Ετυμολογίες «μπουμπούκου»: πέλαγος , ἅλς και πλοῦς

Το παρόν μυθοθρυπτικό άρθρο θα φέρει στο επίκεντρο την κραυγαλέα γλωσσολογική άγνοια του μπουμπούκου. Σε μια εκπομπή όπου ήταν καλεσμένος του Θέμου, ο μπουμπούκος επιχείρησε να μας ετυμολογήσει τις λέξεις πέλαγος, ἄλς και πλοῦς:

Ισχυρίζεται λοιπόν ο μπουμπούκος ότι οι παραπάνω λέξεις είναι ηχομιμητικές (δηλαδή η μορφή τους μιμείται τον ήχο του αντικειμένου που περιγράφουν λ.χ. γαυ-γαυ > γαύγισμα, νιάου-νιάου > νιαούρισμα) και, πιο συγκεκριμένα, ότι η λέξη πέλαγος σχετίζεται με τη λέξη πλοῦς, η οποία προέκυψε στην ελληνική γλώσσα από τον ήχο «πλουτς-πλουτς» που κάνει το διαταραγμένο νερό. Σαν να μην έφτανε αυτό, ο μπουμπούκος ισχυρίζεται ότι η λέξη ἅλς προέκυψε από τον ήχο «αλς-αλς» του κύματος.

Ας δούμε όμως τι ισχύει πραγματικά.

1) Το Πέλαγος 

Υπάρχει δύο λόγοι που μας κάνουν να υποψιαζόμαστε ότι η αρχική σημασία της λέξης δεν ήταν απλά θάλασσα. Ο πρώτος είναι το ότι συχνά η λέξη πέλαγος συνοδεύει τις βασικές λέξεις της θάλασσας (ἅλς, πόντος, θάλασσα) και, επομένως δεν μπορεί να έχει την ίδια ακριβώς σημασία με την λέξη που συνοδεύει. Έτσι, στην Οδύσσεια [5.335] βρίσκουμε τη φράση «ἁλός ἐν πελάγεσσι», δηλαδή «στα πελάγη της θάλασσας», στα Αργοναυτικά του Απολλώνιου [2.608] βρίσκουμε τη φράση «πέλαγος θαλάσσης», ενώ στον Πίνδαρο βρίσκουμε τις φράσεις «πόντιον πέλαγος» και «πόντου πέλαγος».

Τις ίδιες ακριβώς εκφράσεις τις βρίσκουμε με την λέξη «πλάκα» στη θέση του πελάγους. Βρίσκουμε δηλαδή εκφράσεις του τύπου «πόντου πλαξ», «ἄλοκα Νηρεΐας πλακός τέμνοντες», «ποντία πλαξ» ενώ υπάρχει και μια περίπτωση όπου η πλάκα συνοδεύει την λέξη πέλαγος («πελαγία πλαξ»). Η πλάκα της θαλάσσης δεν είναι τίποτε άλλο παρά η απέραντη και μονότονη βαθυπέλαγη επιπεδότητά της.

Ο δεύτερος λόγος είναι ότι η λέξη πέλαγος χρησιμοποιήθηκε για να ονομάσει το αρχαίο φύλο των Πελαγόνων που κατοικούσαν στον κάμπο της Πελαγονίας (σημερινή περιοχή Μοναστηρίου στη γειτονική χώρα) μακριά από τη θάλασσα. Το ότι οι λαοί αυτοί δεν είχαν καμιά σχέση με τη θάλασσα μας το θυμίζει ο χρησμός του Τειρεσία στον Οδυσσέα ότι [Οδύσσεια 11.121-125]:

αὐτὰρ ἐπὴν μνηστῆρας ἐνὶ μεγάροισι τεοῖσι
κτείνῃς ἠὲ δόλῳ ἢ ἀμφαδὸν ὀξέι χαλκῷ,
ἔρχεσθαι δὴ ἔπειτα λαβὼν ἐυῆρες ἐρετμόν,
εἰς ὅ κε τοὺς ἀφίκηαι οἳ οὐκ ἴσασι θάλασσαν
ἀνέρες, οὐδέ θ᾽ ἅλεσσι μεμιγμένον εἶδαρ ἔδουσιν·
οὐδ᾽ ἄρα τοί γ᾽ ἴσασι νέας φοινικοπαρῄους
οὐδ᾽ ἐυήρε᾽ ἐρετμά, τά τε πτερὰ νηυσὶ πέλονται.

