Τα αμφιγενικά ουσιαστικά (ambigenerics)

Το θέμα της σημερινής ανάρτησης είναι τα λεγόμενα αμφιγενικά ουσιαστικά (ambigenerics) της Ιταλο-Βαλκανικής Ρωμανικής και της Αλβανικής. Το ουσιαστικά αυτά προέκυψαν στις παραπάνω γλώσσες κατά τη διαδικασία απώλειας του ουδετέρου γένους και το «παθογνωμονικό» χαρακτηριστικό τους είναι ότι έχουν αρσενικό γένος στον ενικό και θηλυκό γένος στον πληθυντικό. Continue reading

Advertisements

2 Comments

Filed under Βαλκανικές γλώσσες, Γλωσσολογία

Το λουκάνικο, η Λευκανία, και ο Θεοφάνης ο Ερμουπολίτης

Η σημερινή ανάρτηση προέκυψε απρόοπτα μέσα στις γιορτές και έχει ως θέμα την ιστορία του όρου λουκάνικο. Έτυχε να ρωτήσω αυτές τις μέρες τον Αντώνη Καλδέλλη αν ο όρος λουκάνικο απαντά στην βυζαντινή γραμματεία, και μου απάντησε πως ο όρος απαντά πολλάκις στην βυζαντινή γραμματεία και απαντά στην Ελληνική γλώσσα ήδη από την ύστερη αρχαιότητα (λ.χ. στην περιγραφή των τροφίμων και των τιμών τους που κατέγραψε ο Θεοφάνης ο Ερμουπολίτης [από τη Μεγάλη Ερμούπολη της Αιγύπτου] λίγο μετά το 320 μ.Χ. στην λεπτομερή περιγραφή του ταξιδιού του στην Εώα Διοίκηση). Continue reading

2 Comments

Filed under Αρχαιότητα, Βυζαντινολογία, Βαλκανικές γλώσσες, Γλωσσολογία, Ελληνική γλώσσα, Ιστορία, Μεσαίωνας

Η μάχη του Λαλακάοντος ποταμού: τα Ρωμαίων ήθη εν δράσει

Τις προάλλες έτυχε να αναφέρω στα σχόλια τη μάχη του Λαλακάοντος ποταμού (863 μ.Χ.) μεταξύ των Ρωμαίων και των Αράβων και θυμήθηκα ένα θέμα για το οποίο ήθελα να γράψω. Continue reading

Leave a comment

Filed under Βυζαντινολογία

Οι Θράκες και η γλώσσα τους (Δεκέμβριος 2017) #2

Στην προηγούμενη ανάρτηση παρουσίασα συνοπτικά την ιστορία των Θρακών από την αρχαϊκή περίοδο μέχρι το τέλος της αρχαιότητας και προσπάθησα να εξηγήσω γιατί, κατά τους τελευταίους αιώνες της αρχαιότητας (3ος-6ος μ.Χ. αιώνας), ο όρος «Θρᾷξ» έχασε την εθνοτική του σημασία, αποκτώντας νέα γεωγραφική σημασία (ελληνόφωνος ή λατινόφωνος Ρωμαίος της Θράκης) και, παράλληλα, γιατί το περιεχόμενο του όρου «Βέσσος» επαναπροσδιορίστηκε ώστε να περιλάβει όλους τους εναπομείναντες φορείς της εθνοτικής θρακικής ταυτότητας. Στη σημερινή δεύτερη ανάρτηση θα ασχοληθώ με την θρακική γλώσσα, αλλά θα χρειαστώ ακόμα μια ανάρτηση (την αφήνω για το προσεχές μέλλον) για να ολοκληρώσω το θέμα. Continue reading

19 Comments

Filed under Βαλκανικές γλώσσες, Γλωσσολογία, Ινδοευρωπαϊκά θέματα

Οι Θράκες και η γλώσσα τους (Δεκέμβριος 2017) #1

Η σημερινή ανάρτηση θα είναι η πρώτη της σειράς με θέμα τους Θράκες της πρώιμης και ύστερης αρχαιότητας και την γλώσσα τους. Πριν τρία χρόνια έκανα μια προκαταρτική σειρά αναρτήσεων για το θέμα, η οποία όμως χρειάζεται επειγόντως συμπλήρωμα. Στη σημερινή ανάρτηση θα περιοριστώ στην ιστορία των Θρακών από την πρώιμη αρχαιότητα (8ος-1ος π.Χ. αιώνας) μέχρι την ύστερη αρχαιότητα (1ος-6ος μ.Χ. αιώνας). Continue reading

2 Comments

Filed under Αρχαιότητα, Βαλκανικές γλώσσες, Γλωσσολογία, Εθνολογία, Ιστορία, Ινδοευρωπαϊκά θέματα

Η ουράνωση «τύπου τσουκνίδας» της ΑΒΡ στην Θρακική (αναλυτικότερα)

Τα σχόλια των τελευταίων ημερών υπήρξαν αφορμή για να ψάξω εκ νέου κάποια θρακολογικά θέματα και από αυτήν την διερεύνηση προκύπτουν διαρκώς νέα ενδιαφέροντα συμπεράσματα για την φωνολογία της αρχαίας Θρακικής γλώσσας και την υποστρωματική της επίδραση στην Ανατολική Βαλκανική Ρωμανική (ΑΒΡ, η επιχωρική δημώδης λατινική που μιλιόταν στην ευρύτερη Θράκη). Το πιο ενδιαφέρον συμπέρασμα των ημερών ήταν ότι ορισμένες «παθογνωμονικές» φωνολογικές τροπές της ΑΒΡ όπως η ουράνωση «τύπου τσουκνίδας» και η φωνηεντική ανύψωση των τονισμένων /é/, /ó/ > /í/,/ú/ πριν από έρρινο σύμφωνο (/n/,/m/) απαντούν ήδη στην αρχαία Θρακική. Continue reading

6 Comments

Filed under Βαλκανικές γλώσσες, Γλωσσολογία, Ινδοευρωπαϊκά θέματα

Ο Ζινοβαστηνός Ζεύς και το θρακικό ανθρωπωνύμιο Βῖθυς

Στη σημερινή ανάρτηση θα ξεκινήσω με την ετυμολογική περιγραφή του επιθέτου Ζινοβαστηνός (Ζεύς) = «(ο Δίας) που λατρέυεται στην *Ζινοβάστα» και με την ευκαιρία θα σχολιάσω το συχνότατο θρακικό ανθρπωνύμιο Βῖθυς. Continue reading

Leave a comment

Filed under Βαλκανικές γλώσσες, Γλωσσολογία, Ινδοευρωπαϊκά θέματα