Οι 3 αναπληρωματικές εκτάσεις της Ελληνικής 3: Η τρίτη αναπληρωματική έκταση (ΑΕ3)

Αυτή είναι η τελευταία των συστηματικών ΑE της ελληνικής γλώσσας και πραγματοποιήθηκε κατά την περίοδο 750-700 π.Χ. Η ΑΕ3 περιγράφει την αποβολή του ημιφωνικού δίγαμμα ϝ~/w/ που γειτνιάζει με υγρό (λ,ρ) ή ρινικό (ν,μ) ένηχο και ενίοτε με άλλο σύμφωνο. Οι διάλεκτοι που διατήρησαν το δίγαμμα δεν συμμετέχουν στην ΑΕ, ενώ η Αττική απέβαλε το δίγαμμα χωρίς ΑΕ. Οι Ιωνικές και Δωρικές διάλεκτοι απέβαλαν το δίγαμμα με ΑΕ. Πολλές Δωρικές διάλεκτοι παρουσιάζουν δίγαμμα στις παλαιότερες επιγραφές και ΑΕ στις μεταγενέστερες.

1) ξένϝος : Αττικό ξένος, Ιωνικό ξεῖνος, Δωρικό ξῆνος.

2) μόνϝος: Αττικό μόνος, Ιωνικό μοῦνος, Δωρικό μῶνος.

3) ὅλϝος: Αττικό ὅλος, Ιωνικό οὗλος, Δωρικό ὧλος

4) κόρϝᾱ: Αττικό κόρη, Ιωνικό κοῦρη, Δωρικό κώρᾱ. Από εδώ φαίνεται ότι η λέξη κοῦρος ήταν Ιωνικό δάνειο στην Αττική.

5) *per-wr. > πέρϝαρ > Ομηρικό (Ιων) πεῖραρ

6) *h1d-wr. > ed-wr. > ἔδϝαρ ~ Ομηρικό (Ιων) εἶδαρ

7) δερϝά > δειρή

8) Η ρίζα *doru «ξύλο» έχει δώσει τις λέξεις δόρυ (Ιων. γενική τοῦ δόρϝατος ~ δούρατος), δρς και τον δόρεϝ-ιον ~δούρειον ἵππον.

9) Η ρίζα *g’enu-«μὐτη,γωνία,προέκταση»: Από τον ο-βαθμό ablaut έχουμε το ουδέτερο γόνυ, Ιων. γενική τοῦ γόνϝατος ~ γούνατος , την «Ιωνίζουσα» λέξη γουνός (γονϝός) από την οποία μάλλον κατάγεται η νεοελληνική βουνό μέσα από χειλική αφομοιώση (λ.χ. η φωνητική τροπή /h/>/f/ στις αγγλικές λέξεις laugh, cough, tough εξαιτίας του προκείμενου στρογγυλού φωνήεντος) και τη «δωριάζουσα» λέξη γωνία (γονϝία). Τέλος, από τον ε-βαθμό της ρίζας έχουμε γενεϝ-ιον > γένειον = «γένι».

Advertisements

Leave a comment

Filed under Γλωσσολογία, Ελληνική γλώσσα

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s