Κι ως τους μνηστήρες στο παλάτι σου με κοφτερό σκοτώσεις
χαλκό, με δόλο ξεπλανώντας τους για κι ανοιχτά, το δρόμο
πάρε μετά, κουπί καλάρμοστο στο χέρι σου κρατώντας,
σε ανθρώπους ως να φτάσεις, θάλασσα που δεν κατέχουν τι είναι,
κι ουδέ ποτέ με αλάτι αρτίζουνε τα φαγητά που τρώνε,
κι ουδέ καράβια αλικομάγουλα ποτέ αγνάντεψαν, μήτε
κουπιά καλάρμοστα, που ως φτερούγες δρομίζουν τα καράβια.

(Μετάφραση Κακριδή-Καζαντζάκη)

Τι σημαίνει λοιπόν το πέλαγος; Το κοινό του κάμπου του Εριγώνα ποτάμου και της θάλασσας είναι η επιπεδότητά τους. Η λέξη πέλαγος δεν είναι παρά ο πλήρης ε-βαθμός ablaut  της ρίζας *pelh2k– που έδωσε την πλάκα (η μορφολογική σχέση πλακός και πελάγους είναι ίδια με αυτήν μεταξύ των λέξεων τέμενος και τμῆμα/τμῆσις και μεταξύ των λέξεων παφλασμός και δυσπέμφελος = «με κακό παφλασμό» ~ «τρικυμιώδης»). Επομένως, το πέλαγος δεν είναι «ηχομιμητική λέξη», αλλά λέξη ΙΕ καταγωγής, η ρίζα της οποίας, την οποία βρίσκουμε και στο επίθετο «πλατύς», απαντά σε πολλές γλώσσες όπως λ.χ. τα λιθουανικά platus ~ plakanas = «πλατύς». Παραδίδω παρακάτω την ανάλυση των Mallory & Adams από την σελίδα 297 του βιβλίου τους “The Oxford Introduction to PIE and the PIE world” (OUP,2007):

pelh2k

Αυτό εξηγεί γιατί η ίδια ρίζα *pelh2k- χρησιμοποιήθηκε για να περιγράψει την επιπεδότητα της θάλασσας και τους κατοίκους της επίπεδης πεδιάδας («Πελαγ-όνες» = «οι καμπήσιοι»).

2) Η ἅλς

Πριν προχωρήσω στην ετυμολόγηση της λέξης «ἅλς» θα ήθελα να δείξω πόσο τσαπατσούλικη ήταν η ετυμολογία του μπουμπούκου. Ο μπουμπούκος λοιπόν διάβασε όλα τα γράμματα της λέξης «ἅλς» σαν μέρη του ηχομιμητικού θέματος (ἅλς-ἅλς). Δεν σκέφτηκε καν ότι το τελικό σίγμα δεν ανήκει στο θέμα της λέξης, αλλά είναι το επίθημα της αθεματικής ονομαστικής όπως τα κόραξ (κόρακ-ς) και Πέλοψ (Πέλ-οπ-ς). Στις πλάγιες πτώσεις το σίγμα εξαφανίζεται: ἡ ἅλς, τῆς ἁλός, τὴν ἅλα κλπ. Με άλλα λόγια, ο μπουμπούκος ισχυρίζεται ότι ο σκύλος δεν κάνει «γαυ-γαυ», αλλά «γαυγίζω-γαυγίζω».

Βέβαια, κάθε άνθρωπος με στοιχείωδεις γνώσεις ΙΕ γλωσσολογίας γνωρίζει ότι η λέξη «ἅλς» δεν είναι ηχομιμητικό δημιούργημα των Ελλήνων, αλλά κληρονομημένη ΙΕ ρίζα. Η αρχική σημασία της ρίζας είναι «αλάτι» και κατέληξε να σημαίνει και θάλασσα λόγω της αλμυρότητας της τελευταίας. Οι λέξεις ἅλς, ἅλας, ἅλμυρός κλπ όλες περιέχουν το πρωτο-ελληνικό θέμα *hal- που κατάγεται από την ΠΙΕ ρίζα *sal– «αλάτι» με τυπική για την ελληνική τροπή *s>h σε αρκτική-προφωνηεντική (δηλαδή αρχή της λέξης πριν από φωνήεν) και μεσοφωνηεντική θέση λ.χ. *septm. > ελλην. hεπτά ~ λατιν. septem, *sekw- > ελλην. hέπομαι, hεπέτης, hοπαδός ~ λατιν. sequor, secundus (δεύτερος, αλλά κυριολεκτικά «αυτός που έπεται μετά τον πρώτο»), socius. Έτσι δίπλα στα ελληνικά ἅλς, ἅλας και ἅλμυρός έχουμε το αγγλικό salt, το γερμανικό salz, το ιταλικό sale, το νοτιοσλαβικό sol κοκ.

