφωνες περιοχες ουτε αυξανονται στις σλαβοφωνες. Δεν υπαρχει γενικα κανενας συσχετισμος η επιρεασμος. Ουτε οι Ελληνοφωνοι κατοικοι μεχρι τη υεσσαλια προσπαθησαν ποτε να αλλαξουν τα ονοματα που στη γλωσσα τους δεν σημαινουν τιποτε.
    5. Η ελληνοφωνια των περιοχων της Μακεδονιας δειχνει με σιγουρια να υπαρχει πριν την Τουρκοκρατια. Στον Τσελεμπι βρισκουμε αναφορες για Ελληνες πιο βορεια απο οτι τον 19ο αιωνα και δεν βρισκουμε πουθενα αναφορες για βουλγαρους εκει που τον 19ο αιωνα μιλουσαν ελληνικα.
    6. Η Γλωσσικη γραμμη που παρατηρουμε στη Μακεδονια τον 19ο αιωνα (και συνεχιζεται και σημερα) δεν ειναι μονο γλωσσικη αλλα και παραδοσεων μουσικης φαγητων ιδιοσυγκρασιας αρχιτεκτονικης ονοματοδοσιας ακομα και ανθρωπολογικη επιτρεψτε μου να πω.

    • Μα δεν ισχυρίστηκε ο Mackridge ότι όλοι οι Σιατιστινοί ήταν Βλάχοι. Όσο για τους Πούλιους, δυστυχώς εδώ χρειαζόμαστε την πηγή του Mackridge, δηλαδή το κεφάλαιο της Σόφου, για να δούμε τι ακριβώς λέει.

      Από εκεί και μετά, και εγώ πιστεύω ότι το γλωσσικό ελληνο-βουλγαρικό σύνορο στην Μακεδονία είναι παλιό και ήταν λίγο πολύ εδραιωμένο σε όλη την Τουρκοκρατία.
      Το τοπωνύμια στις ελληνόφωνες περιοχές που δείχνουν ειδικά βουλγαρικά φωνολογικά στοιχεία πιστεύω ανάγονται στην περίοδο 1000-1400, όταν το βυζαντινό θέμα Βουλγαρίας (11ος-12ος αιώνας) έφτανε μέχρι την Αυλώνα και την Πίνδο.

      Λ.χ. ο Σκυλίτσης λέει ότι ο Βουλγαροκτόνος δεν τόλμησε καν να πολιορκήσει την Καστοριά όταν βρέθηκε με το στρατό του στην περιοχή επειδή ήξερε ότι ήταν απόρθητη.

      [Bas2+Const8.40.10] Ἀριανίτην καὶ Κωνσταντῖνον τὸν Διογένην εἰς τὰς κατὰ Πελαγονίαν
      πεδιάδας ἐκπέμψας ζῴων πολλῶν καὶ αἰχμαλώτων ἐγένετο κύριος.
      τὸ δὲ ληφθὲν φρούριον ἐμπρήσας ὁ βασιλεύς, καὶ τριχῇ τοὺς ἁλόντας
      μερισάμενος, καὶ μίαν μὲν μερίδα τοῖς συμμαχοῦσι παρεσχηκὼς Ῥῶς,
      ἑτέραν δὲ Ῥωμαίοις, καὶ ἄλλην ἑαυτῷ παρακατασχών, ἐχώρει προσω-
      τέρω. καὶ μέχρι Καστορίας ἐλθὼν καὶ τῆς πόλεως ἀποπειραθείς, ὡς ᾔσθετο
      ἀνεπιχείρητον αὐτὴν οὖσαν
      , ὑπέστρεψεν.

      Αργότερα, ο Σκυλίτσης γράφει ότι ο Βασίλειος υποδέχθηκε στην Καστοριά τις κόρες του Σαμουήλ, όπου μαλλιοτραβήχθηκαν με την Μαρία, την σύζυγο του ξαδέλφου τους τσάρου Ιβάν Βλάντισλαβ (ο οποίος έγινε τσάρος σκοτώνοντας τον ξάδελφό του και γιο του Σαμουήλ Γαβριήλ-Ράντομιρ), αλλά δεν εξηγεί πως η πόλη εν τέλει παραδόθηκε.

      Μετά όπως είπα, Βούλγαροι αναφέρονται στην Θεσσαλία από τον Κεκαυμένο, όταν γράφει ότι οι Βλάχοι επαναστάτες πήραν με το μέρος τους τους Βούλγαρους της περιοχής και έχει ενδιαφέρον ότι οι 3 αρχηγοί των Βλάχων που αναφέρονται έχουν όλοι τους σλαβικά ονόματα (Slavota, Litovoj, Borivoj).

  5. patatas

    Ντρυάνοβο ειναι φυσικα και οχι Νρυανοβο (λαθος στην πληκτρολογιση)

  6. patatas

    αποτι φαινεται δεν υπαρχει βιβλιογραφια γιαυτο το θεμα.

    • Για ποιο βρε δεν υπάρχει βιβλιογραφία;

      Έχω την τρίτομη Ιστορία της Μακεδονίας του Χάμμοντ, το βιβλίο του Το Μακεδονικό βασίλειο, τον «Φίλιππο» πάντα του Χάμμοντ, δύο βιβλία του Μιλτιάδη Χατζόπουλου (Διευθυντής του Κέντρου Ελληνο-Ρωμαϊκών αρχαιοτήτων και Διευθυντής του Μακεδονικού Προγράμματος) και έχω το a Companion to Ancient Macedon και τον Φίλιππο του Ian Worthington.

      Όλοι το ίδιο λένε. Πιερία, Πιερία Πιερία. Μακεδονικόν όρος και Μακεδονίδα.

      Να σοβαρευόμαστε λίγο.

    • Πόσο χρονών είσαι 15;

      • patatas

        16 παρα τεταρτο :))
        ειδες σε ποιο θεμα γραφω για βιβλιογραφια και τι ποσταρεις;
        Για την γλωσσικη γραμμη στη μακεδονια λεω οτι δεν υπΑΡΧΕΙ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ, ξυπνα. Εκτος τοπου και εντος χρονου.
        Οσο για το αλλο θεμα μαλλον δεν καταλαβες οτι μιλανε για το πρωτο μακεδονικο βασιλειο των Αργεαδων οτι ειναι εκει που λες.
        Εμεις λεμε αν υπηρχαν μακεδονες και πριν απο τους αργεαδες και αποτι φαινεται υπηρχαν οι Μακετες κλπ. Εκτος αν νομιζεις οτι ηρθαν απο την Πελοποννησο τρια αδερφια και εκαναν ενα βασιλειο στην πεδιαδα και το ονομασαν μακεδονια (ψηλη χωρα).

  7. Π

    Αυτο όμως που είναι ενδιαφερον είναι ότι στη Μακεδονία, κοντα απο τις περιοχές οπου μιλουν τα σλαβοβουλγαρικά πεστε τα όπως θέλετε, υπάρχουν και περιοχές όπου μιλου μια διαλεκτο της Ελληνικής που εχει ο καθενας το δικαίωμα να την ονομάσει ΄΄μακεδονικά΄΄

    Παντως αν οι Σκοπιανοι νομιζουν ότι είναι απογονοι των αρχαίων Μακεδόνων που ζουσαν στη περιοχή σημαίνει ότι πιστεύουν ότι είναι απογονοι Ελληνοφωνων. Ειναι λογικο να πιστεουν το ίδιο και οι Ελληνες.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s