3) Ο πλοῦς

Πάμε στην τελευταία ετυμολογία του μπουμπούκου. Ο πλοῦς δεν είναι παρά η συνηρημένη μορφή του πλόος (λ.χ. νό-ος > νοῦς). Ότι ανάμεσα στα δύο /ο/ κάποτε υπήρχε ένα δίγαμμα /w/ μας το φανερώνουν οι συγγενικές λέξεις πλεσις και πλευστός και ο Κοσμάς ο … Ινδικοπλεύστης. Έτσι έχουμε την ρίζα *pleu- με τους διάφορους βαθμούς ablaut:

α) ε-βαθμός *plew– : πλέ(w)ω, πλεῦσις, ἐπλευσα κλπ.

β) ο-βαθμός *plow-: πλό(w)-ος~πλοῦς, πλό(w)-ιον ~ πλοῖον, πλο(w)-ηγός, πλο(w)-οτός ~ πλωτός κλπ.

γ) Τον μηδενικό βαθμό *plu– που έχει αποκτήσει άλλη σημασία: πλύσις, πλυντήριο κλπ. Άλλα τέτοια παραδείγματα μηδενικών βαθμών ριζών που περιέχουν δίγαμμα είναι το *srew-: ῥέ(w)ω , ῥο(w)ή , ῥεῦμα > υτός το *g’hew-: χέ(w)ω, υδροχό(w)ος, χεῦμα > χύτρα, χυτός.

Έτσι και αυτή η σειρά λέξεων δεν είναι ηχομιμητικά δημιουργήματα των Ελλήνων, αλλά λέξεις που κατάγονται από την ΙΕ ρίζα *plew-. Η αρχική σημασία της ΙΕ ρίζας ήταν η «κίνηση σε υγρό» ή «κίνηση υγρού σε κάποιο σώμα». Η δεύτερη σημασία εξελίχθηκε στo ελληνικό πλύσις και στο λατινικό plovere~pluere = «βρέχει» και pluvia = «βροχή», ενώ η πρώτη σημασία έδωσε σχεδόν σε όλες τις ΙΕ γλώσσες λέξεις με τη σημασία του (επι)πλέω:

Στα αγγλικά έχουμε float, στα σλαβικά το ρήμα plavati «πλέω» και plava = «ακάρινη βάρκα», στα λιθουανικά plaukti = «πλέω» κοκ. Το όνομα του αρχαίου Ενετικού ποταμού Plavis (σημερινό ιταλικό όνομα Piave) προέρχεται από την ίδια ρίζα.

Βλέπουμε δηλαδή ότι και οι τρεις λέξεις που ο μπουμπούκος θεώρησε «ηχομιμητικά» κατασκευάσματα των Ελλήνων στην πραγματικότητα είναι λέξεις με ΙΕ καταγωγή και απλώς η Ελληνική, όπως και κάθε άλλη θυγατρική ΙΕ γλώσσα, τις κληρονόμησε. Ο άνθρωπος δεν θα μπορούσε να επιδείξει με πιο κραυγαλέο τρόπο την παντελή του άγνοια για την ελληνική γλώσσα και την καταγωγή της.

Θα κλείσω με μια ακόμα ενδιαφέρουσα ετυμολογία. Η παλαιότερη μορφή της λέξης πνεύμων ήτανε πλεύμων. Η μορφή πνεύμων προήλθε σαν αποτέλεσμα ύστερης σύγχυσης με τις λέξεις πνοή και πνεῦμα. Στα λατινίκά ο πνεύμονας είναι pulmo ενώ στην OCS (εκκλησιαστική παλαιοσλαβωνική) το ίδιο όργανο ήταν pljušta. Όπως καταλάβατε περιέχουν την ρίζα *plew- «επιπλέω» και, κατα συνέπεια, για τους ΠΙΕους ήταν «τα  σπλάγχνα που επιπλέουν στο νερό» λόγω του αέρα που περιέχουν. Οι πρόγονοι των Άγγλων έκαναν και αυτοί ακριβώς την ίδια σκέψη, γιατί το αγγλικό lung = πνεύμων κατάγεται από την ΠΙΕ ρίζα *h1lengwh– που έδωσε το ελληνικό ἐλαφρός.

Advertisements

9 Comments

Filed under Γλωσσολογία, Μυθοθρυψία

9 responses to “Ετυμολογίες «μπουμπούκου»: πέλαγος , ἅλς και πλοῦς

  1. Kostas

    Αν η ρίζα είναι *pelh2k- γιατί το πέλαγος έχει γ και όχι κ ? Γιατί η πλάκα έχει κ αν είναι απο την ίδια ρίζα? Στο etymonline δίνει το πέλαγος “πιθανόν” απο το *plak. Είναι ξεχωριστή ρίζα αυτή ?

    • Σμερδαλέος

      Για σου Κώστα και συγχαρητήρια για την παρατηρητικότητά σου. Και εμένα με απασχόλησε η ίδια απορία στο παρελθόν και έχω βρει 2 αιτίες:

      1) ανεξήγητη/τυχαία ηχηροποίηση k>g όπως στο δραγάτης = «φύλακας» (το δραγατεύω πρωτοεμφανίζεται σε επιγραφή περί το 200 π.Χ. στην περιοχή της Ελασσόνας) εκ του δέρκομαι = κοιτώ (η λέξη δράκων σημαίνει «φύλακας» κυριολεκτικά ενεργητική μετοχή «φυλάσσων» *dr.k-ont- .

      http://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A1999.04.0057%3Aentry%3Ddragateu%2Fw

      Αραία και που υπάρχουν ανεξήγητες μεταβάσεις πάνω στις σειρές [κ,χ,γ], [π,φ,β] και [τ,θ,δ].

      Η ΙΕ ρίζα για το χέρι είναι *g’hes- και σχηματίζει 2 σειρές λέξεων: *g’hes-r. και *g’hes-to. Στα ελληνικά απαντούν και τα δύο χείρ και περιέργως ἀγοστός = παλάμη αντί του αναμενόμενου **ἀχοστός.

      http://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A1999.04.0057%3Aentry%3Da)gosto%2Fs

      Η ρίζα *h3reuk- πάλι έπρεπε να δώσει ορυκ- αλλά έδωσε ὀρυχ-ὀρυγ (ορυχείo, αλλά διώρυγα).

      2) Η δεύτερη αιτία που μπορεί να έπαιξε λόγο είναι το λεγόμενο επίθημα του Hoffmann *(i)h3onh2. Είναι ένα επίθημα με συλλογικό ή κτητικό χαρακτήρα (καλαμών = μέρος με πολλά καλάμια, ελαιών μέρος με πολλές ελιές, η φυλετικές καταλήγεις -όνες,-άνες ανήκουν εδώ όπως και τα ονόματα Πλάτων, Στράβων (αυτός που έχει πλατύ μέτωπο, αυτός που είναι στραβός) και στα λατινικά legio/legionem (άθροισμα επιλεγμένων στρατιωτών), regio/regionem (η περιοχή όπου ασκεί εξουσία ο βασιλιάς) και φυσικά τα ονόματα όπως Cicero = «αυτός που έχει ”ρεβίθι”- cicer στη μύτη»).

      Στην λέξη πέλαγος, το επίθημα Hoffmann απαντά στο όνομα της φυλής των Πελαγόνων, στο ανθρωπωνύμιο Πελαγών (απαντά στην Ιλιάδα και στα ποιήματα της Σαππφούς).
      http://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A1999.04.0073%3Aentry%3D*pela%2Fgwn

      Το αξιοσημείωτο με αυτήν την ρίζα είναι ότι αρχίζει με *h3 και το λαρυγγικό *h3 είναι γνωστό ότι αραιά και που προκαλεί ηχηροποίηση του προκείμενου συμφώνου.

      Παράδειγμα: Μακέτης > Μακετ-h3onh2 > Μακεδών (οι Θεσσαλοί έλεγαν Μακετούν).

      ἄνθος > ἀνθεσ-τ-h3onh2 > ἀνθητ-h3onh2 > Ἀνθηδών.

      Και στα λατινικά μια ολόκληρη σειρά λέξεων που τελειώνει σε -go/-gonem με το g να είναι ηχηροποιημένο k.

      Λ.χ. rubus/ruber = κόκκικος και

      rubi-k-h3onh2 > Rubico («Κοκκινοπόταμος») εκεί που ο Καίσαρας είπε το “alea iacta est”.

      Αλλά rubi-k-h3onh2 > rubigo/robigo = «η σκουριά»:

      http://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A1999.04.0059%3Aentry%3Drobigo

      Επομένως, ίσως αρχικά να ήταν **Πέλακος και το «γ» να πρωτοεμφανίστηκε στα παράγωγα Πελαγών, Πελαγόνες και από μέσα από λεξική διάχυση να μεταφέρθηκε αναλογικά και στο πέλαγος. Ο ίδιος μηχανισμός υποπτεύομαι ότι οδήγησε στο διώρυγα~διώρυχα αλλά πάντα ὄρυγμα. Τα ρινικά ένηχα (ν,μ) ηχηροποιούν τα προκείμενα σύμφωνα λ.χ. πρακτικός > πράγμα, δέρκομαι > δέργμα = «ματιά», αποφρακτικός > φράγμα, δείκνυμι > δεῖγμα. Έτσι, ίσως αρχικά ήταν διῶρυξ/διώρυχα και ὄρυγμα και μέσα από λεξική διάχυση να προέκυψε από αναλογία το διώρυγα.

      • Kostas

        Όσον αφορά το πρώτο, αναρωτιέμαι αν αυτό συμβαίνει και σε άλλες γλώσσες και αν υπάρχει καμμία καλύτερη εξήγηση απο το “τυχαίο”. Πολλές φορές λέμε τυχαίο κάτι που ακολουθεί κανόνες που δεν καταλαβαίνουμε. Με την ίδια λογική μπορούμε να ετυμολογήσουμε το θεός απο το *dewos (αν και το *σ που αναφέρεις και οι μυκηναικές επιγραφές ίσως συνηγορούν εναντίον του οπότε μπορούμε να είμαστε πιο σίγουροι οτι δεν είναι έτσι.). Ίσως να υπήρξε κάποιο ξένο ινδοευρωπαικό υπόστρωμα στα ελληνικά, ίσως κάποια δάνεια από κάποια προ-πρώτοελληνική διάλεκτο πχ. Ξέρουμε τα φρυγικά τι θα είχαν σε αυτή τη θέση? Τα μακεδονικά ξέρω οτι ηχηροποιούσαν διάφορα σύμφωνα αλλά δεν ξέρω ακριβώς τους κανόνες (πχ, μαχαιρα-μαγειρος).

        Όσον αφορά το δεύτερο, είναι περίεργο ότι το επίθεμα δεν ήχηροποιεί πάντα (τυχαίο είναι και αυτό?) και επίσης η ετυμολογία δεν περνάει απο το πελαγώνες οπότε επικαλούμαστε πάλι δύο “περίεργους” μηχανισμούς (διάχυση) οπότε δεν πατάμε και σε πολύ στέρεο έδαφος.

        Τέλος πάντων η ουσία είναι ότι δεν το βλέπω απόλυτα βέβαιο ότι αυτή είναι η σωστή ετυμολογία. Θα μπορούσε να είναι και ένα τελείως άσχετο δάνειο και η ομοιότητα να είναι τελείως συμπτωματική. Όχι φυσικά οτι οι παπαριές του “μπουμπουκου” και των άλλων αρχαιολάγνων έχουν καμμία μεγαλύτερη βάση εξ αιτίας των παραπάνω…

        Τελευταίο και άσχετο: Αν γκουγλάρεις ινδοευρωπαίοι και τα σχετικά, σχεδόν όλες οι σελίδες των αποτελεσμάτων είναι “άρθρα” των τρελαμένων. Δεν ξέρω πως δουλεύει το γκουγκλ αλλά καλό θα ήταν να κοιτάξεις ένα τρόπο να βγάλεις το μπλογκ σου ψηλά μπας και δει κανενας το φως. Αυτά τα άρθρα είναι πολύ καλή εισαγωγή και δεν είναι τόσο “εκλαικευμένα” που να χάνεται η ουσία (όπως κάνουν οι περισότεροι).

      • Σμερδαλέος

        @ Κώστα.

        1) Σχετικά με το θεός. Το ιερό της θέτιδος στην Θεσσαλία ήταν γνωστό και σαν Θετίδειον και σαν Θεστίδειον, το οποίο με ωθεί να πιστεύω ότι το θεωνύμιο Θέ(σ)τις αρχικα σήμαινε «θεά». Λ.χ. ὄρος Ὀρεστίς = «ορεινή περιοχή», ὀρεσ-ί-βιος κλπ). Σχετικά με την απώλεια του /σ/ πριν από /π/ και /τ/ αυτό παρατηρείται συχνά σε μη αττικο-ιωνικές διαλέκτους (λ.χ. ο χείμαρρος στην μακεδονία λεγόταν ἄσπιλος = «με καθαρό ἄσπιλο νερό», αλλά στην Πιερία υπήρχε ο χείμαρρος Ἀπίλας που χυνόταν κοντά στο Ηράκλειον/Πλαταμώνα).

        http://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A1999.04.0057%3Aentry%3Da)%2Fspilos

        2) Σχετικά με το τυχαίο, αυτο συμβαίνει παντού και πάντοτε. Φυσικά, μπορεί να υπάρχει ένας κανόνας που δεν έχουμε ακόμα βρει ή άλλες πιθανές αιτίες (υποστρωματική/επιστρωματική επιρροή κλπ) που δεν έχουμε υπολογίσει. Αλλά πάρα πολλές φορές είναι εντελώς τύχη. Να δώσω ένα παράδειγμα. Στις ιταλικές διαλέκτους νοτίως της γραμμής La spezia-Rimini:

        http://en.wikipedia.org/wiki/La_Spezia%E2%80%93Rimini_Line

        τα λατινικά μεσοφωνηεντικά k,p,t «κανονικά» δεν ηχηροποιούνται ενώ, βορείως της γραμμής και μέχρι τον Ατλαντικό η ηχηροποίησή τους προς b,d,g είναι «κανονική».

        Έτσι τα λατινικά lupus kai focus έγιναν lupo,fuoco στα Ιταλικά και lobo, fuego στα Ισπανικά.

        Το λατινικό ρήμα pacare όμως ηχηροποιήθηκε ΚΑΙ στις περισσότερες ιταλικές διαλέκτους και έγινε αλλού pagare (λ.χ. στην πρότυπο Ιταλική) και αλλού pacare.

        http://en.wiktionary.org/wiki/paco#Descendants

        Αντίθετα, το λατινικό paucus = «λίγο» στα ιταλικά έγινε κανονικά poco, στα γαλλικά έγινε κανονικά *pogo > *poγo > peu (λ.χ. λέγω> λέω, υπάγω> πάω), αλλά στα ισπανικά έχουμε την «ανώμαλη» μορφή poco και όχι το αναμενόμενο **pogo.

        http://en.wiktionary.org/wiki/paucus#Descendants

  2. Kostas

    Ναι συμφωνώ με όλα αυτά. Προφανώς ανωμαλίες θα υπάρχουν πάντα. Η γλώσσα είναι πολυπαραγοντικό φαινόμενο και δεν συμπερφέρεται σαν την βαρύτητα, να περιγράφεται απο μία λιτή εξίσωση.

    Υπάρχει μία λεπτή διαφορά όμως. to pacare και το pagare μπορούν να συνδεθούν άμεσα, με τα κατάλληλα νοήματα και καταγεγραμένες μορφές. Σε αυτήν την περίπτωση δεν μπορούμε να επικαλεστούμε κάτι άλλο εκτός απο “τυχαιότητα”. Όταν όμως δεν έχουμε κάποια καταγεγραμμένη μορφή **πελακος και η σημασιολογική συσχέτιση είναι πιο χαλαρή, πρέπει να είμαστε πιο προσεκτικοί. Σκέψου για παράδειγμα πόσο δύσκολο είναι να ετυμολογηθούν τοπωνύμια γλωσσών οι οποίες δεν είναι καλά καταγεγραμμένες. Με τους κατάλληλους κανόνες μετατροπής και το κατάλληλο νόημα μπορείς να “αποδείξεις” οποιαδήποτε ετυμολόγηση. Φυσικά δεν λέω οτι το ίδιο ισχύει εδώ αλλά η βασική αρχή είναι η ίδια.

    Τέλος πάντων αυτά είναι λεπτομέρειες. Δεν έκανα το σχόλιο για να διαφωνήσω! Φαίνεται πράγματι πολύ πιθανό να είναι σωστή αυτή η ετυμολόγηση. Ανυπομονώ να δω και τα μελλοντικά άρθρα!

    ΥΓ: Δεν έχω καμμία σχέση με θεωρητικές επιστήμες (ούτε και γλωσσολογία, αν δεν θεωρείται θεωρητική). Απλά ξέρω 5 πράματα και κάνω κουβέντα. Να πω την αλήθεια, δεν έχω καμμία άποψη για την ετυμολογία του πελάγους.

    • Σμερδαλέος

      Κοίτα, ποτέ δεν θα ακούσεις σοβαρό επιστήμονα να λέει ότι είναι 100% σίγουρος για τα παντα. Όπως είπα ότι οι Νεογραμματικοί υπερέβαλαν ολίγον τι όταν είπαν το αξίωμάτα τους για «απαραβιαστικότητα» των γλωσσικών νόμων γιατί στην πραγματικότητα πάντα υπάρχουν εξαιρέσεις και η επαναληψιμότητα των γλωσσικών νόμων κυμαίνεται από το 95% για τους πιο ισχυρούς στο 66% για τους πιο χαλαρούς.

      Επομένως ακολουθώντας τους γλωσσικούς νόμους απλώς παίρνουμε την πιο πιθανή μορφή. Φυσικά και η ετυμολογία του πελάγους δεν είναι 100% αναντίλεκτη, απλά όπως είπες και εσύ είναι η πιο πιθανή ετυμολόγηση που κάνουν οι γλωσσολόγοι. Αντίστοιχα, δεν έχουμε μέχρι τώρα την μορφή *δρακάτης που θα μας βεβαίωνε 100% ότι ο δραγάτης και το δραγατεύω παράγονται από το δέρκομαι όπως το δράκων (υποθέτω ότι ο Αθηναίος νομοθέτης προφανώς είχε το όνομα Δράκων (εποπτεύων), για να φοβούνται αυτοί που σκεφτόταν να κάνουν παρανομία μήπως και τους δει) αλλά η σημασιολογική σχέση των εννοιών «φύλακας» και «βλέπω» είναι αρκετά συχνή (λ.χ. φρουρός = προ-hοράω με τη δασεία να μεταπηδά στο π και να το κάνει δασύ φ=ph).

      http://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A1999.04.0057%3Aentry%3Dfrouro%2Fs

  3. επισκέπτης

    Ασχέτως αν έχει δίκαιο ή άδικο, με το να τον αποκαλείς “μπουμπούκο” τριάντα φορές το μόνο που αποδεικνύεις είναι οτι έχεις βρωμερή και εκδικητική ψυχή και είσαι ανθρωπάκι και όχι Άνδρας.

    • Μπάμπη, η Βασιλειάδου λέει στον Ρίζο «καλά, πέρυσι το χτύπησες, τώρα σε πόνεσε;»

      [06:40]

      3 χρόνια την έχω την ανάρτηση, τώρα θυμήθηκες να συμπαρασταθείς στον Μπουμπούκο;

      Μήπως διακρίνω εκδικητικά συμπλέγματα κατωτερότητας Μπάμπη;

      Πως και νοιάστηκες εσύ σήμερα, μετά από 3 χρόνια, να σχολιάσεις σ΄αυτήν την ανάρτηση; Έμαθες τίποτε συνταρακτικά νέα και συγχύστηκες;

      Άμα είσαι άντρας κοίτα να σχολιάζεις στις άλλες αναρτήσεις που υποτίθεται ότι σ΄ενδιαφέρουν … όχι μουλουχτά σε αναρτήσεις που δεν σε «καίνε».

      ΥΓ: Μιας και αποφάσισες να γίνεις κολλητός με το Μπουμπούκο, να ξέρεις ότι, σύμφωνα με την Ευγενία, ο Μπουμπούκος το λατρεύει το παρατσούκλι του. 🙂

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s